Các chỉ tiêu sức chống cắt của đất đá 2.. Thí nghiệm cắt đất trực tiếp bằng máy cắt phẳng a.. Các chỉ tiêu sức chống cắt của đất đá a.. Hiện tượng mẫu đất bị phá hoại theo kiểu hai nửa
Trang 1Tính chống cắt (sức chống
cắt) của đất đá
1 Các chỉ tiêu sức chống
cắt của đất đá
2 Thí nghiệm cắt đất trực tiếp (bằng máy cắt phẳng)
a Hiện tượng
cắt đất
b Các chỉ tiêu sức chống
cắt của đất đá
a Nguyên lý thí
nghiệm
b Tính toán các chỉ tiêu sức
chống cắt, (ϕ, C)
Trang 2P ≤ P gh
Đất
Khi P ≤ P gh: mẫu
đất chưa bị phá
hoại
Hiện tượng mẫu đất bị phá hoại theo kiểu hai nửa mẫu đất trượt lên với nhau theo mặt trượt n-n hợp với phương nằm ngang một góc α
được gọi là phá hoại cắt và thường được gọi là phá hoại về độ bền (phá hoại về cường độ) hay mất ổn định.
α n
n
P >
P gh
Khi P > P gh: mẫu đất bị phá hoại
a Hiện tượng
cắt đất
1 Các chỉ tiêu sức chống
cắt của đất đá
Trang 3Ví dụ1: nền đường bị sạt lở (trượt) do đất nền mất ổn định Tức là bị phá hoại cắt (hay bị phá hoại về cường độ)
Trang 4Transcosna Grain Elevator
Canada (Oct 18, 1913)
Ví dụ2:
nền
móng
công trình
bị trượt do
đất nền
mất ổn
định Tức
là bị phá
hoại cắt
(hay bị
phá hoại
về cường
độ)
Trang 5Mặt cắt đứng về sự phá hoại cắt ở nền móng công trình
Trang 6* Sở dĩ đất có khả năng chống lại sự phá hoại cắt là nhờ 2 yếu tố sau:
Lực ma sát: Phát sinh tại bề mặt ranh
giới giữa các hạt đất, và được được gọi là lực ma sát trong Ký hiệu là σ.tgϕ, (kG/cm2, t/m2, kN/m2)
Lực dính: Khả năng chống lại lực kéo
trực tiếp tách rời các hạt đất gắm kết với nhau trên một đơn vị diện tích Ký hiệu là C, (kG/cm2, t/m2, kN/m2)
b Các chỉ tiêu sức chống
cắt của đất đá
Trang 7* Theo Coulomb (1773) cường độ
chống cắt của đất ở trạng thái
giới hạn được xác định theo biểu
thức sau:τ = σ.tgϕ
+ C
Trong đó:
τ: Sức chống cắt, (kG/cm2, t/m2, kN/m2)
σ: Aùp lực nén pháp tuyến, (kG/cm2, t/m2,
kN/m2)
tgϕ: Hệ số ma sát trong
ϕ: Góc ma sát trong, (độ)
C: Lực dính, (kG/cm2, t/m2, kN/m2)
Góc ma sát trong ϕ và lực dính C là các
thông số định lượng về sức chống cắt của đất và được gọi là các chỉ tiêu (thông số) sức chống cắt của đất.
Trang 8Biểu đồ sức chống cắt
Áp lực nén σ (kPa)
τ
C
ϕ
C
tg ϕ + σ
=
Trang 9a Nguyên lý thí
nghiệm
T: lực cắt
P: lực nén
Hộp cắt
Đá thấm
Đa át
Áp lực nén:
A
P
=
σ Sức chống cắt:
A
T
= τ
2 Thí nghiệm cắt đất trực tiếp (bằng máy cắt phẳng)
Trang 10Hộp cắt
chưa đặt
mẫu đất
trực tiếp
Trang 11b Tính toán các chỉ tiêu sức
chống cắt, (ϕ, C)
C) cần thí nghiệm ít nhất 2 mẫu đất của cùng một loại đất Nghĩa là:
Mẫu đất 1, ta có
+ C
Mẫu đất 2, ta có
+ C
(1) (2)
- Giải hệ hai phương trình (1) và (2) ta
được:
a
1 2
1
2
σ
− σ
τ
−
τ
ra:
ϕ = arctg(a)
Hoặc từ (2): C =
τ2 - σ2 a
C = τ1 - σ1 a
Từ (1):
* Xác định bằng
cách tính toán
Trang 12τ2
σ1
τ1
Áp lực nén
σ (kG/cm 2 )
τ
2 )
C
ϕ
C
tg ϕ + σ
=
* Xác định trực tiếp từ biểu đồ sức chống cắt
Trang 133 Thí nghiệm cắt đất gián tiếp (bằng máy nén ba trục)
σ1 = σ3 tg 2 (45+ϕ/2) + 2C.tg(45+ϕ/2)
Ở trạng thái cân bằng giới
hạn, ta có: