HÔ HẤP KÝ (SPIROMETRY)

CÁC LOẠI HÔ HẤP KÝ Máy đo lưu lượng theo thể tích phổi Loại dùng bộ phận nhận cảm để đo khuynh áp từ đó tính ra lưu lượng và thể tích phổi... Các thể tích và dung tích phổi 4 thể tích

HÔ HẤP KÝ (SPIROMETRY)

 Giá trị lâm sàng của HHK phụ thuộc vào chất

lượng máy, kỹ thuật đo, và chọn giá trị dự đoán phù hợp.

CÁC LOẠI HÔ HẤP KÝ

 Máy đo thể tích theo thời gian:

Là loại cổ điển có chuông úp trên một thùng nước hay dạng đèn xếp

MÁY HHK ĐO THỂ TÍCH

CÁC LOẠI HÔ HẤP KÝ

 Máy đo lưu lượng theo thể tích phổi

Loại dùng bộ phận nhận cảm để đo khuynh áp

từ đó tính ra lưu lượng và thể tích phổi

MÁY HHK ĐO LƯU LƯỢNG

MÁY HHK ĐIỆN TỬ ĐỂ BÀN

MÁY HHK XÁCH TAY

Các thể tích và dung tích phổi

 4 thể tích: thể tích dự trữ hít vào, thể tích khí lưu thông, thể tích dự trữ thở ra, và thể tích khí cặn

 4 dung tích: dung tích sống, dung tích hít vào, dung tích cặn chức năng, dung tích phổi toàn bộ

hít vào thêm khi gắng sức,

sau khi đã hít vào bình

hay pha loãng

helium, không đo

bằng spirometry

sau khi đã hít vào hết sức

 Inspiratory Capacity (IC):

Tổng của thể tích dự trữ

hít vào và thể tích khí lưu

thông

hay pha loãng

helium, không đo

bằng spirometry

CÁC CHỈ SỐ HÔ HẤP KÝ

 FVC (Forced vital capacity):

Thể tích khí toàn bộ được thở ra gắng sức trong một lần thở

 FEV1 (Forced expiratory volume in one

second): Thể tích khí thở ra trong giây đầu

 Tỉ số FEV1/FVC (chỉ số Gaensler); FEV1/VC ( chỉ số Tiffeneau):

Phân số khí được thở ra trong giây đầu liên quan với thể tích khí toàn bộ được thở ra

CÁC CHỈ SỐ HÔ HẤP KÝ (tt)

 PIF ( Peak Inspiratory Flow)(L/s):

Lưu lượng hít vào đỉnh: Lưu lượng cao nhất

trong lúc hít vào, thường được dùng để đánh giá tắc nghẽn đường hô hấp trên.

 MVV ( Maximal Volumtary Ventilation)(L/phút)

Thể tích thông khí tự ý tối đa

GIẢN ĐỒ THỂ TÍCH THEO THỜI GIAN

ĐƯỜNG CONG LƯU LƯỢNG THỂ TÍCH

HÔ HẤP KÝ

CÁC GIÁ TRỊ BÌNH THƯỜNG

CÁC GIÁ TRỊ BÌNH THƯỜNG ĐƯỢC

DỰ ĐOÁN (tt)

 Được dựa trên các khảo sát trong dân số lớn

 Các giá trị được dự đoán là các giá trị trung bình lấy từ kết quả khảo sát

 Không có các khảo sát trong dân số người già

Tiêu chuẩn cho một hô hấp ký bình

thường sau dãn phế quản

 FEV1: % dự đoán > 80%

 FVC: % dự đoán > 80%

 FEV1/FVC: > 0.7

Đường cong lưu lượng - thể tích

và thể tích theo thời gian của một người bình thường

HÔ HẤP KÝ

BỆNH PHỔI TẮC

NGHẼN

Tiêu chuẩn chẩn đoán hội chứng tắc

nghẽn trên hô hấp ký

 FEV1/FVC: < 0.7

Đường cong chỉ sự tắc nghẽn

HÔ HẤP KÝ BỆNH PHỔI HẠN CHẾ

Tiêu chuẩn bệnh phổi hạn chế

 FEV1: % dự đoán > 80 hoặc < 80

 FVC: % dự đoán < 80

 FEV1/FVC: > 0.7

Đường cong chỉ sự hạn chế

RỐI LOẠN THÔNG KHÍ HỔN HỢP

 FEV1: % dự đoán < 80%

 FVC: % dự đoán < 80%

 FEV1 /FVC: < 0.7

Đường cong chỉ rối loạn thông khí

HÔ HẤP KÝ

ĐƯỜNG CONG LƯU LƯỢNG - THỂ TÍCH

ĐƯỜNG CONG LƯU LƯỢNG -THỂ

TÍCH

 chuẩn cho hầu hết các máy hô hấp

ký để bàn

 Cung cấp thông tin thêm vào

đường cong thể tích theo thời gian

 Không quá khó để giải thích kết

quả

 Phát hiện tốt hơn khi có sự tắc

nghẽn luồng khí nhẹ

Các dạng đường cong lưu lượng thể tích

Nghiệm pháp hồi phục phế quản

- Giúp chẩn đoán phân biệt giữa hen

và COPD ( phải kết hợp lâm sàng)

Nghiệm pháp hồi phục phế quản (tt)

- Nghiệm pháp nên được thực hiện khi bệnh

nhân ổn định về lâm sàng và không biểu hiện

nhiễm trùng

- Bệnh nhân không được dùng:

SABA trước 6 giờ

LABA trước 12 giờ

Theophyllin phóng thích chậm trước 24g

Tiotropium trước 36 giờ

Nghiệm pháp hồi phục phế quản (tt)

 Thực hiện:

- FEV 1 được đo trước khi cho thuốc dãn phế

quản

- Dãn phế quản nên được cho qua dạng MDI

nối với buồng hít để đảm bảo thuốc vào đường thở

- FEV 1 được đo lại sau một thời gian dùng

thuốc dãn phế quản

Nghiệm pháp hồi phục phế quản (tt)

Thuốc DPQ Liều Thời gian đo FEV1

trước và sau DPQSalbutamol 200 – 400 µg 15 phút

Terbutaline 500 µg 15 phút

Ipratropium 160 µg 45 phút

Nghiệm ph á p hồi phục phế quản

(tt)

và 200 ml so với trước test được xem như có ý nghĩa

- Thay đổi tuyệt đối cũng như % từ giá trị cơ bản đặt ra sự cải thiện trong lâm sàng

CHỈ ĐỊNH

 Đánh giá các triệu chứng, các dấu hiệu bệnh phổi

 Đánh giá sự tiến triển của bệnh phổi

 Theo dõi hiệu quả điều trị

 Đánh giá nguy cơ hô hấp trước phẫu thuật

 Giám định y khoa về sức khỏe hô hấp

 Tầm soát các đối tượng có nguy cơ bệnh phổi

 Theo dõi tác dụng độc hại của một số thuốc, hóa chất

CHỐNG CHỈ ĐỊNH

 Tình trạng tim mạch không ổn định

 Nhồi máu cơ tim gần đây

 Phẫu thuật mắt, ngực, bụng gần đây

 Tràn khí màng phổi

 Phình động mạch chủ

 Ho ra máu

 Các tình trạng cấp tính như chóng mặt, viêm phổi

PHẦN THỰC HÀNH

Thực hiện hô hấp ký

LẤY CÁC GIÁ TRỊ DỰ ĐOÁN

dân số được test

vào máy hô hấp ký

NGƯNG CÁC THUỐC

Trước khi thực hiện HHK nên ngưng:

CHUẨN BỊ BỆNH NHÂN

diễn cách thực hiện

bệnh nhân và nhập vào máy

dùng thuốc dãn phế quản

THỰC HIỆN HÔ HẤP KÝ

đầy phổi)

răng và giữ chặt bằng môi

phải khuyến khích bệnh nhân)

thấy hết khí trong phổi

 Quan sát bệnh nhân trong lúc

thổi để đảm bảo môi giữ chặt ống ngậm

được chấp nhận không

đổi trong vòng 100ml hoặc 5%

THỰC HIỆN HÔ HẤP KÝ(tt)

KIỂM TRA CHẤT LƯỢNG

không đạt là do bệnh nhân hợp tác kém

khuyến khích suốt quá trình thực hiện

CÁC VẤN ĐỀ THƯỜNG GẶP

 Thổi không đủ hoặc không hoàn toàn

 Thiếu sự gắng sức khi thở ra

 Bắt đầu chậm để gắng sức tối đa

 Môi không giữ kín quanh ống ngậm

 Ho khi thổi

 Nhịp thở phụ khi thổi

 Lưỡi hay răng làm tắc nghẽn ống ngậm

 Tư thế gập người ra trước không tốt

BẢO DƯỠNG MÁY

 Hầu hết các máy hô hấp ký cần định chuẩn đều đặn để kiểm tra sự chính xác

 Sự định chuẩn thường được thực hiện với một xilanh 3 lít

 Vài máy hô hấp ký điện tử không yêu cầu định chuẩn hàng ngày hay hàng tuần

 Tiệt trùng dụng cụ theo hướng dẫn của nhà sản xuất

 Các máy hô hấp ký nên được bảo dưỡng đều

đặn ; kiểm tra các hướng dẫn của nhà sản xuất

SỰ CỐ

CÁC ĐƯỜNG CONG KHÔNG

THỂ CHẤP NHẬN

(from ATS, 1994)

KẾT LUẬN

đánh giá bệnh hô hấp, cho thông tin rõ ràng về chức năng hô hấp

độ nặng của bệnh

KẾT LUẬN

 Là công cụ đánh giá có so sánh

- Biểu diễn thay đổi chức năng hô hấp theo thời gian

- Giúp điều trị và theo dõi bệnh nhân

- Hô hấp ký sau dãn phế quản chỉ ra khả

năng hồi phục của hen phế quản

 Hô hấp ký tăng cường sự hợp tác của bệnh nhân và khuyến khích bệnh nhân bỏ thuốc lá

Địa chỉ web tham khảo

 Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease (GOLD) - www.goldcopd.org

 Spirometry in Practice - www.brit-thoracic.org.uk

 ATS-ERS Taskforce: Standardization of

Ca lâm sàng

- bệnh nhân nam 57 tuổi

- Tiền sử hen 25 năm, ho, khò khè, khó thở,

nặng ngực hàng ngày hàng đêm

- Hút thuốc lá 15 gói – năm Đã ngưng 6 năm

ca lâm sàng

 Bệnh nhân nam, 69 tuổi

 Khò khè khó thở 2 năm, cơn khó thở khi gắng sức hàng ngày

 Khó thở độ 3

 Phổi không ran

 Hút thuốc lá 30 gói-năm

Ca lâm sàng

 Bệnh nhân nam 64 tuổi

 Ho, khò khè, khó thở , cơn hàng tháng, hàng ngày, khi thay đổi thời tiết

 Hút thuốc lá 37 gói – năm

Hết