TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH ĐÁP ÁN - THANG ĐIỂM TRƯỜNG THPT CHUYÊNĐỀ THI THỬ THPT QUỐC GIA LẦN CUỐI NĂM 2015 MÔN: NGỮ VĂN I 1 Đọc hiểu một đoạn văn trong bài Về luân lí xã hội ở nước ta 1,5
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH ĐÁP ÁN - THANG ĐIỂM
TRƯỜNG THPT CHUYÊNĐỀ THI THỬ THPT QUỐC GIA LẦN CUỐI NĂM 2015
MÔN: NGỮ VĂN
I 1 Đọc hiểu một đoạn văn trong bài Về luân lí xã hội ở nước ta 1,5
a
Ý chính của đoạn văn: bày tỏ sự bất bình về tình trạng vô cảm của số đông trước những đau khổ của người dân, trước sự nhũng lạm của bọn quan lại – một sự vô cảm có khả năng tiếp tay cho cái ác
Phong cách ngôn ngữ của đoạn văn là phong cách chính luận
0,5
b
Đoạn văn đã sử dụng hai phương thức biểu đạt chính:
- Phương thức nghị luận: tác giả rất chú ý chỉ ra mối liên hệ nhân quả giữa các hiện tượng, sự việc, nhằm thuyết phục người đọc tin vào điều ông khẳng định
- Phương thức biểu cảm: đoạn văn thể hiện rõ tình cảm thống thiết của tác giả khi nói tới sự thối nát của đám quan trường, nỗi khổ của dân chúng và sự vô cảm của các công dân
0,25
c
Đoạn văn đã sử dụng thường xuyên biện pháp điệp:
- Điệp từ: dầu, dẫu.
- Điệp cú pháp (điệp mô hình câu): có kẻ… ngất ngưởng ngồi trên, có kẻ… lúc nhúc lạy dưới; dân… mà chi; dầu… cũng không ai…; người ngoài thì…, người nhà thì…
Tác dụng của biện pháp điệp: nhấn mạnh tình trạng thê thảm của hoàn cảnh; bộc lộ nỗi đau và nỗi căm giận của tác giả một cách trực diện, nhằm gây hiệu quả tác động một cách nhanh chóng
0,25
d
Đoạn văn phải viết gọn, không quá số câu quy định, các câu phải đúng ngữ pháp, tập trung làm nổi bật một trong các ý: sự thối nát của lũ quan lại, sự đua chen kiếm mồi phú quý của người đời, sự vô cảm trong đời sống xã hội Tuy nhiên, thí sinh cũng có thể bày
tỏ suy nghĩ về các vấn đề khác được gợi ra trong đoạn được trích dẫn
0,5
2 Đọc hiểu một đoạn trong bài thơ Bên kia sông Đuống 1,5
a
Đề tài của đoạn thơ (nêu một trong các “khả năng” sau đây đều được): quê hương, đất nước; nỗi nhớ sông Đuống quê hương; vẻ đẹp của con sông Đuống; sông Đuống ngày xưa… Căn cứ vào hình tượng được miêu tả, thể hiện trong 10 câu trích, ta có thể xác định được đề tài của đoạn thơ như trên
Thể thơ được dùng trong đoạn thơ là thể thơ tự do Căn cứ để khẳng định điều này: số tiếng trong các câu không bị quy định chặt chẽ; vần thơ được gieo khá linh hoạt, không nằm ở những vị trí cố định…
0,25
b
Những từ láy được sử dụng trong đoạn thơ: lấp lánh, nghiêng nghiêng, xanh xanh, biêng biếc
Chính từ láy nghiêng nghiêng đã góp phần tạo nên một hình ảnh thơ rất lạ: Nằm nghiêng nghiêng trong kháng chiến trường kì
0,25
c
So sánh: Đứng bên này sông sao nhớ tiếc/ Sao xót xa như rụng bàn tay đã diễn tả được
nỗi đau ghê gớm của nhân vật trữ tình – một nỗi đau không trừu tượng mà cụ thể, từ nỗi đau tinh thần đã chuyển hóa thành nỗi đau thể chất Qua so sánh, ta hiểu được sự gắn
bó máu thịt giữa nhân vật trữ tình và con sông Đuống
0,5
d Đoạn văn phải viết gọn, không quá số câu quy định, các câu phải đúng ngữ pháp, liênkết chặt chẽ với nhau để làm nổi bật chủ đề đã cho. 0,5
1 Giới thiệu chung về thảm họa môi sinh, môi trường – một trong những những thảm họa
đang đe dọa cuộc sống của nhân loại nói chung, của mỗi người nói riêng 0,5
1
Trang 2Xác nhận thực tế đợt nắng nóng khủng khiếp trong hè năm nay và nêu lên những tác động tiêu cực của nó (chú ý đưa vào những ví dụ cụ thể, sống động, theo những gì ghi nhận được trong thời gian qua, bằng quan sát trực tiếp hay bằng những thông tin từ các phương tiện thông tin đại chúng)
0,5
3
Quan điểm cho rằng đây là vấn đề nghiêm trọng mà mọi người phải quan tâm là quan niệm đúng đắn và tích cực Nó nhắc chúng ta rằng, một hành động tuy nhỏ nhặt của mỗi người cũng góp phần vào việc giữ gìn môi trường sống; một thái độ thờ ơ, bàng quan vô trách nhiệm đều có thể làm suy yếu nỗ lực chung của nhân loại trong việc bảo
vệ trái đất – nơi cư trú duy nhất của chúng ta
0,75
4
Bên cạnh quan điểm nêu trên là quan điểm cho rằng đừng quan trọng hóa vấn đề trước hiện tượng nắng nóng vừa rồi và đừng ảo tưởng về khả năng của mỗi cá nhân trong nhiệm vụ quá to tát và nặng nề là cứu trái đất Đây là một quan niệm mang tính chất tiêu cực, dễ làm con người thụ động và ít quan tâm đến những hoạt động sôi nổi của cộng đồng Thực sự, người ta có thể làm được nhiều điều để ngăn chặn những thảm họa, bắt đầu từ những việc tưởng chừng nhỏ nhặt hằng ngày
0,75
5 Nêu thái độ chung cần có của con người trong cuộc sống hôm nay: chúng ta cần biết dựphần vào những việc lớn của cộng đồng, quốc gia, nhân loại với ý thức sâu sắc rằng
mọi cố gắng tốt đẹp của từng cá nhân con người, dù nhỏ bé, đều có ý nghĩa lớn lao
0,5
Chú ý: Cần biết liên hệ bản thân để bài bài viết tránh được tình trạng nói suông khô khan.
III Nghị luận văn học: Phát biểu ý kiến về câu nói của chú Năm và cảm nhận về hai
nhân vật Chiến, Việt trong Những đứa con trong gia đình của Nguyễn Thi 4,0
1 Giới thiệu chung về tác giả Nguyễn Thi, truyện ngắn Những đứa con trong gia đình và
2
Tóm tắt tình huống đã khiến chú Năm thốt ra câu nói hài lòng về hai chị em Chiến Việt:
sau khi ghi tên nhập ngũ, hai chị em trao đổi với nhau về chuyện gia đình và cắt đặt mọi
3
Phát biểu ý kiến về câu nói của chú Năm: chú Năm đã nói rất đúng về hai đứa cháu của mình; niềm tự hào của chú chứa đựng sự tin tưởng vào thế hệ tiếp nối và thể hiện sự ý thức sâu sắc về mối quan hệ giữa việc nhà và việc nước 0,75
4
Cảm nhận chung về hai nhân vật: sinh ra trong gia đình phải chịu nhiều mất mát do giặc gây ra, Chiến và Việt là những con người giàu tinh thần cách mạng, có tình yêu thương sâu sắc đối với những người thân, có lòng căm thù giặc, có tinh thần chiến đấu vì quê hương Việc làm, lời nói của hai chị em thật tự nhiên, hồn nhiên mà lại có ý nghĩa sâu sắc, có thể khiến người đọc vừa cảm mến, thích thú vừa khâm phục
1,0
5
Cảm nhận về nét riêng của từng nhân vật: Việt còn khá trẻ con trong mọi việc, nói năng
vô tư, đôi khi đành hanh với chị nhưng vẫn biết thương chị; Chiến đã ra dáng một người phụ nữ xốc vác, lo toan, biết nghĩ trước, nghĩ sau, thấy rõ trách nhiệm của mình với gia đình và với quê hương, tuy vậy, vẫn còn có lúc để lộ nét hành xử của một người con gái vừa qua tuổi thiếu niên
1,0
6
Xây dựng hai nhân vật Chiến và Việt, tác giả đã chọn được nhiều chi tiết đắt và rất chú
ý đến ngôn ngữ riêng, tươi tắn, sống động của họ Việc quan tâm thể hiện những nét chung cũng như việc tô đậm những nét riêng giữa hai người đã làm cho tác phẩm giàu tính khái quát mà không mất đi sự cụ thể, sinh động
0,5
2