Chơng 1: Hai đờng thẳng vuông góc - Hai đờng thẳng song song- GV: Thớc thẳng, thớc đo góc, giấy trong.. + Biét vẽ đờng thẳng cho trớc, vẽ cho trớc và vuông góc với 1 đờng thẳng, sử dụng
Trang 1Chơng 1: Hai đờng thẳng vuông góc - Hai đờng thẳng song song
- GV: Thớc thẳng, thớc đo góc, giấy trong x
- HS: ôn tập: khái niệm tia, 2 tia đối nhau y'
C Tiến hành dạy học
Đặt vấn đề: GV vẽ 2 đờng thẳnng 2
xy và x'y' cắt nhau tại O 3 1
Hỏi: Quan sát hình vẽ, dùng kiến thức O 4
hình học phẳng lớp 6, đọc hình đã cho? x' ( xy cắt x'y' tại O)
- Hai đờng thẳng đó cắt nhau tạo ra mấy góc? ( 4 góc) y
- Quan sát kỹ 2 góc O1 và O3 Nhận xét quan hệ về cạnh, về đỉnh của 2 góc
đó?
- GV tóm tắt nhận xét, đặt vấn đề vào bài:
Hoạt động 1: Thế nào là hai góc đối đỉnh ( 15')
- GV lấy 2 hình vẽ và nêu: Ô1 và Ô3 là
2 góc đối đỉnh Vậy 2 góc đối đỉnh là 2
góc nh thế nào?
HS: 2 góc đối đỉnh là 2 góc có mỗicạnh góc này là tia đối của một cạnhgóc kia
- GV cho HS đọc lại định nghĩa (SGK) HS đọc định nghĩa
- GV: Ta nói góc O1 đối đỉnh với Ô3
hoặc Ô3 đối đỉnh với Ô1
hoặc Ô1, Ô3 đối đỉnh với nhau HS ghi vở
- Yêu cầu HS làm ? 2 ? 2 Ô2 đối đỉnh Ô4 ( theo định nghĩa)
- GV treo bảng phụ bài tập 1, cho lớp
làm theo 2 nhóm Gọi đại diện nhóm
trả lời
HS: a) …… góc x'O'y'………
…… tia đối …………
b) … là 2 góc đối đỉnh……
- Yêu cầu HS vẽ góc mOn rồi vẽ góc
đối đỉnh của góc đó nêu rõ cách vẽ? … Cạnh Ox' … Cạnh Oy là tia đối của
O
n m'
Trang 2t Z'
A t' Z
Hoạt động 2: Tính chất của hai góc đối đỉnh ( 10')
- GV cho HS ớc lợng bằng mắt và so
sánh 2 góc O1 và O3?
Làm ? 3
- HS nêu: 2 góc O1 và O3 bằng nhau
- Vẽ 2 đờng thẳng cắt nhau trên giất
trong Gpấ giấy cho HS quan sát - 1 HS lên bảng đo góc O
1, O3.Cả lờp đo trong vở
So sánh 2 số đo?
- Từ đó rút ra nhận xét gì về 2 góc đối
đỉnh?
- HS nêu tính chất
Hoạt động 3: Tập suy luận ( 5')
Không cần đo đạc, có thể suy luận 2
HS làm bài tập 1: Xét xem cặp góc nào
đối đỉnh, cặp nào không? Giải thích? Bài tập: 2, 4( SGK)Bài tập: 3, 4( SBT TR.73, 74)
Trang 3Tiết: 2 Luyện tập
Ngày dạy:
A Mục tiêu
- Củng cố về khái niệm và tính chất về 2 góc đối đỉnh
- Luyện tập các kỹ năng vẽ hình, tập suy luận
GV nhận xét bài làm của HS
Bài 6: Để vẽ đờng thẳng cắt nhau sao
cho trong các góc tạo thành có 1góc
bằng 170 ta nên làm nh thế nào?
HS giải : + Vẽ góc xoy có số đo bằng 450 + Vẽ Ox' là tia đối của tia đối của tia
Ox
+ Vẽ O y' là tia đối của tia Oy
+ Góc x'oy' có số đo bằng bao nhiều ?
+ x'oy' = 470 (2 góc đđ) xoy = 1800 - 470 = 1330
Hoạt động 3: Hớng dẫn về nhà
Làm bài tập 7,8,9
Trang 4Tiết 3: Hai đờng thẳng vuông
Ngày dạy:
A Mục tiêu:
+ HS hiểu thế nào là hai đờng thẳng vuông góc Công nhận tích chất chất;
có duy nhất 1 đờng thẳng, b đi qua A và b ⊥a Hiểu thế nào là đờng trung trựccủa một đoạn thẳng
+ Biét vẽ đờng thẳng cho trớc, vẽ cho trớc và vuông góc với 1 đờng thẳng,
sử dụng thành thạo ê ke, thớc thẳng
+ Bớc đầu tập suy luận
B Chuẩn bị : Ê ke, thớc thẳng, giấy rời
C Tiến trình lên lớp.
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ
+ 1 HS vẽ 2 đờng thẳng cắt nhau tại O, viết tên 2 cặp góc đối đỉnh
2 1
x' x
y
Hớng dẫn HS suy luận:
Hai đờng thẳng xx' cắt yy' tại O tạo
yox', x'oy' vuông, 3góc còn lại y'ox cũng
đều là góc vuông Vì sao?
Vậy thế nào là 2 đờng thẳng vuông góc ? * HS nêu định nghĩa SGK
2 Vẽ hai đ ờng thẳng vuông góc
Yêu càu làm ?3 vẽ phác 2 đờng thẳng a và
a' vuông góc với nhau a'
Trang 5+ O nằm ngoàn đờng thẳng a + Nhận xét và tóm tắt thành tích chất Nêu tính chất nh SGK
Cho HS trả lời nhanh bài tập 12 HS trả lời và giải thích
3 Đ ờng trung trực của đoạn thẳng
+ nêu đ/n về đờng trung trực của đoạn
Trang 6- Kiểm tra bài cũ (5')
+ Gọi HS nêu đ/n 2 đờng thẳng vuông góc , đ/n đờng trung trực của đoạnthẳng
Hoạt động 2: Luyện tập (32')
Bài 15: Yêu cầu HS cả lớp lấy giấy rời
thực hiện gấp và nhận xét Bài 15: Nhận xét zNếu gấp Zt vuông góc x
với đờng thẳng xy tại O + Có 4 góc vuông là xoz zoy, yot,tox
y tBài 16: Cho HS lấy ê ke và thực hiện
nh hớng dẫn Bài 16: d'
d H
d1Bài 18: Gọi 1 HS lên bảng các lớp làm
vào theo y/c diễn đạt bằng lời ở SGK
A
450
o c y
d2Bài 20: Gọi 2 HS vẽ 2 trờng hợp B C
A+ Nhận xét cách vẽ trong 2 trờng hợp
Trang 7B A C
Hoạt động 3: Hớng dẫn học (3')
Làm bài tập 17, 19 (SGK)
Trang 8A Mục tiêu:
+ Kiến thức: Hiểu tính chất và các góc so le trong, góc đồng vị
+ Kỹ năng: Nhận biết đợc cặp góc so le trong, góc đồng vị, cặp trong cùngphía
B Chuẩn bị: Thớc thẳng, thớc đo góc
Hoạt động 1: Kiểm tra (5)
+ Nêu k/n về hai đờng thẳng vuông góc ?
+ Vẽ 2 đờng thẳng vuông góc bằng ê ke
HS viết tơng tự: t
A z u
⇒ A1 = 1800 - A4 = 1800 - 450 = 1350
B2 + B3 =1800 (2 góc kề bù)
⇒ B3 = 1800 = B2 = 180 - 450 = 1350b) Tính A2; B4 tơng tự b) A2 = A4 = 450 (2 góc đối đỉnh)
B4 = b2 = 450 (2 góc đối đỉnh) c) Viết tên 3 cặp góc đồng vị còn lại
với số đo của chúng ?
* Nếu có 1 đờng thửng cắt 2 đờng
Trang 10A Mục tiêu:
+ Kiến thức: ôn tập:
Thế nào là hai đờng thẳng song song
Công nhận dấu hiệu nhận biết 2 đờng đi qua 1 điểm nằm ngoài 1 đờngthẳng cho trớc và // với đờng thẳng ấy
B Chuẩn bị: ê ke, thớc thẳng, thớc đo góc
C Tiến trình dạy học
Hoạt động 1: Kiểm tra (5')
+ GV hỏi: Giữa 2 đờng thẳng phân biệt, có những khả năng nào có thể xẩy
ra giữa chúng ?
+ Thế nào là 2 đờng thẳng// ?
Hoạt động 2:
1 Nhắc lại kiến thức lớp 6:
2 Dấu hiệu nhận biết 2 đờng thẳng song song
Yêu cầu HS thực hiện ?1 ?1
Chỉ ra cặp góc so le trong, góc đồng vị
Nhận xét xem các cặp góc đó có số đo
nh thế nào ?
a d m p
+ GV nhận xét và rút ra tính chất: + Hai đờng thẳng a và B song song với
nhau không, ký hiệu a // b
Nêu cách đọc ?
3 Vẽ hai đ ờng thẳng song song
Cho HS làm ?2
Cho đờng thẳng a và điểm A nằm ngoài
đờng thẳng a Hãy vẽ đờng thẳng b đi
qua A và song song với a
?2 Cho HS hoạt động nhóm + Chia lớp thành 2 nhóm và mỗi nhómlàm 1 trờng hợp
+ Cho HS làm bài tập 24 1 HS lên bảng điền từ
Điền vào chỗ trống các câu phát bỉeu a) a //b ; b) a//b
Trang 11A Mục tiêu
+ Nắm chắc dấu hiệu nhận biết 2 đờng thẳng //
+ Sử dụng thành thạo ê ke và thớc thẳng để vẽ đờng thẳng //
B Chuẩn bị : Ê ke, thớc thẳng, giấy nhám
C Tiến trình dạy học.
Hoạt động 1: Kiểm tra (7')
+ Nêu dấu hiệu nhận biết 2 đờng thẳng //? Vẽ hình minh hoạ
Yêu cầu HS vẽ theo 2 cách + Dùng thớc đo góc: đặt góc BAn = 1020
rồi đặt góc so le trong ABy = 1200 + Dùng góc nhọn 600 ta đợc góc 1200
AD// BC ? Có thể vẽ đợc AD và AD' cùng // BC và= BC ? (AB và AD') là 2 tia đối nhau)
Bài 28: Cho HS hoạt động nhóm C1: y' yNhóm 1: Vẽ cặp góc so le trong bằng
Trang 12Nhóm 2: Vẽ cặp góc đồng vị bằng
nhau x' x
Vẽ cAx = 600Lấy B ∈ AC (B ≠ A)
Trang 13Hoạt động 1: Kiểm tra (5')
Cho 1điểm A ngoài đờng thẳng a Hãy vẽ đờng thẳng b đi qua A và songsong với a bằng 1 trong 2 cách
GV hỏi: Ta vẽ đợc bao nhiêu đờng thẳng đi qua A và // a ?
Từ đó đặt vấn đề vào bài mới
Hoạt động 2: 1 Tiên đề ơ clit
Cho 1 HS lên bảng vẽ đờng thẳng b đi
Ta thừa nhận tiền đề ơ clit Tiên đề ơ clít (SGK)
+ Cho HS đọc mục "Có thể em cha biết
"
2 Tính chất hai đ ờng thẳng song song
Yêu cầu HS làm ? cho HS hoạt động
theo nhóm nhỏ: + HS vẽ hình: A a) Vẽ a// b B b) Vẽ C cắt a tại A, cắt b tạiB
c) Đo 1 cặp góc so le trong + Đo 1 cặp góc so le trong
2 góc trong cùng phía bù nhau
Trang 14= B1= 370 b (2góc so le trong) B
b) A1 + A4 = 1800 (2 góc kề bù)
⇒ A1 = 1800 -370 = 1430Vậy B4 = A1 = 1430 (2 góc đồng vị) c) B2 = A1 = 1430 (2 góc so le trong) Hoặc B2 = b4 = 1430(2 góc đối đỉnh)
Bài 32: Cho HS tự đọc bằng mắt và nêu
nhận xét đúng hay sai - HS nêu a Đúng S Sai
b Đúng d Sai
Ngày dạy:
Trang 15A Mục tiêu:
- HS vận dụng đợc tiên đề ơ clit và tính chất của hai đờng thẳng // để giảibài tập
- Bớc đầu biết suy luận và trình bày bài giải toán
B Chuẩn bị: Thớc đo góc, bảng phụ
C Tiến trình dạy - học
Hoạt động 1: Kiểm tra (5')
+ Phát biểu tiên đề ơ clit về đờng thẳng // ?
+ Hãy nêu các tính chất của 2 đờng thẳng // ?
Hoạt động 2: Luyện tập (22') c
Bài 36: Cho HS nhìn hình vẽ xem bài
toán cho biết gì ?
Bài 36 A a
b B
Cho HS điền chỗ trống Cho a// b , c cắt a và b tại A, B
a) A1 = B3 (vì là cặp góc so le trong) b) A2 = B2 (vì là cặp góc đồng vị) c) B3 A4 = 1800 (vì 2 góc trong cùngphía)
Hoạt động 3: Kiểm tra 15'
Câu 1: Thế nào là 2 đờng thẳng song song ?
Câu 2: Chọn câu đúng trong các câu sau
a) Hai đờng thẳng song song là 2 đờng thẳng không có điểm chung
Trang 16b) Nếu đờng thẳng c cắt hai đờng thẳng a, b mà trong các góc tạo thành cómột cặp góc so le trong bằng nhau thì a // b
c) Nếu đờng thẳng c cắt hai đờng thẳng a,b mà trong các góc tạo thành cómột cặp góc đồng vị bằng nhau thì a// b
d) Cho điểm M nằm ngoài đờng thẳng a Đờng thẳng đi qua M và songsong với đờng thẳng a là duy nhất
e) Có duy nhất một đờng thẳng song song với 1 đờng thẳng cho trớc
Làm bài tập 39 SGK , 29 , 30 SBT
Ngày dạy:
Trang 17Hoạt động 1: Kiểm tra (10')
HS 1: Nêu dấu hiệu nhận biết hai đờng thẳng song song ?
Cho M ∈ d, vẽ c đi qua M và c ⊥ d
HS2: Phát biểu tiên đề ơ clit ?
Trên hình bạn vừa vẽ, vẽ d' đi qua M và d ⊥ c Lớp nhận xét quan hệ giữa đờng thẳng d và d' ? Vì sao ?
⇒ ĐVđ vào bài
Cho HS quan sát H.27, trả lời ?1 HS : C c
a) a//bb) c cắt a và b b
có 1 cặp góc so le trong bằng nhau nên a//b+ Yêu cầu HS vẽ vào vở; 1 hS lên bảng
bằng nhau và 900 ==> c ⊥ b a//b
⇒ c ⊥ b
c ⊥ a
Cho HS làm bài tập 40 SGK HS căn cứ hình 29 để điền
40 a ) a⊥ c, b ⊥ c thì a //b b) a//b và c ⊥ a thì c ⊥ b
2 Ba đ ờng thẳng song song (10')
Cho HS tự nghiên cứu mục 2 hoạt động
nhóm ? 2
HS làm theo nhóm:
Cho d''// d; d' //d
a d'' d'
Trang 18a) Dự đoán d' có song song d'' ?
b) Vẽ a ⊥ d và trả lời câu hỏi : d
a) d'//d''b) Vẽ a ⊥ d+ a ⊥ d' (vì a ⊥ d và d' //d) + a⊥ d'' (vì a ⊥ d và d'' // d)+ d' //d'' (vì cùng ⊥ a) Rút ra t/c: (SGK)
d'//d
=> d'//d''
d''/d
GV: Khi 3 đờng thẳng // từng đôi một
ta nói 3 đờng thẳng ấy song song với
nhau
Kí hiệu d // d'//d''
Hoạt động 3: Củng cố (7') c
= Vẽ a và b cùng ⊥ c a c 3 2+ Tại sao a//b ? Đọc tên các cặp góc
Trang 19A Mục tiêu
- Nắm vũng quan hệ giữa 2 đờng thẳng cùng vuông góc hoặc cùng songsong với 1 đờng thẳng thứ ba
- Rèn kỹ năng, bớc đầu tập suy luận
B Chuẩn bị: thớc thẳng, ê ke, bảng phụ
cùng //a+ Nhận xét 2 t/c ở 2 bài 42 và 43? c) Phát biểu thành lời c
Bài 44 aa) Vẽ hình
b) c⊥ b vì: bb//a và c ⊥ a
d''// d ⇒ d'//d''Gọi 1 HS trình bày lời giải Giải: Nếu d' cắt d'' tại M thì M không
120
Trang 20B C bHớng dẫn HS giải : a) Vì sao a//b? a) A//b vì a ⊥ AB; b ⊥ AB (T/c)
b) Nêu cách tính góc DCB ? b) ACB và CDA là 2 góc trong cùng
phía của 2 đờng đờng // nên:
ACB + CDA = 1800
⇒ DCB = 1800 - CDA = 1800 -1200hay DCB = 600
Hoạt động 3: Củng cố (7') a
Làm thế nào để có thể kiểm tra xem 2
đờng thẳng a, b có song song với nhau
không ? Nêu các cách kiểm tra?
C1: Kẻ c cắt a và b
Đo cặp góc so le tronghoặc cặp góc đồng vị b
C2: Kẻ d ⊥ a, kiểm tra xem d có ⊥ bkhông?
Trang 21- HS biết cấu trúc của một định lý (giả thiết và kết luận)
- Biết thế nào là chứng minh một định lý Biết đa 1 định lý về dạng
"Nếu… thì… "
- Làm quen với mệnh đề Lôgic : P ⇒ q
B Chuẩn bị: Ê ke, bảng phụ ghi cấu trúc định lý
C Tiến trình dạy học.
Hoạt động 1: Kiểm tra (7')
- Phát biểu tiên đề ơ clit
a
Hoạt động 2: 1 Định lý (18')
Cho HS đọc phần định lý tr.99
"Từ vuông góc đến song song"
+ Hai góc đối đỉnh thì bằng nhau + Nếu 1 đờng thẳng cắt hai đờng thẳng song song thì 2 góc so le trong bằng nhau
* GV nhắc lại định lý "Hai góc đối
đỉnh thì bằng nhau" HS vẽ hình , kí
hiệu trên hình O1 và O2
HS vẽ hình, kí hiệu
3 (1 2)Theo em, định lý đã cho biết gì ? o
Điều phải suy ra là gì ?
Cho biết O1 và O2 là góc đối đỉnh Suy ra: O1 = O2
GV: trong định lý, điều đã cho biết là
giả thiết, điều phải suy tra là kết luận
Vậy mỗi định lý gồm mấy phần? Đó là
những phần nào ?
HS: Mỗi định lý gồm 2 phần:
+ Giả thiết: là những điều đã cho biết
GV nêu cách viết tắt: gt, kl + Kết luận: là những điều cần suy ra Một định lý viết dới dạng:
Trang 22HS làm ? 2 ? 2 a) gt : hai đờng phân biệt cùng // đt
Muốn c/m , ta cần làm gì ? - Viết gt, kl bằng kí hiệu
- Từ gt đa ra khẳng định kèm căn cứ để
đi đến kết luận
Vậy c/m định lý là gì ? - C/m định lý từ gt lập luận kết luận
Hoạt động 3: Củng cố (6')
Chỉ ra đâu là định lý : a) Nếu 1 đờng thẳng cắt 2 đờng // thì 2
góc trong cùng phía bù nhau
b) Hai đờng thẳng // là 2 đờng thẳng không có điểm chung
c) Trong 3 điểm thẳng hàng, có một và chỉ 1 điểm nằm giữa 2 điểm còn lại d) Hai góc đối đỉnh thì bằng nhau
Trang 23A Mục tiêu
- HS biết diễn đạt định lý dới dạng "Nếu… thì …"
- Biết minh hoạ trên định lý trên hình vẽ, viết gt, kl bằng kí hiệu, bớc đầu chứng minh định lý
B Chuẩn bị: Ê ke, thớc thẳng, bảng phụ
C Tiến trình dạy - học.
Hoạt động 1: Kiểm tra (8')
HS1: Thế nào là định lý ? Một định lý có mấy phần ?
Nói rõ từng hần ? Làm bài tập 50
HS 2: Thế nào là c/m định lý ? nêu định lý hai góc đối đỉnh dới dạng
"Nếu… thì… ? và c/m định lý đó ?
Hoạt động 2 : Luyện tập (28')
GV đa bảng phụ và y/c chỉ ra định lý vẽ
hình,ghi gt , kl
a) K/c từ trung điểm đoạn thẳng tới mối
đầu đoạn thẳng bằng nửa độ dài đoạn
b) Hai tia phân giác 2 góc kề bù tạo
thành 1 góc vuông z n
m
x o y xOz kề bỳ zOy
gt Om là tia là tia pg của xoz
O, là tia pg của zOy
KL mOn = 900
x
c) Tia phân giác của 1 góc tạo với 2
cạnh của góc hai góc có số đo bằng nửa
số đo góc ấy
gt Oz là tia pg của xOy
Kl xOz = zOy = 21 o z yd) Nếu một đờng thẳng cắt hai đờng
thẳng tạo thành một cặp góc so le trong
bằng nhau thì hai đờng thẳng đó song
song
gt c cắt a tại A, A cắt b tại B 3 a
lên bảng vẽ hình, viết gt, kl KL yOx' = x'Oy' = y'Ox = 900 x' x
Trang 24y'Gäi 1 HS ®iÒn c,
Trang 25- Hệ thống, củng cố kiến thức về đờng thẳng vuông góc, đờng thẳng song song
- Sử dụng thành thạo các dụng cụ để vẽ 2 đờng thẳng⊥, đờng thẳng //
- Tập suy luận
B Chuẩn bị :
- Bảng phụ ghi hệ thống câu hỏi
- Dụng cụ đo, vẽ
C Tiến trình dạy - học.
GV đa bảng phụ hình vẽ và hỏi: Mỗi
hình trong bảng cho biết kiến thức gì ?
a) Hai góc đối đỉnh
b) Đờng trung trực của đờng thẳng
c) Dấu hiệu nhận biết 2 đờng thẳng //
b) Đờng trung trực của 1 đoạn thẳng… b)… là đờng thẳng đi qua trung điểm
của đờng thẳng và vuông góc với đờng thẳng đó
c) Hai đờng thẳng vuông góc với nhau
là hai đờng thẳng… c)… cắt nhau và 1 trong các góc tạo thành là góc vuông d) Hai đờng thẳng a,b song song với
e) Nếu 2 đờng thẳng a,b cắt đờng thẳng
c và có 1 cặp góc so le trong bằng nhau e) … a//b
g) Nếu 1 đờng thẳng cắt hai đờng thẳng
song song thì…
g) Hai góc so le trong bằng nhau Hai góc đồng vị bằng nhau Hai góc trong cùng phía bù nhau h) Nếu a ⊥ c và b ⊥ c thì… h) a // b
h) Nếu a//c và b// c thì k) a // b
Hoạt động 2: Bài tập (23')