Nguyễn Cụng Hoan, Bước đường cựng c Về các thể văn trong lĩnh vực văn nghệ, chúng ta có thể tin ở tiếng ta, không sợ nó thiếu giàu và đẹp[…] Phạm Văn Đồng, Giữ gỡn sự trong sỏng của t
Trang 1
Ngữ văn 9
Trang 2Ví dụ:
Tôi đọc quyển sách này Quyển sách này tôi đọc.
Trang 3Tiết 93:
KHỞI NGỮ
Trang 4a) Nghe gọi ,con bé giật mình, tròn mắt nhìn Nó ngơ ngác
lạ lùng Còn anh, anh không ghìm nổi xúc động
( Nguyễn Quang Sỏng, Chiếc lược ngà)
b) Giàu , tôi cũng giàu rồi.
( Nguyễn Cụng Hoan, Bước đường cựng)
c) Về các thể văn trong lĩnh vực văn nghệ, chúng ta có
thể tin ở tiếng ta, không sợ nó thiếu giàu và đẹp[…]
( Phạm Văn Đồng, Giữ gỡn sự trong sỏng của tiếng Việt)
1 Ngữ liệu: (SGK)
? Xỏc định vị trớ của cỏc từ ngữ in đậm với chủ ngữ trong cõu ( Nhúm 1,2)
? Những từ ngữ in đậm cú quan hệ như thế nào với vị ngữ
( Nhúm 3,4)
CÁC NHểM THẢO LUẬN
Thời gian: 5 phỳt
Trang 52 Kết luận:(Ghi nhớ- SGK)
- Khởi ngữ là thành phần câu đứng trước chủ ngữ để nêu lên đề tài được nói đến trong câu
- Trước khởi ngữ có thể thêm quan hệ từ về,
đối với
Trang 6Chuyển câu sau thành câu có khởi ngữ:
-Tôi đọc quyển sách này rồi
Quyển sách này, tôi đã đọc rồi
Về quyển sách này thì tôi đã đọc rồi
* Khi chuyển thành câu có khởi ngữ, em cần lưu ý
-> Trước khởi ngữ có thể thêm “về, đối với”, trước cụm C-V
có thể thêm từ “thì”, nếu không thêm từ “thì” phải dùng dấu phẩy, đưa bổ ngữ lên làm khởi ngữ
Chuyển câu sau thành câu không có khởi ngữ:
-Ông ấy, rượu không uống, thuốc không hút
Ông ấy không uống rượu, không hút thuốc
* Lưu ý gì khi chuyển câu có khởi ngữ sang câu không có khởi ngữ
-> Đưa khởi ngữ về làm bổ ngữ của câu
Trang 7II Luyện tập
Bài tập 1 : Tìm khởi ngữ trong các đoạn trích sau đây :
a)Ông cứ đứng vờ vờ xem tranh ảnh chờ người khác đọc rồi
nghe lỏm Điều này ông khổ tâm hết sức
(Kim Lân, Làng)
b) – Vâng ! Ông giáo dạy phải ! Đối với chúng mình thì thế
là sung sướng
(Nam Cao, Lão Hạc)
c) Một mình thì anh bạn trên trạm đỉnh Phan-Xi-Păng ba
nghìn một trăm bốn mươi hai mét kia mới một mình
hơn cháu
(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)
d) Làm khí tượng, ở được trên cao thế mới là lý tưởng chứ
(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)
e) Đối với cháu, thật là đột ngột […]
(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)
Trang 8Đáp án Bài tập 1 :
a)Ông cứ đứng vờ vờ xem tranh ảnh chờ người khác đọc rồi
nghe lỏm Điều này ông khổ tâm hết sức
(Kim Lân, Làng)
b) – Vâng ! Ông giáo dạy phải ! Đối với chúng mình thì thế
là sung sướng
(Nam Cao, Lão Hạc)
nghìn một trăm bốn mươi hai mét kia mới một mình hơn
cháu
(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)
(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)
(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)
Khởi ngữ
Khởi ngữ
Khởi ngữ
Khởi ngữ
Khởi ngữ
Trang 9Bài tập 2:
Hãy viết lại các câu sau đây bằng cách chuyển phần in đậm thành khởi ngữ (có thể thêm trợ từ thì):
a) Anh ấy làm bài cẩn thận lắm.
b) Tôi hiểu rồi nhưng tôi chưa giải được.
Trang 10Bài tập 3 :a) Câu văn nào sau đây không có khởi ngữ?
A Tôi thì tôi xin chịu
B Miệng ông, ông nói, đình làng, ông ngồi
C Nam Bắc hai miền ta có nhau
D Cá này rán thì ngon
b)Câu văn nào sau đây có khởi ngữ?
A Về trí thông minh thì nó là nhất
B Nó thông minh nhưng hơi cẩu thả
C Nó là một học sinh thông minh
D Người thông minh nhất lớp là nó
Trang 11P H Ụ
1
2
3
4
5
6
7
Đáp án hàng
dọc
Đ Ề T À I
C H Ủ N G Ữ
K I M L Â N
Q U A N H Ệ T Ừ
Ở
T R Ạ N G N G Ữ
K H Ở I N G Ữ
1 Khởi ngữ là thành phần chính hay thành phần phụ của câu?
2 Khởi ngữ nêu lên điều gì được nói đến trong câu?
3 Khởi ngữ đứng trước thành phần chính nào trong câu?
4 Tác giả của truyện ngắn “Làng”?
5 Trước khởi ngữ có thể thêm một số từ thuộc từ loại nào?
6 Điền vào chỗ trống
để hoàn thiện câu thơ sau: “Hồi chiến
tranh rừng” (“Ánh trăng” – Nguyễn Duy)?
7 Ngoài khởi ngữ là thành phần phụ của câu, còn có thành phần nào khác là thành phần phụ của câu?
Trang 12*Hướng dẫn học ở nhà:
- Học thuộc ghi nhớ (SGK)
- Hoàn thiện các bài tập
- Tìm những câu văn, thơ, ca dao có khởi ngữ
- Viết đoạn văn khoảng 5-7 dòng, trong đó có một
câu chứa khởi ngữ.(Chủ đề về mùa xuân)
- Chuẩn bị bài phép phân tích và tổng hợp
Trang 13NGUYỄN QUANG SÁNG
TRÂN TRỌNG CẢM ƠN QUÝ THẦY CÔ GIÁO
VÀ CÁC EM HỌC SINH