Bài 9 : Nhật Bản

• I.Tình hình Nhật Bản sau chiến tranh thế giới thứ hai.1.Nhật Bản sau chiến tranh: -Khó khăn bao trùm khắp đất n ớc 2.Cải cách dân chủ ở Nhật Bản... - Chủ tr ơng cải cách của: Chính quy

• I.Tình hình Nhật Bản sau chiến tranh thế giới thứ hai.

1.Nhật Bản sau chiến tranh:

Tưưliệu:

“- Sau chiến tranh, Nhật Bản mất hết thuộc địa(bằng 44% diện tích n ớc Nhật), bị quân đội n ớc ngoài(Mĩ) chiếm

đóng theo chế độ quân quản(từ 1945-1952).

- Kinh tế bị tàn phá nặng nề: Công nghiệp còn khoảng 10%, mất 34% máy móc, 25% công trình,80% tàu biển, nông nghiệp giảm 1/3 so với tr ớc chiến tranh, hàng hoá

khan hiếm, lạm phát phi mã (từ 1945-1949 là 8000%),thất

nghiệp trầm trọng ”

• I.Tình hình Nhật Bản sau chiến tranh thế giới thứ hai.

1.Nhật Bản sau chiến tranh: -Khó khăn bao trùm khắp đất n ớc 2.Cải cách dân chủ ở Nhật Bản

2

-Thảo luận:

? Khái quát những nét chính về cải cách dân chủ ở Nhật Bản?

- Chủ tr ơng cải cách của ai?

- Nội dung cụ thể của cải cách?

- Mục đích cải cách là gì?

- Tác dụng của cải cách?

- Chủ tr ơng cải cách của: Chính quyền chiếm đóng Mĩ.

- Nội dung cải cách:Ban hành hiến pháp mới; tiến hành cải cách ruộng đất; xoá bỏ chủ nghĩa quân phiệt và trừng trị các tội phạm chiến tranh; giả thể các công ty độc quyền lớn; thanh lọc các phần tử Phát xít, ban hành các

quyền tự do dân chủ…

- Mục đích cải Cách: Thủ tiêu chủ nghĩa quân phiệt, dân chủ hoá n ớc Nhật

- Tác dụng:

+Mang lại luồng không khí đối với các tầng lớp nhân dân Nhật Bản

+Là nhân tố quan trọng giúp Nhật bản phát triển mạnh mẽ sau này

I.Tình hình Nhật Bản sau chiến tranh:

1.Nhật Bản sau chiến tranh:

- Khó khăn bao trùm khắp đất n ớc

2.Cải cách dân chủ ở Nhật bản: Từ 1945-1952

1.Từ 1945-1952: Khôi phục kinh tế

? Thời gian này, kinh tế Nhật Bản phụ thuộc chặt chẽ vào Mĩ?Tại sao?

II.Nhật Bản khôi phục và phát triển kinh tế sau chiến tranh

2.Từ 1952 đến cuối những năm 80 của thế kỉ XX

+Đạt sự tăng tr ởng thần kì, v ợt qua các n ớc tây Âu,

v ơn lên đứng hàng thứ hai trong thế giới t bản

+Đến những năm 70 của thế kỉ XX, Nhật Bản trở thành 1 Trong 3 trung tâm kinh tế, tài chính thế giới

?Theo dõi phần chữ in nghiêng SGK, nêu lại những số liệu về sự phát

triển của kinh tế Nhật Bản từ 1952 đến cuối những năm 80 của thế kỉ

XX?

4

?Nêu nguyên nhân khách quan, chủ quan dẫn đến sự

-Khách quan:+Sự phát triển chung của nền kinh tế thế giới

+áp dụng những thành tựu tiến bộ của khoa học kĩ thuật.– kĩ thuật.

+Cơ hội từ việc Mĩ gây chiến tranh với Triều Tiên và Việt

Nam

+Tận dụng đ ợc nguồn vốn vay từ Mĩ

-Chủ quan:

+ Truyền thống văn hoá giáo dục lâu đời của ng ời Nhật-Sẵn sàng tiếp thu những giá trị tiến bộ của thế giới…

+ Hệ thống tổ chức quản lí có hiệu quả của các xí nghiệp,

Công ti Nhật Bản

+ Vai trò quan trọng của Nhà n ớc trong tổ chức, điều tiết nền kinh tế

+ Con ng ời Nhật Bản có ý chí v ơn lên, cần cù lao động,

đề cao kỉ luật, và coi trọng tiết kiệm, biết lo xa…

?Có ý kiến cho rằng Những yếu tố chính quyết định sự thành công của ”

Nhật Bản là:Vai trò quan trọng của Nhà n ớc và con ng ời Nhật Bản? Em ”

có đồng ý không? tại sao?

?Tuy nhiên kinh tế Nhật cũng gặp những khó khăn trong quá trình phát triển?Chọn những ý kiến mà em cho là đúng?

a Phải nhập năng l ợng và nguyên liệu

b Chịu sự cạnh tranh của Mĩ và Tây Âu

c Không tránh khỏi các chu kì suy thoái

d Phải chi phí cho quân sự quá lớn

e Chịu ảnh h ởng từ cuộc khủng hoảng năng l ợng thế giới 1973

g Tất cả các ý kiến trên

6

?Trong công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất n ớc,con ng ời Việt Nam chúng ta có những u, nh ợc điểm gì (so với con ng ời Nhật bản)?

? Chúng ta cần học tập những gì từ con ng ời Nhật Bản?

I.T×nh h×nh NhËt B¶n sau chiÕn tranh.

1.NhËt B¶n sau chiÕn tranh

2.C¶i c¸ch d©n chñ ë NhËt B¶n

II.NhËt B¶n kh«i phôc vµ ph¸t triÓn kinh tÕ sau chiÕn tranh

1 Tõ 1945-1952: Kh«i phôc kinh tÕ

2 Tõ 1952-cuèi nh÷ng n¨m 80 cña thÕ kØ XX.§¹t sù t¨ng

tr ëng thÇn k×…

? Nªu nh÷ng sè liÖu chøng minh sù suy tho¸i cña kinh tÕ NhËt vµo nh÷ng n¨m 90 cña thÕ kØ XX?

? Kh¸i qu¸t l¹i t×nh h×nh kinh tÕ NhËt b¶n sau chiÕn tranh thÕ giíi thø hai?

3 Kinh tÕ NhËt l©m vµo t×nh tr¹ng suy tho¸i (kÐo dµi tõ ®Çu

nh÷ng n¨m 90 cña thÕ kØ XX)

8

I Tình hình Nhật Bản sau chiến tranh.

II Nhật Bản khôi phục và phát triển kinh tế sau chiến tranh

III Chính sách đối nội và đối ngoại của Nhật Bản sau

chiến tranh

- Thực hiện chế độ xã hội dân chủ

+ Các tổ chức chính trị đ ợc hoạt động công khai

+ Phong trào công nhân và phong trào dân chủ phát triển rộng rãi

+ Từ 1955-1993, Đảng DC Tự do liên tục cầm quyền.Từ 1993, Đảng này đã mất quyền lập chính phủ,

1 Chính sách đối nội. -Thực hiện chế độ xã hội dân chủ.

? Nêu nội dung chính sách đối nội của Nhật sau chiến tranh?

? Tại sao nói việc Đảng Dân chủ Tự do mất quyền lập

chính phủ lại là mốc quan trọng trong đời sống chính trị

Nhật Bản?

? Theo em, chính sách đối nội của Nhật có gì tiến bộ hơn so với chính sách đối nội của Mĩ?

2 Chính sách đối ngoại -Trong thời kì chiến tranh lạnh:

-Từ những năm 90 của thế kỉ XX

? Chính sách đối ngoại của Nhật trong thời kì chiến tranh lạnh

là hoàn toàn lệ thuộc vào Mĩ? Đúng hay sai? Tại sao?

? Vậy, chính sách đối ngoại của Nhật từ những năm 90

của thế kỉ XX có gì thay đổi?

?Nói sau chiến tranh thế giới thứ hai,Nhật bản lại gây ra

một chấn động toàn cầu mới? Vậy chấn động ấy là gì?

10

1 Là n ớc khởi đầu cuộc cách mạng KH-KT lần thứ hai.

2 V ơn lên thành c ờng quốc về chính trị.

3.Khắc phục khó khăn v ơn lên trở thành siêu c ờng về kinh tế

4.Thực hiện chế độ x hội dân chủ. ã

5.Đề ra chiến l ợc toàn cầu.

sánh sau:

So sánh N ớc Mĩ N ớc Nhật

Kinh tế a.Là n ớc TB giàu mạnh nhất. b………

Khoa học-

kĩ thuật. c.……… d.V ơn lên trở thành c ờng quốc về KH-KT.

Chính sách

đối nội, e.Ban hành nhiều đạo luật phản động. g………

Chính sách

đối ngoại. h. i……….

Đáp án: b+3; c+1; g+4; h+5; i+2

Khắc phục khó khăn v ơn lên trở thành siêu c ờng về kinh tế.

Là n ớc khởi đầu cuộc cách mạng KH-KT lần thứ hai.

Thực hiện chế độ xã hội dân chủ.

Đề ra chiến l ợc toàn cầu. V ơn lên trở thành c ờng quốc về

chính trị.

12

Bài tập 2:

-Thảo luận? Trong những nguyên nhân dẫn đến sự phát triển thần kì của kinh tế Nhật Bản sau chiến tranh thế giới thứ hai, nguyên nhân nào chung với các n ớc t bản khác?nguyên nhân

nào là của riêng Nhật?

-Nguyên nhân chung:Sự phát triển chung của kinh tế thế giới, th à h ởng những thành quả của cách mạng KH-KT áp dụng vào sản xuất

-Nguyên nhân riêng:

+Truyền thống tự c ờng của ng ời Nhật

+Cải cách dân chủ

+Chi phí cho quân sự ít

+Khả năng và vai trò của Nhà n ớc trong việc điều tiết nền kinh tế

-Lµm c¸c bµi tËp trong vë bµi tËp.

c©u hái SGK.

-T×m nh÷ng nÐt chung vÒ c¸c n íc t b¶n trong ch

¬ng III.

-S u tÇm thªm t liÖu vÒ quan hÖ gi÷a NhËt b¶n- ViÖt Nam, c¸c n íc t b¶nT©y ¢u víi ViÖt Nam.

14