Bài Tập lớn Quản Lý Dự Án lâm nghiệp

ĐẶT VẤN ĐỀ Rừng là nguồn tài nguyên quý giá của đất nước, rừng không những là cơ sở phát triển kinh tế - xã hội mà còn giữ chức năng sinh thái cực kỳ quan trọng, rừng tham gia vào quá tr

ĐẶT VẤN ĐỀ

Rừng là nguồn tài nguyên quý giá của đất nước, rừng không những là cơ sở phát triển kinh tế - xã hội mà còn giữ chức năng sinh thái cực kỳ quan trọng, rừng tham gia vào quá trình điều hòa khí hậu, đảm bảo chu chuyển oxy và các nguyên tố

cơ bản khác trên hành tinh, duy trì tính ổn định về độ màu mỡ của đất, hạn chế lũ lụt, hạn hán, ngăn chặn xói mòn đất, làm giảm nhẹ sức tàn phá khốc liệt của các thiên tai, bảo tồn nguồn nước và làm giảm mức ô nhiễm không khí Nhưng ngày nay, nguồn tài nguyên quý giá đó đang dần bị suy thoái Những năm qua, ở Vệt Nam nạn phá rừng, mất rừng ngày càng nghiêm trọng, hàng ngàn diện tích ha rừng càng bị thu hẹp Mất rừng và suy thoái rừng gây nên hiện tượng sa mạc hóa và làm nghèo đất tại nhiều địa phương Tình trạng đó đã tạo ra hàng loạt các tác động tiêu cực và thách thức sự phát triển kinh tế, xã hội và môi trường như gây lũ lụt, hạn hán gây khó khăn trong việc cung ứng lâm sản, làm giảm diện tích đất trồng khiến tình trạng nghèo đói và thất nghiệp ở nhiều khu vực càng đánh lo ngại hơn, đặc biệt suy thoái rừng làm phá vỡ các hệ sinh thái quan trọng khác…

Hiểu rõ về hiện trạng rừng Việt Nam, tìm ra các biện pháp khắc phục những hậu quả do suy thoái tài nguyên rừng gây ra đang là một vấn đề cấp thiết hiện nay

mà chúng ta cần quan tâm

NỘI DUNG

1 Hiện trạng

Nằm trong vùng thuộc khu hệ rừng mưa nhiệt đới, rừng nước ta nổi tiếng về tài nguyên gỗ nhất là đặc sản có giá trị

Tuy nhiên, Việt Nam cũng có tình trạng chung như những nước đang phát triển khác, diện tích rừng bị thu hẹp nhanh chóng Theo bản đồ của Maurand vào năm

1945 thì nước ta có 14,352 triệu ha rừng, chiếm tỷ lệ 43,8% so với diện tích tự nhiên

Theo số liệu điều tra của viện quy hoạch rừng thì đến năm 1975 còn 9,5 triệu ha rừng, chiếm 29,1% diện tích tự nhiên, đến năm 1981 còn 7,4 triệu, chiếm 24% đến năm 1989 có 9,3 triệu, trong đó có những rừng trồng mới

Diện tích rừng ở Việt Nam so với diện tích đất tự nhiên

STT Khu vực Diện tích đất

tự nhiên (1000ha)

Diện tích rừng (1000ha)

Tỷ lệ % diện tích rừng/đất

tự nhiên (%)

(Theo Maurand, 1945) Diện tích bị suy giảm từ 43% xuống còn 28,2% (1943-1995) Rừng ngập mặn ven biển cũng bị suy thoái nghiêm trọng giảm 80% diện tích do bị chuyển đổi thành các ao-đầm nuôi trồng thủy hải sản thiếu quy hoạch

Gần đây, diện tích rừng tuy có tăng lên 37% (năm 2005), nhưng tỷ lệ rừng nguyên sinh cũng chỉ ở mức khoảng 8% so với 50% của các nước trong khu vực Đây là một thách thức lớn đối với Việt Nam trong ứng phó với biến đổi khí hậu, trong các hoạt động thực hiện mục tiêu năm 2010 của công ước đa dạng sinh học nhằm tăng cường hiệu quả bảo tồn và dịch vụ của các hệ sinh thái rừng trong giảm thiểu thiên tai, bảo vệ tài nguyên nước, giảm phát thải CO2

Trong vòng 25 năm qua, toàn bộ vùng rửng tự nhiên mất đi hơn 5 triệu ha ở cả vùng cao và vùng ven biển, trung bình mỗi năm mất đi khoảng 25000ha Trong mấy năm qua diện tích rừng có chiều hướng tăng lên 28,2% theo thống kê đến năm

2004 thì độ che phủ rừng toản quốc lên đến 36,7%

2 Phân tích vấn đề ảnh hưởng đến suy thoái tài nguyên rừng

 Chiến tranh:

Chiến tranh là nguyên nhân gây suy thoái đa dạng sinh học Trong giai đoạn từ 1961 đến 1975, 13 triệu tấn bom và 72 triệu lít chất độc hóa học

do Mỹ rải xuống chủ yếu ở Việt nam đã hủy diệt khoảng 4,5 triệu ha rừng Sau khi kết thúc chiến tranh diện tích rừng cả nươc chỉ còn lại khoảng 9,5 triệu ha voiwis 10% rừng nguyên sinh chiêm skhoangr 28% diện tích cả nước

Chiến tranh đã gây biến động lớn về phân bố dân cư giữa các vùng, đông thời một diện tích lớn đất rừng bị khai phá để trồng cây lương thực bảo đảm hậu cần tại chỗ cho quân và dân

 Khai thác qua mức

- Khai thác gỗ:

Là mối đe dọa lớn đói với ĐDSH Nó không những làm nghèo kiệt tài nguyên gỗ tự nhiên mà còn làm giảm sút nghêm trọng chất lượng rừng và ảnh hưởng lớn đến nơi cư trú của loài động vật hoang dã Nạn khai thác gỗ trộm xảy ra ở nhiều nơi kể cả trong các khu rừng phòng hộ và rừng đặc dụng cũng làm cho tài nguyên rừng bị cạn kiệt nhanh chóng

- Khai thác củi làm nhiên liệu:

Khai thác củi làm nhiên liệu có quy mô lớn và khó kiểm soát Nhu cầu năng lượng từ củi chiếm 75% tổng nhu cầu năng lượng của đất nước, ước tính có khoảng 22-23 triệu tấn nhiên liệu được khai thác từ rừng

tự nhiên

Trước năm 1995 có khoảng 21 triệu tấn củi được khai thác hàng năm, bên cạnh đó còn có nạn đốt than

- Khai thác, buôn bán các sản phẩm ngoài gỗ:

Rừng Việt Nam có khoảng 2300 loài thực vật nhóm lâm sản noại gỗ như: song, mây, lá nón, tre nứa Chúng được khai thác với những mục đích khác nhau: để dùng, bán trên thị trường trong nước và xuất khẩu

 Xây dựng cơ sở hạ tầng

Việc xây dựng các cơ sở hạ tầng như: đường giao thông, cầu phà, bến cảng, mạng lưới điện được xây dựng một các thiếu quy hoạch, thiếu cơ

sở khoa hocjcos ảnh hưởng mạnh đối với ĐDSH

 Cháy rừng

Cáy rừng là nguyên nhân làm suy thoái tài nguyên rừng một cách rất nhanh gây ảnh hưởng tới các hoạt động sống của sinh vật và gây ra hậu quả xấu như: xói mòn, lũ lụt, hạn hán đến cuộc sống của con người Hiện nay cháy rừng do nhiều nguyên nhân gây ra như: hiện tượng elnino gây

ra, hoạt động khai thác của con người như đốt lửa tìm mật ong, tìm mật gấu hay do hoạt động đốt nương rấy của người dân tộc miền núi

 Gia tăng dân số và di cư

Tăng dân số nhanh đã là một trong những nguyên nhân chính làm suy thoái tài nguyên rừng của Việt Nam Sự gia tăng dân số dẫn đến tăng nhu cầu sinh hoạt và nhu cầu thiết yếu khác trong khi lượng tài nguyên có

hạn, nhất là tài nguyên đất, hậu quả dấn đến là mở rộng đất nông nghiệp, xâm lấn vào rừng làm suy thoái ĐDSH

- Sự đói nghèo

Việt Nam là một trong những nước nghèo trên thế giới với gần 80% dân số sống ở nông thôn, hoạt động kinh tế chủ yếu là nông-lâm-ngư nghiệp, đời sống kinh tế còn nhiều khó khăn

Những người nghèo thường không có ruộng đất, phải sống dựa vào đất bạc màu, đất có đọ phì kém và thiếu vốn đầu tư lâu dài cho sản xuất buộc họ phải khai thác hoặc phá rừng lấy đất canh tác

 Chính sách kinh tế

- Hiệu lực thi hành pháp luật về môi trường:

Việc quản lý , bảo vệ tài nguyên và môi trường chưa được thự thi triệt

để và ý thức bảo vệ ĐDSH của nhân dân nhất là đồng bào miền núi chưa cao Mặt khác, lực lượng iemr lâm chưa đủ mạnh, chính sách đãi ngộ còn hạn chế

- Chính sách kinh tế cộng đồng

Chính sách sử dụng đất: để duy trì sự sống, người dân đã phải lên rừng khai hoang để chống đói

Chính sách lâm nghiệp: theo con đường làm ăn tập thể, các nông trường

và các lâm trường quốc doanh thành lập khắp nơi, một trong những nhiệm vụ của lâm trường là khai thác gỗ theo kế hoạch của nhà nước Tập quán du canh du cư: tập quán du canh và do sức ép của gia tăng dân

số, du canh trở thành một nguyên nhân quan trọng làm mất rừng, thoái hóa đất

- Cây vấn đề

Khai thác trái phép

Trình độ nhân thức kém

Phá rừng làm nương rẫy

Lâm tặc khai thác

gỗ trái phép

Công tác về quy hoạch

rừng chưa hợp lý

Sử dụng rừng chưa

hợp lý

Công tác quản lý chưa tốt

Suy thoái nguồn tài nguyên rừng

Suy thoái nguồn tài nguyên rừng

Vấn đề cốt lõi

Vấn đề cốt lõi

NN trực

tiếp

NN trực

tiếp

Bão quét, lũ lụt xảy ra

nhiều

Bão quét, lũ lụt xảy ra

nhiều

Hậu quả

trực tiếp

Tỷ lệ đói nghèo cao

Chuyển đổi

đất sx lâm

nghiệp

sang đất

nông

nghiệp

chưa hợp lý

Cán bộ kiểm lâm còn thiếu

Trang thiết

bị ,phươ

ng tiện còn thiếu thốn,lạc hậu

3 Mục tiêu của dự án

Rừng là tài nguyên vô cùng quý giá, rừng góp phần trong việc điều hòa khí hậu, đảm bản cân bằng sinh thái, ngăn chặn xói mòn, làm giảm sức tàn phá của thiên tai và bảo vệ mực nước ngầm

Giảm tình trạng khai thác làm suy thoái tài nguyên rừng và khôi phục lại rừng

- Cây mục Tiêu

Giao quyển

sử dụng đất

và bảo vệ rừng cho người dân

Chuyển đổi đất

sx lâm nghiệp

sang đất nông

nghiệp 1 cách

hợp lý

Cải thiện nương

rẫy theo hướng

NLKH

Nâng cao trình độ nhận thức

Hạn chế khai thác quá mức tài nguyên rừng

Đầu tư thêm trang thiết bị, phương tiện

Tăng cường thêmcán

bộ kiểm lâm có chuyên môn

Hạn chế thiên tai, lũ lụt

Phục hồi tài nguyên rừng

Phục hồi tài nguyên rừng

Quy hoạch rừng

1 cánh hợp lý

Sử dụng hợp lý tài nguyên rừng

Nâng cao công tác quản lý rừng

Nầng cao thu nhập cho người dân

Tăng cường công tác hoạt động của Kiểm lâm

4 Đầu ra của dự án

Đề đạt được mục tiêu trên ta phải nâng cao ý thức của người dân, tuyên truyền những tác hại khi chặt phá rừng

Cần có những xử phạt nghiêm đối với hành vi vi phạm, khai thác bừa bãi Lực lượng kiểm lâm phải thường xuyên kiểm tra những nơi hay xảy ra nạn phá rừng

Vận đông mọi người trồng cây gây rừng ở nững nơi đã mất rừng hoặc rừng còn ít Hướng tới một môi trường trong lành và giảm sự tàn phá khốc liệt của thiên tai

5 Xây dựng ma trận cho dự án

Tóm tắt Các chỉ số thực

hiện

Phương tiện xác minh

Giả định quan trọng

Mục tiêu tổng

thể:

1.Khai thác quá

mức

2.Xây dựng cơ sở

hạ tầng

3.Cháy rừng

4.Gia tăng dân số

-Hạn chế khai thác quá mức

- Trình độ nhận thức của người dân được nâng cao

-Trang thiết bị được đầu tư

Mục đích dự án:

Khắc phục tình

trạng suy giảm tài

nguyên rừng

Hiểu biết về tác hại của suy thoái tài nguyên rừng

Kết quả đầu ra:

1.Nâng cao ý

thức của người

dân

2.Xử phạt với

những hành vi vi

phạm

3.Nâng cao đời

sống của cộng

đồng

4.Tăng cường

phổ biến thể chế

pháp luật cho

cộng đồng

5 Kiểm soát nhu

cầu thị trường

6 Vận động mọi

người trổng cây

Tình trạng suy thoái tài nguyên rừng giảm

gây rừng để phủ

xanh đất trống

đồi trọc

Các hoạt động:

1.1.Tuyên truyền

cho người dân về

tác hại của việc

mất rừng:lũ lụt,

hạn hán,…

1.2.sử dụng công

nghệ thông tin:

đài, báo, tivi để

nói về tác hại của

việc phá rừng

1.3.Treo biển

cấm phá rừng ở

những nơi đông

dân cư, nhiều

người qua lại

1.4 Tuyên truyền

ý thức bảo vệ

cũng như giảm

việc chặt phá

rừng ở các

trường học

2.1.Các cơ quan

phải đưa ra

những giaỉ pháp

nghiêm khắc với

những hành vi vi

phạm

3.1.Giải quyết

vấn đề việc làm

cho những không

có công ăn việc

làm

3.2.Không được

Đầu vào: Nhân lực,thiết bị, cơ sở vật chất và tài chính để thực hiện dự án

-Trình độ hiểu biết của người dân được nâng cao

- Các cán bộ kiểm lâm được đào tạo chuyên môn

di cư một cách tự

do và tập trung

đông đúc ở 1 nơi

3.3 Mối gia đình

chỉ đẻ 1-2con để

giảm nguy cơ gia

tăng dân số

3.4.Cần có trợ

cấp cho những

người thất

nghiệp

3.5 Đảm bảo cho

mọi người có đất

canh tác sản xuấ

4.1.Tuyên truyền

cho mọi người

nên làm gì và

không nên làm gì

để bảo vệ tài

nguyên rừng

4.2.Đề ra nhũng

hình phạt đối với

những người vi

phạm

5.1 Câm xuất

khẩu các loài quý

hiếm

5.2 Xử phạt nặng

đối vơi những

người buôn bán

các sản phẩm

quý hiếm

7 Biện pháp giải quyết tình trạng suy thoái tài nguyên rừng

 Tuyên truyền phổ biến giáo dục, nâng cao nhận thức về quản lý bảo vệ rừng

- Xây dựng các chương trình về thông tin-giáo dục-truyền thông phổ

biến kiến thức về pháp luật bảo vệ và phát triển rừng nhằm nâng cao nhận thức về việc bảo vệ rừng

- Đỏi mới phương pháp tuyên truyền phù hợp với từng đối tượng tiếp

nhận thông tin nhất là đối tượng đồng bào dân tộc vùng sâu vùng xa Đưa kiến thức cơ bản về bảo vệ tài nguyên rừng vào chương trình giảng dạy ở các trường học

- Vận động các hộ gia đình sống trong và gần rừng kí kết bảo vệ rừng,

xây dựng và quy ước bảo vệ rừng ở cấp xã

 Quy hoạch, xác định lâm phần các loại rừng ổn định

 Hoàn thiện thể chế chính sách và pháp luật

- Phân định rõ chức năng nhiệm vụ quản lý nhà nươc của các bộ,

nghành, ủy ban nhân dân các cấp đối với công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng

 Nâng cao trách nhiệm của chủ rừng, chính quyền các cấp và sự tham gia của các nghành các tổ chức xã hội vào bảo vệ rừng

 Hỗ trợ nâng cao đời sống của người dân

 Xây dựng cơ sở hạ tầng, đầu tư trang thiết bị bảo vệ rừng

 Tạo công ăn việc làm, đáo tạo nghề, nâng cao nằng lực quản lý kinh tế hộ gia đình cho đồng bào dân tộc

 Tiếp tục đổi mới hệ thống quản lý ngành lâm nghiệp đê đáp ứng nhu cầu cho công tác quản lý và bảo vệ tài nguyên rừng, nhanh chóng xã hội hóa hoạt động lâm nghiệp

 Châm dứt tình trạng tự do di cư – di canh bừa bãi đã tồn tại mấy chục năm nay bằng cách quản lý chặt chẽ các đồng bào dân tộc chuyên sống

du canh từ trước đến nay tại các địa phương

 Các cấp chính quyền, các chủ rừng phải xây dựng và tổ chức thực hiện có hiệu quả các kế hoạch hoạt động và phương án bảo vệ rừng từng năm, từng giai đoạn trên phạm vi địa phương mình quản lý

- Chú trọng tăng cường lực lượng và trang thiết bị đủ mạnh để bảo vệ

rừng đã được giao

- Duy trì và tổ chức hoạt động của các tổ đội quần chúng bảo vệ rừng

có hiệu quả Các biện pháp bảo vệ rừng phải được xây dựng trên cơ sở gắn với các hoạt động phát triển rừng và hướng tới cộng đồng

 Ứng dụng khoa học công nghệ vào công tác nghiên cứu và bảo vệ rừng

 Nghiên cứu và xây dựng các quy chế tăng cương nguồn lực tài chính, đổi mới cơ chế cấp phát tài chính

 Thu hút cac nguồn vốn ODA và các hỗ trợ kỹ thuật của cộng đồng quốc

tế cho công tác bảo vệ rừng

III Kết luận

Diện tích rừng không chỉ ở trên thế giới mà ở Việt Nam vẫn đang tiếp tục suy giảm và biến mất với tốc độ đáng sợ Trên thực tế, mặc dù thế giới đã tiến hành không ít cuộc hội thảo, những dự án và nỗ lực quốc tế nhắm ngăn chặn tình trạng này nhưng tốc độ chặt phá rừng vẫn cao, ảnh hưởng nghiêm trọng tới môi trường toàn cầu Ở Việt Nam, Chính phủ cũng đã đưa ra rất nhiều những giải pháp nhằm ngăn chặn nạn phá rừng và khắc phục những hậu quả do các nguyên nhân này gây

ra Người dân cần phải được nâng cao ý thức của mình trong việc bảo vệ rừng, hạn chế việc khai thác rừng một cách bừa bãi, không có quy hoạch và kế hoạch lâu dài Môn Quản Lý Dự Án Lâm Nghiệp thật sự là môn học rất hữu ích cho sinh viên Môn học giúp cho sinh viên chúng e có thêm được kiến thức quản lý cơ sở để sau này bước vào công việc sẽ có được tư duy quản lí và tâm lý vững vàng khi làm việc

Em cũng xin gửi lời cảm ơn tới thầy giáo đã nhiệt tình truyền thụ những tri thức

có ích cho chúng em Chúc thầy và gia đình có một sức khỏe rồi rào và hạnh phúc!