Bai-28-Liet-ke.-SONTAI

GIÁO VIÊN DẠY GIỎI CẤP THÀNH PHỐ I.Thế nào là phép liệt kê?. GIÁO VIÊN DẠY GIỎI CẤP THÀNH PHỐ I.Thế nào là phép liệt kê?. GIÁO VIÊN DẠY GIỎI CẤP THÀNH PHỐ I.Thế nào là phép liệt kê?. Tì

NhiÖt liÖt chµo mõng c¸c thÇy c« gi¸o vÒ dù

tiÕt d¹y tèt chµo mõng

2 Đoạn thơ sau sử dụng biện pháp tu từ gì?

Anh dắt em vào cõi Bác xưa

Đường xoài, hoa trắng, nắng đu đưa

Có hồ nước lặng sôi tăm cá

Có bưởi cam thơm, mát bóng dừa

Có rào dâm bụt đỏ hoa quê

Tiết 118 - Tiếng Việt:

Ng÷ v¨n

CẤP THÀNH PHỐ

I.Thế nào là phép liệt kê ?

Bên cạnh ngài, mé tay trái, bát yến hấp đường phèn, để trong khay khảm, khói bay nghi ngút; tráp đồi mồi chữ nhật để mở, trong ngăn bạc đầy những trầu vàng, cau đậu, rễ tía, hai bên nào ống thuốc bạc, nào đồng hồ vàng, nào dao chuôi ngà, nào ống vôi chạm, ngoáy tai, ví thuốc, quản bút, tăm bông trông mà thích mắt […] Ngoài kia, tuy mưa gió

ầm ầm, dân phu rối rít, nhưng trong này xem chừng tĩnh mịch, nghiêm trang lắm […].

(Phạm Duy Tốn)

Em hãy đọc ví dụ sau và cho biết cấu tạo và ý nghĩa của các từ hay cụm từ (in đậm) có gì giống nhau?

GIÁO VIÊN DẠY GIỎI

CẤP THÀNH PHỐ

I.Thế nào là phép liệt kê ?

Bên cạnh ngài, mé tay trái,

bát yến hấp đường phèn, để

trong khay khảm, khói bay

nghi ngút; tráp đồi mồi chữ

nhật để mở, trong ngăn bạc

đầy những trầu vàng, cau đậu,

rễ tía, hai bên nào ống thuốc

bạc, nào đồng hồ vàng, nào

dao chuôi ngà, nào ống vôi

chạm, ngoáy tai, ví thuốc,

quản bút, tăm bông trông mà

thích mắt […] Ngoài kia, tuy

mưa gió ầm ầm, dân phu rối rít,

nhưng trong này xem chừng tĩnh

Trầu vàng, cau đậu,

rễ tía, ngoáy tai, ví thuốc, quản bút, tăm bông.

Nào ống thuốc bạc, nào đồng hồ vàng, nào dao chuôi ngà, nào ống vôi chạm.

CẤP THÀNH PHỐ

I.Thế nào là phép liệt kê ?

trầu vàng, cau đậu, rễ

tía, ngoáy tai, ví

thuốc, quản bút, tăm

bông.

nào ống thuốc bạc, nào đồng

hồ vàng, nào dao chuôi ngà, nào ống vôi chạm.

Cấu tạo:

Ý nghĩa:

đều có kết cấu tương tự nhau.

kể ra các đồ vật được bày biện chung quanh

quan lớn.

GIÁO VIÊN DẠY GIỎI

CẤP THÀNH PHỐ

I.Thế nào là phép liệt kê ?

GIÁO VIÊN DẠY GIỎI

CẤP THÀNH PHỐ

I.Thế nào là phép liệt kê ?

Bên cạnh ngài, mé tay trái,

bát yến hấp đường phèn, để

trong khay khảm, khói bay nghi

ngút; tráp đồi mồi chữ nhật để

mở, trong ngăn bạc đầy những

trầu vàng, cau đậu, rễ tía, hai

bên nào ống thuốc bạc, nào

đồng hồ vàng, nào dao chuôi

ngà, nào ống vôi chạm, ngoáy

tai, ví thuốc, quản bút, tăm

bông trông mà thích mắt […]

Ngoài kia, tuy mưa gió ầm ầm,

dân phu rối rít, nhưng trong này

Các từ hay cụm từ cùng loại được sắp xếp nối tiếp hàng loạt.

?Việc tác giả nêu ra hàng lo ạt sự việc tương tự bằng những k ết cấu tương tự như trên có tác dụng gì?

Tác dụng: làm nổi bật sự

xa hoa của viên quan, đối lập với tình cảnh của dân phu đang lam lũ ngoài mưa gió.

CẤP THÀNH PHỐ

I.Thế nào là phép liệt kê ?

Liệt kê là sắp xếp nối tiếp hàng loạt từ hay cụm

từ cùng loại để diễn tả được đầy đủ hơn những khía cạnh khác nhau của thực tế hay của tư tưởng tình cảm.

“ Dân cư kể hàng trăm nghìn con người, từ chiều đến giờ hết sức giữ gìn, kẻ thì thuổng, người thì cuốc, kẻ đội đất, kẻ vác tre, nào đắp, nào cừ, bì bõm dưới bùn lầy ngập quá khuỷu chân, người nào người nấy lướt thướt như chuột lột Tình cảnh trông thật là thảm.”

(Sống chết mặc bay - Phạm Duy Tốn)

GIÁO VIÊN DẠY GIỎI

CẤP THÀNH PHỐ

I.Thế nào là phép liệt kê ?

Bài tập nhanh: Xác định biện pháp liệt kê trong đoạn văn sau:

CẤP THÀNH PHỐ

I.Thế nào là phộp liệt kờ ?

Bài tập nhanh: Xỏc định biện phỏp liệt kờ trong bài ca dao sau:

Trong khoang thuyền, dàn nhạc gồm đàn tranh, đàn nguyệt, tì

bà, nhị, đàn tam

( Ca Huế trên sông Hương)

* Lưu ý : - Trong phép liệt kê người ta thường dùng

- Phép liệt kê có thể đứng sau từ “ như” và dấu hai chấm(:)

Ví dụ: Ngoài ra còn có các điệu lí như : lí con sáo, lí hoài xuân, lí hoài nam.

GIÁO VIÊN DẠY GIỎI

CẤP THÀNH PHỐ

I.Thế nào là phép liệt kê ?

CẤP THÀNH PHỐ

I.Thế nào là phộp liệt kờ ?

II.Cỏc kiểu liệt kờ:

Vớ dụ1: a) Toàn thể dõn tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần, lực

lượng, tớnh mạng, của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập

(Hồ Chớ Minh)b) Toàn thể dõn tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tớnh mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy

(Hồ Chớ Minh)

*Nhận xột:

- Cõu a: Giữa cỏc bộ phận liệt kờ khụng cú quan hệ từ “và” cỏc

bộ phận liệt kờ sắp xếp theo một trỡnh tự sự việc.

- Cõu b: Giữa cỏc bộ phận liệt kờ cú quan hệ từ “và” ,các bộ

phận liệt kê tạo thành từng cặp sóng đôi bổ sung cho nhau

=> Như vậy xột về cấu tạo cú hai kiểu liệt kờ: Liệt kờ

khụng theo từng cặp và liệt kờ theo từng cặp.

?Xột về cấu tạo , cỏc phộp liệt kờ

cú gỡ khỏc nhau?

GIÁO VIấN DẠY GIỎI

CẤP THÀNH PHỐ

I.Thế nào là phộp liệt kờ ?

II.Cỏc kiểu liệt kờ:

b Tiếng Việt của chúng ta phản ánh sự và

của xã hội Việt Nam và của dân tộc Việt

Nam, của tập thể nhỏ là , họ hàng,

và của tập thể lớn là dân tộc, quốc gia

(Phạm Văn Đồng)

hình thành trưởng thành

?Thử đảo cỏc bộ phận trong những phộp liệt kờ dưới đõy rồi rỳt ra kết luận: Xột về ý nghĩa , cỏc phộp liệt kờ ấy cú gỡ khỏc nhau?

CẤP THÀNH PHỐ

Ví dụ 2:

a) Vầu, nứa, trúc, mai, tre mấy chục loại khác nhau, nhưng cùng một mầm non măng mọc thẳng (Thép Mới)

b) Tiếng Việt của chúng ta phản ánh sự hình thành và trưởng thành

của xã hội Việt Nam và của dân tộc Việt Nam, của tập thể nhỏ và gia đình, họ hàng, làng xóm, và của tập thể lớn là dân tộc, quốc gia

 Như vậy xét về mặt ý nghĩa có hai kiểu liệt kê: liệt kê tăng

tiến và liệt kê không tăng tiến.

GIÁO VIÊN DẠY GIỎI

CẤP THÀNH PHỐ

I.Thế nào là phép liệt kê ?

II.Các kiểu liệt kê: ?Từ việc giải hai ví dụ 1 và 2

vừa rồi, em hãy trình bày kết quả phép phân loại liệt kê bằng

sơ đồ?

KiÓu liÖt

kª t¨ng tiÕn

KiÓu liÖt

kª kh«ng t¨ng tiÕn

GIÁO VIÊN DẠY GIỎI

CẤP THÀNH PHỐ

I.Thế nào là phép liệt kê ?

II.Các kiểu liệt kê:

-Xét theo cấu tạo: có thể phân biệt kiểu liệt kê theo từng cặp với kiểu liệt kê không theo từng cặp

-Xét theo ý nghĩa: có thể phân biệt kiểu liệt kê tăng tiến với liệt kê không tăng tiến

CẤP THÀNH PHỐ

*Bài ca dao sau có sử dụng phép liệt kê không? Loại

liệt kê nào (nếu cú)?

Cưới nàng anh toan dẫn voi

Vỡ sợ quốc cấm nên voi không bàn

*Bài ca dao sau có sử dụng phép liệt kê không? Loại

liệt kê nào (nếu cú)?

Cưới nàng anh toan dẫn voi

Vỡ sợ quốc cấm nên voi không bàn

Liệt kờ tăng tiến.

*Lưu ý: Phộp liệt kờ tăng tiến cần sắp xếp cỏc thành tố sao cho đỳng trỡnh tự tăng dần hoặc lựi dần theo tiờu chớ tự chọn.

GIÁO VIÊN DẠY GIỎI

CẤP THÀNH PHỐ

I.Thế nào là phép liệt kê ? II.Các kiểu liệt kê:

III.Luyện tập:

a) Và đó cũng là lần đầu tiên trong đời mình, hai con mắt của ông Va-ren được thấy hiển hiện cái huyền diệu của một thành phố Đông Dương, dưới lòng đường, trên vỉa hè, trong cửa tiệm Những cu li xe kéo xe tay phóng cật lực, đôi bàn chân trần giẫm lạch bạch trên mặt đường nóng bỏng; những quả dưa hấu bổ phanh đỏ lòm lòm; những xâu lạp xưởng lủng lẳng dưới mái hiên các hiệu cơm; cái rốn một chú khách trưng ra giữa trời; một viên quan uể oải bước qua, tay phe phẩy cái quạt, ngực đeo tấm Bắc Đẩu bội tinh hình chữ thập Thật là lộn xộn! Thật là nhốn nháo!

( Nguyễn Ái Quốc)

Bài tập 2: Tìm phép liệt kê trong đoạn trích sau:

CẤP THÀNH PHỐ

a) Và đó cũng là lần đầu tiên trong đời mình, hai con mắt của ông Va-ren được thấy hiển hiện cái huyền diệu của một thành phố Đông Dương, dưới lòng đường, trên vỉa hè, trong cửa tiệm Những cu li xe kéo xe tay phóng cật lực, đôi bàn chân trần giẫm lạch bạch trên mặt đường nóng bỏng; những quả dưa hấu bổ phanh đỏ lòm lòm; những xâu lạp xưởng lủng lẳng dưới mái hiên các hiệu cơm; cái rốn một chú khách trưng ra giữa trời; một viên quan uể oải bước qua, tay phe phẩy cái quạt, ngực đeo tấm Bắc Đẩu bội tinh hình chữ thập Thật là lộn xộn! Thật là nhốn nháo!

 Cấu tạo: Liệt kê không theo cặp

 Ý nghĩa: Liệt kê tăng tiến

Bài tập 2: Tìm phép liệt kê trong đoạn thơ sau:

b)

Tỉnh lại em ơi, qua rồi cơn ác mộng

Em đã sống lại rồi , em đã sống!

Điện giật, dùi đâm, dao cắt, lửa nung

Không giết được em, người con gái anh hùng! (Tố Hữu)

Liệt kê tăng tiến

Điện giật, dùi đâm, dao cắt, lửa nung

GIÁO VIÊN DẠY GIỎI

CẤP THÀNH PHỐ

 Cấu tạo: Liệt kê không theo cặp

 Ý nghĩa:

Bài tập 3:

a)Kể các hoạt động trên sân trường b)Kể tên các loại quả.

c)Tả nội tâm cô gái Huế d)Kể tên các nhạc cụ dân ca Huế.

Hoạt động nhóm: 2 phút

GIÁO VIÊN DẠY GIỎI

CẤP THÀNH PHỐ

Bài tập 3:

-Các bạn học sinh chơi rất nhiều trò chơi nào cầu lông, nhảy dây, đá bóng

CẤP THÀNH PHỐ

Bài tập 3:

-Trên bàn, mẹ em bày rất nhiều loại quả nào chuối, nào nho, xoài, cam, đu đủ

GIÁO VIÊN DẠY GIỎI

CẤP THÀNH PHỐ

Bài tập 3:

-Cô gái Huế nội tâm thật phong phú và âm thầm, kín đáo, sâu thẳm.

CẤP THÀNH PHỐ

Bài tập 3:

-Dàn nhạc của dân ca Huế gồm đàn tranh, đàn nguyệt, đàn bầu, sáo, và cặp sanh để gõ nhịp.

4 5

6

Tên một bài thơ của tác giả Tố Hữu mà em đã học ở lớp 6 (4 chữ cái).

Xét về mặt nghĩa có mấy kiểu liệt kê? (7 chữ cái)

Cõu tục ngữ: “Nhất nước, nhỡ phõn, tam cần, tứ

giống” sử dụng kiểu liệt kờ nào? (8 chữ cỏi)

Câu thơ:

“Mai sau, mai sau, mai sau Đất xanh tre mãi, xanh màu tre xanh.”

sử dụng biện pháp tu từ gì? (7 chữ cái)

Các từ chỉ màu sắc thuộc từ loại gì? (6 chữ cái)

Văn bản “Sụng nước Cà Mau” được viết theo

phương thức biểu đạt nào là chớnh? (6 chữ cỏi)

KiÓu liÖt

kª t¨ng tiÕn

KiÓu liÖt

kª kh«ng t¨ng tiÕn

* Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà:.

1.Học bài và làm các bài tập còn lại.

2.Sưu tầm các câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ,… có sử dụng biện pháp tu từ liệt kê.

3.Chuẩn bị bài Dấu chấm lửng và dấu chấm phẩy:

+Đọc bài trước và trả lời các câu hỏi SGK/121.

4.Chuẩn bị bài Tập làm văn Tìm hiểu chung về văn bản hành chính: +Thế nào là văn bản hành chính?

+Cách trình bày một văn bản hành chính?

GD

Ví dụ 2: Thử đảo vị trí của phép liệt kê sau và cho biết xét về ý nghĩa, phép liệt kê ấy có gì khác nhau?

a , nứa, trúc, mai, mấy chục loại khác nhau, nhưng cùng một mầm non mọc thẳng

và của tập thể lớn là dân tộc, quốc gia

hình thành trưởng thành

Liệt kê không tăng tiến

Liệt kê tăng tiến

4 5

sử dụng biện pháp tu từ gì? (7 chữ cái)

Các từ chỉ màu sắc thuộc từ loại gì? (6 chữ cái)

Văn bản “Sông nước Cà Mau” được viết theo phương thức biểu đạt nào là chính? (6 chữ cái)