Tên tácphẩm Tác giả PTBĐ chủ yếu 1/ Bài học đường đời đầu tiên trích chương I của truyện Dế Mèn phiêu lưu ký Năm 1941 Tô Hoài Miêu tả + So sánh, nhân hóa + Cách kể chuyện ngôi thứ nhấ
Trang 1Tên tác
phẩm
Tác giả
PTBĐ chủ yếu
1/ Bài học
đường đời
đầu tiên
(trích chương
I của truyện
Dế Mèn
phiêu lưu ký)
Năm 1941
Tô Hoài
Miêu tả
+ So sánh, nhân hóa
+ Cách kể chuyện ngôi thứ nhất tự nhiên, hấp dẫn, ngôn ngữ, chính xác, gợi hình
Miêu tả Dế Mèn có
vẻ đẹp cường tráng của tuổi trẻ; tính nết kiêu căng, xốc nổi, gây ra cái chết cho Dế Mèn hối hận, rút được bài học cho mình
Ở đời mà có thói hung hang bậy bạ, có
óc mà không biết nghĩ, sớm muộn rồi cũng mang vạ vào thân
+ Không được chủ quan, kiêu căng, ngạo mạn bởi luôn
có những kẻ mạnh hơn mình
+ Phải suy nghĩ (hậu quả) kĩ về lời nói và hành động của mình
2/ Sông
nước Cà
Mau (trích
chương XVIII
truyện Đất
rừng phương
Nam)
Năm 1957
Đoàn Giỏi
Miêu tả
+ Miêu tả cụ thể, bao quát thông sự cảm nhận trực tiếp
và vốn hiểu biết phong phú của tác giả
+ So sánh, nhân hóa
Miêu tả cảnh sông nước Cà Mau có vẻ rông lớn, hùng vĩ, đầy sực sống, hoang dã; chợ Năm Căn là hình ảnh cuộc sống tấp mập, trù phú, độc dáo ở vùng đất tận cùng phía nam Tổ quốc
3/ Bức tranh
của em gái
tôi (Con dế
ma)
Tạ Duy Anh
Tự sự + Miêu tả tinh tế
tâm lí nhân vật qua cách kể ngôi thứ nhất
Người anh đã nhận
ra lỗi lầm của mình khi ghen tỵ với tài năng hội họa của
em gái và cho mình như người bất tài ở ngoài cuộc
Tình cảm trong sáng hồn nhiên và lòng nhân hậu của người
em gái đã giúp người anh nhận ra phần hạn chế ở chính mình
+ Đừng ghen tỵ với tài năng của một con người mà hãy trân trọng tài năng của họ
+ Nghệ thuật phải đến từ tài năng và tấm lòng
+ Sống bằng tấm lòng nhân hậu và trong sáng
4/ Vượt thác
(trích chương
XI của truyện
Quê nội)
Năm 1974
Võ Quảng
Miêu tả
+ Nghệ thuật tả cảnh, tả người từ điểm nhìn trên con thuyền theo hành trình vượt thác rất
tự nhiên, sinh đông + So sánh, nhân hóa
Miêu tả cảnh vượt thác của con thuyền trên song Thu Bồn, làm nổi bật vè hùng dung
và sức mạnh của con người trên nền cảnh thiên nhiên rộng lớn, hùng vĩ
Thể hiện tình cảm yêu mến và gắn bó với thiên nhiên, sự tự hào và trân trọng với người lao động Qua
đó, thể hiện lòng yêu quê hương, đất nước
5/ Buổi học
cuối cùng
An-
phông-xơ Đơ- đê
Tự sự, miêu tả
+ Xây dựng thành công nhân vật thầy giáo Phrăng qua miêu tả ngoại hình,
cử chỉ, lời nói và
Tái hiện lại cảnh lớp ở buổi học Pháp văn cuối cùng, thái độ của từng người đều thể
Thể hiện lòng yêu nước trong 1 biểu hiện cụ thể là tình yêu, tiếng nói của dân tộc và nêu chân lí
+ Tổ quốc luôn có lúc thịnh vượng, lúc thì lâm nguy trước
sự đe dọa của nước khác nhưng ngôn
Trang 2tâm trạng của họ.
+ So sánh
hiện tình yêu Tổ quốc thông qua ngôn ngữ dân tộc
“Khi một dân tộc rơi vào vòng nô lệ, chừng nào họ vẫn giữ vững tiếng nói của mình thì chẳng khác gì nắm được chìa khóa của chốn lao tù…”
ngữ luôn cần được thịnh vượng, luôn cần được chúng ta giữ vững Ngôn ngữ
sẽ thể hiện sức mạnh dân tộc một cách chân thực nhất
6/ Đêm nay
Bác không
ngủ
Năm 1950
Minh Huệ
Tự sự + Sử dụng thể thơ
năm chữ, có nhiều vần liền thích họp với lối kể chuyện, kết hợp miêu tả, kể với biểu cảm, có nhiều chi tiết giản
dị, chân thực và cảm động
+ So sánh, ẩn dụ
Tái hiện lại cảnh vật, con người vào đêm khuya trong rừng sâu nơi Bác
Hồ đã thức trắng một đêm cùng sự cảm phục của anh đội viên, anh cuối cùng đã trưởng thành hơn rất nhiều khi thức luôn cùng Bác
Thể hiện tấm lòng yêu thương sâu sắc, rộng lớn của Bác với
bộ đội và nhân dân, tình cảm yêu kính, cảm phục của người chiến sĩ đối với lãnh tụ
Cảm nhận nhân vật:
1) Dế Mèn