TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP.HCMKHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ BỘ MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Tên học phần: PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG Số ĐVHT: 02 Trình độ đào tạo: Đại học chính quy Mã học phần: 10
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP.HCM
KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
BỘ MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
Tên học phần: PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG
Số ĐVHT: 02
Trình độ đào tạo: Đại học chính quy
Mã học phần: 1005020
Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ NHÀ NƯỚC
1- Các nội dung kiến thức sinh viên cần nắm được sau khi học xong chương 1:
- Các quan điểm về nguồn gốc Nhà Nước
- Bản chất, đặc trưng theo chủ nghĩa Mac le-nin
- Hiểu một số vấn đề về lý luận và thực tiễn về chức năng, hình thức, kiểu Nhà Nước
- Nhận thức được cách thức tổ chức và hoạt động của bộ máy Nhà Nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
2- Ngân hàng câu hỏi và đáp án chi tiết Chương I
chú
01 Câu hỏi Nhà nước chỉ xuất hiện khi xã hội đã phân chia thành
các giai cấp có lợi ích mâu thuẫn gay gắt đến mức không thể điều hòa được
1
Đáp án Nhận định : ĐÚNG
Vì theo quan điểm của chủ nghĩa Mac Le-nin, Nhà Nước chỉ xuất hiện khi có những điều kiện về kinh tế xã hội nhất định trong đó điều kiện tiên quyết về xã hội là
có những mâu thuẫn giai cấp gay gắt
“ Nhà Nước là sản phẩm và biểu hiện của những mâu thuẫn giai cấp không thể điều hoà được, bất cứ ở đâu
hễ lúc nào và chừng nào mà về mặt khách quan những mâu thuẫn giai cấp không điều hoà được thì còn Nhà Nước”
02 Câu hỏi Nhà nước là một hiện tượng bất biến của xã hội 1
Đáp án Nhận định SAI
Trang 2Vì: Nhà nước là một hiện tượng luôn vận động thay đổi
và có thể tiêu vong khi những điều kiện cho sự tồn tại của nó không còn
03 Câu hỏi Theo quan điểm của Chủ nghĩa Mác-Lênin, nhà nước ra
đời không phải từ một bản khế ước xã hội
Đáp án Nhận định ĐÚNG:
Quan niệm Nhà nước ra đời từ bản Khế ước xã hội là quan điểm của những nhà học giả theo thuyết “Khế ước
xã hội” còn theo quan niệm của chủ nghĩa Mac-lenin Nhà Nước là một bộ máy mà giai cấp thống trị sử dụng
để đàn áp giai cấp khác Nhà Nước chỉ ra đời khi có những điều kiện nhất định về kinh tế và xã hội
04
Câu hỏi Đặc trưng duy nhất của Nhà Nước, đó là Nhà nước
phân chia và quản lý dân cư theo các đơn vị hành chính, lãnh thổ
1
Đáp án Nhận định SAI
Vì Nhà Nước có 5 đặc trưng: Nhà nước thiết lập một quyền lực công cộng đặc biệt ; nhà nước phân chia và quản lý dân cư theo các đơn vị hành chính, lãnh thổ, Nhà nước có chủ quyền, Nhà Nước ban hành pháp luật
và Nhà Nước ban hành thuế
05
Câu hỏi Không nhất thiết cơ quan Nhà nước nào cũng mang tính
chất quyền lực nhà nước
1
Đáp án Nhận định: SAI
Vì đặc trưng chủ yếu và cơ bản của cơ quan Nhà Nước
là mang tinh chất quyền lực Nhà Nước nên không thể
có cơ quan Nhà Nước nào lại không mang quyền lực Nhà Nước
06
Câu hỏi Bộ máy Nhà Nước Việt Nam hiện nay gồm bốn hệ
thống cơ quan Nhà Nước và một chế định độc lập
0.6
Đáp án Nhận định ĐÚNG
Hệ thống cơ quan Nhà Nước Việt Nam hiện nay gồm 4
cơ quan là: Cơ quan quyền lực Nhà Nước, cơ quan quản lý Nhà Nước, cơ quan xét xử và cơ quan kiểm sát
và một chế định độc lập là: chủ tịch nước
07 Câu hỏi Chức danh Chủ tịch nước thuộc loại cơ quan quyền lực
Nhà Nước
0.6 Đáp án Nhận định SAI
Trang 3Chủ tịch nước là một chế định độc lập trong hệ thống
cơ quan Nhà Nước ta
08
Câu hỏi Nhà nước là một trong các tổ chức được quy định các
loại thuế và tổ chức thu thuế bắt buộc
0.6 Đáp án Nhận định SAI
Nhà Nước là tổ chức duy nhất được quy định các loại thuế và tổ chức thu thuế bắt buộc
09
Câu hỏi Tất cả các Nhà Nước xã hội chủ nghĩa đều có hình thức
cấu trúc Nhà Nước là đơn nhất
Đáp án Nhận định SAI
Mỗi một quốc gia có thể có hình thức cấu trúc riêng, đây không phải là tiêu chí bắt buộc của Nhà Nước xã hội chủ nghĩa
Trong lịch sử có Nhà Nước liên bang Nam Tư hoặc Liên bang cộng hòa xã hội Xô Viết là những Nhà Nước XHCN có cấu trúc Nhà Nước là liên bang
0.6
10
Câu hỏi Lịch sử xã hội loài người trải qua 5 hình thái kinh tế- xã
hội do đó tương ứng sẽ có 5 kiểu Nhà Nước
1
Đáp án Nhận định SAI
Lịch sử xã hội loài người trải qua 5 hình thái kinh tế xã hội, nhưng chỉ có 4 kiểu Nhà Nước ( Nhà Nước chủ nô, Nhà nước phong kiến, Nhà nước tư sản và Nhà Nước XHCN) trong kiểu hình thái KTXH là công xã nguyên thủy thì không có Nhà Nước
11 Câu hỏi Mọi cơ quan Nhà nước đều có quyền ban hành văn bản
quy phạm pháp luật
1
Đáp án Nhận định SAI
Không phải cơ quan Nhà nước nào cũng có thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật mà chỉ có các cơ quan Nhà Nước được Luật ban hành văn bản quy phạm pháp Luật quy định thì mới được ban hành
12 Câu hỏi Bộ giáo dục có quyền ban hành văn bản quy phạm pháp
luật có tên là Thông tư
1
Đáp án Nhận định SAI
Cơ quan Bộ không có quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật mà chỉ có Bộ trưởng có quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật có tên gọi là Thông tư
Trang 4Chương 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ PHÁP LUẬT
1 Các nội dung kiến thức mà sinh viên cần nắm sau khi học xong chương 2
- Hiểu được những kiến thức về nguồn gốc, bản chất và thuộc tính của pháp luật
- Hiểu những vấn đề lý luận và thực tiễn về hình thức pháp luật của Việt Nam
2 Ngân hàng câu hỏi và đáp án chi tiết chương 2:
chú
13
Câu hỏi Pháp luật là tiêu chuẩn duy nhất đánh giá hành vi của
con người
1
Đáp án Nhận định: SAI
Pháp luật là tiêu chuẩn để đánh giá hành vi của con người nhưng không phải là tiêu chuẩn duy nhất mà
để điều chỉnh hành vi còn có thể sử dụng các quy phạm khác như quy phạm tôn giáo, quy phạm đạo đức
14
Câu hỏi Pháp luật chỉ có thể được hình thành bằng con đường
ban hành của Nhà nước
1
Đáp án Nhận Định SAI
Pháp luật có thể được hình thành bằng con đường ban hành của Nhà Nước nhưng đây không phải là cách thức duy nhất hình thành pháp luật mà pháp luật còn có thể được hình thành bằng cách Nhà Nước thừa nhận các quy phạm đã có sẵn như tập quán
15 Câu hỏi Tiền lệ pháp là hình thức pháp luật lạc hậu, thể hiện
trình độ pháp lý thấp
1
Đáp án Nhận định SAI:
Mỗi hình thức pháp luật đều có những ưu nhước điểm của riêng nó, tiền lệ pháp là hình thức được rất nhiều nước tư sản áp dụng đặc biệt là các nước thuộc hệ thống pháp luật Anh Mỹ Ưu điểm của nó là
Trang 5giải quyết kịp thời những vụ việc diễn ra trong đời sống bằng việc sử dụng những bản án đã có hiệu lực của những vụ việc tương tự trước đó.
14
Câu hỏi Ngôn ngữ pháp lý rõ ràng, chính xác thể hiện tính
quy phạm phổ biến của pháp luật
1 Đáp án Nhận định SAI:
Ngôn ngữ pháp lý rõ ràng chính xác thể hiện tính xác định chặt chẽ về hình thức của pháp luật
15
Câu hỏi Thủ tướng Chính Phủ có quyền ban hành văn bản có
tên là Quyết định và chỉ thị
1
Đáp án Nhận định SAI
Theo Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật có hiệu lực từ năm 2009, Thủ tướng chính phủ chỉ có quyền ban hành văn bản tên là Quyết Định
16
Câu hỏi Tổ chức chính trị xã hội có quyền ban hành văn bản
quy phạm pháp luật một cách độc lập
Đáp án Nhận định SAI
Tổ chức chính trị xã hội không có quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật một cách độc lập, tổ chức chính trị xã hội chỉ có thể phối hợp ban hành văn bản QPPL có tên gọi là thông tư liên tịch với cơ quan Nhà Nước khác để thực hiện các vấn đề có liên quan
1
17 Câu hỏi Pháp luật chỉ mang tính giai cấp
Đáp án Nhận định SAI
Bản chất của pháp luật thể hiện ở tính giai cấp và tính
xã hội
0.6
18
Câu hỏi Pháp luật luôn tác động tích cực đến kinh tế, là yếu tố
thúc đẩy kinh tế phát triển 0.6
Đáp án Nhận định SAI
Mối quan hệ giữa pháp luật và kinh tế là mối quan hệ giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng Trong đó kinh tế là yếu tố thuộc cơ sở hạ tầng và pháp luật là yếu tố thuộc kiến trúc thượng tầng Pháp luật tác động đến kinh tế cả hai chiều theo hướng tích cực và hướng tiêu cực
19 Câu hỏi Hình thức pháp luật của Nhà Nước ta hiện nay bao
gồm hình thức văn bản quy phạm pháp luật và tiền lệ
0.6
Trang 6pháp
Đáp án Nhận định SAI
Nước ta không thừa nhận tiền lệ pháp là hình thức pháp luật
20 Câu hỏi Tập quán pháp là hình thức pháp luật chủ yếu của
Nhà Nước ta hiện nay
Đáp án Nhận định SAI
Hình thức pháp luật chủ yếu của Nhà Nước ta hiện nay là văn bản quy phạm pháp luật, còn tập quán pháp chỉ là nguồn bổ trợ
0.6
Chương 3: QUY PHẠM PHÁP LUẬT
1 Các nội dung kiến thức mà sinh viên cần nắm vững sau khi học xong chương 3
- Hiểu rõ các thuật ngữ pháp lý liên quan đến quy phạm pháp luật
- Phân tích các yếu tố cấu thành quy phạm pháp luật
- Cách thể hiện quy phạm pháp luật trong điều luật
2 Ngân hàng câu hỏi và đáp án
21
Câu hỏi Quy phạm pháp luật luôn phải hội đủ 3 bộ phận: giả
định, quy định và chế tài
1
Đáp án Nhận định: SAI
Vì không phải quy phạm pháp luật nào cũng có đủ 3
bộ phận mà có những quy phạm chỉ có 1 hoặc 2 bộ phận như các quy định của Bộ luật hình sự thường
chỉ có bộ phận giả định và chế tài
22
Câu hỏi Chỉ quy phạm pháp luật mới có tính bắt buộc
1
Đáp án Nhận định: SAI
Các quy phạm khác như quy phạm tôn giáo, điều lệ của một tổ chức cũng mang tính bắt buộc đối vối thành viên của tổ chức đó Điểm khác biệt giữa quy phạm pháp luật với các quy phạm khác là có tính bắt buộc chung
23 Câu hỏi Chỉ có quy phạm pháp luật mới có tính giai cấp 1
Đáp án Nhận định: SAI
Trang 7Các quy phạm khác như quy phạm tôn giáo, quy phạm đạo đức vẫn có tính giai cấp, điều này do tồn tại xã hội quyết định ý thức xã hội
24
Câu hỏi Một quy phạm pháp luật chỉ được thể hiện trong một
điều Luật
0.6 Đáp án Nhận định SAI
Một quy phạm pháp luật có thể được thể hiện trong nhiều điều luật bằng cách viện dẫn đến điều luật khác
25
Câu hỏi Một quy phạm pháp luật buộc phải thể hiện theo trật
tự lần lượt là giả định, quy định và chế tài
0.6
Đáp án Theo logic chung thì trật tự một quy phạm pháp luật
thể hiện lần lượt là giả định, quy định và chế tài, tuy nhiên đây không phải là yêu cầu bắt buộc mà trật tự của các bộ phận giả định, quy định và chế tài trong một quy phạm pháp luật có thể bị đảo lộn
CHƯƠNG 4: QUAN HỆ PHÁP LUẬT
1 Các nội dung kiến thức mà sinh viên cần nắm sau khi học xong chương 4
- Nắm vững các yếu tố cấu thành quan hệ pháp luật
- Hiểu được năng lực pháp luật và năng lực hành vi của chủ thể
- Các căn cứ làm phát sinh thay đổi chấm dứt quan hệ pháp luật
2 Ngân hàng câu hỏi và đáp án
26
Câu hỏi Người say rượu là người có năng lực hành vi hạn chế
Đáp án Nhận định SAI:
Người có năng lực hành vi hạn chế là người nghiện
ma tuý, nghiện các chất kích thích khác dẫn đến phá tán tài sản của gia đình thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan, cơ quan, tổ chức hữu quan, Toà án có thể ra quyết định tuyên bố là người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự
Do đó một người say rượu nếu không có quyết định của Tòa án về việc bị hạn chế năng lực hành vi thì không thể coi là người có năng lực hành vi hạn chế
1
27 Câu hỏi Sự kiện pháp lý là yếu tố thúc đẩy chủ thể tham gia 1
Trang 8vào quan hệ pháp luật.
Đáp án Nhận định SAI:
Yếu tố thúc đẩy chủ thể tham gia vào quan hệ pháp luật là khách thể còn sự kiện pháp lý chỉ là những sự kiện thực tế mà sự xuất hiện hay mất đi của chúng gắn với sự phát sinh thay đổi hay chấm dứt quan hệ pháp luật
28 Câu hỏi Nhà nước là chủ thể của mọi quan hệ pháp luật
Đáp án Nhận định SAI
Nhà Nước chỉ tham gia vào một số quan hệ đặc biệt như quan hệ hình sự, quan hệ hành chính
29 Câu hỏi Mọi cá nhân từ đủ 18 tuổi trở lên đều có năng lực
hành vi đầy đủ
1
Đáp án Nhận định SAI
Không phải mọi cá nhân từ 18 tuổi trở lên đều có năng lực hành vi dân sự đầy đủ vì có những cá nhân bị mắc bệnh tâm thần hoặc bị hạn chế năng lực hành vi dân sự thì cho dù có trên 18 tuổi cũng không có năng lực hành vi đầy đủ
30
Câu hỏi Năng lực chủ thể của công dân và người nước ngoài là
như nhau
1
Đáp án Nhận định SAI
Năng lực chủ thể của người nước ngoài bị hạn chế hơn năng lực chủ thể của công dân trong một số quan hệ pháp luật nhất định như quan hệ bầu cử, quan hệ sở hữu đất đai…
31
Câu hỏi Khách thể của quan hệ pháp luật chỉ bao gồm lợi ích
vật chất mà chủ thể mong muốn đạt được khi tham gia vào quan hệ pháp luật
0.6
Đáp án Nhận định SAI
Khách thể của quan hệ pháp luật bao gồm lợi ích vật chất, lợi ích tinh thần và lợi ích xã hội mà chủ thể mong muốn đạt được khi tham gia vào các quan hệ xã hội
32 Câu hỏi Cá nhân tham gia vào quan hệ pháp luật thì trở thành
chủ thể của quan hệ pháp luật
1 Đáp án Nhận định SAI
Trang 9Để trở thành chủ thể của quan hệ pháp luật thì cá nhân phải tham gia vào quan hệ pháp luật đồng thời phải đáp ứng các điều kiện do Nhà Nước quy định cho mỗi loại quan hệ pháp luật đó nữa
33 Câu hỏi Thời điểm phát sinh năng lực pháp luật và năng lực
hành vi của pháp nhân là khác nhau
0.6
Đáp án Nhận định SAI
Thời điểm phát sinh năng lực pháp luật và năng lực hành vi của pháp nhân trùng nhau: Vào thời điểm pháp nhân được cơ quan Nhà Nước cho phép thành lập hoặc
từ thời điểm được cấp giấy phép thành lập trong trường hợp pháp luật quy định việc thành lập phải được đăng ký
34
Câu hỏi Nội dung của quan hệ pháp luật chỉ thể hiện quyền của
chủ thể
Đáp án Nhận định SAI
Nội dung của quan hệ pháp luật gồm quyền chủ thể và nghĩa vụ chủ thể
35
Câu hỏi Chỉ có hành vi của con người mới có thể trở thành sự
kiện pháp lý
0.6
Đáp án Sự kiện pháp lý là những sự kiện thực tế mà sự xuất
hiện hay mất đi của chúng gắn với sự thay đổi, phát sinh hay chấm dứt quan hệ pháp luật
Sự kiện pháp lý bao gồm cả hành vi của con người và các sự kiện tự nhiên khác
0.6
Chương 5: VI PHẠM PHÁP LUẬT VÀ TRÁCH NHIỆM PHÁP LÝ
3 Các nội dung kiến thức sinh viên cần nắm vững sau khi học xong chương 5
- Nắm được khái niệm vi phạm pháp luật
- Phân tích được các yếu tố cấu thành vi phạm pháp luật
- Các loại trách nhiệm pháp lý áp dụng cho các vi phạm pháp luật
4 Ngân hàng câu hỏi và đáp án chi tiết
Trang 10Câu hỏi Sự thiệt hại về vật chất là dấu hiệu bắt buộc của vi
phạm pháp luật
1
Đáp án Nhận định: SAI
Sự thiệt hại do hành vi trái pháp luật của chủ thể gây
ra có thể là thiệt hại về vật chất và thiệt hại về tinh thần, mặt khác sự thiệt hại dù là vật chất hay tinh thần đều không phải là dấu hiệu bắt buộc của vi phạm pháp luật Các dấu hiệu của vi phạm pháp luật bao gồm: Có hành vi trái pháp luật xâm hại đến các quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ, có lỗi và chủ thể có năng lực trách nhiệm pháp lý thực hiện
37
Câu hỏi Mọi hành vi trái pháp luật đều là hành vi vi phạm
pháp luật
1
Đáp án Nhận định: SAI
Vì: Hành vi trái pháp luật mới chỉ là một trong các yếu tố bắt buộc của vi phạm pháp luật Một hành vibị xem là hành vi vi phạm pháp luật khi có đủ các yếu tố: hành vi trái pháp luật xâm hại đến các quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ, có lỗi và chủ thể có năng lực trách nhiệm pháp lý thực hiện
38
Câu hỏi Phải là người từ đủ 16 tuổi trở lên mới có thể là chủ
thể của vi phạm pháp luật
1
Đáp án Nhận định: SAI
Chủ thể của vi phạm pháp luật là người có năng lực trách nhiệm pháp lý Có những trường hợp người dưới 16 tuổi đã trở thành chủ thể của vi phạm pháp luật ví dụ như người từ đủ 14tuổi trở lên nhưng chưa
đủ 16 tuổi có thể là chủ thể của vi phạm pháp luật hình sự nếu phạm các tội rất nghiêm trọng do cố ý hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng
39 Câu hỏi Trách nhiệm pháp lý là chế tài 1
Đáp án Nhận định SAI
Hai khái niệm này hoàn toàn khác nhau:
Trách nhiệm pháp lý là hậu quả bất lợi do Nhà nước áp dụng đối với chủ thể vi phạm pháp luật, theo