Tóm tắt Photpho

Trang Lý tính Có 2 dạng thù hình quan trọng:  Rắn, giống sáp, mềm.. Axit photphorit thường dùng là dung dịch đặc, sánh có nồng độ 85%.. Có 3 loại muối: photphat trung hòa và hai muối ph

Trang

Lý tính Có 2 dạng thù hình quan trọng:

 Rắn, giống sáp, mềm.

 Cấu trúc mạng tinh thể phân

tử dạng P 4 liên kết yếu nên t nc

thấp

 Không tan trong nước, tan

nhiều trong dung môi hữu cơ

như: C 6 H 6 , CS 2 , ete…

 Rất độc, gây bỏng

 Không bền, tự bốc cháy ở t o

thường; đun đến 250 o C thành P

đỏ.

 Bột đỏ sẫm

 Cấu trúc polime nên khó nóng chảy, khó bay hơi.

 Không tan trong nước và

CS 2

 Không độc

 Bền ở t o thường; bốc cháy

>250 o C; đun nóng không có không khí, làm lạnh ngưng

tụ thành P trắng

 Cấu tạo phân tử

H –O H –O

H –O P = O hay H –O P O

H –O H –O

 Chất rắn dạng tinh thể, trong suốt, không màu, rất háo nước, tan nhiều trong nước

Axit photphorit thường dùng là dung dịch đặc, sánh có nồng độ 85%

Có 3 loại muối: photphat trung hòa và hai muối photphat axit

 Tính tan trong nước

- Tất cả các muối đihidrophotphat đều tan

- Muối hidrophotphat và photphat trung hòa

chỉ có muối Na + , K + , NH 4 + dễ tan, còn các

kim loại khác đều không tan hoặc khó tan

Hóa tính

Ở điều kiện thường, P hoạt động mạnh hơn Nitơ.

1 Tính oxi hóa: tác dụng với KL và H2

2P + 3Ca to Ca3P2 Canxi photphua

2P + 3Zn to Zn3P2 thuốc chuột

2P + 3H2 t o 2PH3 Photphin

2 Tính khử: tác dụng với PK như O2, halogen , S…

 4P + 3O2 2P2O3 điphotpho trioxit

4P + 5O2 2P2O5 điphotpho pentaoxit

 2P + 3Cl2 2PCl3 photpho triclorua

2P + 5Cl2 2PCl5 photpho pentaclorua

 6P + 5KClO3 to 3P2O5 + 5KCl

3P + 5HNO3 + 2H2O 3H3PO4 + 5NO

1 Tính oxi hóa - khử:

H3PO4 khó bị khử, không có tính oxi hóa như HNO3 do mức oxi hóa +5 bền hơn

2 Tính axit: là một triaxit, có độ mạnh trung bình.Có tính chất chung của một axit, như làm quỳ tím hóa đỏ, tácdụng với oxit bazơ, bazơ, muối, KL

 Đặc biệt: khi tác dụng với bazơ hoặc oxit

bazơ, tùy theo lượng chất tác dụng mà

H3PO4 tạo ra muối trung hòa, muối axit hay hỗn hợp muối

H3PO4 + NaOH NaH2PO4 + H2O

H3PO4 + 2NaOH Na2HPO4 + 2H2O

H3PO4 + 3NaOH Na3PO4 + 3H2O

3 Tác dụng bởi nhiệt:

2H3PO4 to H 4P2O7 + H2O axit điphotphoric

Phản ứng thủy phân Các muối photphat tan bị thủy phân trong dung dịch tạo môi trường kiềm, làm quỳ tím hóa xanh

Na3PO4 3Na+ + PO4

PO43- + H2O HPO42- + OH

-Nhận biết ion PO4

3-thuốc thử là dd AgNO3, hiện tượng có kết tủa vàng

Ví dụ:

Na3PO4 + AgNO3 Ag3PO4 + 3NaNO3

Ứng dụng Sản xuất diêm, axit photphoric, đạn cháy, đạn khói… Làm muối photphat và sản xuất phân lân

Điều chế Trong tự nhiên, P ở dạng muối Khoáng vật chính là

apatit 3Ca3(PO4)2.CaF2 và photphorit Ca3(PO4)2

Ngoài ra, P còn có trong protein thực vật, trong

xương, răng, bắp thịt, tế bào não…của người và ĐV

 Trong công nghiệp, P được sản xuất bằng cách

nung hỗn hợp quặng photphorit, cát và than cốc ở

1200oC trong lò điện:

Ca3(PO4)2 + 3SiO2 + 5C t o 3CaSiO3 + 2P + 5CO

 Trong PTN:

P + 5HNO3đặc to H 3PO4 + 5NO2 + H2O

 Trong CN: cho H2SO4 đặc tác dụng với quặng photphorit hoặc quặng apatit:

Ca3(PO4)2 +3H2SO4 to 3CaSO 4+ 2H3PO4

Hay: 4P + 5O2 to

2P2O5

P2O5 + 3H2O 2H3PO4

Trang