Các bài thuốc cổ phương thông dụng

PHƯƠNG THUỐC BỔ • Phương thuốc bổ dưỡng là những bài thuốc được phối hợp bởi những vị thuốc có tác dụng bổ âm, bổ dương, bổ khí, bổ huyết... BỔ ÂM LỤC VỊ ĐỊA HOÀNG HOÀN CÔNG DỤNG Tư b

BÀI THUỐC CỔ PHƯƠNG THÔNG DỤNG

Giảng viên: ThS.BS Nguyễn Trương Minh Thế - Khoa YHCT – ĐH Y Dược Tp HCM

Đối tượng: SV Y4 ĐHQG

DÀN BÀI

Phương thuốc Bổ

Phương thuốc Hoà giải

Phương thuốc Tiêu đạo hoá tích

Phương thuốc An thần

Phương thuốc Ôn lý

PHƯƠNG THUỐC BỔ

• Phương thuốc bổ dưỡng là những bài thuốc được phối hợp

bởi những vị thuốc có tác dụng bổ âm, bổ dương, bổ khí, bổ

huyết

PHƯƠNG THUỐC BỔ

Âm hư

• Thân mình gầy yếu, họng khô, miệng ráo, tâm phiền mất ngủ, cầu táo, tiểu ít, cốt chưng ( cảm giác đau và nóng trong xương), đạo hãn (đổ mồ hôi lúc ngủ)

Dương hư

• Sợ lạnh, tay chân lạnh, mệt nỏi, chán ăn, bụng đầy, tiêu lỏng hoặc lưng đau, gối mỏi, Dương nuy (rối loạn dương cương)

PHƯƠNG THUỐC BỔ

Âm hư Bổ âm hoàng hoàn Lục vị địa

Thận khí hoàn

thang

Huyết hư Bổ huyết Tứ vật thang

LỤC VỊ ĐỊA HOÀNG HOÀN

Thục

địa

Hoài sơn

Sơn thù

BỔ ÂM

LỤC VỊ ĐỊA HOÀNG HOÀN

CÔNG DỤNG Tư bổ Can Thận

CHỈ ĐỊNH Chứng Thận âm hư (bất túc) với các triệu

chứng: đau lưng, mỏi gối, cốt chưng, đầu váng, mắt hoa, tai ù, mất ngủ, tiểu đêm, xuất tinh sớm

BỔ DƯƠNG

THẬN KHÍ HOÀN

CÔNG DỤNG Ôn bổ thận dương

CHỈ ĐỊNH Chứng Thận dương hư có các triệu chứng: Sợ

lạnh, đau lưng, tiểu đêm, tiêu chảy lúc gần sáng (ngũ canh tả), hai chân lạnh

TỨ QUÂN TỬ THANG

Bạch truật Cam thảo

BỔ KHÍ

TỨ QUÂN TỬ THANG

CÔNG DỤNG Ích khí, kiện tz

CHỈ ĐỊNH Khí hư (bất túc) có các triệu chứng: Người mệt

mỏi, hụt hơi, chán ăn, tiêu lỏng, chân tay như không có sức, ra nhiều mồ hôi

TỨ VẬT THANG

Thục

địa

Bạch thược

Xuyên

khung

Đương quy

BỔ HUYẾT

TỨ VẬT THANG

CÔNG DỤNG Bổ huyết, điều huyết

CHỈ ĐỊNH Chứng huyết hư có các triệu chứng: Sắc mặt

tái, môi lưỡi nhợt, tay chân tê, hoa mắt chóng mặt, hồi hộp mất ngủ, trí nhớ giảm, kinh

nguyệt ít, sắc nhợt

PHƯƠNG THUỐC HOÀ GIẢI

• Phương thuốc hòa giải là những bài thuốc có tác dụng sơ tán,

điều hòa chức năng các tạng phủ bị rối loạn như Hòa giải

thiếu dương, Sơ can lý tỳ, Điều hòa tỳ vị …

PHƯƠNG THUỐC HOÀ GIẢI

Chứng bán

biểu bán l{

Hoà giải thiếu dương

Tiểu sài hồ thang

Can Tz bất

hoà

Điều hoà Can Tz Tiêu dao tán

Trường vị bất

hoà

Điều hoà trường vị

Bán hạ tả tâm thang

TIÊU DAO TÁN

Sài hồ Đương quy Bạch truật

Bạch thược Phục linh Cam thảo

ĐIỀU HOÀ CAN TZ

TIÊU DAO TÁN

CÔNG DỤNG Sơ Can giải uất

CHỈ ĐỊNH Chứng Can khí uất kết gây sườn đau, cảm giác

thoạt nóng, thoạt lạnh, đau nhức mắt mờ, họng khô, tinh thần mệt mỏi, chán ăn hoặc kinh nguyệt không đều, mạch huyền mà hư

PHƯƠNG THUỐC TIÊU ĐẠO HOÁ TÍCH

• Phương thuốc tiêu tích gồm những bài thuốc được phối hợp bởi những vị thuốc có tác dụng Tiêu thực, kiện Tz hoặc hành khí hoạt huyết để chữa chứng Thương thực hoặc các chứng Trưng hà tích tụ

BẢO HOÀ HOÀN

Phục linh Liên kiều Trần bì

TIÊU THỰC ĐẠO TRỆ

BẢO HOÀ HOÀN

CÔNG DỤNG Tiêu tích, hòa vị

CHỈ ĐỊNH Các chứng thực tích do ăn nhiều thức ăn béo,

ngọt khiến cho vùng thượng vị đầy tức, bụng quặn đau từng cơn, ợ hơi, ợ chua, tiêu chảy phân chua thối hoặc chứng sốt rét, bụng đầy chướng, đói mà không muốn ăn, ăn vào thì nôn ra

PHƯƠNG THUỐC AN THẦN

• Phương thuốc an thần là những bài thuốc có tác dụng giúp cho người bệnh bớt căng thẳng tinh thần, dễ ngủ, chống lại các cơn kích động tinh thần, lo âu, bứt rứt

PHƯƠNG THUỐC AN THẦN

Dưỡng tâm

an thần

Bá tử dưỡng tâm

hoàn

Trọng trấn an

thần

Chu sa an thần hoàn

BÁ TỬ DƯỠNG TÂM HOÀN

Bá tử nhân Mạch môn Thạch xương bồ Huyền sâm Thục địa

Cam thảo Kỷ tử Đương quy Phục thần

DƯỠNG TÂM AN THẦN

BÁ TỬ DƯỠNG TÂM HOÀN

CÔNG DỤNG Dưỡng huyết an thần

CHỈ ĐỊNH Huyết hư sinh chứng Tâm qu{, Chính xung và

Thất miên

PHƯƠNG THUỐC ÔN L[

• Phương thuốc ôn l{ là những bài thuốc được phối hợp bởi những vị thuốc có tác dụng ôn Tz, ôn Thận và bổ nguyên khí

để chữa các chứng Tz vị hư hàn và Chân dương hư thoát

PHƯƠNG THUỐC ÔN L[

khu hàn

L{ trung hoàn

Chân dương

hư thoát

Hồi dương cứu nghịch

Tứ nghịch thang

L[ TRUNG HOÀN

Nhân sâm Can khương Bạch truật Cam thảo

ÔN TRUNG KHU HÀN

LÝ TRUNG HOÀN

CÔNG DỤNG Ôn trung khu hàn, bổ khí kiện tz

CHỈ ĐỊNH Các chứng Trung tiêu hư hàn gây tiêu chảy,

nôn mửa bụng đầy, đau, ăn ít hoặc chứng huyết hư do Tz dương hư

Xin cảm ơn sự chú { lắng nghe của các bạn!