Ví dụ cụ thểGiai đoạn X –XIV: Nội dung cơ bản và giữ nước Thơ văn yêu nước biểu hiện tự hào dân tộc và ý chí bảo vệ xây dựng đất nước Giai đoạn nửa cuối XVIII - đầu XIX: chế độ phong k
Trang 2Tiết 85
Lí luận văn học
Ban khoa học tự nhiên
QUÁ TRÌNH VĂN HỌC
Trang 3I Các yếu tố và các quy luật chung của quá trình văn học
1 Khái niệm quá trình văn học
Quá trình văn học là quá trình phát sinh, phát triển, biến đổi phụ thuộc đời sống xã hội.
Trang 4Ví dụ: Xã hội phong kiến từ thế kỷ X – XIX
Văn học trung đại
Từ XV đến XVII
Từ XVIII đến nửa đầu XIX Nửa cuối XIX
Từ X đến XIV
Trang 5Ví dụ cụ thể
Giai đoạn X –XIV: Nội dung cơ bản
và giữ nước
Thơ văn yêu nước biểu hiện
tự hào dân tộc và ý chí bảo
vệ xây dựng đất nước
Giai đoạn nửa cuối XVIII - đầu XIX:
chế độ phong kiến suy tàn,
khởi nghĩa nông dân nở rộ
Thơ văn thể hiện chủ nghĩa nhân đạo sâu sắc chuyên chở tình người, tình yêu, hạnh phúc
Trang 6Quá trình văn học
Loại hình văn học
Thời kỳ và giai đoạn
văn học
Bộ phận văn học
Cổ đại
Trung đại
Hiện đại
Đương đại
Các giai đoạn
cụ thể Văn học
viết
Văn học dân gian
VH Trung đại
VH Hiện đại
Các Trào lưu VH
Trang 7Các yếu tố chính của quá trình văn học
Tác giả -
tác phẩm ngôn ngữ thể loại – Khuynh hướng- người đọc…
Trang 8
Gắn bó với đời sống và lịch sử
Kế thừa và cách tân
Giao lưu văn học nước ngoài
Trang 9Sự khác biệt, kế thừa và cách tân văn học
giai đoạn 1945-1975 và giai đoạn 1945-1975 và
giai đoạn 1930-1945
Trang 10Sự khác biệt
-
- Xã hội thực dân nửa Xã hội thực dân nửa
phong kiến → tầng lớp
trí thức Tây học (tiểu tư
sản)
- Tiếp xúc văn hóa, tư
tưởng phương Tây
(Pháp)
- Lãng mạn, hiện thực phê
phán và hiện thực xã hội
chủ nghĩa
- Chiến tranh giải phóng dân tộc đi lên xây dựng chủ nghĩa xã hội
- Tiếp xúc văn hóa của phe xã hội chủ nghĩa (Liên Xô)
- Phương pháp sáng tác: Hiện thực xã hội chủ nghĩa
Trang 11Kế thừa và cách tân
1930-1945
Nội dung:
thấy cô đơn, bất lực
dân cực khổ, lầm than, khát
vọng mãnh liệt của cá nhân.
Nghệ thuật:
Nổi bật thể loại tiểu thuyết,
1945-1975 Nội dung:
- Yêu nước gắn với chủ nghĩa anh hùng.
động, phát hiện những đức tính tốt đẹp và khả năng cách mạng.
Nghệ thuật:
Thơ trữ tình và truyện ngắn,
Trang 12Giao lưu văn học nước ngoài
Văn hóa phương Tây: chủ
yếu là Pháp
“Mỗi nhà thơ VN hình như
mang nặng trên đầu
năm bảy nhà thơ Pháp”
Hoài Thanh
Văn hóa thuộc phe xã hội chủ nghĩa
- Các nước Đông Âu
- Liên Xô
- Trung Quốc
Trang 133 Các trào lưu, trường phái văn học lớn
* Ở Châu âu
-
- Văn học thời Phục hưng châu Âu Văn học thời Phục hưng châu Âu
- Chủ nghĩa cổ điển ở Pháp thế kỉ XVII
- Chủ nghĩa lãng mạn thế kỉ XVIII – XIX
- Chủ nghĩa hiện thực thế kỉ XIX.
Trang 14Các khuynh hướng sáng tác trong
văn học Việt Nam
-
- Khuynh hướng lãng mạn, khuynh hướng hiện Khuynh hướng lãng mạn, khuynh hướng hiện
thực phê phán trong văn học giai đoạn 1930-1945.
- Phương pháp sáng tác hiện thực xã hội chủ
nghĩa trong giai đoạn 1945-1975.
Trang 15II Luyện tập:
BT1: Củng cố lí thuyết
Quá trình văn học.
Các yếu tố của quá trình văn học.
Các quy luật cơ bản của quá trình văn học.
Các trào lưu văn học lớn có ảnh hưởng tới văn học Việt Nam.
Trang 16BT 2: Sự khác nhau giữa văn học
trung đại và văn học hiện đại
- Văn chương chở đạo,
thơ nói chí
- Thể loại chưa tách biệt
- Kiểu nhà văn: nhà Nho
- Độc giả: Tầng lớp nho
sĩ
- Văn chương là hoạt động sáng tạo cái đẹp, nhận thức và khám phá hiện thực
- Thể loại phong phú
- Văn nghệ sĩ chuyên nghiệp
- Độc giả: nhân dân
Trang 17Sự khác nhau giữa văn học trung đại và
văn học hiện đại về phạm trù
VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VĂN HỌC HIỆN ĐẠI
1. Sùng cổ, cao nhã, uyên
bác
2. Ước lệ, quy phạm
3. Phi ngã (phi cá thể)
1. Đời thường, cái hằng
ngày
2. Coi trọng cá tính sáng tạo
3. Cái tôi cá nhân
Trang 18BT 4: Sự khác biệt giữa Chữ người tử tù và
Chữ người tử tù Hạnh phúc của một tang gia
Khuynh hướng lãng mạn
nhà văn: Huấn Cao là nhân
vật lí tưởng (cái đẹp tài
năng và nhân cách) → hoài
cổ.
2 Cái tôi cá nhân đậm nét: cái
tôi tài hoa, khí phách.
3 Thủ pháp tương phản, phóng
đại.
Khuynh hướng hiện thực
1. Vạch trần bản chất xã hội
thượng lưu gả dối, bịp bợm
2. Tái hiện cảnh đám tang chi
tiết để lột trần từng chân dung cụ thể
Xây dựng tình huống trào
Trang 19SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG THUNG HỌC PHỔ THÔNG PHAN THÀNH TÀI
XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN QUÝ THẦY GIÁO,
CÔ GIÁO ĐÃ QUAN TÂM THEO DÕI!
Người thực hiện: Nguyễn Thị Thu Thuỷ