bai 2o lop 10

Tư tưởng - Thời Bắc Thuộc : Nho Giáo , Phật Giáo , Đạo Giáo được truyền vào nước ta.. - Nho Giáo là hệ tư tưởng chủ yếu.. - Đến thế kỉ XIV , Nho Giáo được đưa lên đị vị độc tôn... Tôn g

BÀI 20 :

XÂY D NG VÀ PHÁT TRI N V N Ự Ể Ă HÓA DÂN T C TRONG TH K X-XV Ộ Ế Ỉ

I TƯ TƯỞNG VÀ TÔN GIÁO

 1 Tư tưởng

- Thời Bắc Thuộc : Nho Giáo , Phật Giáo , Đạo Giáo được truyền vào nước ta

- Nho Giáo là hệ tư tưởng chủ yếu

- Đến thế kỉ XIV , Nho Giáo được đưa lên

đị vị độc tôn

2 Tôn giáo

- Từ thế kỉ X-XV , Phật Giáo đóng vai trò quan trọng đối với văn hóa xã hội

- Đạo giáo hòa nhập với tín ngưỡng của quần chúng nhân dân

II.Giáo dục , văn học , nghệ thuật

1. Giáo dục

- 1070 : vua Lý Thánh Tông lập Văn Miếu

- 1075 : tổ chức khoa thi đầu tiên

⇒ Đánh dấu chuyển biến trong giáo dục

- Thế kỉ XIII- XIV , giáo dục từng bước

hòan thiện ( môn thi, năm thi )

- Thế kỉ XV, nhà Lê đặt ra quy chế ba năm

thi một lần => số người dự thi ngày càng đông

- => Quy củ , từng bước hòan thiện

2.Phát triển văn học

 A Văn học chữ Hán

- Thể lọai : thơ , hịch , phú , văn

- Nội dung : thể hiện lòng yêu nước, tự hào dân tộc , thắm đượm tính nhân văn

- Tác giả và tác phẩm tiêu biểu : Nam Quốc Sơn Hà ( LTK ) , Bình Ngô Đại Cáo (NT), Hịch Tướng Sĩ ( TQT)

Nguy n ễ

Trãi

H CH T Ị ƯỚ NG S Ĩ

Ta thường tớI bữa

quên ăn, nữa đêm

vỗ gốI, ruột đau như

cắt, nước mắt đầm

đìa; chỉ giận chưa

thể lột da, ăn gan,

uống máu quân thù:

Dẫu cho trăm thân

phơi ngoài nộI cỏ,

nghìn thây ta bọc

trong da ngựa cũng

nguyện xin làm.

(Trần Quốc Tuấn)

B Văn học chữ Nôm

- Sáng tạo ra chữ nôm là thành tựu quan

trọng nhất , thể hiện lòng tự hào dân tộc

- Tác phẩm và tác giả tiêu biểu : Ức trai thi tập ( Nguyễn Trãi ) , Hồ Quý Ly vv

=> Nền văn học phát triển , mang đậm tính nhân văn sâu sắc

3.Sự phát triển của nghệ thuật

a.Kiến trúc

- Các công trình tiêu biểu như : chùa

Diên Hựu , tứ đại An Nam khí (chuông Quy Điền , tượng phật Chùa Quỳnh

Lâm , vạc Phổ Minh , tháp Báo Thiên )

- Thành nhà Hồ ( tiêu biểu cho kiến trúc thành )

=> Độc đáo , tổng thể hài hòa

Chùa Diên

H u ự

Tháp Ph minh ổ

R ng th i Lí - Tr n ồ ờ ầ

R ng th i Lí - Tr n ồ ờ ầ

C Nghệ thuật sân khấu

- Thể lọai : tuồng , chèo ( Hí Phường

Hát chèo

Múa rối nước

4 Khoa học kĩ thuật

Phát triển tòan diện cả kho học tự nhiên

và khoa học xã hội

a. A.Khoa học xã hội

- Sử : Đại Việt Sử Kí Tòan Thư, Lam

Sơn Thực Lục , An Nam Chí Lược

- Địa : Dư Địa Chí

- Chính trị : Thiên Nam Dư Hạ

Súng th n c ầ ơ