tiết 16-20

Cách xử lí mẫu HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ -yêu cầu học sinh quan sát sách giáo khoa trang 56 và các thao tác.. HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ Yêu cầu các nhóm : -Quan sát

Trang 1

Tiết 16

I Mục tiêu:

-Nhận biết được loài giun có cơ thể dài khoảng hơn 20cm, thân to bằng chiếc đũa lưng sẫm có màu biết tím loại này dễ mổ và dễ quan sát

-Làm quen với động vật không xương sống bao giờ cũng mổ mặt lưng và gỡ nội quan trong khai ngập nước

-Làm quen với cách dùng dao, kéo…

II Chuẩn bị:

-Mỗi nhóm 1 con giun

-Mỗi nhóm 1 khai mổ, bộ đồ mổ, kính lúp…

III Hoạt động dạy và học:

Hoạt động I: Tìm hiểu cấu tạo ngoài

1/ Cách xử lí mẫu

HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ

-yêu cầu học sinh quan sát sách giáo khoa

trang 56 và các thao tác

-Cách xử lí mẫu như thế nào?

-Cá nhân đọc thông tin ghi nhớ kiến thức -Nhóm cử đại diện tiến hành(đối với cồn) -Địa diện nhóm trình bày các nhóm khác nhận xét bổ sung

2/ Quan sát cấu tạo ngoài.

Yêu cầu các nhóm :

-Quan sát các đốt, vòng tơ

-Xác định mặt lưng mặt bụng

-Tìm đai sinh dục

-Giáo viên hỏi:

+Làm thế nào quan sát vòng tơ ?

+Dựa vào đặc điểm nào xác định mặt lưng

mặt bụng?

+Tìm đai sinh dục dựa vào đặc điểm nào?

-Cho học sinh làm bài tập và chú thích hình

16.1 A:1niệng,2đai sinh dục,3hậu môn

B:3lỗ cái,4đai SD,5lỗ đực

C:2vòng tơ quanh đốt

-Gọi đại diện nhóm trình bày trên tranh

-Nhóm đặt giun đất lên giấy dùng kính lúp quan sát

-Hoàn thành yêu cầu của giáo viên

-Trao đổi nhóm trực tiếp trả lời câu hỏi -Quan sát vòng tơ bằng cách kéo giun trên giấy

-Dựa vào màu sắc để xác định -Phía đầu ở đốt 14-16hơi thắt lại màu hơi nhạt hơn.Mặt bụng đai có 1 lỗ cái ,cách 1 đốt từ đai là 2 lỗ sinh dục đực

-Học sinh trả lời

-Đại diện nhóm trình bày các nhóm khác nhận xét bổ sung

Hoạt động II: Cấu tạo trong

1/ Cách mổ giun đất.

Các nhóm quan sát hình 16.2 và đọc thông

tin sách giáo khoa trang 57

-Tiến hành mổ

-Các nhóm quan sát hình 16.2 và đọc thông tin sách giáo khoa

-Mỗi nhóm có 1 đại diện mổ và các thành

Trang 2

- Gọi 1 nhóm mổ đẹp đúng trình bày thao

tác mổ

-1 nhóm mổ chưa đúng trình bày thao tác

mổ

-Vì sao mổ nát nội quan :

GV giảng:mổ động vật không xương

sống cần chú ý:

+mổ mặt lưng ,nhẹ tay, đường kéo

ngắn ,lách nội quan từ từ,ngâm vào nước

+Ở giun đất có thể xoang chứa dịch  liên

quan việc di chuyển của giun đất

viên khác theo dõi,lau dịch,giữ mẫu

-Các nhóm khác theo dõi và góp ý cho nhóm mổ chưa đúng

2/ Quan sát cấu tạo trong.

-Dùng kéo nhọn tách riêng các nội quan

-Dựa vào hình 16.3A nhận biết các bộ phận

của hệ tiêu hóa gạt ống tiêu hóa để sang 1

bên để quan sát hệ thần kinh màu trắng ở

dưới bụng

-Dựa vào hình 16.3B,CQS bộ phận sinh

dục

-Hoàn thành chú thích hình 16.3b, 16.3c

-1 học sinh thao tác gỡ nội quan

-Học sinh khác đối chiếu với sách giáo khoa để xác định các hệ cơ quan

-Ghi chú vào hình vẽ

-Địa diện nhóm trình bày các nhóm khác nhận xét bổ sung

đẹp

V Dặn dò:

- Viết bài thu hoạch theo nhóm:trình bày cấu tạo ngoài và hoàn thành chú thích H.16.1,3

-Kẻ bảng 1,2 trang 60 sách giáo khoa

-Chuẩn bị bài: Một số giun đốt khác, đặc điểm chung của ngành giun đốt

Trang 3

Tiết 17

ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA NGÀNH GIUN ĐỐT

I Mục tiêu:

-Chỉ ra 1 số đặc điểm của các đại diện giun đốt phù hợp với lối sống

-Học sinh chỉ ra được đặc điểm chung của ngành giun đốt và vai trò của giun đốt

-Tranh: giun đốt, giun đỏ, rươi, đỉa…

-Bảng 1,2 sách giáo khoa

Hoạt động I: Một số giun đốt thường gặp

-Giáo viên cho học sinh quan sát hình đọc

sách giáo khoa trang 59

-Trao đổi nhóm hoàn thành bảng 1 sách

giáo khoa

-Giáo viên kẻ bảng 1 học sinh lên bảng

trình bày

-Giáo viên nhận xét

-Từ kết quả bảng 1 cho học sinh rút ra kết

luận về sự đa dạng của giun đốt

-Cá nhân quan sát hình và đọc thông tin -trao đổi nhóm thống nhất ý kiến hoàn thành bảng 1 sách giáo khoa

-Học sinh rút ra kết luận

Đại diện Môi trường sống Lối sống

Đỉa Nước ngọt, lợ, mặn Kí sinh ngoài

Kết luận: giun đốt có nhiều loài như:vắt, đỉa, rớm, giuh đỏ …chúng sống trong

các môi trường đất ẩm, nước, lá cây …chúng có thể sống tự do, kí sinh, chui rúc…

Hoạt động II: Đặc điểm chung của ngành giun đốt

-Cho học sinh quan sát hình, đại diện của

ngành

-Cho học sinh nghiên cứu trang 60

-Trao đổi nhóm hoàn thành bảng 2

Gọi học sinh ghi kết quả vào bảng 2

-Từ kết quả bảng 2 gọi 2 học sinh rút ra kết

luận về đặc điểm chung

-Cá nhân đọc thông tin trang 60 và hình vẽ

-Trao đổi nhóm thống nhất đáp an điền vào bảng 2

-Học sinh rút ra kết luận các nhóm khác nhận xét bổ sung

Trang 4

Đặc điểm Giun đất Giun đỏ Đỉa Rươi

Cơ thể không phân đốt

Hệ thần kinh và giác quan phát triển X X X

Di chuyển nhờ chi bên hoặc thành cơ thể X x X X

Ống tiêu hóa thiếu hậu môn

Kết luận: Giun đất có các đặc điểm sau:

-Cơ thể dài phân đốt

-Có thể xoang ( khoang cơ thể) -Hệ tuần hoàn kín máu,màu đỏ

-Di chuyển nhờ chi bên, tơ hoặc thành cơ thể

-Ống tiêu hóa phân hóa

-Hô hấp qua da hay bằng mang

Hoạt động III: Vai trò của giun đất

-yêu cầu học sinh hoàn thành bài tập trang

61

1/.Những đại diện nào của giun đốt làm

thức ăn cho con người?

2/ Những đại diện nào làm thức ăn cho

động vật?

-Cá nhân hoàn thành bài tập trang 61

-Thảo luận nhóm trả lời câu hỏi

Kết luận:

-Có ích: làm thức ăn cho người và gia súc, làm cho đất tơi xốp, thoáng khí

-Có hại: Hút máu người và động vật

IV Kiểm tra và đánh giá:

1/ Nêu đặc điểm chung của ngành giun đốt?

2/ Vai trò của giun đất?

V Dặn dò:

-Học thuộc bài

-Tiết 18 kiểm tra 1 tiết

-Chuẩn bị bài: -Tiết 18 kiểm tra 1 tiết

Tiết 18 KIỂM TRA 1 TIẾT

Trang 5

I/ Mục tiêu:

-Kiến thức:Khắc sâu kiến thức về:về động vật nguyên sinh,ruột khoang,giun

Thông qua kiểm tra đánh giá chất lựơng học tập của HS và chất lượng giảng dạy của GV Từ đó giúp GV điều chỉnh PP dạy học cho phù hợp

-Kỹ năng:Rèn luyện HS kỹ năng làm việc độc lập,biết giải thích 1 số hiện tượng trong thiên nhiên ,cuộc sống con người

Thái độ:Giáo dục HS có ý thức tự giác trong học tập và trung thực trong kiểm tra

II/Chuẩn bị:

-GV lập ma trận để sọan đề kiểm tra

Mức độ

Động vật

nguyên sinh

Ruột khoang

Giun

-HS: ôn tập thật tốt kiến thức về sự đa dạng,so sánh sự tiến hóa,cấu tạo,lối sống, môi

trường sống…

Trang 6

III/Tiến hành:

Trang 7

Tiết 19 NGÀNH THÂN MỀM

§ 18 TRAI SÔNG

I Mục tiêu:

-Biết được vì sao trai sông được xếp vào ngành thân mền

-Giải thích được đặc điểm cấu tạo trai sông thích nghi với đời sống ẩn mình trong bùn cát

-Nắm được đặc điểm dinh dưỡng, sinh sản của trai sông

-Hiểu rõ áo và cơ quan áo

Hình 18.1, 18.2, 18.3, 18.4 sách giáo khoa

-Vật mẫu: một con trai sông

Hoạt động I: Hình dạng cấu tạo

1/ Vỏ trai

-Cho học sinh nghiên cứu sách giáo khoa

-Gọi học sinh giới thiệu đặc điểm vỏ trai

-Yêu cầu học sinh thảo luận:

1/ Muốn mở vỏ trai quan sát ta phải làm

gì?

2/ Khi đốt mặt ngoài vỏ trai có mùi khét vì

sao?

3/ Ví sao khi trai chết thì vỏ mở ra?

-Học sinh quan sát hình 18.1, 18.2 và đọc thông tin

-Các nhóm thảo luận:

1/ Muốn mở vỏ trai cắt dây chằng sau lưng

và 2 cơ khép

2/ Lớp ngoài bằng chất hữu cơ nên bị cháy khét

Kết luận: Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía sau lưng, dây chằng ở

bản lề có tính đàn hồi cùng với 2 cơ khép vỏ có tác dụng đóng và mở vỏ

-Vỏ trai có 3 lớp: Sừng, đá vôi, sà cừ

2/ Cơ thể trai.

-Học sinh trả lời câu hỏi:

1/ Cơ thể trai có cấu tạp như thế nào?

2/ Giải thích áo trai và khoang áo?

3/ Trai bảo vệ bằng cách nào?

4/ giới thiệu đầu trai bị tiêu giảm?

-Học sinh đọc thông tin sách giáo khoa và rút ra kết luận

Kết luận: -Cơ thể trai có 2 mảnh bằng đá vôi che chở bên ngoài.

-Cấu tạo:

+Ngoài: Áo trai tạo thành khoang áo có ống hút nước và thoát nước

+Giữa có tấm mang

+Trong có thân và chân rìu

Trang 8

Yêu cầu học sinh đọc thông tin sách giáo

khoa và quan sát hình 18.4 , thảo luận

nhóm trả lời câu hỏi

1/ Trai di chuyển bằng cách nào?

2/ Chân trai thò ra ngoài hướng nào là di

chuyển hướng đó phải không?

-Học sinh quan sát hình 18.4 và đọc thông tin mô tả cách di chuyển

Kết luận: Chân trai hình lưỡi rìu thò ra thụt vào kết hợp với đóng mở vỏ giúp trai

di chuyển

-Yêu cầu học sinh thảo luận

1/ nước vào ống hút, khoang áo mang theo

những gì đến miệng?

2/ Hình thức dinh dưỡng của trai là gì?

-Học sinh tự thu thập thông tin

-Thảo luận nhóm hoàn thành đáp án

-Học sinh nêu được:

+Nước mang oxi đến mang

+Mang chất dinh dưỡng đến miệng

Kết luận: -Thức ăn của trai là động vật nguyên sinh và vụn hữu cơ.

-Trai hô hấp bằng mang

-Cho học sinh thảo luận:

1/ Ý nghĩa giai đoạn trứng phát triển thành

ấu trùng trong mang trai mẹ?

2/ Ý nghĩa giai đoạn ấu trùng bám vào

mang, da của cá?

-Học sinh thaỉo luận nêu được:

- Được bảo vệ tốt hơn

- Tăng lượng oxi

-Giúp phát tán rộng hơn

Kết luận: -Trai sinh sản phân tính.

-Trứng phát triển qua giai đoạn ấu trùng

Những câu sau đây đúng hay sai?

1/ Trai được xếp vào thân mền vì thân không phân đốt

2/ Cơ thể trai gồm 3 phần gồm : đầu, thân, chân

3/ Trai di chuyển nhờ chân rìu

4/ Trai lấy thức ăn nhờ cơ chế lọc nước

5/ Cơ thể trai có đối xứng 2 bên

V Dặn dò:

-Học thuộc bài

-Chuẩn bị bài: § 1 số thân mền khác

- Đọc mục em có biết

Tiết 20

Trang 9

§ 19 MỘT SỐ THÂN MỀM KHÁC

I Mục tiêu:

-Trình bày được đặc điểm của 1 số đại diện của ngành thânh mền

-Thấy được sự đa dạng của thân mền

-Giải thích được đặc ý nghĩa 1 số tập tính của thân mền

-Tranh ảnh 1 số đại diện của thân mền

-Vật mẫu: Ốc sên, sò, mai mực và mực, ốc nhồi

Hoạt động I: Tìm hiểu 1 số đại diện

-Yêu cầu học sinh quan sát kỷ hình 19 sách

giáo khoa , đọc chú thích nêu đặc điểm đặc

trưng của mỗi đại diện

-Tìm các đại diện tương tự mà em gặp ở

địa phương?

-Qua các đại diện giáo viên yêu cầu học

sinh rút ra kết luận về:

+Đa dạng loài?

+Môi trường sống?

+Lối sống?

-Học sinh quan sát 5 hình sách giáo khoa trang 65, đọc chú thích , thảo luận nhóm rút

ra kết luận

1/ Ốc sên: Sống trên cây ăn lá cây.Cơ thể

có 4 phần: Đầu, thân, chân, áo Thở bằng phổi thích nghi với đời sống ở cạn

2/ Mực sống ở biển vỏ tiêu giảm( mai mực) cơ thể có 4 phần di chuyển nhanh 3/ Bạch tuột: Sống ở biển, mai lưng tiêu giảm, có 8 tua săn mồi tích cực

4/ Sò: 2 mảnh, có giá trị xuất khẩu

-Các nhóm kẻ tên các đại diện ở địa phương, các nhóm khác nhận xét bổ sung -Học sinh tự rút ra kết luận

Kết luận:

-Thân mền có 1 số loài lớn

-Sống ở cạn, nước ngọt, nước mặn

-Chúng có lối sống vùi lấp, bò chậm và di chuyển với tốc độ cao

Hoạt động II: Một số đặc điểm ở thân mền

-Giáo viên yêu cầu học sinh làm việc độc

lập với sách giáo khoa , vì sao thân mền có

nhiều tập tính thích nghi với lối sống?

-Giáo viên yêu cầu học sinh quan sát hình

19.6 sách giáo khoa đọc chú thích , thảo

luận

1/ Ốc sên tự vệ bằng cách nào?

2/ Ý nghĩa sinh học của tập tính đào lổ đẻ

trứng của ốc sên?

-Giáo viên yêu cầu học sinh quan sát hình

19.7 đcọ chú thích thảo luận

Học sinh đọc thống tin sách giáo khoa trang 66, nhờ hệ thần kinh phát triển ( hạch não) làm cơ sở cho tập tính phát triển

a/ Tập tính của ốc sên.

-Các nhóm thảo luận thống nhất ý kiến

+Tự vệ bằng cách thu mình trong vỏ

+Đào lỗ đẻ trứng để bảo vệ trứng

b/ Tập tính của mực:

-Các nhóm thảo luận thống nhất ý kiến

Trang 10

1/ Mực săn mồi như thế nào?

2/ Hỏa mù của mực có tác dụng gì?

3/ Vì sao người ta thường dùng ánh sáng

để câu mực?

Giáo viên chốt lại ý đúng -Đại diện nhóm trình bày các nhóm khácnhận xét bổ sung

Kết luận: Hệ rthần kinh của thân mền phát triểnlà cơ sở cho các giác quan và

tập tính phát triển thích nghi với đời sống

1/ Kể đại diện khác của thân mền và chúng có đặc điểm gì khác với trai sông? 2/ Ốc sên bò thường để lại dấu vết trên lá cây?

V Dặn dò:

-Học thuộc bài

-Chuẩn bị bài: § 20 Thực hành quan sát 1 số thân mềm

-Chuẩn bị: mỗi nhóm vỏ ốc, mai mực, vỏ trai

Tiêu đề	Thực hành: Mổ quan sát giun đất
Trường học	Trường Trung Học Cơ Sở
Chuyên ngành	Sinh học
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2023
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	11
Dung lượng	117 KB