Về các thể văn trong lĩnh vực văn nghệ, chúng ta có thể tin ở tiếng ta, CN VN không sợ nó thiếu giàu và đẹp … Phạm Văn Đồng, Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt.. - Các từ in đậm: anh, [r]
Trang 1TRƯỜNG THCS THỌ NGHIỆP – XUÂN TRƯỜNG – NAM ĐỊNH
NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG CÁC THẦY CÁC CÔ VỀ DỰ GIỜ THANH TRA
Trang 2Hãy xác định thành phần câu của các câu d ới đây?
a Sáng nay, tôi đi học.
b Ngoài sân, các bạn đang nô đùa.
VN CN
TN
TN
Trang 3a Nghe gọi, con bé giật mình, tròn mắt nhìn Nó ngơ ngác, lạ lùng Còn
anh, anh không ghìm nổi xúc động.
(Nguyễn Quang Sáng, Chiếc lược ngà)
b Giàu, tôi cũng giàu rồi.
(Nguyễn Công Hoan, Bước đường cùng)
c, Về các thể văn trong lĩnh vực văn nghệ, chúng ta có thể tin ở tiếng ta,
không sợ nó thiếu giàu và đẹp (…)
(Phạm Văn Đồng, Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt)
CN
VN
VN
CN
VN CN
- Các từ in đậm: anh, giàu, các thể văn trong lĩnh vực văn nghệ, đều đứng
trước chủ ngữ
- Các từ in đậm nêu lên đề tài, đối tượng được nói đến ở trong câu
- Khởi ngữ là thành phần câu đứng trước chủ ngữ để nêu lên đề tài được nói đến trong câu.
Trang 4a Nghe gọi, con bé giật mình, tròn mắt nhìn Nó ngơ ngác, lạ lùng Còn
anh, anh không ghìm nổi xúc động.
(Nguyễn Quang Sáng, Chiếc lược ngà)
b Giàu, tôi cũng giàu rồi.
(Nguyễn Công Hoan, Bước đường cùng)
c, Về các thể văn trong lĩnh vực văn nghệ, chúng ta có thể tin ở tiếng ta,
không sợ nó
thiếu giàu và đẹp (…)
(Phạm Văn Đồng, Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt)
CN
VN
VN
CN
VN CN
- Ở câu a,b: Khởi ngữ có quan hệ trực tiếp với phần câu còn lại.
- Ở câu c: Khởi ngữ có quan hệ gián tiếp với phần câu còn lại.
Trang 5Lưu ý :
Khi khởi ngữ có quan hệ trực tiếp với yếu tố nào đó trong phần câu còn lại thì :
+ Yếu tố khởi ngữ có thể được lặp lại y nguyên ở phần câu còn lại
Ví dụ: Giàu, tôi cũng giàu rồi.
+ Yếu tố khởi ngữ có thể được lặp lại bằng một từ thay thế:
Ví dụ: Quyển sách này tôi đọc nó rồi
Trang 6a Nghe gọi, con bé giật mình, tròn mắt nhìn Nó ngơ ngác, lạ lùng Còn
anh, anh không ghìm nổi xúc động.
(Nguyễn Quang Sáng, Chiếc lược ngà)
b Giàu, tôi cũng giàu rồi.
(Nguyễn Công Hoan, Bước đường cùng)
c Về các thể văn trong lĩnh vực văn nghệ, chúng ta có thể tin ở tiếng ta,
không sợ nó thiếu giàu và đẹp (…)
(Phạm Văn Đồng, Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt)
CN
VN
VN
CN
VN CN
- Trước khởi ngữ, thường có thể thêm các quan hệ từ về, đối với, còn.
a Nghe gọi, con bé giật mình, tròn mắt nhìn Nó ngơ ngác, lạ lùng Còn
anh, anh không ghìm nổi xúc động.
(Nguyễn Quang Sáng, Chiếc lược ngà)
b Giàu, tôi cũng giàu rồi.
(Nguyễn Công Hoan, Bước đường cùng)
c Về các thể văn trong lĩnh vực văn nghệ, chúng ta có thể tin ở tiếng ta, không sợ nó thiếu giàu và đẹp (…)
(Phạm Văn Đồng, Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt)
Trang 7Ghi nhớ
- Khởi ngữ là thành phần câu đứng trước chủ ngữ để nêu lên đề tài được nói đến trong câu.
- Trước khởi ngữ, thường có thể thêm các quan
hệ từ về, đối với.
Trang 8Hiện tượng: Môi trường, rác thải.
Trang 9Trong những câu sau, câu nào có chứa khởi ngữ?
a Nam Bắc, hai miền ta có nhau.
b Tôi đọc quyển sách này rồi.
c Thông minh thì nó là nhất lớp.
d Xây cái lăng ấy, cả làng phục dịch, cả làng gánh gạch, đập đá, làm phu hồ cho nó.
(Kim Lân – Làng)
a
c
d
(Quyển sách này, tôi đọc rồi.)
Trang 10Bài tập 1: Tìm khởi ngữ trong các đoạn trích sau đây?
a Ông cứ đứng vờ vờ xem tranh ảnh chờ người khác đọc rồi nghe lỏm Điều này ông khổ tâm hết sức
(Kim Lân, Làng)
b Vâng! Ông giáo dạy phải! Đối với chúng mình thì thế là sung sướng
(Nam Cao, Lão Hạc)
c Một mình thì anh bạn trên trạm đỉnh Phan-xi-păng 3142 mét kia mới một mình hơn cháu
(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)
d Làm khí tượng ở được cao thế mới là lí tưởng chứ
(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)
e Đối với cháu thật là đột ngột…
Trang 11Bài tập 2: Hãy viết lại các câu sau đây bằng cách chuyển phần
được in đậm thành khởi ngữ (có thể thêm trợ từ thì).
a Anh ấy làm bài cẩn thận lắm.
- Làm bài, anh ấy cẩn thận lắm.
- Về làm bài thì anh ấy cẩn thận lắm.
a Tôi hiểu rồi nhưng tôi chưa giải được.
- Hiểu thì tôi hiểu rồi, nhưng giải thì tôi chưa giải được.
- Đối với hiểu thì tôi hiểu rồi, nhưng giải thì tôi chưa giải được.
Trang 12Bài tập 3: Hãy viết một đoạn văn theo đề tài tự chọn, trong đó
có ít nhất một câu văn sử dụng khởi ngữ?
Đoạn văn
Ở lớp tôi, Nam là một học sinh giỏi toàn diện
Các môn học toán, lí, hóa Nam luôn đạt điểm cao Còn về môn văn, do nhận thức nhanh và có lối tinh
tế nên Nam luôn được cô giáo khen Vì thế, cuối học kỳ I Nam được nhà trường khen thưởng.
Đoạn văn
Ở lớp tôi, Nam là một học sinh giỏi toàn diện
Các môn học toán, lí, hóa Nam luôn đạt điểm cao
Còn về môn văn, do nhận thức nhanh và có lối tinh
học kỳ I Nam được nhà trường khen thưởng.
Trang 13Khởi ngữ
- Trước
thường có thể
quan hệ từ
về, đối với.
- Khởi ngữ
có thể quan
hệ trực tiếp hoặc gián tiếp với phần câu còn lại.
- Là thành
đứng trước
chủ ngữ để
nêu lên đề tài
được nói đến
trong câu.