giao an rung xà nu 3

GIÁO ÁN RỪNG XÀ NU (TIẾT 2) NGUYỄN TRUNG THÀNH I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Về kiến thức Nắm được tư tưởng mà tác giả gửi gắm qua những hình tượng trong tác phẩm: sự lựa chọn con đường tự giải phóng của nhân dân các dân tộc Tây Nguyên trong cuộc chiến đấu chống lại kẻ thù. Thấy được chất sử thi, ý nghĩa và giá trị của tác phẩm trong thời điểm nó ra đời và trong thời đại ngày nay. 2. Về kĩ năng Tiếp tục hoàn thiện kĩ năng đọchiểu văn bản tự sự. 3. Về tình cảm, thái độ Biết kính trọng những người đã chiến đấu hy sinh để giành độc lập dân tộc; thêm trân trọng cuộc sống tự do ta đang có. II. CHUẨN BỊ BÀI HỌC 1. Giáo viên a. Phương pháp Kết hợp các phương pháp: thuyết giảng, vấn đáp,… b. Phương tiện

GIÁO ÁN RỪNG XÀ NU (TIẾT 2)

NGUYỄN TRUNG THÀNH

I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT

1 Về kiến thức

- Nắm được tư tưởng mà tác giả gửi gắm qua những hình tượng trong tác phẩm: sự lựa chọn con đường tự giải phóng của nhân dân các dân tộc Tây Nguyên trong cuộc chiến đấu chống lại kẻ thù

- Thấy được chất sử thi, ý nghĩa và giá trị của tác phẩm trong thời điểm nó

ra đời và trong thời đại ngày nay

2 Về kĩ năng

- Tiếp tục hoàn thiện kĩ năng đọc-hiểu văn bản tự sự

3 Về tình cảm, thái độ

- Biết kính trọng những người đã chiến đấu hy sinh để giành độc lập dân tộc; thêm trân trọng cuộc sống tự do ta đang có

II CHUẨN BỊ BÀI HỌC

1 Giáo viên

a Phương pháp

- Kết hợp các phương pháp: thuyết giảng, vấn đáp,…

b Phương tiện

- Sách giáo khoa, giáo án, sách giáo viên,…

2 Học sinh

- Sách giáo khoa, vở ghi, bài soạn,…

III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP

1 Ổn định lớp

- Giáo viên ổn định lớp

- Kiểm tra sỉ số học sinh

2 Bài cũ ( kết hợp trong bài dạy)

3 Giảng bài mới

Nguyên Ngọc có một bút danh khác chính là Nguyễn Trung Thành, là một trong những nhà văn có nhiều thành công khi viết về đề tài chiến tranh cách mạng Đặc biệt thành công hơn khi viết về đề tài miền núi mà ở đây là miền núi Tây Nguyên Trong kháng chiến chống Pháp thì Nguyên Ngọc cũng đã thành công với một tác phẩm viết về Tây Nguyên đó là tiểu thuyết Đất nước đứng lên, còn trong kháng chiến chống Mĩ, ông lại thành công với truyện ngắn Rừng xà nu Đó chính

là đóng góp lớn của Nguyên Ngọc đối với nền văn học nước ta

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung bài học

Gv: khái quát về những phần đã học ở

tiết học trước

Tác giả( phần trên) + Rừng xà nu là một

tác phẩm tiêu biểu cho đề tài chiến tranh

cách mạng Nguyễn Trung Thành đã

phản ánh được cuộc đấu tranh anh dũng

của người dân Tây Nguyên trong cuộc

kháng chiến chống Mỹ cứu nước, đó là

I TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả

- Tên khai sinh là Nguyễn Ngọc Báu, sinh năm 1932, quê ở Thăng Bình, Quảng Nam

lòng yêu nước bất khuất và sức sống bất

diệt của dân làng Tây Nguyên qua hình

tượng những người dân làng Xô man,

qua hình tượng cây xà nu Cụ Mết là

chỗ dựa cho cả dân làng Tiếp nối thế hệ

trước, thế hệ thanh niên đã đứng lên, họ

đã kề vai sát cánh cùng cha anh mình

đánh giặc, chúng ta sẽ tìm hiểu tiếp sang

nhân vật Tnú

Gv: dựa vào văn bản, hãy nêu một vài

cảm nhận của em về nhân vật Tnú?

Hs suy nghĩ trả lời, Gv gợi ý: Tnú được

2 Tác phẩm

- Đầu năm 1965, Mĩ đổ quân

ồ ạt vào miền Nam và đánh phá ác liệt ra miền Bắc Cả nước sục sôi không khí đánh Mĩ Rừng xà nu được viết vào đúng thời điểm đó

- Rừng xà nu (1965) ra mắt

lần đầu tiên trên Tạp chí

văn nghệ quân giải phóng miền Trung Trung bộ (số

2-1965), sau đó được in trong

tập Trên quê hương những

anh hùng Điện Ngọc.

- Mặc dù Rừng xà nu viết về

sự kiện nổi dậy của buôn làng Tây Nguyên trong thời

kì đồng khởi trước 1960 nhưng chủ đề tư tưởng của tác phẩm vẫn có quan hệ mật thiết với tình hình thời

sự của cuộc kháng chiến lúc tác phẩm ra đời

3 Tóm tắt

II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN

1 Hình tượng cây xà nu

2 Hình tượng dân làng Xôman

xem là điển hình cho tính cách Tây

Nguyên bởi anh là một con người trung

thực, dũng cảm, gan góc, có tính kỉ luật

cao, lòng trung thành với cách mạng, có

lòng yêu thương và căm thù giặc Các

em hãy chứng minh điều này

Chia lớp thành 4 nhóm thảo luận

Nhóm 1: lí giải, chứng minh Tnú là một

con người trung thực, gan góc, dũng

cảm

Nhóm 2: lí giải, chứng minh Tnú là một

con người có tính kỉ luật cao, trung

thành với cách mạng

Nhóm 3: lí giải, chứng minh Tnú có tình

yêu thương

Nhóm 4: lí giải, chứng minh Tnú có

lòng căm thù giặc sâu sắc

Hs làm việc trong 5 phút, sau đó trả lời

Gv: lòng trung thực, gan góc của Tnu

được biểu hiện từ khi còn nhỏ ra sao?

Hs trả lời Gv bổ sung:

+ Lúc Tnú và Mai còn nhỏ, làm tiếp tế

cho cán bộ thì cả hai được anh Quyết

a Cụ Mết

b Nhân vật Tnú

 Tnú là điển hình cho tính cách Tây Nguyên

- Trung thực, gan góc, táo bạo

dạy chữ

+ Khi đi liên lạc, Tnú bị giặc bắt, bị tra

tấn dã man Chúng đưa Tnú về làng,

đánh đập và bắt Tnú phải khai cộng sản

ở đâu? Tnú đã chỉ vào bụng: “cộng sản

ở đây” bởi vì Tnú đã nuốt cái lá thư mà

anh Quyết gửi

Gv: các em thử liên hệ chi cô, các em đã

gặp hình ảnh em bé liên lạc nào trong

văn chương?

Hs trả lời, Gv chốt ý: hình ảnh Tnú

khiến cho chúng ta gợi nhớ hình ảnh các

em bé liên lạc trên khắp mọi miền của

đất nước ta như Kim Đồng, Lượm (Tố

Hữu),

+ Tnú đập bảng, tự đập vào đầu mình khi không học được chữ

+ Tnú trung thực, dũng cảm, gan góc: trong công tác giao liên Tuyệt đối trung thành với cách mạng : nuốt thư vào bụng; giặc tra tấn đến thế nào cũng không tiết lộ bí mật cách mạng; có thời

cơ thuận lợi liền vượt ngục về làng tích cực chuẩn bị lực lượng kháng chiến

Gv: sự gan góc, dũng cảm của Tnú còn

được khắc họa qua chi tiết nào?

Hs suy nghĩ trả lời

Gv: hình tượng đôi bài tay Tnu: em hãy

so sánh đôi bàn tay Tnu khi còn lành

lặng và sau khi bị thiêu đốt?

Gv nhận xét, bổ sung:

+ Khi còn lành lặng đó là một đôi bàn

tay hết sức nghĩa tình, trung thực

+ Đôi bàn tay khi bị giặc đốt là đôi bàn

tay gan góc, dũng cảm

Gv: hãy chứng minh Tnú là người có

tính kỷ luật cao, trung thành với cách

mạng

Gv bổ sung: Tnu tham gia kháng chiến,

+ Hình tượng đôi bàn tay Tnu thể hiện tính cách của con người Khi còn lành lặng thì đó là đôi bàn tay nghĩa tình, trung thực Khi bị giặc thiêu đốt thì đó

là đôi bàn tay gan góc, dũng cảm: “anh

mặc dù rất nhớ quê hương, buôn làng

nhưng Tnú chỉ về khi nào?

Hs suy nghĩ trả lời, gv nhận xét:

+ Khi được phép cấp trên, khi có chữ kí

của cấp trên cho phép về thăm làng Từ

tính kỷ luật ấy ta thấy Tnu có một lòng

trung thành tuyệt đối với cách mạng

Lúc mà kẻ thù đốt đôi bàn tay Tnu:

“anh không cảm thấy anh rồi” Trong

hoàn cảnh đau đớn ấy Tnu vẫn không

kêu nửa lời là vì sao?

Hs trả lời

Gv: anh nhớ lời dặn của anh Quyết:

“người cộng sản kêu van”, nhớ lời dặn

như là một biểu hiện của lòng trung

thành với cách mạng

Gv: một đặc điểm khác là Tnu có tình

yêu thương thể hiện qua mối quan hệ

giữa Tnú và buôn làng, với gia đình ra

sao?

Hs trả lời

Gv bổ sung: Tnú sinh ra và lớn lên trong

sự thương yêu, đùm bọc chung của cả

dân làng và gắn bó với dân làng Xoman

không cảm thấy lửa ở mười đầu ngón tay nữa cháy ở bụng” “Mười ngón tay anh đã trở thành mười ngọn đuốc”.

- Có tính kỷ luật cao, tuyệt đối trung thành với cách mạng

+ Chỉ về thăm làng khi có quyết định của cấp trên, tuân thủ thời gian

+ Khi bị giặc đốt mười đầu ngón tay, Tnú không quên đi lời dặn của anh

Quyết: “người cộng sản không thèm kêu

van”

+ Tin tưởng vào thắng lợi của cách mạng

Thể hiện ở các chi tiết: anh thuộc từng

cn đường mòn, con suối nhỏ, anh yêu

tha thiết cánh rừng xà nu

+ Với gia đình của anh, Mai và Tnu là

bạn từ nhỏ, là yêu thủy chung của Mai

khi đã trưởng thành và là người chồng

người cha đầy trách nhiệm Vì sao nói

như vậy, các em hãy tìm chi tiết chứng

minh điều này

Hs trả lời, Gv bổ sung: chi tiết Tnú xông

ra cứu Mai khi không có vũ khí trên tay

Gv: Tnú mang trong mình những mối

thù nào? Tìm những chi tiết chứng

minh

Hs trả lời, Gv nhận xét, bổ sung: thù của

bản thân, của gia đình, thù chung của

dân làng

Ví dụ: lưng Tnu dọc ngang vết dao

chém của giặc, 10 ngón tay bị giặc đốt,

mỗi ngón chỉ còn 2 đốt mà thôi, gia đình

bị giặc giết, dân làng thì giặc giày xéo

(phân tích thêm)

- Tnu có tình yêu thương, lòng căm thù giặc cháy bỏng

+ Yêu tha thiết dân làng, gắn bó với dân làng Xôman

+ Yêu thương vợ con sâu sắc, sẵn sàng xông ra cứu vợ con khi không có vũ khí

Như vậy, lòng yêu thương và căm thù

giặc của Tnu cũng rất là nồng nhiệt và

cháy bỏng

( Phân tích thêm về bi kịch của Tnú nếu

có thời gian) Tnú giác ngộ cách mạng,

tuyệt đối tin tưởng vào cách mạng, rất

dũng cảm, kiên cường được thể hiện qua

cuộc đời đầy bi thương Cuộc đời của

Tnú là những bi kịch liên tiếp nhưng

anh đã vượt lên để trưởng thành

Gv: như vậy, Tnú đã trở thành người

anh ưu tú, người anh hùng của dân tộc

Anh là niềm tự hào của tộc người Strá,

của dân làng Xôman Bên cạnh nhân vật

Tnú, còn có nhân vật rất độc đáo- nhân

vật phụ nữ- Mai, Dít, bé Heng

Gv: Dít mang vẻ đẹp như thế nào khi

còn nhỏ? Khi lớn lên Dít trở thành

+ Căm thù giặc từ mối thù của bản thân, gia đình, và của chung cả dân làng Xôman

-> Cuộc đời Tnú toàn những bi kịch đau thương, nhưng anh đã vượt lên trưởng thành

-> Cuộc đời, số phận, con đường đi của Tnú mang ý nghĩa tiêu biểu như 1quy luật tất yếu từ đau thương đến căm hờn, quật khởi Là điển hình cho con đường đấu tranh đi đến cách mạng

người như thế nào, điều đó thể hiện

phẩm chất gì ở nhân vật này

Hs trả lời

Gv: bé Heng là một nhân vật như thế

nào, là đại diện cho điều gì mà tác giả

muốn gửi gắm?

Gv: qua các nhân vật này em thấy ý chí

đấu tranh của các nhân vật này ra sao?

Gv: yếu tố sử thi trong tác phẩm được

thể hiện cụ thể qua kết cấu, qua việc xây

dựng nhân vật và ngôn ngữ như thế

nào?

Hs trả lời

c Nhân vật Mai, Dít, bé Heng

+ Mai, Dít là thế hệ hiện tại Trong Dít có Mai của thời trước

và có Dít của hôm nay Vẻ đẹp của Dít là vẻ đẹp của sự kiên định, vững vàng trong bão táp chiến tranh

+ Bé Heng là thế hệ tiếp nối,

kế tục cha anh để đưa cuộc chiến tới thắng lợi cuối cùng

 Bật tinh thần bất khuất của làng Xô Man nói riêng, của Tây Nguyên nói chung

Gv bổ sung: nghệ thuật xây dựng cánh

rừng xà nu bằng hai phút pháp tả thực

và tượng trưng

+ Về mặt kết cấu: truyện về một đời

người, vậy mà nhà văn thể hiện trong

tác phẩm chỉ qua một đêm qua lời kể

của cụ già Mết

+ Ngôn ngữ: kể thực nhưng ca ngợi, là

niềm tin niềm tự hào

+ Nghệ thuật xây dựng hình tượng nhân

vật, hình tượng cánh rừng xà nu

III TỒNG KẾT

1 Nội dung: ghi nhớ sgk

2 Nghệ thuật

Nét đặc sắc nghệ thuật bao trùm nhất chính là màu sắc sử thi của tác phẩm, thể hiện ở chỗ:

- Hình ảnh cây xà nu với hai lớp tả thực và tượng trưng, vừa nghiêm trang nhưng vừa đầy chất thơ, nó vút lên giữa thiên nhiên núi rừng đại ngàn

- Kết cấu: trần thuật độc đáo, đen xen giữa cái thực và cái hư để cho cụ già Mết kể lại cuộc đời của một con người chỉ trong một đêm, trong bối cảnh núi rừng Tây Nguyên hùng vĩ

- Nghệ thuật xây dựng các nhân vật

và xây dựng một số hình tượng đặc tả: hình tượng cây xà nu, hình tượng mười ngón tay Tnú thành mười ngọn đuốc

4 Củng cố và dặn dò

- Tổng kết lại nét chính của bài học

- Học bài, soạn bài mới : Những đứa con trong gia đình- Nguyễn Thi

IV RÚT KINH NGHIỆM

………

………

………

………

………

………

………

………