Kiến thức: - Giúp học sinh hiểu sơ giản về tác giả và tác phẩm "Đất rừng phơng Nam" - Cảm nhận đợc sự phong phú và độc đáo của thiên nhiên và vùng sông nớc Cà Mau.. - Với học sinh: Việc
Trang 1DỰ ÁN THI TÍCH HỢP KIẾN THỨC LIấN MễN TRONG QUÁ TRèNH
GIẢNG DẠY MễN NGỮ VĂN 6
I.TấN DỰ ÁN DẠY HỌC:
Chủ đề: truyện hiện đại Việt Nam và nước ngoài
Văn bản: Sụng nước Cà Mau
II MỤC TIấU DẠY HỌC:
1 Kiến thức:
- Giúp học sinh hiểu sơ giản về tác giả và tác phẩm "Đất rừng phơng Nam"
- Cảm nhận đợc sự phong phú và độc đáo của thiên nhiên và vùng sông nớc Cà Mau
- Nắm đợc nghệ thuật miêu tả vùng sông nớc của tác giả
Nội dung tích hợp: tích hợp kiến thức âm nhạc, địa lí 6, công dân 6, sinh 6, ngữ văn 8 và những kiến thức tiếng việt, tập làm văn 6
2 Kĩ năng:
- Nắm bắt đợc nội dung văn bản truyện hiện đại có yếu tố miêu tả kết hợp thuyết minh
- Đọc diễn cảm phù hợp với nội dung văn bản
- Nhận biết đợc các biện pháp nghệ thuật đợc sử dụng trong văn bản và vận dụng chúng khi làm văn miêu tả cảnh thiên nhiên
3 Về phẩm chất: Qua giờ học giỳp học sinh:
- Cú thỏi độ nghiờm tỳc học tập, ý thức được sự cần thiết của việc học toàn diện cỏc mụn, trỏnh học lệch
- Bồi đắp thờm ý thức bảo vệ mụi trường, tỡnh yờu quờ hương đất nước
4 Phương phỏp sử dụng:
Đàm thoại, thuyết trỡnh
III/ ĐỐI TƯỢNG DẠY HỌC:
- Học sinh Lớp 6C trường THCS Tõn Lập, Huyện Vũ Thư, Tỉnh Thỏi Bỡnh
- Số lượng học sinh: 28
IV/ í NGHĨA
- Với Giỏo viờn:
Việc kết hợp kiến thức của nhiều mụn học khỏc nhau để giải quyết một vấn đề nào đú trong một mụn học là một việc làm hết sức cần thiết Với việc tớch hợp như vậy yờu cầu
Trang 2môn mình được đào tạo và trực tiếp giảng dạy mà giáo viên còn phải thường xuyên
nghiên cứu, tìm hiểu kiến thức về những môn học có liên quan đến môn học chuyên môn của mình
- Với học sinh:
Việc vận dụng tích hợp kiến thức của nhiều môn học sẽ giúp các em hiểu rõ được sự cần thiết phải học toàn diện tất cả các môn học, không nên coi nhẹ môn học nào Ngoài ra các
em còn thấy được sự thống nhất trong chương trình Giáo dục Các bộ môn học sinh được học đều là tổng hợp những kiến thức khoa học, chúng có mối quan hệ chặt chẽ với nhau
Từ đó khích lệ được sự say mê học tập, hăng hái tìm tòi, nghiên cứu, khám phá kiến thức mới của học sinh
- Việc kết hợp kiến thức nhiều môn trong giảng dạy và học tập sẽ giúp học sinh phát huy được sự độc lập suy nghĩ, tư duy, sáng tạo trong học tập Giáo viên tiếp cận tốt hơn, hiểu
rõ hơn, sâu hơn những vấn đề đặt ra trong chương trình SGK, từ đó tiết học sẽ trở nên sinh động, học sinh sẽ hứng thú học bài và hiệu quả học tập sẽ cao hơn
V/ THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
- Máy chiếu, giáo án Power Point 2003
- Tranh ảnh minh họa
-Các đoạn video về vùng Cà Mau và đoạn phim "Đất rừng Phương Nam"
VI.Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học:
Bài dạy được tiến hành theo 5 bước:
- Bước 1: Ổn định tổ chức lớp
- Bước 2: Kiểm tra bài cũ
- Bước 3: Tổ chức các hoạt động dạy học
- Bước 4: Kiểm tra, đánh giá học sinh
- Bước 5: Hướng dẫn nội dung ở nhà
Trang 3
Thực hiện bài dạy Sông nước Cà Mau tôi đã tích hợp giữa các môn học: Ngữ văn 6,8,9
Công dân 6,Âm nhạc, Địa lí 6, Mĩ thuật 6 , sinh học 6,7
- Môn Ngữ văn 6: Tích hợp các bài về nghĩa của từ, kiểu văn bản và phương thức biểu đạt, từ mượn, so sánh, nhân hóa, ngôi kể, phương pháp làm bài văn tả cảnh để các em giải nghĩa từ, phát hiện các biện pháp nghệ thuật hình thành nội dung của bài từ đó rút ra được phương pháp khi làm bài văn tả cảnh
- Môn ngữ văn 8: Tích hợp với bài tìm hiểu chung về văn thuyết minh
- Môn ngữ văn 8,9: Tích hợp để giới thiệu về 1 số tác giả trong chương trình học
- Môn Công Dân 6: Tích hợp bài 9: Yêu thiên nhiên sống hòa hợp với thiên nhiên Môn Địa lí 6: tích hợp với bài 18: Thời tiết khí hậu và nhiệt độ không khí Bài 22: Các đới khí hậu trên trái đất để giới thiệu vào bài
- Môn Sinh 6: Tích hợp hợp với bài 9: Các loại rễ, các miền cảu rễ để giới thiệu về cây
đước thuộc loại rễ chùm
- Môn sinh học 7: Tích hợp với bài 24: Đa dạng và vai trò của lớp giáp xác để các em nhận biết con Ba Khía thuộc loài giáp xác
Ngoài ra tôi còn tích hợp với kiến thức lịch sử, địa lí để giới thiệu về vùng đất Cà Mau vì đây là một vùng đất khác xa với vùng đồng bằng Bắc Bộ nơi các em sinh sống Mặt khác trong tiết này chủ yếu nói về thiên nhiên vùng Cà Mau nên tôi giới thiệu cho các em biết đến vùng đất này Bên cạnh đó tôi tích hợp với âm nhạc, tranh ảnh, mĩ thuật và kĩ năng sống để bài thêm sinh động
TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Mở đầu tiết học GV tiến hành kiểm tra bài cũ
? Bài học đường đời đầu tiên của Dế Mèn là gì? Qua nhân vật Dế Mèn em rút ra bài học
gì cho bản thân?
Câu hỏi kiểm tra bài cũ giúp các em khắc sâu thêm bài học và rèn kĩ năng sống cho các
em để các em sống luôn biết giúp đỡ người khác không kiêu căng, xốc nổi
Sau khi HS trả lời GV giới thiệu bài mới bằng 1 video clip nói về vùng đất Cà Mau.
Trang 4Đưa bản đồ giới thiệu về vùng đất:
Sông nước Cà Mau
GV tích hợp với âm nhạc và bản đồ địa lí, kiến thức lịch sử, kiến thức địa lí 6 bài 18: thời
tiết khí hậu và nhiệt độ không khí, bài 22: Các đới khí hậu trên trái đất để giới thiệu vào
Trang 5bài học giúp các em nhận diện được vị trí của vùng đất Cà Mau trên bản đồ Việt Nam và hiểu sơ qua về địa hình khí hậu, lịch sử của vùng đất này:
Cà mau là 1 tỉnh thuộc châu thổ đồng bằng sông Cửu Long, nằm ở phía cực Nam của Việt Nam, hình dạng giống hình chữ V như 1 bán đảo có 3 mặt giáp với biển Phía Bắc giáp tỉnh Kiên Giang, phía Đông giáp tỉnh Bạc Liêu, phía Đông và Đông Nam giáp với biển Đông, phía Tây giáp với vịnh Thái Lan Khí hậu Cà Mau mang đặc trưng của khí hậu nhiệt đới gió mùa cận xích đạo vì thế có 2 mùa rõ rệt mùa mưa và mùa khô Trong 2 cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và chống đế quốc Mĩ Cà Mau là quê hương căn
cứ địa cách mạng kiên cường
một số tác giả được sinh ra và lớn lên ở vùng Nam Bộ nói chung như nhà văn Nguyễn Quang Sáng với tác phẩm Chiếc lược ngà (Lớp 9), tác giả Viễn Phương Với bài thơ Viếng Lăng Bác (Lớp 9), tác giả Tế Hanh với tác phẩm Nhớ con sông quê hương (lớp 8)
Hoạt động 1:
Hướng dẫn HS tìm hiểu chung văn bản với 2 đơn vị kiến thức:
Tác giả, tác phẩm
-Trong phần giớ thiệu về tác giả giáo viên liên hệ với kiến thức văn hóa và du lịch thực tế bằng những hình ảnh về quê hương Tiền Giang của tác giả và cũng để các em hiểu thêm
về mảnh đất nó đã khơi nguồn cảm hứng để những trang viết của tác giả Đoàn Giỏi là viết về cs và con người Nam Bộ Chất nam bộ thấm vào từng trang viết của ông tưởng chừng như người đọc có thể sờ vào những vẩy ráp trên mình con cá sấu hay lớp vỏ sần sùi của cây đước
Trang 6- Trong phần giới thiệu về tác phẩm tích hợp với văn hóa điện ảnh bằng 1 đoạn video của
bộ phim Đất rừng phương Nam
Hoạt động 2 : Hướng dẫn HS đọc và tìm hiểu khái quát đoạn trích.
1 Đọc
2 Giải nghĩa từ khó
- Khi giải nghĩa từ: - tích hợp với phân môn tiếng việt 6 bài nghĩa của từ, từ mượn
- tích hợp với môn sinh học 6 bài rễ và các miền của rễ để nhận diện được cây đước thuộc loại rễ chùm
Trang 7- tớch hợp với mụn sinh học 7 bài đa dạng và vai trũ của lớp
giỏp xỏc để bổ xung con ba khớa thuộc loại giỏp xỏc
3 Ngụi kể: tớch hợp với phõn mụn tập làm văn để xỏc định văn bản kể ngụi thứ nhất 4.PTBĐ: tớch hợp TLV xỏc định PTBĐ miờu tả
Hoạt động 3: Đọc tỡm hiểu đoạn trớch:
Nội dung thứ nhất : Ấn tượng ban đầu về SNCM.
Khi tỡm hiểu về nội dung này cần tớch hợp với phần tiếng việt để cỏc em gọi tờn được cỏc tớnh từ và cỏc biện phỏp nghệ thuật như so sỏnh liệt kờ
? Em có nhận xét gì về cách sử dụng từ ngữ và biện pháp nghệ thuật trong đoạn văn? -dùng nhiều tính từ chỉ màu sắc và trạng thái cảm giác,
- từ ngữ gợi tả, gợi nhiều cảm giác đờng nét
- Tả xen lẫn kể
- so sánh, liệt kê, điệp từ
GV đưa 1 số hỡnh ảnh về vựng Cà Mau để cỏc em nhận biết về sự hoang sơ, sụng ngũi chằng chịt
Trang 8= >Từ đó thấy được khung cảnh một không gian rộng lớn , yên tĩnh gợi vẻ hoang sơ không gợi lên sức cuốn hút lúc ban đầu
Nội dung thứ 2: Sông ngòi kênh rạch Cà Mau.
a tên kênh rạch.
Gv cho hs đọc đoạn văn và yêu cầu phát hiện ra nét đặc biệt trong cách đặt tên
Tích hợp với TLV lớp 6 bài văn bản các kiểu văn bản và phương thức biểu đạt và TLV lớp 8 để xác định PTBĐ của đoạn văn là miêu tả và thuyết minh( GV giới thiệu sơ qua về thể loại thuyết minh để các em hiểu)
? Nhận xét về cáh đặt tên?
- Dân dã mộc mạc
GV tích hợp với môn công dân 6 bài yêu thiên nhiên sống hòa hợp với thiên nhiên bằng những câu hỏi:
? Qua cách đặt tên em hiểu gì về con người nơi đây?
- Giản dị chất phác, yêu thiên nhiên sống gần gũi với thiên nhiên
?Mặc dù đoạn văn không nói đén con người nhưng qua cách đặt tên em cảm nhận gì về thiên nhiên và con người nơi đây?
- Thiên nhiên phong phú đa dạng gắn bó với cs lao động của con người
Liên hệ thực tế:? Ở quê hương em có cách đặt tên như thế không?
Hướng HS lấy ví dụ về con sông Hồng chảy trên địa bàn xã vì nước sông đỏ nặng phù sa nên gọi là sông Hồng
b Dòng sông Năm Căn
Trang 9- tích hợp với bài nghĩa của từ để nhận xét câu văn "Thuyền chúng tôi… xuôi về Năm Căn"
Tích hợp với kiến thức tiếng việt 6 để các em phát hiện ra các biện pháp nghệ thuật trong đoạn văn miêu tả dòng sông Năm Căn
- Dòng sông:
+ Dòng sông mênh mông
+ Nước … thác
+ Cá nước…
- Rừng đước:
+ Dựng lên cao ngất…
+ Cây đước mọc dài theo bãi…
=> Ngôn từ giàu chất hội họa, giàu chất tạo hình: Sử dụng tính từ chỉ màu sắc, từ láy gợi
tả âm thanh
- biện pháp so sán, động từ, cụm tính từ
Tác dụng: Làm cho cảnh vật hiện lên cụ thể, sinh động
? Nêu cảm nhận của em về dòng sông Năm Căn?
- là dòng sông hùng vĩ, rộng lớn đầy sức sống hoang dã
Qua đây GV tích hợp với tập làm văn để nhấn mạnh hs khi viết văn miêu tả cảnh cần quan sát kĩ cảnh vật và quan sát cảnh vật với mối quan hệ xung quanh
GV khái quát lại tiết học bằng sơ đồ tư duy
KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH:
Câu 1: 28/ 28 bài đạt yêu cầu.Đạt tỉ lệ 100%
Câu 2: 28/ 28 bài đạt yêu cầu Đạt tỉ lệ 100%
Trang 10100% HS nắm được bài thông qua việc hoàn thành tốt 2 bài tập phần củng cố bài học.
Trên đây là bản dự án dạy học theo chủ đề tích hợp của cá nhân tôi Trong quá trình thực hiện sẽ còn rất nhiều những hạn chế Tôi rất mong nhận được ý kiến đóng góp của các thầy cô đồng nghiệp để dự án trên thực sự thành công
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Tân Lập ngày 24/ 1 / 2016
Người thực hiện:
Trần Thị Hoa