Thời lượng 5’ Hoạt động 1 : Giáo viên hướng dẫn học sinh : Nêu lại đề, tập trung phân tích tìm hiểu đề.. Qua việc yêu cầu nhắc lại đề một cách chính xác, giáo viên rèn luyện cho học sin
Trang 1Ngày soạn:12-9-2008 Bài dạy :
Tiết :15
I.MỤC TIÊU:
-1.Kiến thức :
- Nắm được cách viết bài nghị luận về một tư tưởng, đạo lí, cĩ ý thức và khả năng tiếp thu những quan niệm đúng đắn và phê phán những quan niệm sai lầm về tư tưởng, đạo lí
Giúp học sinh nhận biết những thiếu sót, sai lầm của mình, rút ra bài học kinh nghiệm cho bài tới Giúp các em biết nghiên cứu, tư duy, và sáng tạo
-2.Kỹ năng: Phân tích đề, lập dàn ý, và các phương pháp khác
-3 Thái độ: Bồi dưỡng lịng say mê văn học
II.PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC: Thực hành
III CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ :
Chuẩn bị của thầy : Chấm bài, thống kê điểm.
Chuẩn bị của trò: Học sinh ôn lại kiến thức theo hướng dẫn của giáo viên
IV.TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY :
-Ổn định tổ chức : (1phút) Kiểm tra sĩ số, mặc đồng phục, vệ sinh phòng học -Kiểm tra bài cũ :Trả bài cho từng học sinh
Thời
lượng
5’ Hoạt động 1 :
Giáo viên hướng dẫn
học sinh :
Nêu lại đề, tập trung
phân tích tìm hiểu đề
Em hãy nhắc lại đề
bài viết, nêu những
lưu ý cần thiết về đề
Qua việc yêu cầu
nhắc lại đề một cách
chính xác, giáo viên
rèn luyện cho học sinh
thói quen đọc kĩ đề,
biết chú ý những dấu
hiệu quan trọng để
phân tích đúng đề
Qua thao tác nầy cũng
nắm được học sinh
nào đọc kĩ đề hay
không Kết hợp liên
hệ, so sánh và phân
tích các đề văn khác
-Trong quá trình làm
bài, em đã vận dụng
những yêu cầu đó như
Hoạt động 1 :
Học sinh nêu lại đề, tập trung phân tích tìm hiểu đề
*Nhắc lại những yêu cầu :
-Về kiến thức và kĩ năng
- Về đề tài
-Về phương pháp
- Về bố cục (mở bài, thân bài, kết bài )
- Về liên kết ( liên kết hình thức: phép lặp, phép thế, phép nối Liên kết nội dung : Sự liên quan giữa các câu, các đoạn )
I / Nhắc lại đề bài :
Em hãy trả lời câu hỏi sau của nhà thơ Tố Hữu:
Ôi ! Sống đẹp là thế nào hỡi bạn?
II/ Đáp án:
a) Tìm hiểu đề
- Câu thơ của Tố Hữu viết dưới dạng câu hỏi, nêu lên vấn đề sống đẹp trong đời sống của mỗi người Đây là vấn đề cơ bản mà mỗi người muốn xứng đáng là con người cần nhận thức đúng và rèn luyện tích cực
- Để sống đẹp, mỗi người cần xác định: lí tưởng (mục đích) đúng đắn, cao đẹp; tâm hồn,
tình cảm lành mạnh nhân
hậu; trí tuệ (kiến thức) mỗi ngày thêm mở rộng; hành
động tích cực, lương thiện
Với thanh niên, HS, muốn trở
thành người sống đẹp, cần
thường xuyên học tập và rèn luyện để từng bước hồn thiện nhân cách
Trang 210’
thế nào?
*Nhắc lại những yêu
cầu :
Hoạt động 2 :
Giáo viên hướng dẫn
học sinh thảo luận,
xây dựng đáp án
Giáo viên nhận xét và
bổ sung cho hoàn
chỉnh dàn bài và yêu
cầu cần đạt
Hoạt động 3 :
Giáo viên nhận xét:
Những ưu khuyết
điểm của học sinh
trong quá trình làm
Hoạt động 2 :
Học sinh tham gia thảo luận, xây dựng đáp án theo sự hướng dẫn của thầy giáo
Hoạt động 3 :
Học sinh lắng nghe nhận xét của thầy giáo: Những ưu khuyết điểm của học
- Như vậy, bài làm cĩ thể hình thành 4 nội dung để trả lời câu hỏi của Tố Hữu: lí tưởng đúng; tâm hồn lành mạnh; trí tuệ mở rộng; hành động tích cực
- Với đề văn này, ta cĩ thể sử dụng các thao tác lập luận:
giải thích (sống đẹp); phân
tích (các khía cạnh biểu hiện
của sống đẹp); chứng minh,
bình luận (nêu những tấm gương người tốt, bàn cách thức rèn luyện để sống đẹp, phê phán lối sống ích kí, vơ trách nhiệm, thiếu ý chí, nghị lực, )
- Dẫn chứng: chủ yếu dùng tư liệu thực tế, cĩ thể lấy dẫn chứng trong thơ văn nhưng khơng cần nhiều (tránh lạc sang nghị luận văn học)
- Đề tài nghị luận về tư tưởng, đạo lí vơ cùng phong phú, bao gồm các vấn đề về nhận thức (lí tưởng, mục đích sống); về tâm hồn, tính cách (lịng yêu nước, lịng nhân ái,
vị tha, bao dung, độ lượng; tính trung thực, dũng cảm, chăm chỉ, cần cù, thái độ hồ nhã, khiêm tốn; thĩi ích kỉ, ba hoa, vụ lợi, ); về các quan
hệ gia đình (tình mẫu tử ,tình anh em, ), quan hệ xã hội (tình đồng bào, tình thầy trị, tình bạn, ) và về cách ứng
xử, những hành động của mỗi người trong cuộc sống,…
- Các thao tác lập luận cơ bản thường được sử dụng trong kiểu bài này là: giải thích, phân tích, chứng minh, so sánh, bác bỏ, bình luận
III/ Những ưu khuyết điểm của học sinh trong quá trình làm bài:
a) Ưu điểm:
- Một số em biết phương
Trang 34’
bài
Giáo viên cho học
sinh tự nhận xét bài
viết của mình Đã
nhận thức đúng vấn
đề trọng tâm, phạm
vi, mức độ tư liệu mà
đề yêu cầu hay chưa ?
Những kiến thức về
đời sống, về tác phẩm
văn học cần huy động
ra sao ? Bài viết đã
đáp ứng được bao
nhiêu yêu cầu ? Còn
thiếu những gì ? Nếu
viết lại thì sẽ bổ sung
như thế nào ?
Hoạt động 4 :
Giáo viên nhận xét
một số lỗi của bài
viết
Hoạt động 5 :
Trả bài và biểu
dương, nhắc nhở
sinh trong quá trình làm bài, tự nhận xét bài viết của mình qua việc đối chiếu với dàn ý và các yêu cầu vừa nêu
Hoạt động 4 :
Học sinh lắng nghe nhận xét một số lỗi của bài viết, trao đổi hướng sửa chữa các lỗi về nội dung, về hình thức
Nhận xét một số lỗi về dùng từ
Hoạt động 5 :
Học sinh đọc bài văn của mình theo yêu cầu của thầy giáo
xã hội Biết vận dụng những thao tác giải thích, chứng minh, bình luận
- Biết chọn một số dẫn chứng tiêu biểu để chứng minh
- Nhiều em cố gắng làm bài, có ý thức trong việc học văn, có tiến bộ trong việc dùng từ đặt câu
b)Nhựơc điểm:
+Lỗi về phương pháp: Một số ít học sinh khác chưa biết làm một bài văn nghị luận, chưa biết làm nhập đề
Phần thân bài chưa biết lập dàn ý, trình bày luận điểm còn lộn xộn
Chưa biết giới hạn đề bài Chưa có cái nhìn khái quát hệ thống
Chưa biết cách trích dẫn dẫn chứng trong một bài văn dẫn chứng không giới thiệu, không phân tích không đặt trong ngoặc kép Một số em lỗi chính tả còn nhiều, còn viết số, dùng kí hiệu )
+Lỗi về dùng từ:
Dùng từ địa phương:
Vinh vang – vinh quang Sấu - xấu
+Chữa một số câu sai: + Sai về ngữ pháp:
Viết câu thiếu chủ ngữ do không biết dùng các giới từ (với, bằng)
Sửa lại
IV/ Đọc văn mẫu :
Chọn hai bài có điểm cao và hai bài điểm thấp đọc cho lớp nghe
V/ Thông báo và thống kê
Trang 4Chọn mọt số bài có
điểm cao đọc cho lớp
nghe
điểm:
Điểm yếu: 14%
Điểm trung bình trở lên:
59%
Điểm khá: 27%
* Củng cố kiến thức : (4 phút )
* Bài tập về nhà : (1 phút ) Về nhà xem lại bài làm và đọc kĩ lời phê của giáo viên
Tự sửa các lỗi về dùng từ, đặt câu, bố cục, liên kết
Trao đổi bài cho bạn để cùng nhau rút kinh nghiệm
Xây dựng lại dán ý chi tiết và viết lại ít nhất là một đoạn văn trong bài viết Lưu bài viết trong hồ sơ học tập để tham khảo và rút kinh nghiệm cho các bài làm văn tiếp theo
V RÚT KINH NGHIỆM:
Trang 5