tài liệu tham khảo

Biểu thức + Định nghĩa mô men lực: là đại lượng vật lý đặc trưng cho tác dụng làm quay của lực và được đo bằng tích của lực với tay đòn của nó... Ngẫu lực làm vật quay theo hai trường hợ

Kiểm tra bài cũ

Định nghĩa mô men lực? ý nghĩa mô men lực? Biểu thức

+ Định nghĩa mô men lực: là đại lượng vật lý đặc trưng cho tác dụng làm quay của lực và được đo bằng tích của lực với tay đòn của nó Kí hiệu là: M

+ ý nghĩa của mô men lực là: đặc trưng cho tác dụng làm quay của lực

+ Biểu thức: M = F.d

Kết luận chung về khái niệm và tính chất của ngẫu lực?

Định nghĩa

Có hai lực tác dụng vào vật Hai lực này có đặc điểm là ngược chiều, cùng độ lớn, cùng đặt vào một vật

Nhận xét về hợp

lực của hai lực

này? Giải thích

Hợp lực của hai lực này không

có Bời vì theo quy tắc hợp lực song song thì nếu có hợp lực của hai lực này có độ lớn bằng

0 và nằm ngoài vật vô lý.

Khi vặn ốc bằng Cờ lê,

đinh vít bằng tuốc lơ

vít, …có bao nhiêu lực

tác dụng vào vật? Các

lực này có đặc điểm

như thế nào?

Ngẫu lực làm vật quay theo hai trường hợp: vật có trục đi qua trọng tâm quay không nhảy, vật có trục không đi qua trọng tâm) quay có nhảy

Tác dụng đối với vật có trục quay cố định

Quan sát hai vật tròn mỏng

có trục quay cố định quay

do ngẫu lực Nhận xét về

trạng thái quay của vật?

Giải thích các trạng

thái quay đó?

Trường hợp có nhảy là do trục quay không đi qua trọng tâm → khi vật quay trọng tâm cũng quay quanh trục → có lực tác dụng lên trục làm cho trục quay theo vật → vật nhảy

Kết luận tác dụng của ngẫu lực đối với vật có trục quay cố định?

Trường hợp quay không nhảy là do trục quay đi qua trọng tâm của vật, khi vật quay trọng tâm đứng yên nên vật đứng yên

-Kết luận tác dụng của ngẫu lực đối với vật không có trục quay cố định?

Tác dụng đối với vật không có trục quay cố định

Quan sát các thí nghiệm:

dùng tay quay một viên

bị Nhận xét về trạng thái

quay của viên bi.

Viên bi luôn quay quanh một trục bất kỳ Trục quay là đư ờng thẳng đi qua trọng tâm của bi và vuông góc với mặt phẳng chứa ngẫu lực

Nhận xét d1, d2,

F1, F2? ⇒ Mô

men ngẫu lực tác

dụng vào vật?

Kết luận về mô men ngẫu lực?

mô men ngẫu lực

Xác định mô men của từng

lực tác dụng vào vật?

Gọi khoảng cách giá của F1, F2 đến trọng tâm là d1, d2 ta có:

lực F1 : M1 = F1 d1 lực F2 : M2 = F2 d2

Gọi khoảng cách giá của F1, đến giá của F2 là d Ta

có d = d1 + d2; F1 = F2 = F

→ Tổng mô men lực tác dụng lên vật là:

M = M1 +M2 = F(d1 +d2) → M = F d Khi đó M gọi là mô men ngẫu lực d gọi là tay đòn của ngẫu lực

Nhận xét về mô men ngẫu lực? Mô men của ngẫu lực không phụ

thuộc vào vị trí trục quay

Quan sát một người đang đạp xe đạp Hỏi lực do chân của người t dụng lên bàn đạp có phải là ngẫu lực không? Tại sao?

So sánh đặc điểm của

các lực này với khái

niệm của ngẫu lực?

Bài giải chi tiết của bài toán?

ví dụ 1

Xác định các lực chân

tác dụng lên bàn đạp? Các lực chân tác dụng lên bàn đạp gồm

có lực do chân phải, chân trái

Đặc điểm tác dụng

các lực này với bàn

đạp của xe đạp? Các lực này không tác dụng đồng thời vào

hai bàn đạp và là hai lực cùng chiều

Đặc điểm của hai lực này khác so với ngẫu lực

Hai người chèo cùng hướng thì

lực do người chèo tác dụng

vào thuyền có đặc điểm gì?

Hai người cùng chèo một cái thuyền thúng bơi bằng hai mái chèo Hỏi thuyền sẽ chuyển động như thế nào nếu hai người chèo: a, Cùng hướng b, Ngược hướng

Kết luận CĐ của

thuyền khi hai người

chèo cùng hướng?

Tác dụng của hai lực

đó đối với thuyền?

Lực do hai người chèo tác dụng vào thuyền là hai lực song song cùng chiều

Tác dụng của hai lực đó đối với thuyền là làm cho thuyền chuyển

động tịnh tiến lên.

Khi hai người chèo cùng hướng thì hai người đã tác dụng vào thuyền hai lực cùng hướng nên thuyền sẽ tiến lên phía trước.

Ví dụ 2

+ Nếu hai người chèo ngược

hướng thì lực do người chèo

tác dụng vào thuyền có đặc

điểm gì?

+ Tác dụng của hai lực

đó đối với thuyền?

- Lực do hai người chèo tác dụng vào thuyền song song và ngược chiều Giống ngẫu lực.

+ Kết luận về CĐ của

thuyền khi hai người

chèo ngược hướng?

- Tác dụng của hai lực đó đối với thuyền là làm cho thuyền quay quanh một trục đi qua trọng tâm của thuyền.

- Khi hai người chèo ngược hư ớng thì hai người đã tác dụng vào thuyền một ngẫu lực làm cho thuyền quay tròn

+ Bài giải cụ thể của ví dụ?

Ví dụ 2

Ngẫu lực tác dụng vào vật có trục quay cố định đi qua

trọng tâm và không đi qua trọng tâm

O G

1

2

G O

1

2