Sau khi CT chống Nhật kết thúc, từ 1946 1949 ở TQ đã diễn ra cuộc nội chiến giữa Quốc dân đảng Đảng CS: 2071946: Tưởng Giới Thạch phát động cuộc CT chống Đảng CSTQ. Sau giai đoạn phòng ngự tích cực (7 – 1946 61947): Quân giải phóng TQ đã chuyển sang phản công, lần lượt giải phóng các vùng do Quốc dân đảng kiểm soát. Cuối 1949: cuộc nội chiến kết thúc, toàn bộ lục địa TQ được giải phóng. Lực lượng Quốc dân đảng thất bại, phải rút chạy ra Đài Loan. 1101949: nước CHND Trung Hoa được thành lập, đứng đầu là Chủ tịch Mao Trạch Đông.
Trang 1TRUNG QUỐC
- S: 9,6 triệu km2rộng thứ 3 TG (sau Nga và Canađa)
- Dân số: 1,26 tỉ người Đông nhất TG
SỰ THÀNH LẬP NƯỚC CỘNG HÒA NHÂN DÂN TRUNG HOA:
- Sau khi CT chống Nhật kết thúc, từ 1946 1949 ở TQ đã diễn ra cuộc nội chiến giữa Quốc dân đảng & Đảng CS:
20/7/1946: Tưởng Giới Thạch phát động cuộc CT chống Đảng CSTQ
Sau giai đoạn phòng ngự tích cực (7 – 1946 6/1947): Quân giải phóng TQ đã chuyển sang phản công, lần lượt giải phóng các vùng do Quốc dân đảng kiểm soát
Cuối 1949: cuộc nội chiến kết thúc, toàn bộ lục địa TQ được giải phóng Lực lượng Quốc dân đảng thất bại, phải rút chạy ra Đài Loan
1/10/1949: nước CHND Trung Hoa được thành lập, đứng đầu là Chủ tịch Mao Trạch Đông.
- Ý nghĩa:
Với thắng lợi này, cuộc CM dân tộc dân chủ của nhân dân TQ đã hoàn thành
Chấm dứt > 100 năm nô dịch & thống trị của đế quốc, xóa bỏ tàn dư của PK
Đưa nước Trung Hoa bước vào kỉ nguyên độc lập, tự do và tiến lên CNXH
CM TQ đã ảnh hưởng sâu sắc tới phong trào giải phóng dân tộc TG
10 NĂM
ĐẦU XD
CHẾ ĐỘ
MỚI
(1949 –
1959)
- Nhiệm vụ hàng đầu của nhân dân TQ
là đưa đất nước thoát khỏi nghèo nàn,
lạc hậu, phát triển kinh tế, văn hóa và
GD
- Trên cơ sở thắng lợi của công cuộc
khôi phục kinh tế, cải cách ruộng đất,
cải tạo công thương nghiệp, phát triển
VH, GD trong những năm 1950 - 1952,
TQ bước vào thực hiện kế hoạch 5
năm đầu tiên (1953 – 1957)
- Nhờ nỗ lực LĐ của toàn dân và sự giúp đỡ của Liên Xô, kế hoạch 5 năm đã hoàn thành thắng lợi Bộ mặt đất nước có những thay đổi rõ rệt:
Trong những năm 1953 – 1957: đã có 246 được XD và đưa vào SX
Đến 1957: sản lượng CN tăng 140%, sản lượng NN tăng 25%
(so với năm 52)
Tự SX được 60% số máy móc cần thiết
VH, GD có những bước tiến lớn
Đời sống nhân dân được cải thiện
- TQ thi hành chính sách tích cực nhằm:
Củng cố hòa bình
Thúc đẩy sự phát triển của phong trào CMTG
- 18/1/1950: thiết lập quan hệ ngoại giao với VN
TRONG
NHỮNG
NĂM
KO ỔN
ĐỊNH
(1959 –
1978)
- Từ 1959 – 1978: TQ lâm vào tình
trạng không ổn định về KT, CT, XH
- Với việc đề ra & thực hiện đường lối
“Ba ngọn cờ hồng” (1958) (Đường lối
chung, Đại nhảy vọt, Công xã nhân
dân), các nhà lãnh đạo TQ hi vọng
nhanh chóng XD thành công CNXH
Cuộc Đại nhảy vọt được thực hiện bằng việc phát động toàn dân làm gang thép với mục tiêu đưa nhanh sản lượng gang thép lên gấp 10 lần chỉ tiêu đề ra trong kế hoạch 5 năm lần thứ 2 (1958 – 1962) Sau 4 tháng, đã có 11 triệu tấn thép ra lò, nhưng hầu hết chỉ là phế liệu
Các hợp tác xã được sáp nhập lại thành các “Công xã nhân dân”,
tổ chức theo lối quân sự hóa, mọi sinh hoạt KT – XH đều được bao cấp, làm cho SX NN bị giảm sút, nhiều nơi bị mất mùa
- Ủng hộ cuộc đấu tranh chống Mĩ xâm lược của nhân dân VN cũng như cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân các nước Á, Phi, Mĩ Latinh
- Xảy ra cuộc xung đột BG giữa TQ với Ấn Độ
Trang 2- Những khó khăn về KT đã dẫn đến
những biến động về CT Năm 1959:
Lưu Thiếu Kỳ được cử làm Chủ tịch
nước, Mao Trạch Đông giữ cương vị
Chủ tịch Đảng CS Trong nội bộ ban
lãnh đạo TQ xảy ra sự bất đồng gay
gắt về đường lối, dẫn tới cuộc tranh
giành quyền lực, đỉnh cao là cuộc “Đại
CM văn hóa vô sản” (1966 – 1976)
- Sau khi Mao Trạch Đông qua đời
(9/1976), trên toàn đất nước bắt đầu
chiến dịch chống lại “bè lũ 4 tên”
Hậu quả: Từ năm 1959, nạn đói đã diễn ra trầm trọng trong cả nước, đời sống nhân dân khó khăn, SX ngưng trệ, đất nước không
ổn định
Bằng việc sử dụng lực lượng Hồng vệ binh đập phá các cơ quan Đảng, chính quyền, cơ sở VH; lôi ra đấu tố, truy bức, nhục hình nhiều nhà
CM lão thành và nhiều nhà KH, văn nghệ sĩ, cuộc “Đại CMVH vô sản”
đã để lại những hậu quả hết sức nghiêm trọng về mọi mặt đối với nhân dân TQ
TQ dần đi vào ổn định
(1962), giữa TQ với Liên
Xô (1969)
- 2/1972: Tổng thống Mĩ R Níchxơn sang thăm TQ,
mở đầu quan hệ mới theo hướng hòa dịu giữa 2 nước
CÔNG
CUỘC
CẢI
CÁCH –
MỞ CỬA
(TỪ
1978)
- 12/1978: TW Đảng CSTQ đề ra đường
lối mới, do Đặng Tiểu Bình khởi
xướng, mở đầu cho công cuộc cải cách
KT – XH của đất nước
- Đường lối này được nâng lên thành
đường lối chung của Đại hội XII
(9/1982), đặc biệt là Đại hội XIII
(10/1987) của Đảng:
Lấy phát triển KT làm trung tâm
Tiến hành cải cách và mở cửa
Chuyển nền KT kế hoạch hóa tập trung sang nền KT thị trường XHCN linh hoạt hơn
Nhằm hiện đại hóa và XD CNXH đặc sắc TQ, với mục tiêu biến TQ thành QG giàu mạnh, dân chủ &
văn minh
Từ khi thực hiện đường lối cải cách, đất nước TQ đã có những biến đổi căn bản Sau 20 năm (1979 – 1998), nền KT TQ có tiến bộ nhanh chóng, đạt tốc độ tăng trưởng cao, đời sống nhân dân được cải thiện rõ rệt:
- GDPTB hằng năm trên 8% Năm 2000, GDP của TQ vượt qua ngưỡng 1k tỉ USD, đạt 1080 tỉ USD (≈ 9k tỉ NDT)
- Cơ cấu tổng thu nhập trong nước theo KV KT có sự thay đổi lớn, từ chỗ lấy NN làm chủ yếu, đến năm 2000:
· thu nhập NN chỉ chiếm 16%
· thu nhập CN và XD tăng lên tới 51%
· dịch vụ 33%
- Từ 1978 1997: thu nhập bình quân đầu người:
· Ở nông thôn:từ 134 2090 NDT
· Ở thành thị:từ 343 5160 NDT
- KH – KT, VH – GD TQ đạt nhiều thành tựu nổi bật:
· 1964: thử thành công bom nguyên tử
· Chương trình thám hiểm KG được thực hiện từ năm 1992
· Từ 11/1999 3/2003: phóng 4 con tàu Thần Châu với chế
độ tự động
· 10/2003: tàu Thần Châu 5 cùng nhà du hành vũ trụ Dương Lợi Vĩ bay vào KG vũ trụ Sự kiện này đưa TQ thành QG thứ
3 trên TG (sau Nga, Mĩ) có tàu cùng với con người bay vào
vũ trụ
Chính sách có nhiều thay đổi, vai trò & địa vị quốc tế ngày càng được nâng cao
- Từ những năm 80 của TK
XX, bình thường hóa quan hệ ngoại giao với Liên Xô, Mông Cổ, Inđônêxia,… mở rộng hợp tác với nhiều nước trên TG
- Sau sự kiện quân đội TQ
mở cuộc tiến công BG phía Bắc VN (2/1979), quan hệ 2 nước xấu đi 11/1991: 2 nước đã bình thường hóa quan hệ với nhau
- TQ đã thu hồi chủ quyền đối với Hồng Kông (7/1997) & Ma Cao (12/1999) Đài Loan là 1
bộ phận lãnh thổ của TQ, nhưng đến nay vẫn nằm ngoài sự kiểm soát của nước này