Các dược chất phóng xạ và máy phát đồng vị phóng xạ sử dụng trong ghi hình Positron Emission Tomography

D2 trong não... Proton 18 MeV/deuteron 9 MeV.. SynChrom F2 Raytest- Germany... Ti n ch t là mannose triflate 1,3,4,6TetraOacetyl2Otrifluoromethanesulfonyl beta -D-mannopyranose... Patt

CÁC D C CH T PHÓNG X VÀ MÁY PHÁT NG V PHÓNG X

S D NG TRONG GHI HÌNH POSITRON EMISSION TOMOGRAPHY

n v PET-CT và Cyclotron, B nh vi n Ch r y,

201 B Nguy n Chí Thanh, Qu n 5, Thành ph H Chí Minh

Email: duc.nguyencong@gmail.com

I GI I THI U

Ngày nay có h n 3.000 h t nhân đ c bi t và trong s đó x p x 2.700 là h t nhân phóng

x , s còn l i là h t nhân b n H u h t các h t nhân phóng x s d ng trong Y h c h t nhân là

nh ng đ ng v phóng x nhân t o Chúng đ c s n xu t đ u tiên là t các máy gia t c và lò ph n

ng h t nhân

V i s phát tri n các thi t b ghi hình hi n đ i PET/CT, nhi u thông tin chi ti t v quá trình chuy n hóa và gi i ph u c a c th đ c thu nh n trong cùng m t l n ghi hình các máy PET/CT này ho t đ ng, c s c n ph i đ c cung c p các d c ch t phóng x ho c trang b máy cyclotron, là máy gia t c vòng t o ra các đ ng v phóng x phát positron có th i gian s ng ng n

nh Fluor-18 (18F, T1/2=109,7 min), Nitrogen-13 (13N, T1/2=9,96 min), Carbon-11 (11C,

T1/2=20,39 min) và Oxygen-15 (15O, T1/2=2,03 min)

i v i nh ng h t nhân phóng x có th i gian s ng quá ng n ch có th s d ng t i chính

n i có máy gia t c hay lò ph n ng, chúng không th đ c cung c p cho nh ng n i xa vì phân rã nhanh Vì th , đ i v i nh ng c s xa, còn có ngu n h t nhân phóng x th c p, đó là nh ng h t nhân phóng x có th i gian s ng ng n đ c tách chi t t nh ng máy phát đ ng v phóng x , trong đó nh ng đ ng v m có th i gian s ng dài đ c n p vào h th ng máy phát phóng x và phân rã thành nh ng đ ng v phóng x con nh các máy phát đ ng v phóng x 82

Sr/82Rb,

68

Ge/68Ga

II CÁC H T NHÂN PHÓNG X S N XU T T MÁY GIA T C

II.1 Các h t nhân phóng x có th i gian s ng ng n

Ngày nay, vi c phát tri n các h t nhân phóng x v i th i gian s ng ng n và s d ng chúng trong lâm sàng đ c quan tâm đáng k là nh có các h th ng ghi hình positron emission tomography (PET) Các h t nhân phóng x then ch t là 11C, 13N, 15O và 18F phân rã b ng vi c phát x positron, t o ra b c x photon 511 keV do h y c p

B ng 1: Các h t nhân phóng x s d ng đ t ng h p các d c ch t phóng x dùng ghi hình PET

H t nhân

phóng x

Th i

gian

bán phân

rã (T1/2)

Ph n ng

h t nhân

Ho t đ phóng x riêng t i đa (TBq/µmol)

Ki u phân

rã

N ng

c c

đ i, (MeV)

N ng

l ng trung bình (MeV)

Xác

su t (%)

Ki u phân

rã

N ng

(MeV)

Xác

su t (%)

Carbon-11 (11C)

20,39

min

+

14N(p,)11

C

11

B(p,n)11C

10

B(d,n)11C

341 TBq/µmol (9220 Ci/µmol)

Nitrogen-13 (13N)

9,96

min

+

16O(p,)13

N

12

C(d,n)13N

700 TBq/µmol (18900 Ci/µmol)

Oxygen-15 (15O)

2,03

min

+

14

N(d,n)15O

15

N(p,n)15O

16

O(p,d)15O

3394 TBq/µmol (91730 Ci/µmol)

Fluor-18

(18F)

109,7

min

+

18

O(p,n)18F

16

O(3He,p)18F

20 Ne(d,) 18 F

63,4 TBq/µmol (1710 Ci/µmol)

II.1.1 Fluor-18

Fluor-18 có th i gian bán rã v t lý là 109,7 phút, v c b n có 2 lo i bia đ c s d ng

trong máy gia t c đ s n xu t hai d ng hóa h c khác nhau c a 18

F Bia d ng khí đ s n xu t 18

F

d i d ng khí fluor ái đi n t ([18

F]F2), bia d ng l ng đ s n xu t 18

F d i d ng ion florua ái nhân (18F–) và đ c s n xu t b i ph n ng 18

O(p,n)18F v i bia chi u x là n c làm giàu

oxygen-18 H218O 18F đ c thu l i d i d ng ion 18

F– t n c b ng cách cho h n h p đi qua m t c t ch a

nh a amoni b c b n QMA, và n c H218O có th đ c tái s d ng Fluor-18 đ c s d ng ch

y u đ t ng h p 2-[18

F]fluoro-2-deoxy-D-glucose ([18F]FDG) dùng ch y u trong ghi hình cho nhi u d ng c a kh i u, và hi n t i Na18F c ng đ c s d ng r ng rãi cho ghi hình x ng

II.1.2 Carbon-11

Carbon-11 có th i gian bán rã v t lý là 20,39 phút và có th đ c s n xu t b i các ph n

ng h t nhân 14N(p, )11C, 10B(d,n)11C và 11B(p,n)11C Ph n ng h t nhân tiêu bi u 14N(p, )11C

đ c th c hi n b ng cách b n phá h t nhân lên h n h p c a 14

N2 + 1-2,5 % O2đ t o ra 11

CO2 và lên h n h p 14N2 + 5 % H2đ t o 11

CH4

11

CO, 11CO2 và 11CH4 thông th ng là nh ng ti n ch t cho vi c đi u ch các h p ch t h u

ích v m t lâm sàng khác nhau, ch ng h n nh [11C]Palmitate cho hình nh t i máu c tim b ng

PET, [11C]Acetate ghi hình s chuy n hóa oxi hóa trong tim, [11C]Methionine trong v n chuy n

amino acid, kh i u

II.1.3 Nitrogen-13

Nitrogen-13 có th i gian bán rã v t lý là 9,96 phút và th ng đ c s d ng d i d ng

13

NH3, đ c s n xu t b i ph n ng h t nhân 16

O(p, )13N ho c 13C(p,n)13N

Trong s n xu t [13N]Ammonia, ph n ng 16O(p, )13N đ c th c hi n trên bia n c + 5 mmol ethanol (0,28 mL ethanol USP trong 1 L n c c t tiêm truy n) đ c chi u x v i proton 12 MeV 13NH3 d i d ng ion 13NH4+đ c s d ng ch y u cho ghi hình t i máu c tim trên máy PET 13NH3 c ng đ c s d ng đ đánh d u glutamine và asparagine đ đánh giá kh n ng s ng còn c a mô

II.1.4 Oxygen-15

Oxygen-15 có th i gian bán rã v t lý là 2,03 phút và đ c s n xu t b i ph n ng

14

N(d,n)15O b ng vi c chi u x deuteron lên khí nit ho c b i ph n ng 15N(p,n)15O b ng cách

b n phá proton lên bia làm giàu 15N 15O2 sau đó đ c đi qua than ho t tính đ c nung 600o

C

đ chuy n đ i nó thành C15

O và C15O2, sau đó đ c s d ng cho đánh d u các hemoglobin và các kh o sát lâm sàng ph i và tim

N c oxygen-15 H215O đ c chu n b b ng cách pha tr n bia N2 v i khí H2 và sau khi chi u x xong, h n h p s đ c đi qua ch t xúc tác palladium 175o

C H i n c oxygen-15

đ c b t gi trong dung d ch n c mu i sinh lý, l c vô trùng qua màng l c millipore 0,22µm và

th ng đ c s d ng cho các nghiên c u t i máu não và t i máu c tim

II.2 Phân rã positron c a các h t nhân phóng x

S phân rã positron ( +) x y ra trong các h t nhân phóng x thi u các neutron, m t positron đ c phát ra đ ng th i v i m t neutrino electron (e) C s c a s phân rã positron ( +)

là s chuy n đ i m t proton thành m t neutron

e

n

p 

Phân rã positron c a các h t nhân phóng x này đ c mô t nh sau:

e e e e

O F

N O

C N

B C

















































10 18 8 9 18 9

8 15 7 7 15 8

7 13 6 6 13 7

6 11 5 5 11 6

III CÁC D C CH T PHÓNG X S D NG TRONG GHI HÌNH PET

Chúng tôi trình bày khái quát quá trình t ng h p m t s d c ch t phóng x đ c s d ng

r ng rãi hi n nay trong ghi hình PET

B ng 2: Các ch t đánh d u và d c ch t phóng x s d ng cho PET

Ch t đánh d u Tên hóa h c ng d ng

Các ch t đánh d u v i [ 15

O]

Các ch t đánh d u v i [ 11

C]

[11C]Choline [N-methyl-11C](2-hydroxyethyl)

trimethylammonium

S chuy n hóa Choline, Kh i u

[11C]Metomidate O-[methyl-11

C]-(R)-1-(1- phenethyl)-1H-imidazole-5-carboxylic acid methyl ester

Ho t tính 11-hydroxylase trong mô v

th ng th n

D2 trong não

di n c a m ng beta-amyloid

Các ch t đánh d u v i [ 18

F]

[18F]FBPA 4-dihydroxyboryl-2-[18

F]fluoro-L-phenylalanine

V n chuy n Amino acid, ch t mang boron cho BNCT

[18F]FDG 2-[18F]fluoro-2-deoxy-D-glucose

([18F]FDG)

S chuy n hóa Glucose

[18F]FDOPA 4,5-dihydroxy-2-[18

F]fluoro-L-phenylalanine

Th n kinh n i ti t, U não

[18F]FTHA 14(R,S)-[18

F]fluoro-6-thia-heptadecanoic acid

Chuy n hóa axit béo

[18F]FLT 3'-Deoxy-3'-18F-fluorothymidine

[18F]FET O-(2-[18F]fluoroethyl)-L-tyrosine

([18F]FET)

Ch n đoán ung th

F]fluoro-17 -Estradiol (16-[18

F]FES)

Ghi hình ung th vú

Các ch t đánh d u v i [ 13

N]

13

Máy gia t c Cyclone® 18/9 IBA, B

(Proton 18 MeV/deuteron 9 MeV)

Máy gia t c Cyclone® 30 (30 MeV)

IBA, B

Máy gia t c Kotron 13 KIRAMS, Korea (13 MeV)

Máy gia t c PETtrace GE Healthcare

(Proton 16,5 MeV/deuteron 8,4 MeV)

Máy gia t c MINItrace,

GE Healthcare USA (9,6 MeV)

Máy gia t c Eclipse HP, Siemens USA (11 MeV) Hình 1: Các lo i máy gia t c s n xu t các đ ng v phóng x phát positron

H t ng h p t đ ng FASTlab

(GE Healthcare)

H t ng h p t đ ng [18

F]FDOPA SynChrom F2 (Raytest- Germany)

H t ng h p t đ ng Explora FDG4

(Siemens, USA)

H t ng h p t đ ng [18

F]FDG (IBA, B )

Hình 2: Các h t ng h p hóa h c t đ ng đ t ng h p các d c ch t phóng x

III.1 Các d c ch t phóng x đánh d u v i Fluor-18

III.1.1 T ng h p 2-[ 18 F]-fluoro-2-deoxy-D-glucose ([ 18 F]FDG)

18

F-Fludeoxyglucose: 2-[18F]-fluoro-2-deoxy-D-glucose ([18F]FDG) là m t ch t t ng t nh

đ ng glucose và là m t d c ph m phóng x quan tr ng đ c đánh d u v i m t ngu n phát

positron Ti n ch t là mannose triflate (1,3,4,6TetraOacetyl2Otrifluoromethanesulfonyl beta

-D-mannopyranose)

Quá trình t ng h p nh sau: [18F–]Fluoride đ c s n xu t b ng cách chi u x n c làm giàu Oxygen-18, H218O v i đ giàu c a Oxygen-18 là 97%, trong thân bia b ng tantalum qua ph n ng h t nhân 18O(p,n)18F, dùng proton 11 MeV t máy gia t c Eclipse HP v i c ng đ dòng t i bia là 60 µA

và th tích c a bia n c làm giàu là 2,4 mL Bia n c sau khi chi u x đ c chuy n vào c t trao đ i anion d ng carbonate (Sep-Pak® Light Accell Plus QMA cartridge), t i đây ion [18

F–]Fluoride đ c

gi trên c t và sau đó đ c tách b i dung d ch potassium carbonate 0,5 M và đ c chuy n vào bình

ph n ng c a h t ng h p Explora FDG4 Quá trình t ng h p di n ra kho ng 45-50 phút

Quá trình t ng h p [18F]FDG đ c tóm t t theo s đ hình 3

Hình 3: T ng h p [18F]FDG b ng ph n ng thay th ái nhân

III.1.2 T ng h p 2-[ 18 F]fluoroestradiol ([ 18 F]FES):

2-[18F]fluoroestradiol có ái l c cao v i th th estrogen và nó c ng liên k t v i hormone gi i tính g n k t globuline

T ng h p [18F]FES đã đ c báo cáo n m 1984 b i Kiesewetter và c ng s [18

F]FES đ c

t ng h p b ng cách thay th ái nhân 3,16 -bis (trifluoromethene-sulfonyloxy)-estrone dùng [18F]fluoride tetrabutylammonium, ti p theo là th y phân và kh xeton

Sau này Tewson phát tri n quy trình m i, trong đó s thay th ái nhân c a [19

F]fluoride tr c

ti p d n đ n [18

F]FES S d ng 3-O-methoxymethyl-16,17-O-sulfuryl-16-epiestriol (MMSE) làm

ti n ch t (Tewson TJ 1983)

T ng h p [18F]FES (Hình 4) d a vào ti n ch t MMSE có th đ a đ n hi u su t hoá phóng x

t 30 đ n 45% v i ho t đ phóng x riêng kho ng 37 GBq/µmol (1,0 Ci/µmol), th i gian t ng h p

60 đ n 120 phút M t h t ng h p t đ ng đ c phát tri n b i Romer v i cùng ph ng pháp t ng

h p [18F]FES có th cung c p hi u su t hoá phóng x 50% trong 50 phút (Romer et al 1999)

Hình 4: T ng h p 16 -[18F]Fluoroestradiol ([18F]FES)

Ti n ch t là 3-O-Methoxymethyl-16,17-O-sulfuryl-16-epiestriol (MMSE)

III.1.3 T ng h p 6-[ 18 F]Fluoro-L-DOPA ( 18 F-FDOPA):

N m 1973, Firnau và đ ng nghi p đã báo cáo vi c t ng h p 5-[18

F]Fluoro-DOPA (Firnau et

Al 1973) Tuy nhiên, s chuy n hoá h p ch t đánh d u này đ c gia t ng do nguyên t fluor gi ng

v i các nhóm hydroxyl c a FDOPA Do đó, 6-[18F]Fluoro-L-DOPA đ c phát tri n và l n đ u tiên

vi c ghi hình PET cho não dùng [18F]FDOPA đ c th c hi n trong n m 1984 đ hình dung các t bào th n kinh dopamineric trong h ch n n M t s ph ng pháp đã đ c phát tri n đ t ng h p [18F]FDOPA Ph n ng radiofluorine hóa ái đi n t b ng cách kh thi c hóa destannylation ti n ch t FDOPA Ti n ch t đ t ng h p 6-[18

F]Fluoro-L-DOPA là 6-Trimethylstannyl-L-DOPA (N-Formyl-3,4-di-tert-butoxycarbonyloxy-6-(trimethylstannyl)-L-phenylalanine ethyl ester) ho c 6-Fluoro-L-DOPA hydrochloride

Fluorine hóa ti n ch t trong dung môi Freon có th đ c th c hi n b ng khí [18

F]F2 tr c ti p

ho c thu c th acetylhypofluorite, [18F]CH3COOF Nhóm trimethylstannyl (Sn(CH3)3) đ c thay

th b i nguyên t 18F Nhóm alkyl (tertiary butyl và ethyl) trong ti n ch t b o v các nhóm hydroxyl

và cacboxyl trong khi fluorine hóa

Cu i cùng, sau khi lo i b axit (kh b o v ) c a các nhóm b o v b ng hydro bromua (HBr), FDOPA có th đ c t o ra

Tinh ch b ng s c ký l ng cao áp (HPLC) là c n thi t đ đ t đ c đ tinh khi t hoá phóng x

và hóa h c cao Hi u su t t ng h p sau khi hi u ch nh phân rã phóng x đ t 20-30% và ho t đ phóng x riêng kho ng 37 GBq/µmol (1,0 Ci/µmol) th i đi m k t thúc t ng h p (EOS)

Ph ng pháp ái nhân b ng cách s d ng ion [18F–] fluoride đang đ c phát tri n và có th có

kh n ng cung c p m t hi u su t cao h n và m t ho t đ phóng x riêng cao h n

Hình 5: T ng h p 6-[18F]Fluoro-L-DOPA

Ti n ch t (1): 6-Trimethylstannyl-L-DOPA (N-Formyl-3,4-di-tert-butoxycarbonyloxy-6-(trimethylstannyl)-L-phenylalanine ethyl ester)

S n ph m trung gian đã fluor hóa (2) s đ c th y phân đ t o thành 6-[18

F]Fluoro-L-DOPA (3)

III.1.4 T ng h p 3’-deoxy-3’- 18 F-fluorothymidine [ 18 F]FLT:

S t ng h p [18F]FLT l n đ u tiên đ c báo cáo n m 1991, nh ng hi u su t hoá phóng x

th p, đi u này ng n c n vi c ng d ng lâm sàng h p ch t này Sau đó, Grierson và Shields báo cáo

nh ng c i ti n trong quá trình t ng h p FLT (Grierson and Shields 2000) K t đó, m t s các ti n

ch t và các qui trình đánh d u khác nhau đã đ c đánh giá đ nâng cao hi u su t đánh d u và đ

s ch hoá phóng x Qui trình t ng h p hóa phóng x [18F]FLT đáng tin c y nh t bao g m m t qui trình 3 b c đ n gi n d a trên m t ti n ch t nosylate b o v là 3-N-Boc-5’-O-dimethoxytrityl- 3’-O-nosyl-thymidine Ph n ng fluor hóa liên quan đ n vi c thay th nhóm 3-O-nosyl v i [18

F]florua

và s n ph m trung gian đánh d u 18

F, mà sau khi th y phân t o ra [18F]FLT (Hình 6) Hi u su t hoá phóng x cu i cùng c a FLT thay đ i (10-40%) và ph thu c vào kh i l ng c a ti n ch t và kryptofix s d ng L ng ti n ch t t ng có th mang l i hi u su t đánh d u cao h n, nh ng c ng có

th làm t ng các t p ch t hóa h c trong s n ph m Có th th y là kryptofix đóng m t vai trò r t quan

tr ng và b ng cách đi u ch nh c n th n t l phân t ti n ch t/kryptofix s có th thu đ c hi u su t đánh d u cao h n cùng v i các b n hóa h c là t i thi u Tinh ch b ng HPLC đ gi m các t p ch t hóa h c G n đây, Oh và c ng s (Oh et al 2004) báo cáo m t ph ng pháp m i, hoàn toàn t đ ng

đ t ng h p FLT v i hi u su t hoá phóng x đ t 50 %, b ng cách c i ti n h t ng h p FDG và quá trình ch s d ng các dung d ch m t l n dành riêng cho t ng h p FLT trên h th ng c i ti n này

Hình 6: T ng h p 3’-deoxy-3’-18F-fluorothymidine [18F]FLT

Ti n ch t: 3-N-Boc-5’-O-dimethoxytrityl-3’-O-nosyl-thymidine

S n ph m trung gian đ c th y phân acid đ t o thành [18

F]FLT

III.1.5 T ng h p [ 18 F]FMISO:

N m 1986, Jerabeck và đ ng nghi p (Jerabeck et al 1986) l n đ u tiên báo cáo t ng h p fluoronitroimidazoles Sau đó, n m 1989 Grierson và đ ng nghi p đ xu t qui trình t ng h p FMISO 2 b c v i hi u su t cao (40 % th i đi m k t thúc b n phá h t nhân-EOB) và đ tinh khi t cao v i ho t đ phóng x riêng kho ng 37 TBq/mmol B c đ u tiên liên quan đ n vi c t ng h p tác nhân fluoroalkyl hóa [18F]epifluorohydrin, mà sau đó ph n ng v i 2-nitroimidazole đ t o ra FMISO Dùng HPLC tinh ch đ có đ c đ tinh khi t hoá phóng x cao Nh ng c i ti n ti p t c

đ c báo cáo v i vi c làm t ng hi u su t đánh d u (Patt et al 1999; Kamarainen et al 2004)

Ph ng pháp th c t nh t là d a trên vi c thay th ái nhân c a nhóm tách r i tolysate b i [18F]florua lên ti n ch t đ c b o v tetrahydropyranyl 1-(2’-nitro-1'-imidazolyl)-2-O-tetrahydropyranyl-3-O-toluenesulfonylpropanediol (NITTP), ti p theo là quá trình th y phân các nhóm b o v (Hình 7)

M t h t ng h p t đ ng [18

F]FMISO b ng ph ng pháp này khi s d ng HPLC ho c Sep-Pak dùng

đ tinh ch các radiotracer c ng đã đ c báo cáo Th i gian t ng h p là 50 phút Hi u su t hoá

phóng x thu đ c khi s d ng NITTP là 40%, v i đ s ch hoá phóng x là 97% và ho t đ phóng

x riêng kho ng 34 TBq/mmol

Hình 7: T ng h p [18F]Fluoromisonidazole (FMISO) (3):

Ph n ng fluor hóa ti n ch t NITTP (1), s n ph m trung gian (2) đ c th y phân đ cho ra

s n ph m thu c cu i cùng

III.2 Các d c ch t phóng x đánh d u v i carbon-11

III.2.1 T ng h p 11 C-Sodium Acetate:

11C-Sodium acetate đ c đi u ch b ng ph n ng c a thu c th Grignard, methyl magnesium bromide trong diethyl ether Sau khi ph n ng, s n ph m đ c th y phân v i n c ho c dung d ch axit, ti p theo là đ c tinh ch thêm n a b ng cách s d ng ph ng pháp chi t xu t dung môi ho c trao đ i ion Dung d ch đ c l c qua màng l c 0,22 µm 11

C-acetate đã đ c tìm th y là

b n pH t 4,5 - 8,5 trong vòng 2 gi nhi t đ phòng Hi u su t t ng th là kho ng 75 % Nó

đ c s d ng đ đo m c tiêu th oxy (s trao đ i ch t oxy hóa) trong tim, b i vì enzym t ng h p acetyl CoA chuy n 11C-acetate thành acetyl coenzyme A sau khi h p th c tim, sau đó đ c chuy n hóa thành [11C]CO2 trong chu trình acid tricarboxylic

III.2.2 T ng h p L-[S-methyl- 11 C]methionine:

Acid amino L-Methionine, đánh d u v i 11

C v trí methyl, đã đ c s d ng cho ghi hình não đ i v i các kh i u não Vi c s n xu t liên quan đ n vi c alkyl hóa lên l u hu nh ái nhân b i

ph n ng c a [11C] methyl iodide v i S-benzyl-L-homocysteine trong s hi n di n c a amoniac

l ng và natri, th hi n s đ hình 8 (Långström và Lundqvist 1976) S d ng HPLC pha ng c đ tách h n h p ph n ng, s d ng đ m phosphate đ chi t s n ph m cu i cùng L-[S-methyl-11

C] methionine

S h p th L-[S-methyl-11C]methionine ph n ánh m t s quá trình bao g m vi c v n chuy n,

t ng h p protein và chuy n methyl

Hình 8: S đ t ng h p L-[S-methyl-11

C]methionine (2) Ti n ch t S-benzyl-L-homocysteine (1)

III.2.3 T ng h p [O-methyl- 11 C]Raclopride:

Raclopride là thu c đ i kháng th th dopamine D2 và là m t trong nh ng công c th m dò hình nh neuroreceptor s d ng r ng rãi nh t Raclopride đ c đánh d u v i 11

C b i O-methyl hóa

s d ng [11C] methyl iodide, s đ t ng h p trong hình 9 Các ti n ch t đ i hình l u hu nh tinh khi t ((S)-O-Desmethylraclopride) trong DMSO ph n ng v i [11C]CH3I trong s hi n di n c a sodium hydroxide S n ph m thu c tinh khi t [11C]Raclopride, thu đ c sau khi s d ng HPLC pha

ng c đ tách h n h p ph n ng và b ng cách s d ng c t C-18, acid phosphoric 10 mM, và acetonitrile (70:30 v/v) nh là dung môi tách Ph n có ch a [11C] raclopride sau đó đ c b c h i đ

lo i b acetonitrile, tái l p l i công th c trong n c mu i sinh lý, và kh trùng b ng màng l c vô trùng

Hình 9: T ng h p [11C] Raclopride

III.3 Các d c ch t phóng x đánh d u v i nitrogen-13

S n xu t 13 NH 3

Nitrogen-13 đ c đi u ch trong máy gia t c thông qua các ph n ng h t nhân 16

O(p, )13N

ho c 13C(p,n)13N 13NH3 hình thành đ c thu nh n b i m t h th ng khí tu n hoàn và đ c b y trong m t dung d ch n c có tính axit Sau khi dung d ch này đ c đ a lên môi tr ng ki m, 13

NH3

đ c ch ng c t vào trong m t dung d ch n c mu i sinh lý có tính axit nh và sau đó đ c cho qua

m t phin l c millipore Vi c s n xu t 13NH3 đ c th c hi n trong đi u ki n vô trùng, không ch a

ch t gây s t tinh khi t hoá phóng x , đ c xác đ nh b ng s c ký khí - l ng, th ng là 97 %

13

NH3, 0,3 % CHPNH2, và 2 % không xác đ nh

Dung d ch đ c cho qua màng l c 0,22 µm và gi pH kho ng 4,5 - 7,5 C c Qu n lý D c

và Th c ph m Hoa K đã phê duy t s d ng 13

NH3 đ đo t i máu c tim và não

IV CÁC MÁY PHÁT NG V PHÓNG X

IV.1 Máy phát đ ng v phóng x 82

Sr/ 82 Rb

Cardiogen-82® là máy phát đ ng v phóng x Strontium-82/Rubidium-82 (82

Sr/82Rb), ch a Strontium-82 (82Sr) đã đ c s n xu t t máy gia t c b ng cách b n phá proton lên h t nhân molybdenum Mo(p,spall)82Sr ho c b i ph n ng 85Rb(p,4n)82Sr và đ c h p th trên c t oxid thi c trong m t h th ng che ch n b ng chì

ng v phóng x Rubidium-82 (82Rb, T1/2=75 s) đ c s n xu t b i s phân rã c a đ ng v phóng x Strontium-82 (82Sr, T1/2=25 d)

Ho t đ phóng x c a dung d ch tiêm 82

RbCl vô trùng, không ch a ch t gây s t thu đ c trong m i l n tách chi t b ng dung d ch NaCl 0,9% s ph thu c vào ho t đ phóng x c a đ ng v

m 82Sr n p vào trong máy phát

82 đ c chi t sau m i 10-15 phút v i hi u su t chi t đ t t i đa