Chủ đề của đoạn văn có thể là: việc phục hồi những trò chơi dân gian trong thời gian gần đây đã có tác dụng tích cực trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.. chị về nguyên nhân tình
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH ĐÁP ÁN - THANG ĐIỂM
TRƯỜNG THPT CHUYÊN ĐỀ THI THỬ THPT QUỐC GIA, LẦN 3 NĂM 2015
MÔN: NGỮ VĂN
I
a
Văn bản trên sử dụng phương thức thuyết minh Dấu hiệu để nhận biết: văn bản giới thiệu đầy đủ về địa danh, thời gian, thành phần, nguyên vật liệu và các bước tiến
b
Hội thi thổi xôi nấu cơm là một trò chơi dân gian truyền thống Câu “Ðây là một trong những môn thi để tuyển nữ quan ở thôn Hạc Ðỉnh, Hoằng Hoá, Thanh Hoá”
cho ta biết điều đó Những đồ dùng mà các cô gái mang theo khi thi thổi xôi nấu
cơm gồm: kiềng, nồi, chõ, gạo nếp, gạo tẻ cùng rơm ướt và bã mía tươi Trong
những thứ ấy, rơm ướt, bã mía – nhiên liệu dùng để đun bếp là thứ khác thường
0,25
c
Những khó khăn mà các cô gái gặp phải trong trò chơi này là: một mình nổi lửa đun bếp trong một chiếc thuyền thúng chòng chành giữa đầm lộng gió, phải đun bếp bằng rơm ướt và bã mía là những thứ rất khó cháy Những điều đó đòi hỏi ở các cô gái sự thông minh, khéo léo, kiên trì, chịu khó
0,5
d
Đoạn văn phải được viết bằng những câu đúng ngữ pháp, các câu liên kết chặt chẽ với nhau để cùng làm nổi bật chủ đề Chủ đề của đoạn văn có thể là: việc phục hồi những trò chơi dân gian trong thời gian gần đây đã có tác dụng tích cực trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc
(Lưu ý: Thí sinh cũng có thể trình bày chủ đề khác, miễn là hợp lý).
0,5
a Đoạn văn trên thuộc phong cách ngôn ngữ nghệ thuật Ý chính của đoạn văn: ChíPhèo thức tỉnh. 0,25
b
- Những câu trần thuật trong đoạn: Tỉnh dậy hắn thấy hắn già mà vẫn còn cô độc
Ngoài bốn mươi tuổi đầu Dẫu sao, đó không phải tuổi mà người ta mới bắt đầu sửa soạn Hắn đã tới cái dốc bên kia của đời Ở những người như hắn, chịu đựng biết bao nhiêu là chất độc, đày đọa cực nhọc, mà chưa bao giờ ốm, một trận ốm có thể gọi là dấu hiệu báo rằng cơ thể đã hư hỏng nhiều Nó là một cơn mưa gió cuối thu cho biết trời gió rét, nay mùa đông đã đến Chí Phèo hình như đã trông thấy trước tuổi già, đói rét và ốm đau, và cô độc, cái này còn đáng sợ hơn đói rét và ốm đau.
- Những câu nghi vấn: Có lí nào như thế được ? Hắn đã già rồi hay sao ?
- Câu cảm thán: Buồn thay cho đời !
Việc đan xen nhiều loại câu như vậy làm cho lời kể trở nên nhiều giọng (đa thanh), thể hiện nhiều cung bậc cảm xúc Cũng nhờ vậy, hiện trạng cuộc đời của Chí Phèo được soi từ nhiều góc nhìn khác nhau
0,5
c
- Trong đoạn văn, cái dốc bên kia của đời, cơn mưa gió cuối thu cho biết trời gió rét, nay mùa đông đã đến là những hình ảnh ẩn dụ.
- Cả câu Nó là một cơn mưa gió cuối thu cho biết trời gió rét, nay mùa đông đã đến
là một cấu trúc so sánh Như vậy, ở đây hình ảnh có tính ẩn dụ được dùng trong một câu văn sử dụng phép so sánh
0,25
d
Đoạn văn phải được viết bằng những câu đúng ngữ pháp, liên kết chặt chẽ với nhau
Trang 2(chị) về nguyên nhân tình trạng bạo lực học đường hiện nay.
1
Tình trạng bạo lực học đường là tình trạng sử dụng “ngôn ngữ của quả đấm” để giải
quyết các mâu thuẫn, xích mích trong không gian của trường học Đây là tình trạng
đã được các phương tiện thông tin đại chúng nói nhiều trong thời gian qua, gây nên
nhiều lo lắng, bất bình trong mọi tầng lớp xã hội
0,5
2
Rất nhiều người đã suy nghĩ về nguyên nhân của tình trạng này và ý kiến nêu lên
không phải bao giờ cũng thống nhất Có người cắt nghĩa vấn đề từ bản năng thích
phô diễn bạo lực của giới trẻ Có người truy tìm cái gốc của vấn đề ở sự phối hợp
chệch choạc giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong việc giáo dục con em Sự đa
dạng của ý kiến giúp ta có được cái nhìn toàn diện hơn về vấn đề
0,5
3
Loại ý kiến lý giải vấn đề bằng cách quy trách nhiệm cho các cá nhân gây bạo lực
hoàn toàn có cơ sở Tại sao trong cùng một môi trường, chỉ có một ít kẻ thích phô
diễn sức mạnh cơ bắp để giải quyết vấn đề? Rõ ràng, ở họ có sự lệch lạc về nhân
cách, có sự méo mó về nhận thức và tình cảm Những người như thế, bất kể là học
sinh, thầy cô giáo hay phụ huynh đều cần phải bị phê phán Trước hết, họ phải chịu
trách nhiệm về chính hành động của họ, không thể đổ lỗi cho ai
0,75
4
Loại ý kiến quy mấu chốt của vấn đề vào môi trường giáo dục, vào sự phối hợp
chưa tốt giữa nhà trường, gia đình và xã hội, cũng có căn cứ vững chắc Khi nào, ở
đâu có sự phối hợp giáo dục tốt thì khi đó, ở đó, tình trạng bạo lực học đường ít xảy
ra, và nếu có xảy ra thì cũng chỉ ở mức xô xát nhẹ, có thể hòa giải được Ngược lại,
khi nào, ở đâu có sự buông lỏng kỷ cương, có sự ỷ lại về trách nhiệm, sự coi thường
tác động xấu của các hình thức giải trí kích động bạo lực thì khi đó, ở đó, tình trạng
đánh nhau tàn tệ (đôi khi theo kiểu xã hội đen) càng trở nên khó kiểm soát Rõ ràng,
nhà trường, gia đình và xã hội không thể chối bỏ được trách nhiệm của mình trên
vấn đề này
0,75
5
Liên hệ bản thân: Là học sinh, chúng ta không thể làm ngơ trước hiện tượng bạo lực
học đường Tình trạng này chỉ có thể được ngăn chặn nếu mỗi cá nhân sống hiền
hòa, thương yêu, không vô cảm với nỗi đau và bất hạnh của kẻ khác; biết tôn trọng
kỷ cương; biết học cách đối thoại với nhau;… Bao lực học đường và nhiều loại bạo
lực khác có mẫu số chung là sự mất nhân tính Chính vì vậy, nó, cũng như những
loại bạo lực đó cần phải được loại trừ để chúng ta có được một môi trường sống văn
minh, nhân ái
0,5
Chú ý: Bài viết cần đưa ra các dẫn chứng tiêu biểu để tăng thêm sức thuyết phục.
III Nghị luận văn học: Hãy trình bày cảm nhận của mình về những điều “em” đã
“nghĩ”, cũng là những điều đã làm nên nội dung trữ tình của bài thơ Sóng. 4,0
1
Giới thiệu chung về tác giả Xuân Quỳnh và bài thơ Sóng (vị trí của nhà thơ trong
nền thơ Việt Nam hiện đại, bài thơ Sóng trong di sản thơ Xuân Quỳnh, nội dung cảm
xúc của bài thơ…)
0,5
2
“Em” trong bài thơ là nhân vật trữ tình – một người con gái đang yêu và tôn thờ tình
yêu Qua những điều “em” đã nghĩ “trước muôn trùng sóng bể”, người đọc nhận ra
được nhiều điều về bản chất của tình yêu cũng như những nỗi niềm rất cụ thể của
nhân vật trữ tình – sự hóa thân của chính tác giả
0,5
3 “Em” – nhân vật trữ tình đã thật tinh tế khi mượn “sóng” làm ẩn dụ tình yêu Nhờ
ẩn dụ này, bao nhiêu điều “em” khám phá về tình yêu được nói ra một cách đầy cảm
xúc Sóng có nhiều đối cực như tình yêu cũng có nhiều đối cực Sóng luôn “tìm ra
tận bể” như tình yêu chân chính hướng về những điều cao cả Sóng có nguồn gốc bí
ẩn cũng như sự bí ẩn vô tận của tình yêu Sóng không bao giờ ngừng lặng như tình
yêu luôn trăn trở, bồi hồi Sóng luôn hướng về bờ như tình yêu luôn hướng đến sự
gắn bó chung thủy Sóng còn mãi giữa cuộc đời như tình yêu chân chính có sức sống
vượt thời gian…
1,0
Trang 3Những điều “em” đã nghĩ cho thấy “em” vừa có khát vọng hiểu thấu tình yêu nói
chung, vừa có mong muốn cháy bỏng được hiểu mình và bộc lộ mình trong tình
yêu Quả thật, “em” đã bộc lộ mình như một người con gái cả nghĩ, đầy lo toan, đầy
trách nhiệm Đặc biệt, em cũng là một con người táo bạo, muốn dâng hiến tất cả cho
tình yêu dù trong lòng luôn có nỗi thao thức trước thời gian
1,0
5
Bài thơ Sóng bộc lộ khá rõ nữ tính của nhân vật trữ tình và phần nào của chính tác
giả Những điều “em” nghĩ về cơ bản cũng là những điều “em” đã trải nghiệm
Chính vì vậy, bài thơ có tính triết lý mà không hề khô khan Nó là triết lý của trái
tim, triết lý được chưng cất từ những dữ kiện cuộc đời của một người đã sống hết
mình cho tình yêu
0,5
6
Bên cạnh những điều “em” đã “nghĩ”, cách “em” bộc lộ suy nghĩ, cảm xúc của mình
cũng gây cho người đọc những ấn tượng đặc biệt Câu thơ 5 chữ được sử dụng rất
phù hợp để tạo nên giọng điệu tự sự nồng nàn Ân dụ “sóng” vừa kín đáo vừa phơi
mở tự nhiên hé lộ một nội tâm vừa già dặn, sâu sắc, vừa trẻ trung, bồng bột Sự xuất
hiện luân phiên của hai hình tượng là “sóng” và “em” cũng góp phần tạo cho bài thơ
một nhịp sóng đầy sức gợi…
0,5