Từ đó, chúng em quyết định phải hành động, phải giúp mọi người nói không với thuốc lá, nhất là nâng cao ý thức để tránh được việc hút thuốc lá thụ động.. Như vậy, trung bình, cứ 6 phút,
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH QUẢNG TRỊ
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO GIO LINH
…
Trường: THCS Thị trấn Gio Linh.
Địa chỉ: Khu phố 7 - TT Gio Linh - Tỉnh Quảng Trị.
Điện thoại: 0533 825235
Email: thcsttgiolinh@pgdgiolinhqt.edu.vn
BÀI DỰ THI
“VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN ĐỂ GIẢI QUYẾT
CÁC TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN DÀNH CHO HỌC SINH TRUNG HỌC”
Thông tin về nhóm thí sinh:
1.Họ và tên: Hoàng Thị Tình
Sinh ngày: 20.12.2001 Lớp 9E
2 Họ và tên: Trần Thị Tân
Sinh ngày: 27.01.2001 Lớp 9E
Trang 21 Tên tình huống:
“GIÚP MỌI NGƯỜI NÓI KHÔNG VỚI THUỐC LÁ”.
Mấy hôm nay, Sương không đến lớp Tan buổi học, thầy giáo chủ nhiệm cử chúng em trong ban cán sự lớp đến nhà thăm
Vừa đến đầu ngõ, chúng em đã nghe tiếng ho lụ khụ, nặng nhọc của bạn Sương
bị viêm phế quản nên gây ho và khó thở Chúng em nghĩ chắc tại giao mùa, thời tiết thay đổi nên bạn bị ốm Nhưng khi thấy cái gạt tàn đầy những mẩu thuốc lá và tàn thuốc ở trên bàn, chúng em không khỏi băn khoăn Hiểu được điều đó, Sương kể với chúng em, bố bạn đang nghiện thuốc lá nặng Mỗi ngày, chú ấy hút trên hai gói thuốc Rất có thể, Sương bị viêm phế quản là do ảnh hưởng lâu ngày của khói thuốc lá mà khoa học gọi là hút thuốc lá thụ động
Chúng em thấy rằng, không chỉ bố Sương mà người thân của một số bạn trong lớp vẫn còn hút thuốc lá Điều đó không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của người hút mà còn ảnh hưởng đến mọi người xung quanh và môi trường sống Từ đó, chúng em quyết định phải hành động, phải giúp mọi người nói không với thuốc lá, nhất là nâng cao ý thức để tránh được việc hút thuốc lá thụ động
2 Mục tiêu giải quyết tình huống:
a Kiến thức:
- Biết vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống đặt ra trong thực tiễn cuộc sống
- Giúp mọi người hiểu biết thêm về những tác hại của khói thuốc lá
- Chỉ ra một số giải pháp giúp người nghiện thuốc lá có thể giảm hoặc từ bỏ hút thuốc lá
b Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống
- Rèn kĩ năng lập luận và trình bày các vấn đề có ý nghĩa thiết thực trong đời sống
c Thái độ:
- Giáo dục ý thức phòng, tránh hút thuốc lá thụ động
- Ngăn ngừa hiện tượng đua đòi theo bạn xấu dẫn đến nghiện ngập và hút thuốc
lá ở học sinh
3 Tổng quan về các nghiên cứu liên quan đến việc giải quyết tình huống:
a Thực trạng hút thuốc lá hiện nay:
Trang 3Theo số liệu thống kê của WHO, trung bình mỗi năm trên thế giới có gần 6
triệu người chết vì những bệnh liên quan tới thuốc lá Như vậy, trung bình, cứ 6 phút, thế giới lại có một người chết do thuốc lá, và nó là nguyên nhân chính dẫn đến rất nhiều loại bệnh gây tử vong cao như ung thư phổi, các bệnh về hô hấp, tim mạch,…
Theo nghiên cứu của Bộ Y tế, Việt Nam nằm trong nhóm 15 quốc gia có số người sử dụng thuốc lá cao nhất thế giới Tỷ lệ hút thuốc lá hiện nay (tổng dân số từ 15 tuổi trở lên) là 23,8% Nhóm tuổi có tỷ lệ hút thuốc lá cao nhất là trong độ tuổi lao
động Có đến 2/3 số phụ nữ và trẻ em thường xuyên hít phải khói thuốc… Mỗi năm,
người dân tiêu tốn khoảng 22.000 tỷ đồng cho thuốc lá Điều này có nghĩa là mỗi năm phải chi thêm 23.000 tỷ đồng để chữa bệnh liên quan đến thuốc lá Ước tính mỗi năm, Việt Nam có 40.000 trường hợp tử vong do các bệnh liên quan đến thuốc lá
Trên địa bàn tỉnh Quảng Trị, hiện nay, chưa có thống kê đầy đủ số người hút và
số người chết do thuốc lá nhưng theo tìm hiểu của chúng em thì tình trạng người dân hút thuốc lá vẫn khá phổ biến, nhất là tại nơi công cộng, trong đó có cả bệnh viện, cơ quan, trường học
Ở Gio Linh, cụ thể là ở khu vực thị trấn, theo khảo sát ban đầu của chúng em trung bình cứ hai hộ gia đình có một người hút thuốc lá, còn ở vùng nông thôn thì trung bình mỗi hộ có một người
- Thực trạng hút thuốc lá ở học sinh:
+ Mặc dù gia đình và nhà trường đã có nhiều biện pháp để ngăn ngừa và cấm hút thuốc lá song tình trạng hút thuốc lá ở học sinh vẫn xảy ra, các bạn thường trốn vào nhà vệ sinh hoặc tụ tập ở các quán nước để hút thuốc
Trang 4Tình trạng học sinh hút thuốc lá vẫn khá phổ biến.
+ Để có tiền mua thuốc, có bạn đã nhịn ăn sáng, nói dối, thậm chí là lấy trộm tiền của bố mẹ Đây chính là bước đi ngắn nhất dẫn các bạn đến với con đường phạm pháp
b Tìm hiểu tác hại của thuốc lá:
* Những bệnh lý thường gặp khi hút thuốc lá chủ động:
- Bệnh lý ở hệ hô hấp:
+ Đường hô hấp trên: Viêm mũi, viêm họng mạn tính; viêm thanh quản; ung thư xoang hàm, vòm họng, thanh quản
+ Đường hô hấp dưới: Viêm phế quản mạn tính, hen suyễn, ung thư phế quản…
+ Bệnh lý ở phổi: Viêm phổi, dãn phế nang, ung thư phổi
- Bệnh lý hệ mạch máu: Xơ vữa động mạch, động mạch vành, tắc động mạch, tai biến mạch máu não
- Ảnh hưởng lên chức năng sinh sản:
+ Thai nghén: Giảm trọng lượng thai nhi, sinh non, sẩy thai, dị tật
+ Thời kỳ cho con bú: Nicotine được thải qua sữa có thể ảnh hưởng đến trẻ sơ sinh + Nam giới hút thuốc lá có thể bị suy nhược sinh dục hay liệt dương
- Hệ thần kinh: Hút thuốc lá làm giảm số lượng các tế bào thần kinh trong não
* Nguy cơ của việc hút thuốc lá thụ động:
- Những người không hút thuốc nhưng phải chung sống hay làm việc với người nghiện thuốc lá cũng mắc phải những bệnh tương tự như người hút thuốc lá
Trang 5Phụ nữ và trẻ em thường là nạn nhân của khói thuốc lá.
* Những tác hại khác của thuốc lá:
- Làm giảm sút kinh tế gia đình và xã hội
- Nêu gương xấu cho con em
- Hình thành thói quen xấu và dễ dẫn đến tệ nạn xã hội
- Gây ô nhiễm môi trường
Những video được sử dụng để tuyên truyền về tác hại của thuốc lá
c Tìm hiểu nguyên nhân vì sao nhiều người hiểu rõ tác hại của thuốc lá mà vẫn hút thuốc:
- Do tác dụng của chất gây nghiện trong khói thuốc lá, người hút thuốc sau một thời gian nhất định sẽ bị nghiện và rất khó để từ bỏ
Trang 6- Do tò mò, hiếu kì nên một số người đã hút thử nhất là các bạn nam tuổi mới lớn Từ hút thử đã dẫn đến nghiện
- Do ý thức của nhiều người: Chủ quan, coi thường sức khỏe của bản thân và người khác, coi thường pháp luật
Hình ảnh đáng lên án của một người ông.
- Quy định của pháp luật đối với hành vi hút thuốc lá chưa đủ sức răn đe và cũng chưa có một cơ quan, tổ chức nào đứng ra để xử lý vấn đề này
Nhiều người vẫn ngang nhiên hút thuốc lá bên cạnh biển cấm.
Trang 7d Vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống:
- Môn hóa học: Phân tích các chất độc hại và chất gây nghiện có trong khói thuốc lá
- Môn Sinh học: Phân tích tác động của các chất độc hại trong khói thuốc lá lên
hệ hô hấp và hệ tuần hoàn
- Môn Giáo dục công dân: Giáo dục hành vi và ý thức giữ gìn môi trường trong học sinh
- Môn Ngữ văn: Những lý lẽ, dẫn chứng về tác hại của thuốc lá
- Tìm hiểu thực tế về việc hút thuốc ở gia đình, cơ quan, trường học hiện nay
4 Giải pháp giải quyết tình huống:
Để nâng cao ý thức, hiểu biết về tác hại của thuốc lá, những quy định của Luật phòng chống thuốc lá cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện từ phía xã hội, gia đình, nhà trường và học sinh Nhóm chúng em xin được đề xuất một số giải pháp sau:
* Xã hội:
- Tuyên truyền thông qua các buổi hội thảo, tọa đàm… ban hành các quy định
để người dân hiểu rõ Luật phòng chống tác hại của thuốc lá
- Các cơ quan thông tin đại chúng cần tăng cường thời lượng, xây dựng các chuyên mục tuyên truyền về tác hại của thuốc lá, lợi ích của việc cai nghiện thuốc lá
và lối sống không thuốc lá
- Ở nơi công cộng, việc tuyên truyền cần được thực hiện thông qua các pa nô,
áp phích, hình ảnh trực quan về các hiểm họa của thuốc lá
- Cơ quan chức năng cần xử phạt nghiêm đối với hành vi hút thuốc lá nơi công cộng
* Nhà trường:
- Lồng ghép việc tuyên truyền về tác hại của thuốc lá trong các buổi ngoại khóa, hoạt động ngoài giờ …và trong các môn học có liên quan
- Gắn vào các tiêu chí thi đua, xếp loại hạnh kiểm của học sinh và tập thể lớp
- Kết hợp với Đội TNTP Hồ Chí Minh thành lập các đội Sao đỏ thường xuyên kiểm tra, theo dõi đội viên trước và tan học để kịp thời phát hiện các trường hợp hút thuốc lá để nhắc nhở, xử lý
- Tổ chức các cuộc thi, tăng cường tập luyện thể dục thể thao hay các sân chơi
để thu hút học sinh vào những hoạt động bổ ích, tránh xa tệ nạn xã hội
Trang 8- Cán bộ giáo viên, nhân viên nhà trường không hút thuốc lá, xây dựng tiêu chí trường học không có khói thuốc
- Thi sáng tác thơ ca, tranh vẽ… về tác hại của thuốc lá để tuyên truyền rộng rãi đến mọi người
* Gia đình:
- Nghiêm cấm con em không được hút thuốc lá
- Người lớn không hút hoặc phải từ bỏ thuốc lá để làm gương cho con cái
- Phối hợp với nhà trường để ngăn ngừa tình trạng hút thuốc lá ở học sinh
* Đối với học sinh:
- Tuyệt đối nói không với thuốc lá
- Tích cực tuyên truyền với mọi người về các tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe và môi trường
- Luôn động viên, gần gũi người thân trong quá trình cai nghiện thuốc lá để họ
có thể cai nghiện thành công
5 Thuyết minh tiến trình giải quyết tình huống:
a Vận dụng kiến thức liên môn để giải thích, tuyên truyền về tác hại của thuốc lá:
Học sinh lớp 9E tuyên truyền với người thân về tác hại của thuốc lá.
* Kiến thức môn hóa học : (“Hóa học hữu cơ” - lớp 9)
Trang 9- Khi chúng ta hút thuốc lá, khí CO có nồng độ cao trong khói thuốc lá sẽ được hấp thụ vào máu Khí CO đi nhanh vào máu và chiếm chổ của oxy trên hồng cầu Ái lực của hemoglobine hồng cầu với CO mạnh gấp 200 lần so với O2 và như thế sau khi hút thuốc lá, một lượng hồng cầu trong máu tạm thời mất chức năng vận chuyển O2 vì
đã gắn kết với CO Hậu quả là cơ thể không đủ oxy để sử dụng nên sức khỏe ngày càng giảm sút
- Trong thuốc lá có một lượng lớn chất nicotin Đó là một chất gây nghiện, tương
tự như ma tuý Người hút thuốc trung bình đưa vào cơ thể 1 đến 2 mg nicôtin trong mỗi điếu thuốc Sau một thời gian, người hút thuốc sẽ bị nghiện và rất khó để từ bỏ
* Môn Sinh học: (Bài “ Hệ hô hấp và hệ tuần hoàn của máu ’’ - lớp 8)
- Khi chất nicotin được đưa vào cơ thể, nó được vận chuyển nhanh thông qua đường máu và có thể vượt qua rào cản giữa máu và não Kể từ khi hít vào, nicotin mất trung bình khoảng 7 giây để chạy tới não Thời gian bán phân rã của nicotin trong cơ thể vào khoảng 2 giờ Khi chất này ngấm vào máu sẽ làm cho các động mạch bị co thắt gây chứng huyết áp cao, tắc động mạch, nhồi máu cơ tim, người bệnh rất dễ dẫn đến tử vong
Trang 10Hình ảnh đáng sợ của lá phổi ở người hút và không hút thuốc lá.
* Môn Giáo dục công dân: (Bài: “Phòng, chống tệ nạn xã hội” - lớp 8)
- Tất cả học sinh chúng ta phải có ý thức với việc hút thuốc lá
- Cấm hút thuốc lá dưới mọi hình thức, nghiêm cấm tụ tập hút thuốc lá
- Hút thuốc lá là một mối nguy hại cho tất cả chúng ta
Lời cảnh báo cho những người hút thuốc lá.
* Môn Ngữ văn: (Bài “Ôn dịch thuốc lá’’- lớp 8):
Trang 11- Ôn dịch thuốc lá đe dọa sức khỏe và tính mạng loài người còn nặng hơn cả AIDS.
- Hẳn rằng người hút thuốc lá không lăn đùng ra chết, không say bê bết như người uống rượu
- Tỉ lệ thanh thiếu niên hút thuốc ở các thành phố lớn nước ta ngang với tỉ lệ các thành phố Âu-Mỹ Chỉ khác là với một thanh niên Mỹ, một đô-la mua một bao thuốc lá là một khoản tiền nhỏ, còn đối với thiếu niên Việt Nam, muốn có 40.000 đồng mua một bao 555 - vì đã hút là phải hút thuốc sang - chỉ có một cách là trộm cắp Trộm một lần, quen tay Từ điếu thuốc sang cốc bia rồi đến ma túy, con đường phạm pháp thực ra đã mở đầu với điếu thuốc
- Người lớn hút thuốc trước mặt trẻ em, lấy điếu thuốc làm một cử chỉ cho biểu tượng quý trọng, chính là đã đẩy con em vào con đường phạm pháp
b Một số giải pháp giúp cai nghiện thuốc lá:
- Loại bỏ tất cả những biểu tượng gì có thể làm cho ta nhớ chuyện hút thuốc lá
- Thay đổi những thói quen thường thực hiện kèm theo việc hút thuốc lá
- Nên tập thể dục thường xuyên để rèn luyện sức khỏe và giúp cải thiện tình trạng thèm hút thuốc lá
- Nếu cảm giác thèm thuốc vẫn xuất hiện, hãy thực hiện những bước sau để dập tắt ngọn lửa thèm muốn đó: Hít vào một hơi thật sâu như khi bạn đang hút thuốc lá, nín hơi càng lâu càng tốt Uống một ít nước, uống nước còn giúp thải nhanh lượng Nicotine ra ngoài cơ thể Ngậm một cây tăm xỉa răng, một miếng quế hay một lát cam
Trang 12thảo Ăn một viên kẹo cao su Nên tìm một công việc, hay thú vui gì đó để làm cho khuây khoả sự thèm muốn hút thuốc lá Cuối cùng nếu không thể chịu nổi cảm giác thèm thuốc nữa, nên dùng liệu pháp thay thế bằng một viên kẹo cao su có chất nicotine, hay băng keo dán trên da có chứa Nicotine
Các bạn lớp 9E tuyên truyền về tác hại của thuốc lá
và các giải pháp cai nghiện.
c Cách phòng tránh hút thuốc lá thụ động:
Cho đến nay, vẫn chưa có một công trình nghiên cứu nào có thể giúp cho mọi người phòng tránh hút thuốc lá thụ động khi phải chung sống và làm việc với những người hút thuốc lá Vì vậy, cách tốt nhất để phòng bệnh cho mình và nhất là những em nhỏ là chúng ta hãy tránh xa những nơi có người hút thuốc lá, nhắc nhở họ không được hút thuốc lá nơi công cộng
Nếu phải làm việc hoặc sinh hoạt trong môi trường có người thường xuyên hút thuốc lá thì chúng ta phải uống vitamin C hằng ngày để loại bỏ nhanh những độc tố có trong máu
Trang 13Học sinh lớp 9E trao đổi với nhau về tác hại của hút thuốc lá thụ động.
6 Ý nghĩa của việc giải quyết tình huống:
- Giúp chúng em biết vận dụng kiến thức của các môn học khác nhau vào từng hoàn cảnh cụ thể để giải quyết các tình huống thường gặp trong cuộc sống
- Giúp mọi người hiểu biết hơn về tác hại của khói thuốc lá từ đó có quyết tâm
từ bỏ hoặc tránh được việc hút thuốc lá thụ động, góp phần vào sự ổn định và phát triển của xã hội
Gio Linh, ngày 19 tháng 01 năm 2016
Nhóm học sinh
Hoàng Thị Tình Trần Thị Tân
