Bài giảng ngữ văn lớp 12

Hai phát hiện của nghệ sĩ Phùng Nhiếp ảnh Phùng đã phát hiện một cảnh đẹp trời cho..  Tâm trạng nhân vật Phùng Bấm máy liên thanh hết 1/ 4 cuộn phim  Cảm thấy bối rối, tim như có cái

BÀI GIẢNG NGỮ VĂN LỚP 12

CHIẾC THUYỀN NGOÀI XA

NGUYỄN MINH CHÂU

ÔNG LÀ AI ???

I ĐỌC – HIỂU CHUNG

Nguyễn Minh Châu (1930 – 1989)

Quê ở xã Quỳnh Hải huyện Quỳnh Lưu tỉnh Nghệ An Ông gia nhập quân đội từ năm 1950 đến năm 1962 ông về công tác ở phòng văn nghệ quân đội

1 Tác giả

• Những tác phẩm chính :

1987.

II ĐỌC – HIỂU TÁC PHẨM

• Đọc tác phẩm

• Tóm tắt tác phẩm

1 Hai phát hiện của nghệ sĩ Phùng

 Nhiếp ảnh Phùng đã phát hiện một cảnh đẹp trời cho

a Phát hiện thứ nhất : bức tranh thiên nhiên hoàn mĩ.

 Hình ảnh chiếc thuyền trong làn sương mờ buổi sáng :

“ Mũi thuyền in một nét mơ hồ lòe nhòe vào bầu sương

mù trắng như sữa có pha đôi chút màu hồng do ánh sáng mặt trời chiếu vào ‘’

 “ Vài bóng người lớn lẫn trẻ con ngồi im phăng

 Tâm trạng nhân vật Phùng

 Bấm máy liên thanh hết 1/ 4 cuộn phim

 Cảm thấy bối rối, tim như có cái gì bóp thắt vào

 Phát hiện ra bản thân cái đẹp chính là đạo đức

 Khám phá được chân lí của sự toàn thiện, khoảnh khắc

trong ngần của tâm hồn

=> Cái đẹp thực sự phải có tính hướng thiện, đó là sự hài

hòa giữa chân, thiện, mĩ

b Phát hiện thứ 2: Bức tranh cuộc sống gia đình hàng chài

• Từ chiếc thuyền đẹp như mơ, những con người bước ra:

• Người đàn ông : tấm lưng rộng, mái tóc tổ quạ, chân

đi chữ bát, đôi mắt độc dữ…

• Người đàn bà : trạc ngoài 40 tuổi, cao lớn, thô kệch

và xấu xí với khuôn mặt rỗ đầy mệt mỏi, tái nhợt sau một đêm thức trắng

• Hành động : người đàn ông rút chiếc thắt lưng quật tới tấp vào người đàn bà với tất cả sự căm hận, tàn bạo: “ mày chết đi cho ông nhờ, chúng mày chết hết đi cho

ông nhờ” => giọng rên rỉ, đau đớn

• Người đàn bà cam chịu, nhẫn nhục không kêu la,

không van xin không chạy trốn.

• Thằng Phác: thương mẹ đã chống trả dùng thắt lưng quật lại bố nó.

=> Ý nghĩa hai phát hiện của người nghệ sĩ

Cuộc sống vô cùng khắc nghiệt, không đơn giản xuôi

chiều mà luôn tồn tại nhiều nghịch lí, nhiều mâu thuẫn

Khi đánh giá về cuộc sống về con người ta không chỉ

nhìn ở vẻ bề ngoài mà còn phải tìm hiểu sâu bên trong

Cần có cái nhìn đa diện, nhiều chiều và sâu sắc.

2 Câu chuyện ở tòa án huyện

Người đàn bà xuất hiện ở toàn án huyện theo lời mời của chánh án Đẩu.

a Hình ảnh người đàn bà

 Ngoại hình: trạc ngoài 40 tuổi, cao lớn, thô

kệch và xấu xí

 Tính cách :

• Cam chịu nhẫn nhục, thương yêu gia đình con cái,

không muốn các con không có bố, người đàn bà thấu hiểu nỗi khổ hiện tại của chồng, cắn răng chấp nhận nỗi đau về thể xác lẫn tâm hồn.

=> là người giàu tình yêu thương, đức hi sinh chấp nhận

hi sinh tất cả để bảo vệ hạnh phúc nhỏ nhoi của mình

b Cuộc đối thoại của người đàn bà ở tòa án huyện

 Người đàn bà

• Thái độ lúng túng, khép nép chỉ ngồi ở mép ghế có

vẻ sợ sệt.

• Cách xưng hô :

Lúc đầu : dạ, thưa Con – quan tòa

Sau đó: lại thay đổi thành chị - các chú.

 Khi Đẩu khuyên người đàn bà bỏ người chồng vũ

phu thì người đàn bà không chiu, mà van xin, năn

nỉ đừng bắt bà bỏ nó.

Không chịu ly hôn là vì:

• Tương lai của các con

• Cần có một người đàn ông để chèo chống khi phong

ba biển động.

• Vì lòng biết ơn với chồng, và bà thấu hiểu nỗi khổ

của hắn.

• Cuộc sống cũng có những lúc hạnh phúc, vui vẻ.

=> Đó là một người phụ nữ lam lũ, nghèo khó,quê mùa, thất học nhưng suy nghĩ sâu sắc thấu hiểu lẽ đời, giàu lòng vị tha, bao dung và hi sinh cho gia đình.

 Người đàn ông:

• Hành động vũ phu, tàn bạo

• Trước kia là người hiền lành, nhưng vì khổ quá

không chịu được nên lôi vợ ra đánh để giải tỏa.

=> hắn vừa là nạn nhân vừa là thủ phạm gây ra nỗi đau khổ cho người khác => vừa đáng thương vừa đáng trách.

=> vỡ lẽ về cách nhìn nhận của mình về con người, cuộc sống của người dân hàng chài Họ chỉ nhìn thấy

sự việc bên ngoài mà chưa soi xét, thấu hiểu sự việc khuất lấp bên trong

=> Câu chuyện ở tòa án huyện đã làm thay đổi suy nghĩ của Phùng và Đẩu:

• Người đàn bà hóa ra không hề ngờ nghệch, cam

chịu vô lí mà chị biết chắt chiu hạnh phúc

• Trong chị thấp thoáng hình ảnh người phụ nữ Việt

Nam nhân hậu, bao dung và giàu đức hi sinh vì

chồng vì con.

3 Tấm ảnh được chọn trong bộ lịch năm ấy.

 Nhìn vào tấm ảnh trắng đen, Phùng nhìn thấy đằng

sau tấm ảnh có ‘’ánh hồng hồng của buổi sớm

sương mai’’ và ‘’người đàn bà lam lũ bước ra khỏi tấm ảnh’’.

III TỔNG KẾT

Nội dung & nghệ thuật