2 Baker-Flex ® Aluminum Oxide IB-F Flexible sheets for thin layer chromatography.. References: • Miniaturized Chromatographic Quality-Control Procedures for Tc-99m Radiopharmaceuticals;
Trang 1Nguy n Công c,
n v PET-CT và CYCLOTRON, B nh vi n Ch r y
L p Y 2010 c a Khoa Y- HQG
TP H Chí Minh, Tháng 7/2014
C N KI M TRA
• Ho t đ phóng x (Radioactivity);
– S c ký l p m ng, s c ký gi y;
– S c ký khí;
– S c ký l ng cao áp;
– S c ký c t
• pH;
– Các b n h t nhân phóng x (Radionuclidic impurities);
– Nh n bi t h t nhân phóng x (Radionuclide Identification)
“Ho t đ phóng x ” đ c đ nh ngh a trong D c
đi n Anh (British Pharmacopoeia) nh sau:
bình trên giây (disintegration per second - dps).
Bqlà 1đ n v nh và không thu n ti n và vì th các b i
s kBq(103Bq),MBq(106Bq) vàGBq(109Bq),đ c
s d ng trong th c t
n v c Curie(1 Ci = 37 GBq) và các c s c a nó
nh mCi(1 mCi = 37 MBq) vàCi(1Ci = 37 kBq) hi n
v n cònđ c s d ng M và nhi u n c khác
Nguy n Công c, PET-CT và Cyclotron, B nh vi n Ch R y
tinh khi t hóa phóng x
• tinh khi t hóa phóng x (Radiochemical purity):
là t s gi a ho t đ phóng x c a h t nhân phóng x liên quan hi n
di n trong ch ph m d c phóng x d i d ng hóa h c đ c nói đ n
so v i t ng ho t đ phóng x c a h t nhân đó hi n di n trong ch
ph m d c phóng x , bi u th d i d ng ph n tr m.
Hay nói khác đi, đ tinh khi t hóa phóng x có th đ c xác đ nh nh m t t l c a
t ng ho t đ trong m u k t h p v i các d ng đánh d u phóng x mong mu n.
• i v i h u h t cácd c ch t phóng x ch n đoán , ng i ta mong mu n m t đ
s ch trên95%,b i vì các b n hóa phóng x ch c ch n là s có s phân b sinh h c
khác nhau và có th s làm sai l ch hình nh ghi nh n đ c và vì th làm m t tác
d ng ch n đoán lâm sàng khi d a vào các hình nh này.
• tinh khi t hóa phóng x c a các d c ch t đ c ghi trong D c đi n Anh thay
đ i t 98% cho t i 90%, nh ng h u h t là có m c t i thi u là95%.
• Vi c xác đ nh đ tinh khi t hóa phóng x (hay là hi u su t đánh d u) đ c ti n hành
trong t t c các b ph n d c phóng x , ho c là đ ki m tra ch t l ng công th c
chu n c a kit ho c là đ thi t l p các chu n cho vi c đi u ch t i ch Vài d ng k
thu t tách chi t hóa lý ph i đ c s d ng đ tách các d ng phóng x khác nhau
trong m u tr c khi đo ho t đ phóng x c a chúng và ti p theo là tính toán t l c a
chúng trong m u.
tinh khi t h t nhân phóng x
(Radionuclidic purity)” đ c đ nh ngh a nh sau:
phóng x liên quan so v i t ng ho t đ phóng x
c a ch ph m d c phóng x , bi u th d i d ng
ph n tr m.
Nguyên t c ph i ki m tra các b n h t nhân phóng x
là đ b o v b nh nhân kh i ph i ch u b c x không
c n thi t C n ph i chú ý ch t ch vào các gi i h n
c a các h t nhân phát alpha và các h t nhân có th i
sinh h c dài.
Trang 2Máy phân tích đa kênh
13 June 2014 Nguy n Công c, PET-CT và Cyclotron, B nh vi n Ch R y 13 June 2014 Nguy n Công c, PET-CT và Cyclotron, B nh vi n Ch R y
Máy phân tích
đa kênh.
H S C KÝ L NG CAO ÁP HPLC Agilent Technologies
H S C KÝ KHÍ
GC Agilent Technologies
Xác đ nh các b n hóa h c, hóa phóng x : ClDG, 18 F -
Xác đ nh d l ng dung môi
g m ethanol và acetonitrile
có trong m u.
H C S C KÝ L P M NG
TLC-Thin Layer Chromatographic System
Xác đ nh các b n hóa phóng x : 18 F - , h p ch t [ 18 F] không th y phân.
PTS xác đ nh
n i đ c tô vi khu n
(Bacterial Endotoxins)
Th i gian th c hi n vi c
ki m tra t 20-30 phút
MCA xác đ nh
ph Gamma
(xác đ nh đ s ch h t nhân)
Trang 3Công th c hóa h c: Na99mTcO4
Tên hóa h c Sodium pertechnetate
Tr ng thái oxi hóa c a Technetium trong TcO 4 là +7;
Các tr ng thái oxy hóa b n là +7( d ng TcO 4 ) và +4(TcO 2 );
Các tr ng thái oxy hóa khác là: +5, +3,và +1;
Trong môi tr ng axít 99m Tc (VII) d dàng b kh b i các tác nhân kh , thông
th ng nh t là SnCl 2 .2H 2 O, tr thành ch t có ho t tính cao, sau đó d dàng
g n v i các tác nhân ph c trong tr ng thái đã b kh
3 Sn2+– 6 e– 3 Sn4+
2 TcO4 + 16 H++ 6 e– 2 Tc4++ 8 H2O
3 Sn2++ 2 TcO4 + 16 H+ 3 Sn4++ 2 Tc4++ 8 H2O
99mTc4+đã b kh + Tác nhân ph c 99mTc – Ph c (IV)
Dung d ch SnCl 2 không b n, có khuynh h ng b oxy hóa b i không khí:
6 SnCl 2 + O 2 + 2 H 2 O 2 SnCl 4 + 4 Sn(OH)Cl
NG V PHÓNG X TECHNETIUM
Tc 99m 43
Nguy n Công c, PET-CT và Cyclotron, B nh vi n Ch R y
Dung d ch SnCl 2 không b n, có khuynh h ng b oxy hóa b i không khí:
6 SnCl2+ O2+ 2 H2O 2 SnCl4+ 4 Sn(OH)Cl
Sn2+ – 2e– Sn4+
S hi n di n c a Oxy trong không khí s oxy hóa Sn 2+ thành
Sn 4+ ,do đó nhà s n xu t ch s d ng n c đã s c Nit (khí tr )
đ đu i Oxy Và trong quá trình đông khô đã b m khí nit vào l kít đ b o qu n
Trong các máy phát d ng t, do n c v n liên t c t n t i trong
c t, quá trình phân ly phóng x (radiolysis) di n ra v i kh n ng
r t cao S phân ly phóng x n c s hình thành Hydrogen peroxide (H2O2) và hi n di n các g c t do Oxygen (HO2*) Hai thành ph n này là các tác nhân oxy hóa m nh, chúng oxy hóa
Sn 2+ thành Sn 4+ a đ n hi u su t đánh d u th p
Tc 99m 43
NG V PHÓNG X TECHNETIUM
Nh ng b n có th có trong dung d ch chi t Na 99m TcO 4 :
–99 Molà t h t nhân phóng x m Có n ng l ng gamma
0,181 MeV(6,2 %); 0,739 MeV(12,8 %); 0,778 MeV(4,48 %)
và n ng l ng bêta c c đ i 0,436 MeV (17,3 %); 1,214 MeV (82,7 %)
C n thi t ph i ki m tra s hi n di n c a chúng trong các
d c ch t phóng x đ a vào ng i
Trong USP, khôngđ c l n h n0,15 Ci99Mo/mCi99mTc
(0,015%) và t ng s các b n h t nhân phát gamma khác
0,5 Ci/mCi99mTc vàđ a vào ng i không v t 2,5 Ci
– Ion Al 3+thoát ra t ch t h p th Alumina (Al2O3)
Trong USP, gi i h n là10 g/mLdung d ch s tiêm vào
L che ch n chì dùng cho đ nh l ng Molybden
• L che ch n chì dùngđ đ nh l ng Molybden là ph ng pháp thu n ti n
v i m t li u đ n Dù là v i ng tiêm hay l
• Các l che ch n chì đ c g n vào giá b i m t tay n m gi b ng kim
lo i đ x lý d dàng, đ đ m b o v trí thích h p bên trong bu ngđo
L che ch n “ Moly Assay” cho xy ranh:
Kích th c: cao 23,2 cm x đ ng kính 5,4 cm Che ch n chì: dày 7,6 mm
L che ch n “Moly Assay” cho l :
Kích th c: cao 8,9 cm x đ ng kính 5,1 cm Che ch n chì: dày 7,6 mm
ô s ch h t nhân:
T Molybden phân h ch:
131 I : 99 Mo < 5 × 10 -5
103 Ru : 99 Mo < 5 × 10 -5
89 Sr : 99 Mo < 6 × 10 -7
90 Sr : 99 Mo < 6 × 10 -8
: 99 Mo < 1 × 10 -9
khác : 99 Mo < 1 × 10 -4
T Molybden kích ho t neutron:
99 Mo < 0,10 % (EP 6.0)
Các b n h t nhân khác < 0,01 %
ô s ch hóa phóng xa:
95 % d i d ng molybdate ( 99 MoO 4 2– ) đ i v i dung d ch molybdate và
95 % d i d ng pertechnetate ( 99m TcO 4 ) đ i v i dung d ch pertechnetate.
Sau khi đánh đ u các kit v i99mTc:
S n ph m s g m D c ch t phóng x đánh
d u v i99mTc, và Các h p ch t99mTc không mong mu n:
• Pertechnetate không g n k t (t do):
– Do kh pertechnetate không hoàn toàn
– Do Oxihóa các d c ch t phóng x
• Các99mTc th y phân: 99mTc (HR-Tc), Tc(OH)4 & TcO2:
– S n ph m th y phân khi pertechnetate b kh trong tr ng
h p thi u các ligand
Trang 413 June 2014 Nguy n Công c, PET-CT và Cyclotron, B nh vi n Ch R y
M NG, S C KÝ GI Y
M C TIÊU
• Th c hi n vi c ki m tra ch t l ng d c
ch t phóng x b ng ph ng pháp s c ký
t i đ n v Y h c h t nhân
• Xác đ nh đ c đ s ch Hóa phóng x c a các d c ch t phóng x
• a ra quy t đ nh cu i cùng v ch t
l ng c a d c ch t phóng x
D ng c th y tinh
1 Methyl Ethyl Ketone , MEK (2-Butanone)
C2H5COCH3, 99 % A.C.S reagent
2 Acetone 99 % - CH3COCH3.
3 Ethyl Acetate - CH3CO2C2H5.
4 Chloroform - CHCl3.
5 Sodium Acetate - CH3COONa.3H2O
6 Sodium Citrate
7 Ethanol - C2H5OH Tuy t đ i
Dung môi, b ng s c ký l p m ng, s c ký gi y
1 TLC Silica gel 60 F 254
aluminium sheets 20 x 20 cm
Merck, Germany.
2 Baker-Flex ® Aluminum Oxide IB-F
Flexible sheets for thin layer chromatography 25 sheets 20 x 20 cm.
Made in Germany.
J.T Baker Inc., Phillipsburg, N.J 08865
3 Whatman® chromatography papers - 1 Chr,
W × L 20 cm × 20 cm (Aldrich)
13 June 2014 Nguy n Công c, PET-CT và Cyclotron, B nh vi n Ch R y
Ph c ch t A di
chuy n theo tuy n dung môi
M u ki m tra
đi m g c
Tuy n dung môi
1,5 cm
1,5 cm
V ch bút màu Tuy n dung môi
N i ch m
m u ki m tra
V ch d u
b ng bút chì
Ph c ch t B
đi m g c
Trang 5Xác đ nh đ s ch Hóa phóng x
• Ð i l ng đ c tr ng cho m c đ di chuy n c a ch t phân tích là h s l u
gi Rf(Retention Factor).
• Rfđ c tính b ng t l gi a kho ng
d ch chuy n c a ch t th và kho ng
d ch chuy n c a dung môi:
Trong đó:
• Alà kho ng cách t đi m xu t phát đ n tâm c a v t m u th , tính b ng cm.
• Blà kho ng cách t đi m xu t phát đ n
m c dung môiđo trên cùng đ ng đi
c a v t, tính b ng cm.
• Rf: Ch có giá tr t 0 đ n 1.
5 , 7 5 , 4
; Rf B
A Rf
A = 4,5 cm B=7,5 cm
9 cm Tuy n dung môi
1,5 cm
G c – i m
xu t phát
10 cm
6 cm
V trí m u
1,5 cm 7,5 cm 1,0 cm
1,5 cm X 10 cm
(Tùy theo đi u ki n thi t b có s n mà s d ng cách xác đ nh nào)
• Máy đo ho t đ phóng x (c t đôi);
• Máy đo gamma counter (c t t ng m nh nh 1 cm);
• Máy TLC scanner ( đ nguyên b ng s c ký).
Xác đ nh b ng máy
đo ho t đ phóng x (c t đôi)
Xác đ nh b ng máy đo gamma counter (c t t ng m nh nh 1 cm)
Xác đ nh b ng máy TLC scanner (đ nguyên b ng s c ký)
Cách th c xác đ nh đ s ch Hóa phóng x
• Máy đo ho t đ phóng x (c t đôi);
Xác đ nh b ng máy
đo ho t đ phóng x (c t đôi)
Trang 6Xác đ nh đ s ch Hóa phóng x (1)
S đ m
Cm
Cách th c xác đ nh đ s ch Hóa phóng x
• Máy đo gamma counter (c t t ng m nh nh 1 cm);
Xác đ nh b ng máy đo
gamma counter
(c t t ng m nh nh 1 cm)
S đ m
Cm
Cách th c xác đ nh đ s ch Hóa phóng x
• Máy TLC scanner ( đ nguyên b ng s c ký).
Xác đ nh b ng máy TLC scanner ( đ nguyên b ng s c ký)
Trang 7-i m g c
ch m m u
ki m tra
Tuy n dung môi
Tách các thành ph n hóa phóng x
ph thu c vào h dung môi / b ng s c ký
99m TcO 4
-Pertechnetate và
h p ch t đánh d u ( 99m Tc-MDP)
TcO 2 , TcHR, Tc-colloid
( 99m Tc-MDP)
H p ch t đánh d u
và TcO 2 , TcHR, Tc-colloid
MEK ITLC-SG NaAce 1N
S n ph m
99m Tc-MDP s có th g m:
H p ch t ( 99m Tc-MDP), Pertechnetate ( 99m TcO 4 - )
và TcO 2 , TcHR, Tc-colloid
Pertechnetate
(% 99m TcO 4 )
TcO 2 , TcHR, Tc-colloid
ánh d u
h p ch t đánh d u
H p ch t đánh d u
Quy t đ nh
ITLC-SG
(% Tc kh , TcO 2 )
Tec-Control Aluminum Breakthru Kit - Biodex
Ki m tra ch t l ng d c ch t phóng x
• B kit “The Aluminum Breakthru” cung c p ph ng ti n nhanh, d dàng, r đ ki m tra các
dung d ch n c, đ c bi t là d ch chi t 99m Tc t máy phát đ ng v đ đ nh l ng v t
aluminum.
• Aluminum hình thành t a màu đ v i gi y ch th và c ng đ màu tr c ti p t l v i l ng
aluminum trong dung d ch.
• USP cho phép n ng đ ion nhôm trong dung d ch là 10 microgam trên m i mL (10 µg/mL)
dung d ch chi t Technetium-99m (đ c chi t t Molybdenum-99 sinh ra t ph n ng phân
h ch uranium).
Qui trình đ n gi n:
• t m t gi t dung d ch chi t ho c dung d ch đ c th nghi m trên gi y ch th Qui trình t t
nh t là s d ng xi ranh g n kim tiêm 19-22 G đ t o thành m t gi t treo.
• t m t gi t dung d ch nhôm tiêu chu n trên gi y ch th S d ng kim có cùng kích th c
t ng t
• So sánh c ng đ c a các đi m màu đ đ c hình thành N u dung d ch chi t là ít đ m
h n so v i dung d ch chu n, dung d ch chi t ch a ít h n 10 µg/mL.
References:
• Miniaturized Chromatographic Quality-Control Procedures for Tc-99m Radiopharmaceuticals; A Michael Zimmer and Dan
G Pavel, Journal of Nuclear Medicine, Vol 18/12, Dec 1977, pg 1230.
• Technical Parameters Associated with Miniaturized Chromatography Systems; Raimund A Taukulis, A Michael Zimmer,
Technology, Vol 7/1.
Nguy n Công c, PET-CT và Cyclotron, B nh vi n Ch R y
Trang 8Tec-Control Chromatography - Biodex
• Tec-Control Chromatography ki m tra đ s ch hóa
phóng x c a các d c ch t phóng x đánh d u v i
99mTc
• Các b ng đi kèm cho bi t lo i b ng s c ký nào, dung
môi nào phù h p cho h p ch t nào
• H ng d n s d ng
References:
• Miniaturized Chromatographic Quality-Control Procedures for Tc-99m Radiopharmaceuticals; A Michael Zimmer
and Dan G Pavel, Journal of Nuclear Medicine, Vol 18/12, Dec 1977, pg 1230.
• Technical Parameters Associated with Miniaturized Chromatography Systems; Raimund A Taukulis, A Michael
Nuclear Medicine Technology, Vol 7/1.
13 June 2014 Nguy n Công c, PET-CT và Cyclotron, B nh vi n Ch R y Nguy n Công c, PET-CT và Cyclotron, B nh vi n Ch R y