Liệt kê theo trình tự sự việc , yếu tố -> Không theo từng cặp... Liệt kê theo trình tự sự việc , yếu tố -> Không theo từng cặp.. Không thể thay đổi thứ tự vì các bộ phận liệt kê được sắp
Trang 1Tìm cụm C-V trong các câu sau và cho biết nó đóng vai trò gì trong câu?
Trang 2Kiểm tra bài cũ
• Em hãy kể tên các biện pháp tu từ đã học trong ch ơng trình Ngữ văn lớp 6 và kỳ I lớp 7 ?
- Cỏc biện phỏp tu từ đó học : so sỏnh, nhõn hoỏ, ẩn dụ, hoỏn dụ, chơi chữ, điệp ngữ
Trang 3vàng, cau đậu, rễ tía, hai bên nào ống thuốc bạc, nào đồng hồ vàng, nào dao
chuôi ngà, nào ống vôi chạm, ngoáy tai, ví thuốc, quản bút, tăm bông trông
mà thích mắt.[ ] Ngoài kia, tuy mưa gió ầm ầm, dân phu rối rít, nhưng trong này xem chừng tĩnh mịch, nghiêm trang lắm[ ]
Trang 4Bên cạnh ngài, mé tay trái, bát yến hấp đường phèn, để trong khay
khảm, khói bay nghi ngút; tráp đồi mồi chữ nhật để mở, trong ngăn bạc đầy
những trầu vàng, cau đậu, rễ tía, hai bên nào ống thuốc bạc, nào đồng hồ
vàng, nào dao chuôi ngà, nào ống vôi chạm, ngoáy tai, ví thuốc, quản bút, tăm bông trông mà thích mắt.[ ] Ngoài kia, tuy mưa gió ầm ầm, dân phu rối rít, nhưng trong này xem chừng tĩnh mịch, nghiêm trang lắm[ ]
Trang 5Liệt kê là sắp xếp nối tiếp hàng loạt từ
hay cụm từ cùng loại để diễn tả đầy đủ hơn, sâu sắc hơn những khía cạnh khác nhau
của thực tế, hay của tư tưởng, tình cảm
của thực tế, hay của tư tưởng, tình cảm.
Trang 6“Bởi vì không lúc nào là lúc không có máy bay sục tìm , hễ chúng
nhìn thấy một dấu hiệu nào chứng tỏ có người đang sống , dù là một
cái thìa gò bằng vỏ na-pan sáng chói hoặc một tí đất rơi vãi , một luống khoai đang đào dở , chúng cũng không tiếc gì bom , ít ra cũng
là vài trận pháo cối Đất đá tơi vụn ra , càng tơi vụn hơn , càng trơ
trụi hơn , càng hoang tàn hơn ”
(Chu Cẩm Phong )
=> Tô đậm tính chất bề bộn của hiện thực và
tính chất ác liệt của chiến tranh
Trang 7b. Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng , tính
mạng và của cải để giữ vững quyền tự do , độc lập ấy
a Liệt kê theo trình tự sự việc , yếu tố -> Không theo từng cặp
b Có quan hệ từ “và” -> Liệt kê theo từng cặp
(Thường dùng quan hệ từ đẳng lập như : và , với, hay…)
-> Cấu tạo
Trang 8a Liệt kê theo trình tự sự việc , yếu tố -> Không theo từng cặp
( Thường dùng quan hệ từ đẳng lập như: và,với ,hay…)
Cấu tạo
*VD2: Sgk-105
a Tre , nứa , trúc , mai , vầu mấy chục loại khác nhau , nhưng cùng một
mầm non măng mọc thẳng
b Tiếng Việt của chúng ta phản ánh sự hình thành và trưởng thành của
xã hội Việt Nam , của tập thể nhỏ là gia đình , họ hàng , làng xóm và của
tập thể lớn là dân tộc , quốc gia.
Vầu , tre , nứa , mai , trúc
trưởng thành và hình thành Làng xóm , họ hàng , gia đình
Ý nghĩa
a Có thể thay đổi các bộ phận liệt kê mà lôgíc và ý nghĩa của câu không bị ảnh hưởng
b. Không thể thay đổi thứ tự vì các bộ phận liệt kê được sắp xếp theo mức độ tăng tiến
=> Liệt kê không tăng tiến
=>Liệt kê tăng tiến
Trang 9a Liệt kê theo trình tự sự việc , yếu tố -> Không theo từng cặp
Cấu tạo
*VD2: Sgk-105
Ý nghĩa a.lôgíc, ý nghĩa của câu không bị ảnh hưởng Có thể thay đổi các bộ phận liệt kê mà
b. Không thể thay đổi thứ tự vì các bộ phận liệt kê được sắp xếp theo mức độ tăng tiến
=> Liệt kê không tăng tiến
=>Liệt kê tăng tiến
2 Ghi nhớ 2: Sgk - 105
Trang 10GHI NHỚ
* Xét theo cấu tạo , có thể phân biệt kiểu
liệt kê theo từng cặp với kiểu liệt kê
không theo từng cặp
*Xét theo ý nghĩa , có thể phân biệt kiểu
liệt kê tăng tiến với liệt kê không tăng tiến
Trang 11Bài tập: 2-b – sgk-106
Tỉnh lại em ơi, qua rồi cơn ác mộng
Em đã sống lại rồi , em đã sống!
Điện giật, dùi đâm, dao cắt, lửa nung
Không giết được em, người con gái anh hùng!
Trang 12LIỆT KÊXÉT VỀ CẤU TẠO XÉT VỀ Ý NGHĨA
LIỆT
KÊ TĂNG TIẾN
LIỆT KÊ KHÔNG TĂNG TIẾN
Trang 14Bài 1 : Tìm trong bài “Tinh thần yêu nước của nhân dân ta” những đoạn có phép liệt kê và cho biết kiểu liệt kê trong các đoạn đó
- Lịch sử ta đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của dân ta Chúng ta có quyền tự hào vì những trang lịch sử vẻ vang thời đại Bà
Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung …
- Đồng bào ta ngày nay cũng rất xứng đáng với tổ tiên ta ngày trước từ các cụ
già tóc bạc đến các nhóm nhi đồng trẻ thơ …yêu nước
- Từ xưa đến nay, mỗi khi tổ quốc bị xâm lăng , thì tinh thần ấy sôi nổi , nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ to lớn , nó lướt qua mọi sự nguy hiểm , khó khăn , nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước
=>Kiểu liệt kê không tăng tiến: Lòng tự hào về những trang sử vẻ vang qua những tấm gương anh hùng dân tộc
=>Liệt kê tăng tiến: Miêu tả sức mạnh tinh thần yêu nước của nhân ta.
=>Liệt kê theo cặp: Sự đồng tâm nhất trí của mọi tầng lớp nhân dân Việt Nam đứng lên đánh Pháp
Trang 15Bài 2: Tìm phép liệt kê trong các ví dụ sau và cho
biết nĩ thuộc kiểu liệt kê nào?
a)Tre giữ làng, giữ nước; giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín.
b) Bưởi Chí Đán, quýt Đan Hà
Cà phê Phú Hộ, đồi trà
Thái Ninh.
c)Thể điệu ca Huế có sôi nổi, tươi vui, có buồn cảm,
bâng khuâng, có tiếc thương, ai oán…
e)Đồ chơi tôi dành hầu hết cho em: bộ tú lơ khơ, bàn cá ngựa, những con ốc biển và bộ chỉ màu.
d)Nhân dân đã cho ta ý chí và nghị lực, niềm tin và sức mạnh, tình yêu và trí tuệ.
a)Tre giữ làng, giữ nước; giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín.
b) Bưởi Chí Đán, quýt Đan Hà
Cà phê Phú Hộ, đồi trà
Thái Ninh.
c)Thể điệu ca Huế có sôi nổi, tươi vui, có buồn cảm,
bâng khuâng, có tiếc thương, ai oán…
d)Nhân dân đã cho ta ý chí và nghị lực, niềm tin và sức mạnh, tình yêu và trí tuệ.
e)Đồ chơi tôi dành hầu hết cho em: bộ tú lơ khơ, bàn cá ngựa, những con ốc biển và bộ chỉ màu.
Trang 16Thảo luận nhóm
Bài tập 3 : Đặt câu có sử dụng phép liệt kê ?
a Tả một số hoạt động trên sân trường em trong giờ ra chơi ? (nhóm 1)
b Trình bày nội dung truyện ngắn: “ Những trò lố hay
là Varen và Phan Bội Châu” (nhóm 2)
c Nói lên những cảm xúc của em về hình tượng nhà cách mạng Phan Bội Châu (nhóm 3)
Trang 171 Liệt kê là gì?
A Là việc kể ra hàng loạt sự vật, hiện tượng.
B Là việc sắp xếp từ, cụm từ nhằm diễn tả sự phong phú của đời sống tư tưởng, tình cảm.
C Là sắp xếp nối tiếp hàng loạt từ hay cụm từ cùng loại để
diễn tả được đầy đủ hơn, sâu sắc hơn những khía cạnh khác nhau của thực tế hay của tư tưởng, tình cảm
D Là sự xen kẽ các từ hay cụm từ nhằm thể hiện ý đồ của
Bài tập trắc nghiệm
Trang 182 Phép liệt kê có tác dụng gì?
A Diễn tả sự phức tạp, rắc rối của sự vật, hiện tượng.
B Diễn tả sự giống nhau của các sự vật, hiện tượng.
C Diễn tả sự tương phản của các sự vật, hiện tượng.
D Diễn tả đầy đủ hơn, sâu sắc hơn những khía cạnh khác nhau của sự vật, hiện tượng.
Bài tập trắc nghiệm
Trang 19Trong bài ca dao sau :
“ Tin vui chiến thắng tr ă m miền
Hoà Binh, Tây Bắc, Điện Biên vui về
Vui từ Đồng Tháp An Khê
Vui lên Việt Bắc, đèo De, núi Hồng “
( Việt Bắc – Tố H u ữ )
Tác giả dùng phép liệt kê không theo cặp và
không tăng tiến, đúng hay sai ?
Trang 20Trong đoạn văn sau :
Làng ở trong tầm đại bác của đồn giặc
Chúng nó bắn, đã thành lệ, mỗi ngày hai lần Hoặc buổi sáng sớm và xế chiều, hoặc đứng bóng và sẩm tối, hoặc nửa đêm và trở gà gáy Hầu hết đạn đại bác đều rơi vào ngọn đồi xà
nu cạnh con n ớc lớn Cả rừng xà nu hàng vạn cây không có cây nào bị th ơng.
( Rừng xà nu – Nguyễn Trung Thành )
Tác giả dùng phép liệt kê không theo cặp và không tăng tiến, đúng hay sai?
Trang 21Củng cố _dặn dò
-Các em về nhà học thuộc các ghi nhớ sách giáo khoa và làm các bài tập còn lại trong
sách giáo khoa -Chuẩn bị tiết sau : Tìm hiểu chung về văn
bản hành chính và tiết tiếng việt tuần
sau:Dấu chấm lửng dấu chấm phẩy
Trang 22Ng êi thùc hiÖn : §µo
ThÞ NguyÖt ¸nh