câu hỏi và bài tập môn vật lí lớp 7 có hướng dẫn và lời giải chi tiết,cụ thể,dễ hiểu nhất......................................................................................................................................................................................................................................................................
Trang 1SỰ NHIỂM ĐIỆN DO CỌ XÁTCâu 1 : Có thể làm cho một vật nhiễm điện bằng cách nào? Vật bị nhiểm điện có khả năng gì? Để kiểm tra xem một vật có nhiễm điện hay không, ta làm thế nào?
Trả lời: Có thể làm nhiễm điện cho một vật bằng cách đem vật đó cọ xát với vật khác.Vật bị nhiểm điện có khả năng hút các vật khác
Để kiểm tra xem một vật có nhiễm điện hay không, thử xem vật đó có hút đượccác vật nhẹ không: Nếu hút chứng tỏ vật đó nhiễm điện
Câu 2: Trong nhà máy dệt có những bộ phận chải các sợi vải Ở điều kiện thường, các sợi vải này dễ bị chập dính vào nhau và bị rối Hãy giải thích tại sao? Làm thế nào để khắc phục hiện tượng này?
HD: Khi chải các sợi vải thì các sợi vải bị nhiểm điện do cọ xát nên các sợi vải có thể hútnhau nên bị rối Biện pháp khắc phục: Người ta dùng bộ phận chải các sợi vãi được cấutạo bằng chất liệu có tác dụng khi sợi vải chạy qua thì không bị nhiểm điện nữa
Câu 3: Giải thích tại sao vào những ngày thời tiết khô ráo, đặc biệt là những ngày hanh khô, khi chải đầu bằng lược nhựa, nhiều sợi tóc bị lược nhựa hút kéo thẳng ra?
Trả lời: Khi chải đầu bằng lược nhựa, lược nhựa cọ xát vào tóc Cả lược nhựa và tóc đều
bị nhiễm điện Do đó tóc bị lược nhựa hút kéo thẳng ra
Câu 4: Khi thổi vào mặt bàn, bụi bay đi Tại sao cánh quạt điện thổi gió mạnh, sau một thời gian lại có nhiều bụi bám vào cánh quạt, đặc biệt ở mép cánh quạt chạm vào không khí?
Trả lời: Khi thổi trên mặt bàn, luồng gió thổi làm bụi bay đi Cánh quạt điện khi quay cọxát mạnh với không khí và bị nhiễm điện, vì thế cánh quạt hút các hạt bụi có trong khôngkhí ở gần nó
Mép cánh quạt chém vào không khí được cọ xát mạnh nhất nên nhiễm điện nhiều nhất
Do đó chỗ mép cánh quạt hút bụi mạnh nhất và bụi bám ở mép cánh quạt nhiều nhất
Câu 5: Vào những ngày thời tiết khô ráo, lau chùi gương soi, kính cửa sổ hay màn hình tivi bằng khăn bông khô thì vẫn thấy có bụi vải bám vào chúng Giải thích tại sao?
Trả lời: Khi lau chùi gương soi, kính cửa sổ hay màn hình tivi bằng khăn bông khô,chúng bị cọ xát và bị nhiễm điện Vì thế chúng hút các bụi vải
Trang 2Câu 6: Vào những ngày thời tiết khô ráo, nhất là những ngày hanh khô, khi cởi áo ngoài bằng len, dạ hay sợi tổng hợp, ta thường nghe thấy những tiếng lách tách nhỏ Nếu khi đó ở trong buồng tối, ta còn thấy các chớp sáng li ti.
Trả lời: Khi ta cử động cũng như cởi áo, do áo len(dạ hay sợi tổng hợp) bị cọ xát nên đãnhiểm điện, tương tự như các đám mây dông bị nhiểm điện Khi đó giữa các phần tử bịnhiểm điện trên áo len hay giữa áo len và áo trong xuất hiện các tia lữa điện là các chớpsáng li ti Không khí khi đó bị giản nở phát ra những tiếng lách tách nhỏ
Câu 7: Trong các phân xưởng dệt, người ta thường treo những tấm kim loại đã nhiễm điện ở trên cao Làm như vậy có tác dụng gì? Giải thích?
Trả lời: Trong các xưởng dệt vải thường có các bụi vải bay lơ lửng trong không khí Cáchạt bụi đó gây khó chịu và ảnh hưởng xấu đến sức khỏe đến các công nhân làm việc Vìvậy mà người ta treo các tấm kim loại đã nhiễm điện lên cao để hút bụi, do vật bị nhiễmđiện có khả năng hút các vật nhỏ, nhẹ khác Như vậy, sức khỏe công nhân được đảm bảo,đồng thời xưởng cũng sạch hơn
Câu 8: Giải thích hiện tượng dông sét:
Trả lời: Khi những giọt nước nhỏ của luồng không khí bốc lên cao, chúng cọ xát với nhautạo thành các đám mây giông tích điện Khi đó, giữa các đám mây giông tích điện cọ xátvới nhau hoặc giữa các đám mây giông vơí mặt đất xuất hiện tia lửa điện, phát ánh sángchói lòa gọi là chớp Do nhiệt độ cao của các tia lửa điện, không khí giãn nở đột ngột,phát ra tiếng nổ
- Tiếng nổ kèm theo khi có tia lửa điện giữa hai đám mây gọi là sấm
- Tiếng nổ kèm theo khi có tia lửa điện giữa đám mây và mặt đất gọi là sét
Câu 9 : Với phát biểu: “Vật nhiễm điện có khả năng hút các vật khác”, một học sinh cho rằng, nam châm hút được sắt thì nam châm cũng là vật bị nhiễm điện Theo em hiểu như thế có đúng không? Tại sao?
HD: Hiểu như thế là không đúng Nam châm hút được sắt là một đặc tính hoàn toàn khácvới sự nhiễm điện, đặc tính đó chính là từ môi trường của nam châm
Câu 10 :Đưa một chiếc thước nhựa đã nhiễm điện lại gần một dòng nước nhỏ đang chảy ra từ vòi nước, ta thấy dòng nước không chảy xuống theo phương thẳng đứng nữa mà hơi bị cong đi một chút Hãy giải thích tại sao?
HD: Vật đã nhiễm điện thì có khả năng hút các vật khác
Thước nhựa nhiễm điện hút dòng nước làm dòng nước bị cong về phía thước nhựa
Trang 3Câu 11 Tại sao trên các cánh quạt (quạt điện ở nhà) thường bị bám bụi nhiều hơn
vì sao cánh quạt thường bị bám bụi nhiều hơn
Câu 12: Lấy một mảnh pôliêtilen trải trên miếng kim loại mỏng sau đó dùng một mảnh len dạ cọ xát mạnh với mảnh pôliêtilen nhiều lần Hãy cho biết:
a) Mảnh pôliêtilen và miếng kim loại có bị nhiễm điện không? Tại sao?
b) Dùng ngón tay chạm vào đầu bút thử điện, đầu kia của bút chạm vào miếng kim loại Hãy dự đoán điều gì sẽ xảy ra? Kết quả này cho biết đặc điểm gì của vật nhiễm điện?
HD: a) Mảnh pôliêtilen và miếng kim loại đều bị nhiễm điện, nguyên nhân của sự nhiễmđiện này là do mảnh pôliêtilen đã được cọ xát với mảnh len dạ
b) Quan sát kĩ đèn của bút thử điện ta sẽ thấy khi vừa chạm bút vào miếng kim loại, đènlóe sáng (trong một thời gian rất ngắn) Kết quả này cho biết: Khi một vật bị nhiễm điện,
nó có khả năng phóng điện qua các vật khác
Câu 13: Bằng kiến thức của mình về sự nhiễm điện, hãy giải thích vì sao trong các cơn dông thường thấy chớp kèm theo tiếng sấm vang rền, đôi khi còn có cả sét.
HD: Khi hơi nước trong luồng không khí bốc lên cao, chúng cọ xát với nhau tạo thànhcác đám mây dông tích điện Khi đó, các đám mây dông tích điện với nhau hoặc giữa cácđám mây dông và mặt đất xuất hiện tia lửa điện phát ra ánh sáng chói lòa gọi là chớp Donhiệt độ cao của tia lửa điện, không khí giãn nở đột ngột, phát ra tiếng nổ
Câu 14: Trong hiện tượng nhiễm điện do cọ xát, khi hai vật cọ xát với nhau có thể nào chỉ có một vật bị nhiễm điện còn vật kia vẫn không bị nhiễm điện không? Tại sao?
HD: Khi hai vật cọ xát với nhau, không thể xảy ra trường hợp chỉ một vật bị nhiễm điệncòn vật kia vẫn không bị nhiễm điện, vì trong quá trình cọ xát êlectron đã dịch chuyển từvật nọ sang vật kia Như vậy, vật nhận thêm êlectron phải nhiễm điện âm còn vật mất bớtêlectron phải nhiễm điện dương
Trang 4Câu 15: Tại sao khi muốn nhận biết một vật bị nhiễm điện người ta thường dùng các vụn giấy, quả cầu xốp hoặc các vụn bông, … mà không dùng các vật khác như quả bỏng đá, viên sỏi, …?
HD: Về lí thuyết là các vật bị nhiễm điện do cọ xát có khả năng hút các vật khác, bất kể
đó là vật nào Tuy nhiên, đối với các vật nhẹ thì tác dụng của lực biểu hiện rõ hơn nênngười ta thường dùng các vật nhẹ như mẩu giấy, quả cầu bấc, … làm vật thử nghiệm
Câu 16: Vì sao máy bay sau khi hạ cánh phải được nối đất?
HD: Vì khi bay, do cọ xát với không khí nên thân máy bay bị nhiễm điện Khi hạ cánhcần phải nối đất để làm trung hòa các điện tích đó Nếu không sẽ có thể gây nên tai nạn
về điện đối với người và gây cháy nổ
HAI LOẠI ĐIỆN TÍCH
Câu 1: Có mấy loại điện tích? Các vật tương tác với nhau như thế nào?Nêu quy ước
về vật mạng điện tích dương và vật mang điện tích âm?
* Có hai loại điện tích là điện tích âm và điện tích dương
* Các vật nhiễm điện cùng loại thì đẩy nhau, khác loại thì hút nhau
* Người ta quy ước gọi điện tích của thanh thủy tinh khi cọ xát vào lụa là điện tích dương(+); Điện tích của thanh nhựa sẩm màu khi cọ xát vào vải khô là điện tích âm (-)
Câu 2: Biết rằng lúc đầu cả tóc và lược nhựa đều chưa bị nhiễm điện, nhưng sau khi chải tóc khô bằng lược nhựa, thì cả lược và tóc đều bị nhiễm điện và cho rằng lược nhiễm điện âm.
a) Hỏi sau khi chải, tóc bị nhiễm điện loại gì? Khi đó các electron dịch chuyển từ lược nhựa sang tóc hay ngược lại ?
b) Vì sao có những lần sau khi chải tóc thấy có một vài sợi tóc dựng đứng thẳng lên ?
Trả lời: a Tóc bị nhiễm điện dương, khi đó electrôn dịch chuyển từ tóc sang lượcnhựa( lược nhựa nhận thêm electron, còn tóc mất bớt electron.)
b Vì những sợi tóc đó chúng nhiễm điện cùng loại, chúng đẩy nhau
Câu 3 : Khi nào vật nhiễm điện âm, vật nhiễm điện dương?
Hd: Một vật nhiễm điện âm nếu nhận thêm êlectrôn, nhiễm điện dương nếu mất bớtelectron
Trang 5Câu 4 : Giải thích vì sao khi cọ xát hai vật trung hoà điện ta lại thu được hai vật nhiễm điện trái dấu?
HD: Trước khi cọ xát, cả hai vật đều trung hoà về điện Sau khi cọ xát, do êlectrôn có thểdịch chuyển từ vật này sang vật khác, làm cho một vật thiếu êlectrôn bị nhiểm điệndương; vật kia thừa êlectrôn, bị nhiễm điện âm
Câu 5: Nguyên tử có cấu tạo như thế nào?
HD: Mọi vật đều được cấu tạo bởi các nguyên tử Mỗi nguyên tử gồm hạt nhân mangđiện tích dương và các êlectron mang điện tích âm chuyển động xung quanh hạt nhân
- Bình thường, tổng điện tích âm của electron có trị số tuyệt đối bằng tổng điện tíchdương của hạt nhân nên nguyên tử trung hòa về điện Electron có thể dịch chuyển từnguyên tử này sang nguyên tử khác, từ vật này sang vật khác
Câu 6: Tại sao trước khi cọ xát, các vật không hút các giấy vụn nhỏ?
Trước khi cọ xát , các vật không hút các vụn giấy nhỏ vì rằng các vật đó chưa bị nhiễmđiện , các điện tích âm và điện tích dương trung hoà lẫn nhau
Câu 7: Cọ xát một thước nhựa vào một mảnh len thì thước nhựa bị nhiễm điện Hỏi mảnh len có bị nhiễm điện hay không? Nếu có thì điện tích trên mảnh len cùng dấu hay khác dấu với điện tích trên thước nhựa? Vì sao?
HD: Mảnh len bị nhiểm điện điện tích trên mảnh len khác dấu với điện tích trên thướcnhựa Ban đầu mảnh len và thước nhựa đều trung hòa về điện Sau khi cọ xát thước nhựa
bị nhiểm điện âm thì mảnh len phải nhiểm điện dương do electron dịch chuyển từ mảnhlen sang thước nhựa
Câu 8: Gọi – e là điện tích của mỗi êlectron Biết nguyên tử ôxi có 8 êlectron bay xung quanh hạt nhân Hỏi điện tích hạt nhân của nguyên tử ôxi là bao nhiêu? Vì sao
em biết điều đó?
HD: Ta biết rằng, tổng điện tích âm của cá êlectron có giá trị tuyệt đối bằng điện tíchdương của hạt nhân Vì trị số tuyệt đối của tổng điện tích các êlectron là nên điện tích hạtnhân nguyên tử ôxi là +8e
Câu 9: Cắt một dải pôliêtilen gấp lại làm hai rồi lồng chỗ gấp vào một thanh tre nhỏ sao cho hai lá của dải pôliêtilen nằm tự nhiên ở hai bên.
Dùng hai ngón tay kẹp hai lá vuốt mạnh nhiều lần, hãy dự đoán xem sau khi vuốt, hiện tượng xảy ra như thế nào? Hãy giải thích?
HD: Sau khi vuốt hai lá của dải pôliêtilen nhiều lần, cả hai lá đều bị nhiễm điện cùng loạichúng sẽ đẩy nhau
Trang 6Kết quả là hai lá của dải pôliêtilen tách ra xa nhau.
Câu 10: Người ta làm thí nghiệm và được mô tả như sau:
Hai quả cầu bấc nhẹ buộc ở hai đầu của một sợi dây chỉ rồi vắt qua một thanh kim loại Đưa một tấm nhựa nhiễm điện chạm vào thanh kim loại thì thấy hai quả cầu bấc bị tách ra (do chúng đẩy nhau) Em có nhận xét gì về sự nhiễm điện của hai quả cầu bấc?
HD: Hai quả cầu bấc đã bị nhiễm điện cùng dấu và do đó chúng đã đẩy nhau và tách nhaura
Câu 11: Một ống nhôm nhẹ được treo bằng một sợi chỉ tơ, trong tay em chỉ có một thanh êbônit đã nhiễm điện âm và một đũa thủy tinh đã nhiễm điện dương Trình bày một phương án để xác định xem ống nhôm đã nhiễm điện hay chưa và nhiễm điện gì?
HD: Phương án thực hiện:
Đưa lần lượt thanh êbônit và đũa thủy tinh lại gần ống nhôm
- Nếu cả trong hai trường hợp ống nhôm đều bị hút thì ống nhôm chưa bị nhiễm điện
- Nếu một trong hai trường hợp trên, ống nhôm bị đẩy thì ống nhôm đã nhiễm điện cùngdấu với điện tích của vật đã đẩy nó Chẳng hạn, ống nhôm bị đũa thủy tinh đẩy thì ốngnhôm đã nhiễm điện dương
Câu 12: Lấy một vật đã nhiễm điện âm đưa lại gần một quả cầu treo trên một sợi tơ mảnh Hãy cho biết các trường hợp sau, quả cầu có bị nhiễm điện không? Nếu có thì nhiễm điện loại gì?
a) Quả cầu bị hút lại gần vật nhiễm điện.
b) Quả cầu bị đẩy ra xa vật nhiễm điện.
HD: a) Khi quả cầu bị hút lại gần vật nhiễm điện, có hai trường hợp đều có thể xảy ra:Hoặc là quả cầu không bị nhiễm điện, hoặc là quả cầu đã nhiễm điện dương
b) Khi quả cầu bị đẩy ra xa vật nhiễm điện, chắc chắn quả cầu đã bị nhiễm điện âm, vìlúc đó hai vật nhiễm điện cùng dấu đã đẩy nhau
Câu 13: Đưa quả cầu M nhiễm điện dương lại gần quả cầu N nhẹ Hiện tượng xảy
ra là M tác dụng lên N một lực hút Có thể kết luận gì về điện tích của quả cầu N?
HD: Quả cầu N có thể nhiễm điện âm hoặc trung hòa về điện
Câu 14: Hai quả cầu giống hệt nhau, được treo bằng những sợi chỉ tơ mảnh, một quả nhiễm điện, một quả không nhiễm điện Làm thế nào để xác định được quả cầu nhiễm điện mà không dùng bất cứ một dụng cụ và vật liệu nào khác?
Trang 7HD: Các vật nhiễm điện có khả năng hút các vật khác (thể hiện rõ nhất ở các vật nhẹ).Nếu ta đưa tay lại gần một quả cầu mà thấy quả cầu bị hút về tay ta thì quả cầu đó tíchđiện.
Câu 15: Cọ xát 1 thước nhựa vào 1 mảnh len thì thước nhựa bị nhiễm điện Hỏi mảnh len có bị nhiễm điện k? Nếu có thì nó cung hay khác dấu với điện tích trên thước nhựa ? Vì sao.
Trả lời: Mảnh len bị nhiễm điện và nó mang điện tích trái dấu với điện tích trên lượcnhưa vì khi cọ xát, electron của một trong hai vật trên đã di chuyển sang vật còn lại tráidấu
Câu 16: Trong 1 lần thí nghiệm, Hải đưa 1 chiếc lược nhựa lại gần 1 mảnh nilông thì thấy lược nhựa hút mảnh nilông bị nhiễm điện khác loại (mang điện tích trái dấu nhau) Nhưng Sơn lại cho rằng chỉ cần 1 trong 2 vật này bị nhiễm điện thì chúng vẫn có thể hút nhau Theo em thì Sơn hay Hải đúng? Ai sai? Làm cách nào để kiểm tra điều này.
Trả lời Ta có thể làm thí nghiệm sau để kiểm tra:
lần lượt đưa lược nhựa và mảnh nilong đó lại gần một mảnh nilong không bị nhiễm điện.nếu cả hai vật trên đều hút mảnh nilong thì cả hai vật này đều bị nhiễm điện và mang điệntích trái dấu nếu chỉ có lược nhựa hoặc mảnh nilong hút vật kia thì ta có một trong haivật đó bị nhiễm điện
Câu 17: Giải thích nguyên nhân nào người ta phải buộc dây xích vào bồn xe chở Xăng ( dầu ) và thả đầu kia của dây xích cho kéo lê trên mặt đất ?
Trả lời : Khi xe chạy ,do thành xe ma sát với không khí ,bánh xe ma sát với mặt đường mà xe
được tích điện Điều này rất nguy hiểm với những xe chở các loại Xăng ( dầu ) cũng như các vật dễ bị cháy nổ Vì vậy ,người ta thả sợi xích xuống mặt đường để các điện tích đi xuống đường và xe không còn bị nhiễm điện nữa
Câu 18: Trên nóc nhà cao tầng người ta thường dựng một cây sắt dài nhô lên cao và nối với mặt đất bằng mộ dây dẫn Người ta làm như vậy có tác dụng gì ? Giải thích ?
Trả lời : Người ta làm như vậy có tác dụng chống sét Vì khi có sét đánh thì toàn bộ điện tích
sẽ tập trung vào đầu cột chống sét và dẫn xuống đất ,vì thế không gây nguy hiểm cho ngôi nhà
Trang 8DÒNG ĐIỆN NGUỒN ĐIỆNCâu 1: Nguồn điện là gì? Nguồn điện có đặc điểm gì?
HD: - Nguồn điện có khả năng cung cấp dòng điện cho các dụng cụ điện hoạt động
- Mỗi nguồn điện đều có hai cực: cực dương kí hiệu (+) và cực âm (-)
- Dòng điện chạy trong mạch điện kín bao gồm các thiết bị điện được nối liền với hai cựccủa nguồn điện bằng dây điện
Câu 2: Dòng điện là gì? Quy ước chiều dòng điện như thế nào?
HD: Dòng điện là dòng các điện tích dịch chuyển có hướng
-Quy ước chiều dòng điện: Chiều dòng điện là chiều từ cực dương qua dâydẫn và các dụng cụ điện tới cực âm của nguồn điện
Câu 3: Bản chất dòng điện trong kim loại là gì?
HD:-Bản chất dòng điện trong kim loại là dòng các êlectrôn tự do dịch chuyển có hướng
Câu 4: Giải thích vì sao kim loại là vật dẫn điện tốt?
HD: Kim loại dẫn điện tốt vì ở điều kiện bình thường kim loại có sẵn các êlectrôn tự do
Câu 6:Ở điều kiện bình thường không khí là chất dẫn điện hay cách điện? Cho ví dụ
HD: Ở điều kiện bình thường không khí là chất cách điện
Ví dụ: khi đứng gần ổ cắm điện có dòng điện đi qua nhưng ta vẫn không bị điện giật
Câu 7: Trên kìm cắt điện cho biết bộ phận nào của kìm là bộ phận cách diện , bộ phận nào dẫn điện?
HD: Bộ phận cách điện là tay cầm có vỏ bọc bằng nhựa, bộ phận dẫn điện là kim loại làmkìm
Câu 8 Có những loại điện tích nào? Các điện tích loại nào thì hút nhau? Loại nào thì đẩy nhau?
HD: Có hai loại điện tích là điện tích dương và điện tích âm
Điện tích khác loại(dương hoặc âm) thì hút nhau Cùng loại thì đẩy nhau
Trang 9Câu 9: Để thắp sáng một bóng đèn pin thì cần đồ vật hay những dụng cụ nào? Phải làm gì với những đồ vật hay dụng cụ này thì bóng đèn pin mới sáng?
HD: Để thắp sáng một bóng đèn pin cần có 1 cục pin 1,5V, dây điện nối các bộ phận lạitạo thành mạch kín thì trong mạch xuất hiện dòng điện
Câu 10: hãy kể tên ba thiết bị hay dụng cụ điện có sử dụng nguồn điện là acquy?
HD: Dụng cụ điện có sữ dụng nguồn điện là ắc quy : Xe máy, xe ô tô, đèn thắp sáng
Câu 11 : Em hãy kể ra ba nguồn điện tự nhiên và ba nguồn điện nhân tạo
HD: - Ba nguồn điện nhân tạo là: pin, acquy, đinamô
-Ba nguồn điện tự nhiên: sấm sét, cá lươn điện (một loại cá phát điện trên 750V, 1A cóthể gây chết người), cơ thể con người (dòng điện sinh học)
Câu 12: Các êlectrôn đi qua một dây dẫn dài 24cm trong 20 phút Hãy tính vận tốc của êlectrôn trong dây dẫn đó.
HD: Vận tốc của êlectrôn trong dây dẫn đó là: v = s:t=…
Câu 13 Nêu tác dụng của nguồn điện ? Mỗi nguồn điện có những cực nào ? Cho biết các nguồn điện thường dùng
HD: Tác dụng của nguồn điện là tạo ra và duy trì dòng điện
Mỗi nguồn điện có hai cực : cực dương ( + ) , cực âm ( - )
Nguồn điện thường dùng : pin, ác quy
CHẤT DẨN ĐIỆN-CHẤT CÁCH ĐIỆN
Câu 1: Quan sát dưới các gầm các ôtô chở xăng bao giờ củng thấy có một giây xích sắt Một đầu dây xích này được nối với vỏ thùng chưa xăng, đầu kia được thả kéo lê trên mặt đường Hãy cho biết dây xích này được sữ dụng như thế để làm gì? Tại sao?
Trả lời: Để tránh xảy ra cháy, nổ xăng Vì khi ô tô chạy, ô tô cọ xát mạnh với không khí,làm nhiễm điện những phần khác nhau của ô tô Nếu bị nhiễm điện mạnh, giữa các phầnnày phát sinh tia lửa điện gây cháy nổ xăng Nhờ dây xích sắt là vật dẫn điện, các điệntích từ ô tô dịch chuyền qua nó xuống đất, loại trừ sự nhiễm điện mạnh
Câu 2: Chất dẫn điện là gì? Chất cách điện là gì? Dòng điện trong kim loại là gì?
HD: - Chất dẫn điện là chất cho dòng điện đi qua, chất cách điện là chất không cho dòngđiện đi qua
- Dòng điện trong kim loại là dòng các êlectron tự do dịch chuyển có hướng
Trang 10Câu 3: Hãy kể tên một số vật liệu dẩn điện và một số vật liệu cách điện ở điều kiện thường?
HD: Vật liệu dẩn điện: Các kim loại như đồng nhôm bạc…Các dung dịch axít, kiềm,muối, nước máy thông thường…
Vật liệu cách điện ở điều kiện thường: Nước nguyên chất , không khí, cao su, nhựa…
Câu 4: Không khí có phải là môi trường các điện không? Tại sao đứng gần dây điện
có thể nguy hiểm mặc dầu ta chưa chạm vào đây
HD: Không khí là môi trường cách điện.Tuy nhiên ở gần các đường dây cao thế thìkhông khí trở nên dẫn điện.Vì vậy ở gần các đường dây cao thế sẽ rất nguy hiểm, vì dòngđiện sẽ phóng qua không khí đi vào người
Câu 5: Không khí ở điều kiện thường là chât cách điện Em hãy nêu một bằng chứng để chứng tỏ điều đó?
HD: Nếu không khí ở điều kiện thường là chất dẩn điện thì khi ta đứng gần những ổ cắmđiện trong nhà ta sẽ bị điện giật Nhưng trên thực tế không xãy ra Vì vậy ở điều kiệnthường, không khí là chất cách điện tốt
Câu 6: Nối hai cực của một viên pin với một bóng đèn nhỏ bằng dây dẫn thấy bóng đèn sáng Hỏi bóng đèn còn sáng không nếu ta đảo chiều hai cực của pin?
HD: Bóng đèn pin có thể phát sáng khi dòng điện chạy qua nó theo bất kì chiều nào, do
đó khi đảo chiều hai cực của pin thì bóng đèn vẫn sáng bình thường
Câu 7: Ở nhiều xe đạp có một bộ phận là nguồn điện tạo ra dòng điện để thắp sáng bóng đèn khi đi vào ban đêm Em hãy quan sát và mô tả hình dáng bộ phận này và cho biết khi nào thì bộ phận này mới hoạt động và thắp sáng bóng đèn?
HD: Bộ phận là nguồn điện trên xe đạp thường gọi là đinamô
Nguồn điện này có dạng hình trụ tròn, phía trên có một cái núm nhỏ, vành núm có nhiềurãnh nhỏ để có thể cọ xát vào một bên thành của bánh xe Bình thường núm nhỏ đượcđiều chỉnh để nó không tiếp xúc với bánh xe, khi cần làm cho bóng đèn sáng, ta quay chonúm tì sát vào bánh xe, khi bánh xe quay, nó làm cho núm nhỏ này quay theo và bóngđèn sẽ sáng
Câu 8: Hãy cho biết chất cách điện và chất dẫn điện có điểm nào khác biệt nhau về mặt cấu tạo?
HD: Chất dẫn điện là chất có nhiều hạt mang điện có thể chuyển động tự do, còn chấtcách điện thì có rất ít các hạt mang điện có thể chuyển động tự do
Trang 11Câu 9: Hãy kể tên một số vật liệu dẫn điện và một số vật liệu cách điện ở điều kiện thường?
Người ta nói không khí cũng như một số vật liệu khác chỉ là những vật cách điện ở điều kiện bình thường Hãy tìm hiểu xem trong những trường hợp nào thì chúng có thể dẫn điện?
HD - Vật liệu dẫn điện: Các kim loại như đồng, nhôm, bạc … ; các dung dịch axít, kiềm,muối, nước máy thông thường …
- Vật liệu cách điện ở điều kiện bình thường: Nước nguyên chất, không khí, cao su, chấtdẻo, nhựa
Trong điều kiện ở nhiệt độ, áp suất khí quyển, độ ẩm … thông thường, không khí và một
số vật liệu là các vật cách điện Trong những điều kiện đặc biệt, chúng có thể trở thànhdẫn điện, chẳng hạn trong các cơn dông có hiện tượng phóng tia lửa điện giữa các đámmây với nhau hoặc giữa các đám mây với mặt đất Khi đó không khí trở thành dẫn điện
Câu 10: Hãy quan sát cái kìm của thợ điện và cho biết bộ phận nào của kìm là bộ phận cách điện, bộ phận nào dẫn điện?
HD - Bộ phận cách điện là tay cầm có vỏ bọc bằng cao su hoặc nhựa
- Bộ phận dẫn điện là kim loại làm kìm
Câu 11: Sử dụng 1 đèn pin (đã lắp sẵn pin và hoạt động tốt) hoặc mạch điện thắp sáng đèn của xe đạp để xác định xem các vật sau đây là vật dẫn điện hay vật cách điện:
a) Mặt có lớp phủ màu vàng (hay màu bạc) của giấy bọc lót trong bao thuốc lá b) Giấy trang kim (thường dùng để gói quà tặng).
HD: a/ Lớp màu vàng hay bạc của giấy lót bên trong của vỏ bọc bao thuốc lá là vật dẩnđiện(thường là lớp thiếc mỏng phủ màu)
SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN-CHIỀU DÒNG ĐIỆN
Câu 1: Ở nhiều xe đạp có lắp một nguồn điện (điamô) để thắp sáng đèn Quan sát ta chỉ thấy có một dây dẩn nối từ điamô tới bóng đèn.
a/ Vì sao đèn vẩn sáng khi điamô hoạt động?
b/ Hãy vẽ sơ đồ mạch điện từ điamô tới đèn trước của xe đạp?
Trả lời: a/ Dây thứ hai chính là khung xe đạp(thường bằng sắt) nối cực thứ hai của điamô(vỏ của điamô) với đầu thứ hai của đèn