Giáo án Ngữ văn GV:Pha ̣m Thi Diêu Huyề n ̣ ̣ GIÁO ÁN NGỮ VĂN (HKI) Tuần Bài Ngày dạy 23.8.08 T175 T474 Tiết 1: Cổng trường mở Tiết 2: Mẹ Tiết 3: Từ ghép Tiết 4: Liên kết văn 25.8.08 T173 KẾT QUẢ CẦN ĐẠT: (SGK/5) Tiết Văn CỔNG TRƯỜNG MỞ RA Lý Lan I.MỤC TIÊU ÏCẦN ĐẠT Giúp hs : -Cảm nhận hiểu tình cảm thiêng liêng , đẹp đẽ cha, mẹ -Thấy ý nghóa lớn lao nhà trường đời người II.PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC Tranh III.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC 1.Ổn định lớp 2.Kiểm tra cũ : (không ) 3.Bài a.Giới thiệu : Ngày học đưa em đến trường? lúc cảm xúc em nào? - Thật vậy, chúng ta, có kỷ niệm đẹp ngày đến trường Đó háo hức, rụt rè bỡ ngỡ Tâm trạng em vậy, tâm trạng bậc làm cha mẹ ngày học ? tìm hiểu vấn đề “ Cổng trường mở Lý Lan b.Tổ chức hoạt động Các họat động GV HS Nội dung *Hoạt động1:Hướng dẫn đọc -tìm hiểu thích -Giớ i thiệu tác giả? -Xác định kiểu văn bản? HSđọc-giải thích số từ khó I.Đọc- tìm hiểu thích Nhà văn nữ đa tài,bà dịch truyện Harry poster-tập sang tiếng việt Nhật dụng Kiểu văn biểu cảm 1.Tác giả:Lý Lan +Để hiểu tâm trạng mẹ đêm trướ c ngày khai trườ ng của con,ta chuyeån sang đọc hiểu văn bản *Hoạt động2:Hướng dẫn đọc- hiểu văn HS đọc + GV đọc mẫu đoạn đầu -Chú ý sắc thái biểu cảm văn -Bài“Cổng trường mở ra”viết ai? Về Mẹ & tâm trạng mẹ đêm trước việc gì? ngày khai trường lần -Tâm trạng mẹ + có gì khác - 1- 2.Tác phẩm Nhật dụng Kiểu văn biểu cảm II.Đọc-hiểu văn 1Tâm trạng người mẹ đêm trước ngày khai trường - Quan tâm, lo lắng Giáo án Ngữ văn khơng? -Đêiềâu đó biểu ở chi tiết nào? +Rõ ràng tâm trạng đứa không giống tâm trạng người me,ï vô tư, hồn nhiên thản vào giấc ngủ -Tác giả dùng nghệ thuật gì làm bật sự khác biệt tâm trạng mẹ + con? -Trướ c đêêm khai trườ ng của mẹ nhớ đến điều gì? +Cảm xúc mẹ nôn nao hồi hộp bà ngọai tới gần trường nỗi chơi vơi hốt hỏang cổng trường đóng lại -Ấn tươ ̣ng ngày khai trườ ng của mẹ? +Nhớ đến ngày khai trường mẹ không ngủ ngày khai trường để lại dấu ấn sâu đậm tâm hồn người mẹ, người mẹ nhắm mắt lại dường vang bên tai tiếng đọc trầm bổng : “ Hằng năm vào cuối thu… dài hẹp ” -Loại từ dùng nhiều đoạn là gì? -Tác dụng từ loại ? _Từ sự trăn trở ta hieåu mẹ là ngườ i ? *Qua ta thấy câu nói “trong vũ trụ có kỳ quan , kỳ quan đẹp trái tim người mẹ” Vì mẹ lo lắng cho có sống đầy đủ nên vóc nên hình mà muốn cho tâm hồn sáng, rộng mở chuẩn bị cho tri thức để bước vào đời , vẻ đẹp tình mẫu tử -Trong bài có phải người mẹ nói trực tiếp với không? +Người mẹ không trực tiếp nói với với Người mẹ nhìn ngủ, tâm với thật nói với mình, tự ôn lại kỷ niệm riêng -Ngôi thứ mấy? -Cách viết có tác dụng gì? GV:Pha ̣m Thi ̣Diêu Hù n ̣ - Thao thức, suy nghó Mẹ:Thao thứ c không ngủ băn khoăn lo lắng Con:vơ tư - thản Tương phản Kỷ niệm ngày học bà ngọai dẫn đến trường Nhớ kỷ niệm ngày khai trường của mình Sâu đậm Từ láy Bộc lộ tâm trạng Yêu Người mẹ không trực tiếp nói với người Thứ Cách viết làm bật tâm trạng, khắc họa tâm tư, tình cảm suy - 2- Yêu thương Giáo án Ngữ văn GV:Pha ̣m Thi Diêu Hù n ̣ ̣ nghó sâu kín bà mẹ mà khó nói lời trực tiếp Vai trò của Giáo dục -Đoạn 9-10 đêêm khai trườ ng mẹ còn nghĩ điều gì nữ a? +Thảo luận -Nhà trường mang lại cho em gì? -Câu văn nói lên tầm quan trọng nhà trường hệ trẻ ? -Người mẹ nói : … “ bước qua cánh cổng trường giới kỳ diệu mở ra” gần năm bước qua cánh cổng trường em hiểu giới kỳ diệu gì? * Họat động3:Hướng dẫn ghi nhớ -Qua học cần ghi nhớ gì? *Họat động3:Hướng dẫn luyện tập BT1:Một bạn cho có nhiều ngày khai trường để vào lớp Một ngày có dấu ấn sâu đậm tâm hồn người Em có tán thành với ý kiến không? Vì sao? HS thảo luận Nhà trường mang lại tri thức, đạo đức, tính chất lý tưởng cho học sinh Vì biết sai lầm giáo dục ảnh hưởng đến hệ mai sau, sai lầm đưa hệ lệch hàng dặm sau Vai trò quan trọng nhà trường: mang lại tri thức, đạo đức, tính chất lý tưởng 2.Vai trò nhà trường hệ trẻ Mang lại tri thức, đạo đức, tình cảm “Ai biết *Ghi nhớ: SGK / III.Luyện tập Bài tập : HS đọc câu hỏi Suy nghó làm vào +Có thêm nhiều bạn bè, sống tình yêu thương thầy cô bè bạn +Kiến thức sống, cách ứng xử với người, nhiều điều bổ ích -HS đọc làm Bài tập : Về nhà làm -GV nhận xét, cho điểm BT2:Viết đoạn văn - Đọc đọc thêm SGK 4.Củng cố : Tâm trạng người mẹ đêm trước ngày khai trường nào? 5.Hướng ddẫn vềnhà : - Học thuộc phần ghi nhớ - Làm tập phần luyện tập - Chuẩn bị tiết “ Mẹ ” - 3- Giáo án Ngữ văn Tuần Tiết GV:Pha ̣m Thi ̣Diêu Huyề n ̣ Ngày dạy 23.8.08 T2 75 Văn : MẸ TÔI 26.8.08 T374 T473 Ét-môn-đô-đơ-A-mi-xiI I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT Giúp hs: -Cảm nhận tình yêu thương đỗi thiêng liêng cha mẹ II.PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC Tranh III.TIẾN TRÌNH LÊN LỚP 1.Ổn định lớp 2.Kiểm tra cũ 1.Qua văn “ Cổng Trường Mở Ra ” em thấy tâm trạng người mẹ đêm trước ngày khai trường nào? Em có suy nghó văn này? 2.Đã năm ngồi ghế nhà trường, em thấy vai trò nhà trường hệ trẻ nào? +Kiểm tra tập nhà 3.Bài a.Giới thiệu:Từ văn “ Cổng Trường Mở Ra ” thấy đời chúng ta, người mẹ giữ vị trí ý nghóa lớn lao, thiêng liêng cao Nhưng ta ý thức hết điều Chỉ đến mắc lỗi lầm, ta nhận tất Bài văn “ Mẹ Tôi ” cho ta học b.Tở chứ c hoạt đợng Họat động của GV HS Nội dung *Họat động1:Hướ ng dẫn đọc-tìm hiểu chú I.Đọc-tìm hiểu thích thích HS đọc thích SGK +Giải thích số từ khó 1.Tác giả:Ét-mơn-đơ-đơ-Giớ i thiệu tác giả -tác phẩm A-mi-xi(1846-1908) Nhà văn Ý 2.Tác phẩm -Nhật dụng Văn bản nhật dụng -Xác định kieåu văn bản -Kieåu văn bieåu cảm -Kieåu văn bieåu cảm II.Đọc-hiểu văn *Họat động2:Hướng dẫn đọc- hiểu văn + Đây văn biểu cảm nên lưu ý cần thể tâm tư tình cảm buồn khổ người cha trước lỗi lầm con, trân trọng ông vợ HS đọc GV đọc HS trình bày -Tại văn thư người bố gửi cho nhan đề lại lấy tên “ Mẹ Tôi ” ? +Thứ 1,nhan đề tác giả AMi-Xi đặt cho đoạn trích Mỗi truyện nhỏ “Những lòng cao ” có nhan đề tác giả đặt - 4- Giáo án Ngữ văn +Thứ ,khi đọc kỹ thấy bà mẹ không xuất trực tiếp câu chuyện lại tiêu điểm mà nhân vật chi tiết hướng tới để làm sáng tỏ hình tượng người mẹ cao lớn lao tác giả mơ tả & bộc lộ tình cảm quý trọng me qua cái nhìn của bớï,đờng thờ i nói cách tế nhị sâu sắc gian khổ hi sinh mà ngøi mẹ âm thầm, lặng lẽ dành cho đứa -Sự hi sinh người mẹ nào? em tìm chi tiết nói người mẹ En-Ri-Cô ? -Qua em hiểu mẹ En-Ri-Cô người nào? +Không gì có theå so sánh vớ i trái tim ngườ i mẹ -Mẹ hết lòng lo cho En-Ri-Cô có lỗi với mẹ ? +Trước lỗi lầm của ,bố bộc lộ thái độ bằ ng lờ i khuyên -Qua thư em thấy thái độ người bố nào? Tìm chi tiết? +Thảo luận -Theo em điều khiến En-Ri-Cô “xúc động vô cùng” đọc thư bố ? (a, c, d) GV:Pha ̣m Thi Diêu Hù n ̣ ̣ Mẹ thức suốt đêm chăm sóc lo lắng bệnh Mẹ hi sinh thứ con, chí hi sinh tính mạng để cứu sống Yêu thương đời Thiếu lề độ vớ i mẹ lúc cô giáo đến thăm HS thảo luận - “… nhát dao đâm vào tim bố ” - “… bố nén giận ” - “ dấu vết vong ân bội nghóa trán ” - “… thật đáng xấu hổ nhục nhã cho kẻ chà đạp lên tình yêu thương ” -“ Thà bố thấy bội bạc với mẹ ” - “… bố vui lòng đáp lại hôn ” HS trình bày -Tại bố không nói trực tiếp với En-RiCô mà lại viết thư ? +Bởi là tình cảm, điều tế nhị nhiều - 5- 1.Tình yêu thương mẹ En-Ri-Cô -Thức suốt đêm chăm sóc bệnh -Hi sinh cho +Yêu thương 2.Thái độ bố EnRi-Cô Buồn tức giận Thái độ En-Ri-Cô đọc thư bớ Xúc động Giáo án Ngữ văn GV:Pha ̣m Thi ̣Diêu Hù n ̣ nói trực tiếp ,cũng qua thư, người đỡ bị tự ái, xấu hổ trước mặt cha +Mặt khác, người cha muốn có dịp đọc đọc lại để suy ngẫm điều thư Nhưng cha gặp nhiều *Họat động3: Hướng dẫn ghi nhớ -Qua học cần ghi nhớ ? HS nhà làm *Họat động4:Hướng dẫn lụn tập BT1:Hãy chọn đoạn thư có nội dung thể ý nghóa vô lớn lao người mẹ học thuộc đoạn văn BT2:Hãy kể lại việc em lỡ gây khiến bố mẹ buồn phiền +GV gợi ý : -Đó chuyện gì? Xảy ? Ở đâu ? *Ghi nhớ :SGK/ III.Luyện tập: Bài tập1: Bài tập2: -Bố mẹ buồn phiền ? -Những suy nghó tình cảm em sau việc xảy Củng cố : Tình yêu thương mẹ En-Ri-Cô nào? Bố có thái độ En-Ri-Cô có lỗi với mẹ ? 5.Hướng ddẫn nhà : Học Đọc đọc thêm Chuẩn bị tiết : Từ Ghép - 6- Giáo án Ngữ văn GV:Pha ̣m Thi Diêu Huyề n ̣ ̣ Tuần Tiết I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : Ngày dạy 25.8.08 T275 TỪ GHÉP 27.8.08 T174 T37 Giúp hs : - Nắm cấu tạo lọai từ ghép : ghép từ phụ từ đẳng lập - Hiểu ý nghóa lọai từ ghép II.PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC Bảng phụ III.TIẾN TRÌNH LÊN LỚP : 1.Ổn định lớp : 2.Kiểm tra cũ : 3.Bài : ̉ a.Giới thiệu: Ơ lớp biết khái niệm từ ghép Đó từ phức tạo cách ghép tiếng có quan hệ với nghóa Hôm tìm hiều xem từ ghép có loại nghóa lọai từ ghép b.Tở chứ c hoạt đợng Họat động của GV HS Nội dung *Họat động1:Hướ ng ddẫn ôn lại định HS trình bày I.Các loại từ ghép nghóa từ ghép lớp 1.Từ ghép phụ *Họat động2:Hướ ng dẫn tìm hiểu cấu tạo từ ghép phụ từ ghép đẳng lập HS đọc TD 1-SGK trang 13 GV treo2 ví dụ lên bảng - Bà / Ngoại - Thơm / Phưcù 1-Trong từ ghép “ Bà ngoại ”, “Thơm phức ” ví dụ tiếng tiếng chính,tiếng tiếng phụ bổ sung tiếng ? -Chúng ta thử so sánh: Bà / Ngoại Bà / Nội Chúng ta thấy bà ngoại bà nội chung nét nghóa bà nghóa bà ngoại bà nội khác tác dụng bổ sung nghóa tiếng phụ “ngoại” “nội”, tiếng bổ sung nghóa tiếng phụ, tiếng bổ sung tiếng Tương tự: Thơm / phức Thơm / ngát -Các em thấy tiếng đứng trước, tiếng đứng sau? Như vậy, từ ghép có tiếng (đứng trước) tiếng phụ (đứng sau) bổ sung nghóa cho tiếng từ ghép phụ 2.Từ ghép đẳng lập 2-Cho ví dụ khác : - Các em cho biết HS đọc TD2-SGK trang 14 Không phân - 7- Giáo án Ngữ văn từ ghép “quần áo”, “trầm bổng” đâu chính, đâu phụ ? +Vậy từ ví dụ phân tiếng phụ, tiếng Các tiếng bình đẳng với mặt ngữ pháp Những từ ghép người ta gọi từ ghép đẳng lập -Như em thấy có loại từ ghép ? -Em nhắc lại từ ghép phụ? cho ví dụ -Thế từ ghép đẳng lập ? lấy ví dụ *Hoạt động3:Tìm hiểu nghóa từ ghép -So sánh nghóa từ “bà”ø từ “bà ngoại”? -Qua ta rút kết luận nghóa từ :“bà ngoại” hẹp nghóa từ “bà” tức nghóa tiếng phụ hẹp tiếng -Từ ghép đẳng lập:Nghĩa từ quần áo vớ i tiếng quần –áo ? +Như nghóa từ ghép đẳng lập khái quát nghóa tiếng tạo *Họat động4:Hướ ng dẫn luỵntập BT1:Phân lọai từ ghép BT2:Điền tiếng để tạo từ ghép C – P BT3:Tạo từ ghép đẳng lập : GV:Pha ̣m Thi ̣Diêu Huyề n ̣ - Quaàn / áo - Trầm / bổng HS trình bày * Ghi nhớ: SGK II.Nghóa từ ghép Bà:Đàn bà sinh cha mẹ Bà ngọai:Người đàn bà sinh mẹ 1.Nghóa từ ghép phụ: hẹp nghóa tiếng Nghĩa từ quần áo khái quát –trừ u tươ ̣ng từ ng tiếng quần tiếng áo tạo nên nó 2.Ngóa từ ghép đẳng lập: khái quát nghóa tiếng tạo HS làm tập HS trình bày bảng Chính phụ :Lâu đời,xanh ngắ t,nhà máy,cây cỏ, cườ i nụ Đẳ ng lập: Suy nghĩ,chài lướ i, ẳ m ướt,đầu đuôi Điền tiếng Bút chì - Ăn bám Thước kẻ - Trắng xóa Mưa rào - Vui tai Làm quen -Nhát gan HS lên bảng làm sơng mũi Núi Mă ̣t đời mày thích täp Ham Học mê hỏi đẹp đẹp Xinh Tươi - 8- III.LuyẹTừtập p Đ-L ân ghé Bài tập1: Bài tập 2: Bài tập Giáo án Ngữ văn BT4:Giải thích cách dùng từ ghép BT5:a.Có phải thứ hoa màu hồng gọi hoa hồng không? b.Nam nói:”Cái áo dài chị em ngắn quá!”Nói ? c Có phải loại cà chua chua không? Nói “Quả cà chua quá”được không? d.Có phải loài cá máu vàng cá vàng? BT6.(về nhà làm) BT7.(về nhà làm) GV:Pha ̣m Thi Diêu Hù n ̣ ̣ tươi tớt HS trình bày Có thể nói sách, sách danh từ vật tồn dạng cá thể, đếm Còn sách từ ghép đẳng lập có nghóa tổng hợp, chung loại nên nói sách (không thể đếm đươ ̣c) Không Đúng, áo dài loai áo sơ mi… ngắn so với chiều dài (áo dài- DT, ngắn-TT) Không Được.(cà chua-từ ghép C-P,chua tính chất vật) Không.(cá vàng cá kiểng nuôi giải trí) Bài tập 4: Bài tập BT6.(về nhà làm) BT7.(về nhà làm) Củng cố : - Đọc ghi nhớ Hướng ddẫn vềnhà : - Đọc phần đọc thêm SGK trang 16 -17 - Học thuộc ghi nhớ - Xem trước tiết : Liên kết văn - 9- Giáo án Ngữ văn GV:Pha ̣m Thi ̣Diêu Huyề n ̣ Tuần Tiết Ngày dạy 26.8.08 T275 LIÊN KẾT TRONG VĂN BẢN 27.8.08 T473 I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 28.8.08 T474 (bu)ø Giúp hs : - Muốn đạt mục đích giao tiếp văn định phải có tính liên kết Sự liên kết cần thể hai mặt : Hình thức ngôn từ nội dung ý nghóa - Cần vận dụng kiến thức học để bước đầu xây dựng văn có tính liên kết II.PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC Bảng phu ̣ III.PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC Nêu vấn đề-phát vấn- thảo luận-quy nạp kiến thức IV.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC 1.Ổn định lớp 2.Kiểm tra cũ ( không ) 3.Bài a.Giới thiệu: Ở lớp em tìm hiểu “văn phương thức biểu đạt” Qua việc tìm hiểu ấy, em hiểu văn phải có tiêu chuẩn có chủ đề thống nhất, có liên kết mạch lạc nhằm mục đích giao tiếp Như văn tốt phải có tính liên kết mạch lạc - Vậy liên kết văn phải nào? Chúng ta vào tiết học hôm b.Tở chứ c hoạt đợng Họat động của GV HS Nội dung *Hoạt động1:Hướ ng dẫn tìm hiểu TD để HS tìm hiểu vai trò tính liên kết I.Liên kết phương HS đọc TD câu 1a /17 tiện liên kết văn xác định vai trò tính liên kết Chưa -Theo em đọc dòng En-Ri-Cô 1.Tính liên kết hiểu rõ bố muốn nói chưa ? văn Không -Ta biết lời nói hiểu rõ câu văn sai ngữ pháp trường hợp có phải không ? HS thảo luận +Thảo luận -Vậy En-Ri-Cô chưa hiểu rõ (3) Vì câu chưa có liên kết lý ? (1) Vì câu văn viết khó hiểu (2) Vì có câu mục đích chưa thậtrõ ràng (3) Vì câu chưa có liên kết Liên kết -Muốn đoạn vănhiểu phải có tính chất gì? +Như vậy, có câu văn xác, rõ ràng, ngữ pháp chưa đảm bảo làm nên văn Không thể có văn câu, đoạn văn không nối liền Sự nối liền liên kết (VD1 : liên kết nội dung Các câu chưa nối liền cách tự nhiên hợp lý ,chưa liên kết - 10 - Giáo án Ngữ văn GV:Pha ̣m Thi ̣Diêu Hù n ̣ - Mức độ diễn việc nào? (tăng dần)  Phép tương phản xen kẽ tăng (À nghệ thuật người ta gọi tăng cấp tăng tiến) cấp: Lên án gay gắt tên quan phủ - Cho cô biết tác dụng kết hợp2 phép nghệ thuật tương “lòng lang thú” bày tỏ niềm phản tăng cấp văn này? thương cảm người dân trước cảnh thiên tai, thái độ vô trách nhiệm kẻ cầm quyền Giá trị tác phẩm a Giá trị thực: Phản ánh đối lập sống - Qua đoạn văn phân tích, em nêu nhận xét nhân dân sống bọn giá trị nội dung phản ánh nội dung nhân đạo giá trị nghệ quan lại b Giá trị nhân đạo : thuật (ngôn ngữ, hình tượng, nhân vật)? Thể niềm thương cảm tác giả trước sống lầm than cực người dân thiên tai căm ghét thái độ vô trách nhiệm bọn cầm quyền c Giá trị nghệ thuật : Kết hợp phép nghệ thuật tương phản tăng tiến, ngôn ngữ sinh động, câu văn sáng gọn III Ghi nhớ : sgk - Hãy nêu ý nghóa truyện ngắn “Sống chết mặc bay” Củng cố : - Đọc ghi nhớ Dặn dò : - Làm phần luyện tập sgk - Học thuộc ghi nhớ, chuẩn bị : Cách làm văn lập luận giải thích Ngày soạn : Ngữ Văn Tuần 27 Tiết 107 CÁCH LÀM BÀI VĂN LẬP LUẬN GIẢI THÍCH I Yêu cầu : Giúp học sinh - Bước đầu nắm cách thức cụ thể việc làm văn giải thích, điều cần lưu ý lỗi lúc làm II Các bước lên lớp : Ổn định lớp : Kiểm tra cũ : Thế văn lập luận giải thích Bài : - Giới thiệu : Vừa qua vừa tìm hiểu xong kiểu nghị luận chứng minh làm viết Sau học tiết lý thuyết “Tìm hiểu chung lập luận giải thích” Hôm nay, để giúp em nắm vững kiểu tìm hiểu “Cách làm văn lập luận giải thích” Nội dung – Phương thức hoạt động Ghi bảng Hoạt động : Tìm hiểu đề tìm ý I Các bước làm văn lập luận giải - Đề yêu cầu làm gì? (giải thích câu tục ngữ ) thích - Đối với tục ngữ cần giải thích ? Đề : - 194 - Giáo án Ngữ văn GV:Pha ̣m Thi Diêu Huyề n ̣ ̣ ( Làm sáng tỏ nghóa đen, nghóa bóng ý nghóa sâu xa Nhân dân ta có câu tục ngữ :“Đi ) ngày đàng, học sàng - Để tìm nghóa cho câu tục ngữ tra từ điển khôn” Hãy giải thích câu tục ngữ Vậy em cho cô biết nghóa câu tục ngữ gì? (Đi nhiều mở rộng tầm hiểu biết, khôn ngoan Tìm hiểu đề tìm ý trải) * Các em thấy giải thích vắn tắt, chưa đáp ứng yêu cầu hiểu rõ, hiểu sâu Vì mà văn yêu cầu phải giải thích nhiều mặt Vậy muốn làm văn nghị luận giải thích trước hết người viết cần phải nắm vững, hiểu vấn đề nghị luận nêu gì? Có mặt, khía cạnh nào? ý nhóa gì? Nếu không nắm vững điều người viết bị lạc đề, lạc sang kiểu nghị luận chứng minh Và để tìm ý cho văn giải thích tìm câu ca dao hay câu tục ngữ khác có nội dung tương tự Lập dàn  Từ lập dàn cho đề văn Hoạt động : - Em nắc lại cho cô bố cục văn a Mở : giới thiệu câu tục ngữ nghị luận có phần? (3 phần) với ý nghóa sâu xa - Trong đề văn mở cần làm gì? b Thân bài: - Tìm hiểu nghóa đen - Đây phần triển khai việc giải thích - Nghóa bóng Ở phần thân này, bên cạnh tìm hiểu nghóa câu tục - Nghóa sâu ngữ, em cần phải đặt trả lời câu hỏi với mục đích chia nỏ Bên cạnh đó, người viết cần khía cạnh giải thích câu tục ngữ phải đặt trả lời câu hỏi sau: - Đi ngày đâu - Một sàng khôn gì? - Vì ngày đàng học sàng khôn - Đi nào? - Học nào? c Kết bài: - Khẳng định già trị câu tục ngữ Viết : - Kết cần làm gì? Đọc lại sửa chữa - Cho học sinh đọc sgk - Đối với kiểu vậy, làm xong phải đọc lại xem phần mở bài, thân bài, kết có phù hợp * Ghi nhớ : sgk với đề dàn không? Sau sửa chữa choo viết * Vậy em nhắc lại cho cô, muốn làm văn giải thích phải thực bước nào? lời văn giải thích sao? - 195 - Giáo án Ngữ văn Củng cố : Dặn dò : GV:Pha ̣m Thi ̣Diêu Hù n ̣ - Đọc lại ghi nhớ - Học thuộc ghi nhớ - Xem chuẩn bị trước : Luyện tập lập luận giải thích Ngày soạn : Ngữ Văn Tuần 27 Tiết 108 LUYỆN TẬP LẬP LUẬN GIẢI THÍCH I Yêu cầu : Giúp học sinh - Có dịp củng cố chắn biểu cách làm văn giải thích - Biết vận dụng điều để làm văn giải thích cho nhận định, ý kiến vấn đề xã hội văn học gần gũi với văn mà em học, quen thuộc với đời sống em II Các bước lên lớp : Ổn định lớp : Kiểm tra cũ : Kiểm tra chuẩn bị nhà học sinh - Muốn làm văn giải thích, ngøi làm trước hết phải làm ? - Hãy trình bày cách viết phần: mở bài, thân bài, kết luận Bài : - Giới thiệu : Các em tìm hiểu kỹ cách làm văn giải thích Hôm áp dụng kiến thức học trước để áp dụng cho phần “Luyện tập lập luận giải thích” Nội dung – Phương thức hoạt động Ghi bảng Đề : Vì Phạm Duy Tốn lại Hoạt động : - Khi bắt đầu tìm hiểu tìm hiểu vấn đề gì? chọn đặt nhan đề cho truyện + Thể loại, kiểu ngắn “sống chết mặc + Nội dung luận đề bay” + Phạm vi lý lẽ dẫn chứng a Giải nghóa thành ngữ “Sống Hoạt động : Giải thích nhan đề chết mặc bay” - Em giải thích rõ cho người đọc “Sống chết - Nghóa gốc, nghóa đen Những mặc bay” chưa hiểu chữ xuất phát từ đâu? thầy lang mặc sống chết Mang ý nghóa gì? người bệnh (miễn bỏ tiền + Xuất phát từ thầy làng sẵn sàng mặc kệ sống vào túi) chết người bệnh, bỏ tiền vào túi - Nghóa bóng : Chê kẻ ích + Ý nghóa, kẻ có trách nhiệm lại vô trách nhiệm kỷ nghó đến quyền lợi mình, trước an nguy người khác không ý đến người khác - Tại Phạm Duy Tốn lại mang chữ đặt tên cho  Cách việt chưa hiểu truyện ngắn mình? truyện phạm Duy Tốn chừng chưa biết rõ chữ “Sống chết mặc bay nghóa già? Xuất phát từ đâu? (câu mở đầu, mở đoạn) cụm từ + Vì tác phẩm quan phụ mẫu mặc kệ vế thành ngữ “Sống sống chết nhân dân trước nguy đê vỡ Trong lúc hàng ngàn chết mặc bay tiền thầy bỏ túi”, người dân lo lắng hộ đê vui chơi phỡn mà nghóa gốc, nghóa đen thành ngữ trách nhiệm dù người trực tiếp : thầy lang vô trách trông coi việc hộ đê nhiệm, sẵn sàng mặc kệ sống chết người bệnh, bỏ Hoạt động : - 196 - Giáo án Ngữ văn GV:Pha ̣m Thi Diêu Hù n ̣ ̣ - Để đáp ứng yêu cầu đề Trong phần trình bày mình, em giải thích điều rtheo thứ tự nào? + “Sống chết” ? + “Mặc”, “Bay” gì? Theo nghóa đen nghóa bóng nêu lý tác giả lại đặt nhan đề cho tác phẩm - Có nên đảo ngược thứ tự hay không? Vì sao? + Không nên đảo ngược phải hiểu theo nghiã đen trước mở rộng theo nghóa bóng Hoạt động : Sgk đưa lý lẽ, em vào yêu cầu đề cho biết lý lẽ chưa thích hợp cần bớt đi, lý lẽ cần thêm vào? + Lý lẽ chưa thích hợp cần bỏ lý lẽ chưa phải câu trả lời thích đáng cho câu hỏi: Tại Phạm Duy Tốn lại đặt chonhan đề “Sống chết mặc bay” + Những lý lẽ cần phải thêm vào + Lý lẽ có tính chất chuyển đoạn dùng để nối phần giải thích lý tác giả đặt nhan đề cho tác phẩm + Lý lẽ cá tính chất gợi mở trước vào lý lẽ - Như lý lẽ nêu phần sgk nêu lên ý thành ngữ “Sống chết mặc bay” Vậy phải thêm lý lẽ ( Ngay bên bờ tai họa dân, kẻ coi “cha mẹ dân” lại nghóa đến việc tận hưởng thú vui xa hoa, ích kỷ thân mình) Củng cố : Dặn dò : tiền vào túi - Tiếp câu chuyển từ nghóa đen sang nghóa bóng Phạm Duy Tốn chắn không dùng chữ “Sống chết mặc bay” hoàn toàn theo nghóa đen vừa kể mà phải theo nghóa bóng : Chê kẻ ích kỷ, nghó đến quyền lợi mình, không ý đến người khác b Giải thích Phạm Duy Tốn đặt tên tác phẩm “ Sống chết mặc bay” - Trong truyện ông thầy, có quan Nhưng không mà nhan đề “Sống chết mặc bay” lại không thích hợp với nội dung (câu có tính chất chuyển đoạn) - Phạm Duy Tốn có dụng ý chỉgiữ lại cho nhan đề truyện ngắn vế đầu câu thành ngữ ( câu có tính chất gợi mở) _ Luận điểm : Tên quan truyện hoàn toàn bỏ mặc dân, không quan tâm đến sướng khổ , sống chết người dân _ Luận điểm : Ngay bên bờ tai họa dân kẻ coi “cha mẹ dân” lại nghóa đến việc tận hưởng thú vui xa hoa, ích kỷ thân  Lý lẽ phải xắp xếp thành hệ thống rành mạch, hợp lý, không thừa, không thiếu - Khi giải thích vấn đề, phần thân em phải làm gì? - Dựa vào dàn ý viết thành văn - Xem trước : “Những trò lố Va-Ren Phan Bội Châu” Ngày soạn : - 197 - Giáo án Ngữ văn Tuần 28 Tiết 109-110 GV:Pha ̣m Thi ̣Diêu Hù n ̣ Ngữ Văn NHỮNG TRÒ LỐ HAY LÀ VAREN VÀ PHAN BỘI CHÂU I Mục tiêu học : Giúp học sinh - Hiểu giá trị đoạn văn việc khắc họa sắc nét nhân vật Varen Phan Bội Châu với tính cách, đại diện cho lực lượng xã hội phi nghóa nghóa hoàn toàn đối lập ter6n đất nước ta thời Pháp thuộc II Các bước lên lớp : Ổn định lớp : Kiểm tra cũ : Kiểm tra soạn học sinh Bài : - Giới thiệu : “Những trò lố Varen Phan Bội Châu” đời tượng lịch sử Nhà cách mạng Phan Bội Châu sau 20 năm bôn ba hải ngoại để tìm đường cứu nước, đến năn 1925 bị thực dân Pháp bố trí bắt cóc từ Trung Quốc giải nước xử tù chung thân, sau nhờ nhân dân nước đấu tranh đòi thả phải lệnh ân xá - Varen vốn Đảng viên xã hội Pháp, phản bội đảng cử làm toàn quyền Đông Dương Trước ngày chuẩn bị sang Đông Dương nhậm chức, có tuyên bố quan tâm tới vụ Phan Bội Châu Và Nguyễn Ái Quốc viết tác phẩm để phơi bày thực chất Varen Nội dung – Phương thức hoạt động Ghi bảng Hoạt động : Đọc tìm hiểu thích - Giáo viên đọc mẫu đoạn sau mời em đọc tiếp - Em trình bày hiểu biết em Nguyễn Ái Quốc? Tác giả – tác phẩm sgk(giáo viên cho học sinh tìm hiểu thích) Nhân vật : - Varen : Viên toàn quyền Đông Hoạt động : Tìm hiểu văn - Trong tác phẩm có nhân vật chính? Và xâu dựng Dương Do sức ép công luận, theo quan hệ nào? (tương phản, đối lập) thức công bố chăm sóch  Tương phản sống nhân vật đối kháng : Varen– viên quan toàn quyền, kẻ thống trị cụ Phan Bội Châu nghênh tiếp trọng vọng Phan Bội Châu thân phận người tù - Phan Bội Châu : Nhà cách Ở đâu tương phản đối lập nhân vật : bên kẻ thống mạng bị giam tù trị bất lương, bên người cách mạng vó đại thất bại bị Cảnh Varen gặp PhanBội thực dân đàn áp Châu * Varen : - Em phân tích cảnh Varen gặp Phan Bội Châu Hà Nội? - Tôi đem tự đến cho ông (học sinh thảo luận) - Tay phải bắt tay Phan Bội Châu, - Giáo viên hướng dẫn học sinh thảo luận Yêu cầu học sinh tay trái nâng gông trả lời câu hỏi sau: - Có phải có lại, hứa với … - Hiện tượng ngôn ngữ dành cho việc bộc lộ tính chất trung thành cộng tác, hợp lực với nhân vật nào? nước Pháp … ông tất cả,  Varen đối thoại huyên thuyên Phan Bội Châu cho đất nước ông, cho không nói thân ông - Qua ngôn ngữ đối thoại Varen, động tính cách Varen  Varen : Là người phản bộc lộ nào? bội giai cấp vô sản, tên - 198 - Giáo án Ngữ văn GV:Pha ̣m Thi Diêu Huyề n ̣ ̣  Vuốt ve, dụ dỗ, bịp bợm, Phan Bội Châu có cách ứng xử khách bị đồng bọn đuổi khỏi với Varen qua hình thức ứng xử đó, thái độ Phan tập đoàn, kẻ ruồng bỏ lòng tin, giai Bội Châu bộc lộ sao? cấp  Im lặng, phớt lờ coi Varen trước mặt  thái * Phan Bội Châu: độ khinh bỉ bình tónh trước kẻ thù - … nhìn Varen, lời noói Varen - Lời bình tác giả trước tượng im lặng, dửng dưng lọt vào tai Phan Bội Châu chẳng Phan Bội Châu thể giọng điệu nào? có ý nghóa khác “nước đổ khoai” gì? dửng dưng im lặng  Giọng điệu hóm hỉnh, mỉa mai, làm rõ thêm thái độ, tính - … mỉm cười cách kín đáo vô chất Phan Bội Châu hình im lặng cách ruồi lướt * Giáo viên chốt : Varen dùng thủ thuật ăn nói nhằm qua … vuốt ve, dụ dỗ Phan Bội Châu cộng tác với người Pháp Tuy lời lẽ - Nhổ vào mặt Varen vuốt ve, dụ dỗ tính cách liến thoắng, bịp bợm, Phan Bội  Phan Bội Châu vị anh Châu phớt lờ Ông thể thái độ khinh bỉ, kiên cường trước hùng, vị thiên xứ, đấng xả thân kẻ thù độc lập, 20 triệu người - Trong đoạn kết có thêm chi tiết lời anh vòng nô lệ tôn sùng lính lời đoán thêm tác giả giá trị câu truyện có giø khác?  Sự nâng cấp thái độ Phan Bội Châu trước kẻ thù - Sau phân tích trên, em nêu tính chất nhân vật? Hoạt động : Tổng kết Ghi nhớ : sgk - Qua phần tìm hiểu văn em trình bày nợi dung nghệ thuật tác phẩm Hoạt động : Luyện tập (học sinh nhà làm) Củng cố : - Em có nhận xét tính cách nhân vật thái đôï tác giả - Để làm bật nét tính chất tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật gì? Dặên dò : - Học thuộc phần ghi nhớ sgk, xem trước “Liệt Kê” Ngày soạn : Tuần 28 Tiết 111 Ngữ Văn DÙNG CỤM CHỦ VỊ ĐỂ MỞ RỘNG CÂU LUYỆN TẬP I Mục tiêu học : Giúp học sinh TIẾP THEO - Củng cố kiến thức việc dùng chủ-vị để mở rộng câu - Bước đầu biết cách mở rộng câu cụm chủ-vị II Các bước lên lớp : Ổn định lớp : Kiểm tra cũ : Hãy nêu tính cách nhân vật Varen Phan Bội Châu Giải thích cụm từ “những trò lố” nhan đề tác phẩm Bài : - 199 - Giáo án Ngữ văn GV:Pha ̣m Thi ̣Diêu Huyề n ̣ Tìm cụm chủ-vị làm thành phần câu thành phần cụm a Có cụm chủ-vị làm chủ ngữ từ câu Cho iết câu cụm chủ-vị làm thành (khí hậu nước ta ấm áp) cụm phần gì? chủ-vị làm phụ ngữ cụm đôïng từ cho phép (ta quanh năm trồng trọt) b Có cụm chủ-vị làm phụ ngữ cho danh từ “khi” cụm chủ-vị làm phụ ngữ từ “nói”(tiếng chim, tiếng suối nghe hay) c Có cụm chủ-vị làm phụ ngữ cho động từ “thấy” Gộp câu dùng cặp thành câu có cụm chủ-vị làm thành phần câu thành phần cụm từ mà không thay đổi nghóa a Chúng em học giỏi làm cho cha chúng mẹ vui lòng b Nhà văn Hoài Thanh khẳng định đẹp có ích c Tiếng Việt giàu điệu khiến lời nói người Việt Nam ta du dương trầm bổng nhạc d Cách mạng tháng tám thành công khiến cho Tiếng Việt có bước phát triển mới, số Gộp câu vế câu thành câu có cụm chủ-vị phận làm thành phần câu thành phần cụm từ a Anh em hòa thuận khiến hai thân vui vầy b Đây cảnh rừng thông người qua lại c Hàng loạt kịch “tay người đàn bà”, “giác ngộ”, “bên sông đuống”… đời sưởi ấm cho ánh đèn sân khấu khắp miền đất nước - 200 - Giáo án Ngữ văn Củng cố : Dặn dò : GV:Pha ̣m Thi Diêu Huyề n ̣ ̣ - Cho hoïc sinh nhắc lại ghi nhớ - Sửa tập vào - Làm trước chuẩn bị : Luyện nói văn giải thích vấn đề Ngày soạn : Ngữ Văn Tuần 28 Tiết 112 LUYỆN NÓI : BÀI VĂN GIẢI THÍCH MỘT VẤN ĐỀ I Mục tiêu học : Giúp học sinh - Nắm vững vận dụng thành thạo kỹ làm văn lập luận giải thích, đồng thời củng cố kiến thức xã hội văn học có liên quan đến luyện tập - Biết trình bày miệng vấn đề xã hội để thông qua tập nói cách mạnh dạn, tự nhiên trôi trảy II Các bước lên lớp : Ổn định lớp : Kiểm tra cũ : Không Bài : Giới thiệu : Chúng ta tìm hiểu kỹ kiểu nghị luận giải thích Hôm nay, để củng cố kiến thức vừa học hnư luyện tập cho em có trình bày mạnh dạn, tự nhiên trôi chảy trước tập thể lớp vấn đề kiến thức xã hội văn học, cô mời em tham gia vào tiết “luyện nói : văn giải thích vấn đề” Đề : Em giải thích câu tục ngữ : “Ăn nhớ kẻ trồng cây” Hoạt động : Giáo viên kiểm tra làm để nắm chuẩn bị học sinh - Yêu cầu tiết luyện nói : + Đối với người trình bày : - Giữ thái độ bình tónh tự tin, mạnh dan, nhiệt tình - Không lệ thuộc vào giấy tờ viết sẵn, nói điều em hiểu đọc điều em viết - Thật giao lưu với người nghe, ý nói cho lớp nghe + Khi nghe bạn nói em cần phải trật tự, chăm nghe Xem giải thích bạn chỗ thành công, chỗ hạn chế Mạnh dạn nhận xét, lắng nghe đánh giá thầy cô bạn Dàn ý: - Em xác định tính chất yêu cầu đề? Giải thích câu tục ngữ “Ăn nhớ  Giải thích để làm sáng tỏ vấn đề kẻ trồng cây”  Khẳng định lại vấn đề I Mở : - Nêu lận đề đề bài? - Giới thiệu vấn đề lòng biết ơn - Mở có nhiệm vụ gì? - Dẫn câu trích dẫn : câu tục ngữ  Thể rõ luận đề mang định hướng giải thích “Ăn nhớ kẻ trồng cây” - Thân có luận điểm gì? - Câu chuyển ý II Thân bài: Giải thích ý nghóa câu tục ngữ - Quả ? - 201 - Giáo án Ngữ văn GV:Pha ̣m Thi ̣Diêu Huyề n ̣ - Kẻ trồng gi` - Ý nghóa câu.(nghóa rộng) Vì phải nhớ kẻ trồng - Tất thánh tự nhiên mà có - Những người làm thành khó nhọc có - Là đạo đứùc làm người, truyền thống tốt đẹp cưa dân tộc Hiểu ý nghóa câu tục ngữ phải làm gì? - Ghi nhớ công ơn - Có ý thức trân trọng giữ gìn phát huy tạo nên thành III Kết : - Khẳng định vấn đề - Liên hệ thân - Kết em phải làm ? Hoạt động : Thực hành luyện nói - Học sinh xem lại theo tổ cử đại diện trình bày trước lớp + Mở + kết : Tổ + Phần thân : Tổ + Phần thân : Tổ + Phần thân : Tổ - Tập thể lớp góp ý, bổ sung  Giáo viên sơ kết tiết luyện nói, ưu điểm để em khắc phục để tốt Củng cố : Giáo viên đọc số Dặn dò : Chuẩn bị : Ca Huế sông Hương Ngày soạn : Tuần 28 Tiết 113 Ngữ Văn CA HUẾ TRÊN SÔNG HƯƠNG I Mục tiêu học : Giúp học sinh Thấy vẻ đẹp sinh hoạt văn hóa cố đô Huế, vùng dân ca phong phú nội dung giàu có điệu người đỗi tài hoa II Các bước lên lớp : Ổn định lớp : Kiểm tra cũ : - Hãy nêu tính cách nhân vật Varen Phan Bội Châu - Giải thích cụm từ “Những trò lố” nhan đề tác phẩm Bài : Giới thiệu : Theo em nhắc đến Huế người ta thường nhắc tới tiêu biểu nhất?  Xứ Huế vốn tiếng với nhiều đặc điểm vừa nói tới Xứ Huế tiếng với sản vật văn hóa độc đáo, đa dạng phong phú mà ca Huế sản phẩm độc đáo Hôm tìm hiểu thêm vẻ đẹp xứ Huế qua đêm ca Huế sông Hương Nội dung – Phương thức hoạt động Ghi bảng Hoạt động : Đọc văn tìm hiểu thích - 202 - Giáo án Ngữ văn GV:Pha ̣m Thi Diêu Huyề n ̣ ̣ I Giới thiệu tác giả – tác phẩm: I Giới thiệu tác giả – tác phẩm: - Văn sáng tác đăng báo nào? Tác giả : Hà Ánh Minh sgk - Em nêu thể loại tác phẩm?  Đây truyện ngắn sáng tác có tính hư cấu mà bút ký ghi chép lại sinh hoạt văn hóa : Dân ca Huế sông Hương Qua cảnh sinh hoạt mà giới thiệu vẻ đẹp ca cảnh Huế, giới thiệu hiểu biết tác giả nguồn gốc, phong phú điệu dân ca Huế II Tìm hiểu văn Hoạt động : Tìm hiểu văn Vẻ đẹp điệu dân - Mời học sinh đọc tên điệu dân ca Huế? ca Huế - Các dụng cụ âm nhạc nhắc tới bài? Làn điệu Tính chất cung - Chèo cạn bậc thai hò đưa linh  buồn bã - Hò giã gạo, ru  náo nức nồng em, giã vôi, giã hậu tình người điệp, chòi, tiệm nàng  Gần gũi với vun … dân ca Nghệ - Hò lơ, hò ô, xay Tónh Hò Huế lúa, hò nện … thê lòng khát khao nỗi mong chờ, hoài vọng, thiết tha tiếng hát Huế Tương tư khúc, Nam ai, Nam man mác, bình, phụ thương cảm, bi nam xuân, tương vương vấn tư khúc, hành  Không Vui, vân Không Buồn, m Hưởng - Tứ đại cảnh Điệu Bắc Pha Phác Điệu Nam - Các điệu lý: lý hoài xuân, lý sáo, lý hoài nam …  Thể ca Huế sôi nổi, tươi vui, có buồn cảm, bâng khâng, có tiếc thương, óan … Ca Huế có nguồn gốc từ đâu? * Nguồn gốc : Dựa vào phần thích em giải thích nhạc cụ? Đoạn - Ca nhạc dân gian nhạc cung văn cho thấy tài chơi đàn ca công âm đình phong phú nhạc cụ ? - Nhạc cụ : - 203 - Giáo án Ngữ văn GV:Pha ̣m Thi ̣Diêu Hù n ̣ * Như thấy nhạc công đỗi tài hoa, ngón tay công phu, điêu luyện tinh xảo  Từ thấy vẻ đẹp sinh hoạt văn hóa cố đô Huế, vùng dân ca phong phú nội dung, giàu có điệu người đỗi tài hoa - Tại nói nghe ca Huế thú vui tao nhã? - Thời gian, không gian miêu tả ? - Một đêm ca cảnh Huế diễn theo trình tự nào? + Hòa tấu + Hồ - lý + Nhạc cung đình - Cách nghe ca Huế văn có độc đáo? Đàn tranh, đàn nguyệt, đàn tam, tỳ bà, nhị, đàn bầu sáo, cặp sanh - Cách chơi đàn: Ngón nhấn, mổ, võ, ngón bấm, day, chớp, búng, ngón phi, ngón rãi  Tiếng đàn lúc khoan lúc nhặt làm nên tiết tấu xao động tận đáy hồn người  Thú tao nhã : Ca Huế cao, lịch sự, nhã nhặn duyên dáng Vẻ đẹp ca cảnh Huế đêm trăng sông - Quang cảnh sông nước đẹp huyền ảo thơ mộng - Nghe nhìn trực tiếp ca công, cách ăn mặc, cách chơi đàn * Ghi nhớ : sgk Củng cố : Dặn dò : Phần luyện tập Chuẩn bị : “Liệt Kê” Ngày soạn : Tuần 29 Tiết 114 Ngữ Văn LIỆT KÊ I Mục tiêu học : Giúp học sinh - Hiểu phép liệt kê, tác dụng phép liệt kê? - Phân biệt kiểu liệt kê II Các bước lên lớp : Ổn định lớp : Kiểm tra cũ : - Dùng cụm chủ-vị để mở rộng câu - Em nêu vẻ đẹp điệu dân ca Huế Đọc phần ghi nhớ Bài : Giới thiệu : Trong sinh hoạt đời thường, đôi lúc nói viết ta hay diễn tả hàng loạt vật, việc Đó biện pháp liệt kê Vậy biện páhp liệt kê nào? Bài học hôm cô giúp em hiểu liệt kê cấu tạo ý nghóa Học sinh đọc đoạn văn I Liệt kê ? Cấu tạo ý nghóa đoạn văn có giống khác nhau? VD: bên cạnh ngài, mé tay trái, bát yến hấp đường phèn để khay khảm, khói bay nghi ngút, tráp đồi mồi chữ nhật để mở, ngăn bạc đầy trầu vàng, cau đậu, rễ tía, hai bên ống thuốc bạc, đồng hồ vàng, dao chuôi - 204 - Giáo án Ngữ văn GV:Pha ̣m Thi Diêu Huyề n ̣ ̣ gaø,naøo ống vôi chạm, ngoái tay, ví thuốc, quản thuốc tăm trông - Em hiểu phép liệt kê? mà thích mắt  Xét cấu tạo: Có kết cấu tương - Từ ví dụ em tìm số ví dụ tương tự tự khác  Xét ý nghóa: Chúng nói (ca Huế sông Hương) vạt chung quanh quan lớn * Ghi nhớ: (SGK) - Gọi học sinh đọc ví dụ sgk II Các kiểu liệt kê: cấu tạo: - Xác định phép liệt kê câu ấy? VD 1: Toàn thể dân tộc VN … tinh - Xét cấu tạo phép liệt kê có khác nhau? - Như cho cô biết xét cấu tạo iệt kê phân thần, lực lượng, tính mạng, cải để giữ vựng tự độc lập biệt nào?  Liệt kê không theo cặp VD : Tòan thể dân tộc Vịêt Nam … tinh thần lực lượng giữ vững tự độc lập  liệt kê theo cặp - Học sinh đọc ví dụ sgk Ý nghóa : - Xét theo ý nghóa phân biệt liệt kê sao? VD 2a : Tre, nứa, trúc, mai, vầu, chục loại khác mầm non măng mọc thẳng  Các từ liệt kê thay đổi vị trí thứ tự  Liệt kê không tăng tiến VD 2b : Tiếng Việt nước ta phản ánh hình thành trưởng thành xã hội Việt Nam … tập thể nhỏ gia đình, họ hàng, làng xóm … dân tộc, quốc gia  Các từ liệt kê không thay - Em hệ thống lại kiến thức vừa học đổi vị trí, thứ tự  Liệt kê tăng tiến Bài tập : Tinh thần yêu nước nhân dân ta * Ghi nhớ : Sgk - Tìm phép liệt kê văn ? III Bài tập Các câu có phép liệt kê : + Chúng ta … Bà Trưng, Bá Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung …  Tăng tiến theo thời gian Bài tập : Tìm phép liệt kê đoạn văn sau ? + Từ cụ già…ruộng cho phủ  Theo cặp + Nghóa phải sức … lãnh đạo  Không theo cặp a + … lòng đường, vỉa hè, - 205 - Giáo án Ngữ văn GV:Pha ̣m Thi ̣Diêu Hù n ̣ cửa tiệm + Những cu li … viên quan uể oải bước  Liệt kê không theo cặp, không thao hướng tăng tiến b Điện gật, dùi đâm, dao cắt lửa nung Tìm phép liệt kê đoạn thơ sau : Củng cố : Dặn dò : - Học sinh đọc lại ghi nhớ - Học bài, làm tập - Chuẩn bị Ngày soạn : Ngữ Văn Tuần 29 Tiết 115 TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN BẢN HÀNH CHÍNH I Mục tiêu học : Giúp học sinh - Nắm hiểu biết chung văn hành : mục đích nội dung yêu cầu văn hành thường gặp sống II Các bước lên lớp : Ổn định lớp : Kiểm tra cũ : Không Bài : Giới thiệu : Ở học kỳ lớp em làm quen với loại : đơn, nghỉ học, đơn xin học nghề … văn hành Tiết học hôm tìm hiểu thêm loại văn thường dùng sống để biết, nhận dạng biết trình bày cho chúng với quy cách loại văn hành - 206 - Giáo án Ngữ văn GV:Pha ̣m Thi Diêu Hù n ̣ ̣ Hoạt động : Hướng dẫn học sinh tìm hiểu văn hành ? - Giáo viên gọi học sinh đọc văn 1, 2, sgk  Văn : Thông báo Văn : Kiến nghị Văn : Báo cáo - Khi người ta cần viết biên thông báo, kiến nghị báo cáo ? - Ba văn có giống khác ?  Giống : * Về hình thức trình bày theo số mục định (theo mẫu) thiết phải ghi rõ - Quốc hiệu - Tên thật, chức vụ người nhận hay tên quan nhận văn - Ghi rõ nội dung đề nghị yêu cầu, báo cáo - Ghi rõ ngày, tháng, năm lý tên người gửi văn  Khác : Về mục đích nội dung cụ thể văn - Hình thức trình bày văn có khác với văn bản, truyện, thơ mà em học ?  Thơ, văn có hư cấu, tưởng tượng, ngôn ngữ thơ văn viết theo phong cách ngôn ngữ nghệ thuật Còn văn hành không dùng hư cấu tưởng tượng, ngôn ngữ văn hành ngôn ngữ hành - Em thấy có loại văn tương tự văn không ? - Từ văn người ta gọi văn hành Vậy em rút đặc điểm loại văn ? - Các tìn cần thiết viết văn hành - 207 - I Tìm hiểu Mục đích a ví dụ : Thông báo  Truyền đạt nhằm phổ biến nội dung, yêu cầu b ví dụ : Đề nghị (kiến nghị)  Nhằm đề xuất nguyện vọng, ý kiến c ví dụ : Báo cáo  Tổng kết công việc làm để cấp biết Hình thức trình bày : * Ghi nhớ : Sgk / 110 III Luyện tập - Tình số : Văn thông báo - Tình số : Văn báo cáo - Tình số : Đơn xin nghỉ học - Tình số : Văn đề nghị Giáo án Ngữ văn Củng cố : Dặn dò : GV:Pha ̣m Thi ̣Diêu Hù n ̣ Nhắc lại văn hành ? Chuẩn bị : “Quan âm Thị Kính” Ngày soạn Ngữ Văn Tuần 29 Tiết 116 TRẢ BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ I Mục tiêu học : Giúp học sinh - Cùng cố kiến thức học nghị luận giải thích - Đánh giá làm so với yêu cầu đề làm tốt sau II Các bước lên lớp : Ổn định lớp : Trả kiểm tra - Giáo viên ghi đề lên bảng - Định hướng đề + Thể loại : Giải thích + Viết điều ? (yêu cầu đề) - Nhận xét giáo viên Ưu điểm : Đa số em làm thể loại, có nhiều trình bày tốt, lời văn hay Khuyết điểm : Vẫn trường hợp viết sai tả, số em tùy tiên, lan man bố cục chưa hợp lý - 208 - ... ̣m Thi Diêu Hù n ̣ ̣ Ngày dạy29.8.08 T 275 T 374 T 471 Tiết 5-6 :Cuộc chia tay búp bê (buứ 2.9) Tiết :Bố cục văn 1.9.08 T 173 T 275 Tiết :Mạch lạc văn 3.9.08 T 174 KẾT QUẢ CẦN ĐẠT-SGK/20 Tiết 5,6 Vănbản... văn bản ̀ ̉ *KẾ T QUA CÂN ĐẠT:SGK/ 47 Tiế t 13 Ngay day 15.9.08 T 173 T 275 Những câu hát than thân 16.9.08 T 374 ̀ I.MỤC TIÊU CÂN ĐẠT: Gióp hs N¾m nội dung, ý nghĩa số hình thức nghệ tht tiªu... GV:Pha ̣m Thi ̣Diêu Huyề n ̣ Tuầ n Tiế t 16 Ngày da ̣y 17. 9.08 T 473 LUYỆN TẬP TẠO LẬP VĂN BẢ N 20.9.08 T 275 T 474 (buø) 23.9.08 T 275 T 374 ̀ I.MỤC TIÊU CÂN ĐẠT: Giúp hs: -Củng cố kiế n