BÀI 19: MỘT SỐ THÂN MỀM KHÁCI.Một số đại diện: Quan sát các đặc điểm đặc trưng của mỗi đại diện thân mềm Tiết 20 Bài 19... Các đặc điểm đặc trưng của mỗi đại diện thân mềm Đại Đặc di
Trang 2Câu hỏi: Trai tự vệ bằng cách nào?Cấu tạo ngoài của trai đảm bảo cách tự vệ đó có hiệu quả?
Trang 3PHÒNG GIÁO DỤC ĐÀO TẠO QUẬN TÂN BÌNH
TRƯỜNG THCS HOÀNG HOA THÁM
Trang 4Bạch tuộc Mực
Sò
Ốc vặn Ốc sên
Trang 5BÀI 19: MỘT SỐ THÂN MỀM KHÁC
I.Một số đại diện:
Quan sát các đặc điểm đặc trưng của mỗi đại diện thân mềm
Tiết 20
Bài 19
Trang 6Đại
Đặc diện điểm điểm
Ốc sên
Mực Bạch
tuộc
Sò Ốc
vặn
Môi trường sống
Lối sống
1)Hoàn thành bảng điền dưới đây về các đặc điểm đặc trưng của mỗi đại diện thân mềm
Trang 7OÁC SEÂN
Trang 8vỏ ốc
Tua miệng tua đầu
chân
2
thân Hình 19.1 Ốc sên sống trên cạn
Trang 9con mực
Trang 10mắt Vây bơi
thân Tua dài
3 1
4
Trang 11BẠCH TUỘC
Trang 12Hình 19.3 Bạch tuộc
Sống ở biển giống như mực nhưng chỉ có 8 tua, mai lưng tiêu giảm, săn mồi tích cực có giá trị thực phẩm.
Trang 13Hình 19.4 Sò
Sò có 2 mảnh vỏ, sống ở ven biển
Biển nước ta có vài chục loài sò khác nhau Sò huyết là đặc sản, có giá trị xuất khẩu
Trang 14naép oác
Trang 15Các đặc điểm đặc trưng của
mỗi đại diện thân mềm
Đại
Đặc diện điểm điểm
Ốc sên Mực Bạch tuộc Sò Ốc vặn Môi trường sống Lối sống Cấu tạo Trên cạn Di chuyển chậm chạp trên cạn Biển Bơi lội tự do -8 tua ngắn -2 tua dài -giác bám -mắt -thân -vây bơi Biển -8 tua ngắn -mai lưng tiêu giảm Bơi lội tự do Ven biển Vùi mình trong cát -cấu tạo giống trai sông
-có 2 mảnh vỏ
Nước ngọt
Sống ao, ruộng
-có 1 vỏ xoắn ốc
-nắp vỏ -trứng phát triển thành con non trong khoang áo ốc mẹ
-vỏ ốc -đỉnh vỏ -tua đầu -tua miệng -thân -chân
Trang 16-Ốc sên ăn thực vật và có hại cho cây trồng.
-Mực, bạch tuộc, sò, ốc vặn có giá trị thực phẩm và một số có giá trị xuất khẩu.
Trang 17BÀI 19: MỘT SỐ THÂN MỀM KHÁC.
I.Một số đại diện:
-Ốc sên: +Sống trên cạn, nơi đất ẩm có nhiều bụi cây,
bất đối xứng.
+Khi phát triển nhiều gây hại cho mùa màng.
Trang 18BÀI 19: MỘT SỐ THÂN MỀM KHÁC.
I.Một số đại diện:
-Mực: sống ở biển, bơi lội tự do, đối xứng hai bên có
8 tua ngắn, 2 tua dài
Trang 19BÀI 19: MỘT SỐ THÂN MỀM KHÁC.
I.Một số đại diện:
-Bạch tuộc: sống ở biển, bơi lội tự do, đối xứng tỏa tròn
có 8 tua.
Trang 20BÀI 19: MỘT SỐ THÂN MỀM KHÁC.
I.Một số đại diện:
-Sò: sống ven biển, vùi mình trong cát, đối xứng hai bên.
Trang 21BÀI 19: MỘT SỐ THÂN MỀM KHÁC.
I.Một số đại diện:.
-Ốc vặn: sống ở nước ngọt, bất đối xứng.
Trang 22Tiểu kết
Ốc sên: +Sống trên cạn, nơi đất ẩm có nhiều bụi cây,
bất đối xứng.
+Khi phát triển nhiều gây hại cho mùa màng.
-Mực: sống ở biển, bơi lội tự do, đối xứng hai bên có
8 tua ngắn, 2 tua dài
-Bạch tuộc: sống ở biển, bơi lội tự do, đối xứng tỏa tròn
có 8 tua.
-Sò: sống ven biển, vùi mình trong cát, đối xứng hai bên.
BÀI 19: MỘT SỐ THÂN MỀM KHÁC.
I.Một số đại diện:.
Trang 23Tìm các đại diện thân mềm tương tự mà em gặp ở địa phương
Con Sên
Trang 24BÀI 19: MỘT SỐ THÂN MỀM KHÁC.
II.Một số tập tính ở thân mềm.
Câu hỏi:
-Câu hỏi1:Hệ thần kinh của giun đốt có đặc điểm gì?
Trả lời:Hệ thần kinh kiểu chuỗi hạch.
Trang 25-Câu hỏi 2: Hệ thần kinh của thân mềm có đặc điểm gì
khác so với giun đốt?
Trả lời:
-Hệ thần kinh thân mềm phát triển và tập trung hơn Giun đốt ,hạch não phát triển.
-Mực có “hộp sọ”.
-Thần kinh phát triển là cơ sở cho các giác quan và tập tính phát triển.
Trang 26BÀI 19: MỘT SỐ THÂN MỀM KHÁC I.Một số đại diện:
II.Một số tập tính ở thân mềm.
1.Tập tính đẻ trứng ở ốc sên:
Tập tính đẻ trứng ở ốc sên: Ốc sên đào hốc sâu rồi chui xuống đẻ trứng vào đó, ốc sên con
ra đời sau vài tuần.
Trang 27Thảo luận và trả lời các câu hỏi:
1 Ốc sên tự vệ bằng cách nào?
2 Ý nghĩa sinh học của tập tính đào lỗ đẻ trứng của ốc sên.
Trang 28BÀI 19: MỘT SỐ THÂN MỀM KHÁC I.Một số đại diện:
II.Một số tập tính ở thân mềm.
1 Ốc sên tự vệ bằng cách nào?
Trả lời: Ốc sên bò chậm chạp, không trốn chạy được trước sự
tận công của kẻ thù nên ốc sên tự vệ bằng cách co rụt cơ thể vào trong vỏ ốc Nhờ lớp vỏ cứng rắn, kẻ thù không có cách nào ăn được phần mềm của cơ thể chúng.
Trang 292 Ý nghĩa sinh học của tập tính đào lỗ đẻ trứng của ốc sên.
Trả lời: Ốc sên đào lỗ đẻ trứng có ý nghĩa sinh học
là bảo vệ trứng khỏi kẻ thù.
Trang 30BÀI 19: MỘT SỐ THÂN MỀM KHÁC.
I.Một số đại diện:
II.Một số tập tính ở thân mềm.
1.Tập tính đẻ trứng ở ốc sên:
2.Tập tính ở mực:
Trang 31Mực dấu mình trong rong rêu,
bắt mồi bằng tua dài, tua ngắn
dùng để đưa mồi vào miệng
Bị tấn công, mực phun hoả mù để trốn từ túi mực
Trang 32Thảo luận và trả lời các câu hỏi:
1 Mực săn mồi như thế nào? trong hai cách:
Đuổi bắt mồi và rình mồi một chỗ(đợi mồi đến để bắt).
2 Mực phun chất lỏng màu đen để săn mồi hay tự vệ?
-Hỏa mù mực che mắt động vật khác nhưng bản thân mực có thể nhìn rõ để chạy trốn không?
Trang 331 Mực săn mồi như thế nào? trong hai cách: Đuổi bắt mồi và rình mồi một chỗ(đợi mồi đến để bắt).
Trang 342.Mực phun chất lỏng màu đen để săn mồi hay tự vệ? -Hỏa mù mực che mắt động vật khác nhưng bản thân
mực có thể nhìn rõ để chạy trốn không?
Trả lời:
+Tuyến mực phun ra mực dùng để tự vệ là chính, hỏa mù của mực phun ra làm tối đen cả một vùng nước, tạm thời che mắt kẻ thù, giúp mực đủ thời gian chạy trốn.
+Mắt mực có số lượng tế bào thị giác rất lớn có thể nhìn rõ phương hướng để chạy trốn kẻ thù
Trang 35Câu hỏi : Nhờ đâu các giác quan và tập tính của các thân mềm thích nghi với lối sống đảm bảo sự tồn tại của loài?
Trả lời: Nhờ thần kinh phát triển nên ốc sên, mực và các thân mềm khác có giác quan phát triển và có nhiều tập tính thích nghi với lối sống đảm bảo sự tồn tại của loài.
Trang 36BÀI 19: MỘT SỐ THÂN MỀM KHÁC.
I.Một số đại diện:
II.Một số tập tính ở thân mềm.
Tiểu kết:
Nhờ thần kinh phát triển nên ốc sên, mực và
các thân mềm khác có giác quan phát triển và có nhiều tập tính thích nghi với lối sống đảm bảo sự tồn tại của loài.
Ví dụ :
-Tập tính đẻ trứng ở ốc sên
Trang 37Câu 1:Em thường gặp ốc sên ở đâu? Khi bò ốc sên để lại dấu vết trên lá như thế nào?
Câu 2:Nêu một số tập tính ở mực.
Trang 38Bài tập trắc nghiệm: Chọn câu đúng.
1.Động vật không có vỏ cứng
đá vôi bao ngoài cơ thể là:
a.Sò b.Ốc sên.
c.Bạch tuộc d.Nghêu.
Đáp án: c
2.Động vật thân mềm sống
ở trên cạn:
a.Bạch tuộc b.Mực.
3.Đặc điểm của mực khác
với bạch tuộc là:
a.Có mai cứng ở phía lưng.
b.Sống ở biển.
Trang 39Em có biết?
Ốc anh vũ họ hàng với mực nhưng vẫn còn vỏ
phủ ngoài cơ thể như vỏ ốc Số tua miệng của
chúng nhiều (khoảng 94 cái), không có giác bám Ốc anh vũ xuất hiện sớm trên hành tinh nên
được coi là “hóa thạch sống”.
Ốc anh vũ
Trang 40Em có biết?
Biển nước ta có loài trai tượng họ hàng với trai sông nhưng vỏ dài trên dưới 1m, nặng 1tạ Con trai lượng lớn nhất, vỏ dài 1,4m nặng tới 250kg (riêng phần thịt đã nặng tới 30kg).
Trang 41Em có biết ?Tập tính của bạch tuộc?
Trang 42-Học bài.
-Trả lời 2 câu hỏi trang 67 SGK.
-Chuẩn bị bài 20: Thực hành: Quan sát một số thân mềm