Tiết 13: Ôn tập mùa lạc

Nội dung:* Cảm hứng hồi sinh của TP.. - Điện Biên mảnh đát hoang tàn đổ nát vì chiến tranh đang bừng dậy một sức sống: + Thiên nhiên + Con người -> Sự hồi sinh trong sâu thẳm tâm hồn th

TiÕt: 18

I T¸c gi¶

II T¸c phÈm.

1 Hoµn c¶nh s¸ng t¸c:

NguyÔn Kh¶i

Nông trường Điện Biên vào mùa thu hoạch lạc

2 Nội dung:

* Cảm hứng hồi sinh của TP.

- Điện Biên mảnh đát hoang tàn đổ nát vì chiến tranh đang bừng dậy một sức sống:

+ Thiên nhiên

+ Con người

-> Sự hồi sinh trong sâu thẳm tâm hồn (thông qua số phận, tính cách Đào) -> Chính môi trường sống tốt đẹp, giàu

lòng nhân ái giúp con người có nghị lực vượt qua bất hạnh, tìm lại HP -> Giá trị nhân đạo: quan tâm đến số phận bất hạnh; cảm thông, trân trọng niềm khao khát HP chính

đáng, bênh vực quyền sống, quyền HP của con người.

3 Nghệ thuật: xây dựng nhân vật: miêu tả diễn biến tâm

lí sinh động, chân thực, tinh tế ; ngôn ngữ gi u cá tính, μ

phong phú

III Luyện tập.

Đề 1: Anh hoặc chị hãy phân tích truyện ngắn

Mùa lạc của Nguyễn Khải để l m rõ cảm μ

hứng hồi sinh trong tác phẩm (TN 2006)

Đề 2: Anh hoặc chị hãy phân tích nhân vật Đ o trong μ truyện ngắn Mùa lạc củaNguyễn Khải để l m rõ sự μ thay đổi số phận của nhân vật n y trong xã hội mới.μ (thi BT 2006)

1.Mở bài

2 Thân bài:

a PT cảm hứng hồi sinh qua bức tranh thiên nhiên:

- Mùa xuân năm ngoái: Mảnh đất Điện Biên còn đầy

th ơng tích chiến tranh, chết chóc, m u sắc cỏ cây − μ hoang dại

- Mùa xuân thứ hai: thiên nhiên bừng dậy tr n đầy sức μ sống (DC ) Cảnh ho ng hôn, đêm trăng ở nông μ

tr ờng gợi sự bình yên, thơ mộng.−

b Phân tích cảm hứng hồi sinh qua bức tranh sinh hoạt đời sống con ng ời ở nông tr ờng Điện − −

Biên:

- Mới năm tr ớc: sự gian khổ hy sinh.−

- Nay cuộc sống vĩ đại đã trở lại:

+ Những sinh hoạt ở khu tập thể của nông

tr ờng (tiếng guốc, tiếng c ời, tiếng trẻ con, − −

tiếng thủ thỉ, bóng dáng những chị có mang ) + Cảnh lao động thu hoạch lạc sôi nổi, cảnh sinh

hoạt văn nghệ

+ Những ph ơng tiện huỷ diệt sự sống đã trở −

th nh vật dụng trong sinh hoạt h ng ng y (ống μ μ μ

đựng giấy giá thú, giấy khai sinh ).

c Phân tích cảm hứng hồi sinh qua sự biến đổi số phận các nhân vật:

- Nhân vật Đ o: phân tích đ ợc quá trình thay đổi μ −

số phận v tính cách:μ

+Tr ớc khi lên nông tr ờng Điện Biên, Đ o có số − − μ

phận bất hạnh, tâm trạng chán ch ờng, tuyệt −

vọng.

+ Sau khi lên nông tr ờng: tìm đ ợc hạnh phúc − −

v sự hồi sinh của tâm hồn.μ

- Sự hồi sinh qua số phận của các nhân vật khác

(thiếu uý Dịu, Duệ, )

3 Kết bài: Bình luận, đánh giá:

- Bức tranh thiên nhiên l m nền v l biểu t ợng μ μ μ −

cho sự hồi sinh của con ng ời-> nổi bật vấn đề −

"sự sống nẩy sinh từ trong cái chết".

- Tầm t t ởng của tác phẩm:− −

+ Quan tâm đến số phận hẩm hiu, bất hạnh của con người.

+ Cảm thông, trân trọng niềm khao khát HP, bênh vực quyền sống HP của con người.

+ Ngợi ca khẳng định niềm tin v o cuộc sống mới μ

v con ng ời mới.μ −

*Dàn ý đề 2:

1 Mở bài

2 Thân bài:

* Ngoại hình : người phụ nữ không có nhan sắc (DC: ngoại hình kém duyên, ngôn ngữ đáo để chua cay, tính cách táo bạo liều lĩnh ) -> hé mở: số phận không bằng lặng, suôn sẻ.

* Số phận của Đ o tr ớc khi lên nông tr ờng Điện Biên.μ − −

trải nhiều bất hạnh.

- Kém may mắn, ít có khả năng đổi đời: HP, tương lai đều

là con số 0 tròn trĩnh.

-> Cơn lốc số phận: héo tàn nhan sắc, tâm hồn: chán chư ờng, tuyệt vọng, lụi tắt ước mơ, hi vọng.

b Số phận của Đ o sau khi lên nông tr ờng Điện Biên.μ −

Trốn chạy cuộc đời đau khổ, trốn chạy quá khứ, không hi

Bên trong: vẫn khao khát HP, c/s yên bình

phận ( tìm thấy niềm vui trong lao động, thức dậy những khát vọng hạnh phúc, tổ ấm gia đình, sống chan

hoà DC: lá thư ông Dịu (chi tiết NT ) đã đánh thức

vùng khát vọng ẩn kín bên trong -> sự hồi sinh.).

-> Sự biến đổi số phận như Đào chỉ có thể có được trong

một môi trường tốt đẹp, lành mạnh - XHCN.

3 Kết bài :

- Ngợi ca khẳng định niềm tin v o cuộc sống mới μ

v con ng ời mới - t t ởng nhân đạo sâusắc.μ − − −

- Nghệ thuật xây dựng nhân vật: Miêu tả diễn biến tâm lí sinh động, chân thực, tinh tế ; ngôn ngữ

gi u cá tính, phong phú μ

§iÖn Biªn h«m nay