LỊCH sử báo CHÍ VIỆT NAM

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KHOA NGỮ VĂN CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT MÔN HỌC LỊCH SỬ BÁO CHÍ VIỆT NAM 1.. Mục tiêu củ

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

KHOA NGỮ VĂN

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT MÔN HỌC

LỊCH SỬ BÁO CHÍ VIỆT NAM

1 Số tín chỉ: 3 TC

2 Đối tượng:

- Sinh viên năm 1, 2

3 Phân bổ thời gian (tiết):

- Lên lớp: 45 tiết lý thuyết + thực hành

- Khác: Đọc sách, tự nghiên cứu…

4 Điều kiện tiên quyết: Lịch sử báo chí Việt Nam là môn liên ngành của chuyên

ngành Lịch sử và chuyên ngành Báo chí Do đó sinh viên cần nắm vững các kiến thức

về lịch sử xã hội Việt Nam trước khi tìm hiểu các vấn đề thuộc lịch sử báo chí

5 Mục tiêu của môn học:

- Sinh viên có kiến thức hệ thống về lịch sử, tình hình của báo chí dân tộc

- Sinh viên nắm được hoàn cảnh ra đời, thiên hướng thông tin và vai trò, đóng góp của một số tờ báo điển hình của Việt Nam; các nhân tố, điều kiện để hình thành, phát triển báo chí…

- Sinh viên bước đầu có khả năng nghiên cứu, phân tích, lý giải được các sự kiện, hiện tượng báo chí dựa trên kiến thức và hiểu biết mang tính biện chứng về lịch sử

- Sinh viên nhận thức được sứ mệnh và bước tiến của báo chí trong tiến trình lịch sử

dân tộc, từ đó có ý thức trang bị và hoàn thiện tri thức, kỹ năng nghề nghiệp, tư cách đạo đức …

6 Mô tả vắn tắt nội dung môn học:

- Giới thiệu tiến trình lịch sử báo chí Việt Nam từ khởi thủy (1865) đến đến nay, bao gồm các giai đoạn: 1865 - 1945; 1945 - 1975, 1975 - 1986, 1986 - 2000; 2000 - 2010

Mỗi giai đoạn lịch sử báo chí cần làm nổi bật: quá trình phát triển, các đặc điểm, các tờ báo, các nhân vật báo chí tiêu biểu, những thành tựu và đóng góp cụ thể…

- Dưới sự hướng dẫn của giảng viên, sinh viên sẽ sưu tầm tài liệu, tìm hiểu, thảo luận, thuyết trình, làm bài luận đánh giá về các tờ báo/nhân vật/sự kiện báo chí tiêu biểu cho mỗi giai đoạn …

7 Tài liệu học tập:

1 Ban Tư tưởng – Văn hóa Trung ương – Hội Nhà báo Việt Nam (2004), Tư tưởng

Hồ Chí Minh về báo chí cách mạng, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội

2 Vũ Bằng (2013), Bốn mươi năm nói láo, NXB Hồng Đức, Hà Nội

3 Đặng Thị Vân Chi (2008), Vấn đề phụ nữ trên báo chí Tiếng Việt trước năm 1945,

NXB Khoa học Xã hội, Hà Nội

4 Ngọc Đản (1995), Báo chí với sự nghiệp đổi mới, NXB Lao động, Hà Nội

5 Phan Quốc Hải, “Nguyễn Ái Quốc – nhà báo cách mạng đầu tiên”, Tạp chí: Diễn đàn Nhân dân Quảng Nam - Số 22, Quảng Nam

6 Hội Nhà báo Việt Nam (1996), Chân dung các nhà báo liệt sĩ, Hội Nhà báo Việt

Nam

7 Thượng Hồng (2014), Hảo hán Sài Gòn - Dân chơi Bến Nghé (Ký sự về những nhân vật nổi tiếng của Sài Gòn năm xưa), NXB Thanh niên, Hà Nội

8 Đỗ Quang Hưng (2001), Lịch sử báo chí Việt Nam 1868-1945, NXB Quốc gia, Hà Nội

9 Nguyễn Thị Bích Hường (2011), Bài giảng Tác gia - Tác phẩm báo chí (Lưu hành

nội bộ), Khoa Ngữ Văn, Trường Đại học Sư phạm, Đại học Đà Nẵng

10 Nguyễn Công Khanh (2006), Lịch sử báo chí Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh (1865 – 1995), NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh, Hồ Chí Minh

11 Nguyễn Văn Khoan (2014), Điện Biên Phủ qua tư liệu lịch sử báo chí, NXB Văn

học, Hà Nội

12 Đoàn Hữu Hoàng Khuyên, Hoạt động báo chí của các chiến sĩ cách mạng trong nhà tù Côn Đảo (1972-1975), Luận văn Thạc sĩ, Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà

Nội, 2006

13 Trịnh Thị Bích Liên (2009), Phóng sự Việt Nam thời kỳ đổi mới, NXB Chính trị -

Hành chính, Hà Nội

14 Nguyễn Thế Long (2007), Những mẫu chuyện bang giao trong lịch sử Việt Nam,

NXB Giáo dục, Hà Nội

15 Đỗ Chí Nghĩa (2014), Nhà báo và sáng tạo báo chí trong tư tưởng Hồ Chí Minh,

NXB Thông tin và Truyền thông, Hà Nội

16 Nhiều tác giả (1999), Truyền hình Việt Nam – Một số hồi ký về chặng đường đầu,

Khối Thông tin tuyên truyền, TP Hồ Chí Minh

17 Nhiều tác giả (2015), Những phóng sự về chiến tranh Việt Nam, NXB Trẻ, TP Hồ

Chí Minh

18 Nhiều tác giả (2015), Trận tuyến công khai giữa Sài Gòn, NXB Trẻ, T.P Hồ Chí Minh

19 Philippe M F Peycam (2015), Làng báo Sài Gòn 1916 – 1930, NXB Trẻ, TP Hồ

Chí Minh

20 Phạm Phú Phong (1998), Đề cương bài giảng Lịch sử báo chí Việt Nam (Từ khởi thủy đến năm 1954), Đại học Khoa học, Huế

21 Vũ Châu Quán (2008), Bác Hồ với Báo Việt Nam độc lập, NXB Thanh niên, Hà

Nội

22 Trần Hữu Quang (2006), Xã hội học báo chí, NXB Trẻ, TP Hồ Chí Minh

23 Đào Duy Quát, Đỗ Quang Hƣng, Vũ Duy Thông (2010), Tổng quan lịch sử báo chí cách mạng Việt Nam (1925-2010), NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội

24 Nguyễn Thành (2006), Đồng chí Trường Chinh với báo chí, NXB Thanh niên, Hà

Nội

25 Huỳnh Văn Tòng (2000), Lịch sử báo chí Việt Nam từ khởi thủy đến 1930, NXB

Thành phố Hồ Chí Minh, Hồ Chí Minh

26 Trần Nhật Vy (2015), Báo Quấc ngữ ở Sài Gòn cuối thế kỷ 19, NXB Trẻ, TP Hồ

Chí Minh

8 Nhiệm vụ của sinh viên:

- Dự lớp tối thiểu 80% thời lƣợng của môn học

- Đọc tài liệu tham khảo

- Tham gia các buổi thảo luận trên lớp

- Làm bài tập nhóm

- Làm bài tập cá nhân

9 Tiêu chuẩn đánh giá sinh viên:

9.1 Hình thức đánh giá:

- Bài luận, bài tập hoặc đồ án theo nhóm

9.2 Tiêu chuẩn đánh giá:

- Đánh giá bài luận cá nhân hoặc bài tập, đồ án theo nhóm (trọng số 60% - tương đương điểm cuối kỳ)

- Đánh giá bài luận cá nhân hoặc bài tập nhóm (trọng số 40% - tương đương điểm giữa kỳ)

9.3 Các tiêu chí đánh giá bài tập (nhóm hoặc cá nhân):

- Giải quyết tương đối trọn vẹn vấn đề đặt ra

- Có luận cứ, luận chứng, số liệu cụ thể

- Cấu trúc mạch lạc, rõ ràng, có tính logic, thuyết phục

- Yếu tố sáng tạo, độc đáo, mới mẻ

10 Thang điểm: Thang điểm 10 (mười) cho mỗi bài tập, quy về điểm cá nhân với điểm

đạt là từ 5 (năm) trở lên

11 Nội dung môn học:

1 Tổng quan

- Khái quát về môn học

- Một số vấn đề về đối tượng, phương pháp, nội dung nghiên cứu

2 Lịch sử báo chí Việt Nam thời Pháp thuộc (1865 – 1945)

- Bối cảnh và nguồn gốc phát sinh báo chí Việt Nam

- Quá trình phát triển báo chí Việt Nam thời Pháp thuộc

+ Giai đoạn 1865 – 1917

+ Giai đoạn 1918 – 1930

+ Giai đoạn 1930 – 1938

+ Giai đoạn 1939 – 1945

- Đặc điểm báo chí Việt Nam thời Pháp thuộc

- Một số tờ báo và nhân vật báo chí tiêu biểu

- Thành tựu và những đóng góp của báo chí Việt Nam thời Pháp thuộc

3 Lịch sử báo chí Việt Nam giai đoạn chống Pháp (1945 – 1954)

- Bối cảnh và quá trình phát triển báo chí Việt Nam giai đoạn chống Pháp

- Đặc điểm báo chí ở Nam bộ

- Đặc điểm báo chí ở Bắc bộ

- Một số tờ báo tiêu biểu giai đoạn kháng chiến chống Pháp

- Thành tựu và những đóng góp của báo chí giai đoạn chống Pháp

4 Lịch sử báo chí Việt Nam giai đoạn chống Mỹ (1954 – 1975)

- Bối cảnh chính trị - xã hội

- Tình hình phát triển của báo chí đô thị miền Nam

- Tình hình phát triển của báo chí kháng chiến ở miền Nam

- Tình hình phát triển của báo chí ở miền Bắc

- Một số tờ báo tiêu biểu giai đoạn chống Mỹ

- Thành tựu và những đóng góp của báo chí giai đoạn chống Mỹ

5 Lịch sử báo chí Việt Nam từ 1975 trước Đổi mới

- Báo chí hoạt động trong điều kiện mới của đất nước

- Đời sống báo chí Việt Nam giai đoạn trước Đổi mới

- Những thành công và hạn chế của báo chí Việt Nam giai đoạn trước Đổi mới

6 Lịch sử báo chí Việt Nam giai đoạn Đổi mới (1986 - 2000)

- Bối cảnh chính trị - xã hội

- Nhiệm vụ của báo chí trong giai đoạn Đổi mới

- Tình hình phát triển của báo chí giai đoạn Đổi mới

- Những thành công và hạn chế của báo chí Việt Nam giai đoạn Đổi mới

7 Báo chí Việt Nam tiếp tục Đổi mới, Công nghiệp hóa, Hiện đại hóa đất nước và Hội nhập

- Bối cảnh chính trị - xã hội

- Nhiệm vụ của báo chí giai đoạn tiếp tục Đổi mới, Công nghiệp hóa, Hiện đại hóa

đất nước và Hội nhập

- Những thành công bước đầu và những thách thức đặt ra

- Những xu hướng chính của báo chí đương đại Việt Nam

12 Kế hoạch giảng dạy và học tập cụ thể:

STT Nội dung giảng dạy Số

tiết Nội dung học tập của sinh viên

1 - GV giảng bài: Tổng quan

môn học

- Phân nhóm SV theo danh

sách lớp

- Cho SV bốc thăm đề tài để

làm bài tập nhóm

- Giao tài liệu và hướng dẫn

phương pháp làm bài thuyết

trình/thảo luận

2 - Ôn lại kiến thức lịch sử Việt Nam cận

- hiện đại

- Các nhóm bắt đầu họp và phân công công việc, thu thập tài liệu, làm bài thuyết trình…

2 - GV giảng bài: Lịch sử báo

chí Việt Nam thời Pháp

thuộc (1865 – 1945)

- 2 Nhóm SV thuyết trình

- Giao đề bài, SV thực hiện

bài tập cá nhân

10 - Đọc tài liệu tham khảo liên quan đến

LSBCVN giai đoạn khởi thủy đến 1945

- Tra cứu thêm tài liệu trên mạng internet

- Ghi chép lại những nhận xét của bản thân; hệ thống lại vấn đề dưới góc nhìn riêng…

- Làm bài thuyết trình…

3 - Chiếu phim tài liệu: Việt

Nam thời kháng chiến chống

Pháp

- GV giảng bài: Lịch sử báo

chí Việt Nam giai đoạn

chống Pháp (1945 – 1954)

- 2 Nhóm SV thuyết trình

- Giao đề bài, SV thực hiện

bài tập cá nhân

10 - Đọc tài liệu tham khảo liên quan đến

LSBCVN giai đoạn 1945 - 1954

- Tra cứu thêm tài liệu trên mạng internet

- Ghi chép lại những nhận xét của bản thân; hệ thống lại vấn đề dưới góc nhìn riêng…

- Làm bài thuyết trình…

4 - Chiếu phim tài liệu về Việt

Nam trong kháng chiến chống

Mỹ

- GV giảng bài: Lịch sử báo

chí Việt Nam giai đoạn

chống Mỹ (1954 – 1975)

- 2 Nhóm SV thuyết trình

- Giao đề bài, SV thực hiện

bài tập cá nhân

10 - Đọc tài liệu tham khảo liên quan đến

lịch sử báo chí giai đoạn 1954 - 1975

- Tra cứu thêm tài liệu trên mạng internet

- Ghi chép lại những nhận xét của bản thân; hệ thống lại vấn đề dưới góc nhìn riêng

- Làm bài thuyết trình…

5 - GV giảng bài: Lịch sử báo

chí Việt Nam từ 1975 đến

trước Đổi mới

- 1 Nhóm SV thuyết trình

- Giao đề bài, SV thực hiện

bài tập cá nhân

5 - Đọc tài liệu tham khảo liên quan

LSBCVN giai đoạn 1975 trước Đổi mới

- Tra cứu thêm tài liệu trên mạng internet

- Ghi chép lại những nhận xét của bản thân; hệ thống lại vấn đề dưới góc nhìn riêng

6 - GV giảng bài: Lịch sử báo

chí Việt Nam giai đoạn Đổi

mới (1986-2000)

- 01 nhóm SV thuyết trình

2 - Đọc tài liệu tham khảo liên quan đến

LSBCVN giai đoạn Đổi mới

- Tra cứu thêm tài liệu trên mạng internet

- Ghi chép lại những nhận xét của bản thân; hệ thống lại vấn đề dưới góc nhìn riêng

Đà Nẵng, ngày 22 tháng 02 năm 2016

(đã ký) Th.S Phạm Thị Thu Hà

7 - GV giảng bài: Báo chí Việt

Nam tiếp tục Đổi mới, Công

nghiệp hóa, Hiện đại hóa đất

nước và Hội nhập

- Các nhóm SV thực hiện bài

thuyết trình

- Cả lớp theo dõi, đặt câu hỏi

thảo luận

- GV nhận xét, góp ý

6 - Đọc tài liệu tham khảo liên quan đến

LSBCVN giai đoạn tiếp tục Đổi mới, Công nghiệp hóa, Hiện đại hóa và Hội nhập

- Tra cứu thêm tài liệu trên mạng internet

- Ghi chép lại những nhận xét của bản thân; hệ thống lại vấn đề dưới góc nhìn riêng