nhan hoc dai cuong - 6.PPT

Nội dung Ngôn ngữ với tư cách là đặc điểm phân biệt con người và các sinh vật khác  Một số lĩnh vực nghiên cứu ngôn ngữ trong nhân học... NGÔN NGỮ VỚI TƯ CÁCH LÀ ĐẶC ĐIỂM LOÀI NGƯỜI 

NGÔN NGỮ

TS Huỳnh Ngọc Thu

Khoa Nhân học

Nội dung

 Ngôn ngữ với tư cách là đặc điểm

phân biệt con người và các sinh vật khác

 Một số lĩnh vực nghiên cứu ngôn ngữ trong nhân học

NGÔN NGỮ VỚI TƯ CÁCH LÀ ĐẶC ĐIỂM LOÀI NGƯỜI

 Đặc trưng ngôn ngữ loài người

 Nguồn gốc, lịch sử phát triển và vai trò ngôn ngữ

Đặc trưng ngôn ngữ loài người

 Ngôn ngữ được xem là một trong những đặc trưng phân biệt loài người với các loài sinh vật khác trên trái đất.

 Ngôn ngữ loài người có các đặc trưng sau:

 Mang tính tạo sinh (tạo ra vô số phát ngôn)

 Mang tính ngữ nghĩa (diễn đạt ý tưởng, sự việc và hiện tượng thông qua biểu tượng ký hiệu)

 Mang tính thay thế (diễn đạt sự vật, hiện tượng không cần có sự hiện diện của chúng)

Nguồn gốc, lịch sử phát triển và vai

trò của ngôn ngữ

 Nguồn gốc:

 Có quan điểm cho rằng ngôn ngữ là sản phẩm của thế lực siêu nhiên

 Quan điểm khác cho rằng con người tự tạo ra ngôn ngữ cho mình (Gottfried Herder)

 Ngôn ngữ bắt nguồn từ đặc trưng văn hóa tộc người (Humboldt)

 Ngôn ngữ xuất phát từ một gốc, khác nhau do các nền văn hóa khác nhau (Jacob Girmm)

 Ngôn ngữ là sản phẩm của xã hội, nảy sinh từ nhu cầu giao tiếp của con người (Marx, Engels, Lenin)

Nguồn gốc, lịch sử phát triển và vai

trò của ngôn ngữ

 Lịch sử phát triển:

 Ngôn ngữ chịu sự ảnh hưởng của xã hội

mà phát triển (Gottfried Herder).

 Ngôn ngữ phát triển nhờ sự tác động của các nền văn hóa và cộng đồng xã hội

(Jacob Girmm)

 Ngôn ngữ phát triển do nhu cầu giao tiếp và lao động (Marx, Engels, Lenin)

Nguồn gốc, lịch sử phát triển và vai trò của ngôn ngữ

 Vai trò:

 Ngôn ngữ giữ vai trò giao tiếp, truyền đạt ý tưởng, tuy duy, tri thức…

Một số lĩnh vực nghiên cứu cụ thể

 Ngôn ngữ, dân tộc và quốc gia

 Nhu cầu cần giải quyết vấn đề ngôn ngữ ở mọi quốc gia, nhất là các nước đa dân tộc, đa ngôn ngữ (như cần một ngôn ngữ chung để giao tiếp, nhưng cũng cần có sự bình đẳng, dân chủ, tôn trọng lẫn nhau giữa các tộc người)

 Ngôn ngữ quốc gia được xác lập phải dựa trên nhiều yếu tố như dân số tộc người, hoàn cảnh lịch

sử, thể chế chính trị, yếu tố văn hóa…

Một số lĩnh vực nghiên cứu cụ thể

 Ngôn ngữ và giới

 Nhà ngôn ngữ học Mỹ - Robin Lakoff – được xem là người đặt nền móng cho việc nghiên cứu này

 Lakoff đưa ra giả thuyết về sự khác nhau giữa ngôn từ của nam giới và ngôn từ của

nữ giới.

 Sự khác nhau đó là phát âm, lên giọng, cú pháp, từ vựng…

Một số lĩnh vực nghiên cứu cụ thể

 Ngôn ngữ và sự phân tầng xã hội

 Giai cấp

 Tầng lớp

Một số lĩnh vực nghiên cứu cụ thể

 Ngoài ra, trong những năm gần đây còn xuất hiện một số các lĩnh vực nghiên cứu mới liên quan đến ngôn ngữ như:

 Ngôn ngữ quảng cáo, bao gồm các yếu tố như:

 Hình tượng ẩn dụ

 So sánh

 Ngôn ngữ và sự phân tầng xã hội, gồm so sánh các yếu tố như:

 Bình dân – Trí thức

 Quyền lực xã hội