Từ cuối thập kỷ 70, đầu thập kỷ 80 của thế kỷ XX, CNXH theo mô hình cũ đã bộc lộ những sai lầm khuyết điểm trầm trọng kéo dài. Nền kinh tế thế giới với sự phát triển như vũ bão của cm KHKT Công nghệ hiện đại đạt nhiều thành tựu kỳ diệu.
Trang 1Câu 1: Hoàn cảnh lịch sử, nội dung cơ bản của đường lối đổi mới do Đại hội ĐBTQ lần thứ VI ( 1986 ) của Đảng đề ra ? Ý nghĩa lịch sử của Đại hội VI?
Trả lời:
1 Hoàn cảnh lịch sử :
Từ cuối thập kỷ 70, đầu thập kỷ 80 của thế kỷ XX, CNXH theo mô hình cũ đã bộc
lộ những sai lầm khuyết điểm trầm trọng kéo dài Nền kinh tế thế giới với sự phát triểnnhư vũ bão của c/m KHKT - Công nghệ hiện đại đạt nhiều thành tựu kỳ diệu Hệ thốngXHCN rơi vào tình trạng trì trệ, khủng hoảng kéo dài và đang tìm cách thoát khỏi khủnghoảng Nước ta ở trong tình trạng khủng hoảng kinh tế - xã hội hàng chục năm trời, cóhai cuộc chiến tranh ở biên giới 2 đầu đất nước Đất nước không ổn định kinh tế , lạmphát tăng vọt, phân phối lưu thông rối ren, đời sống nhân dân khó khăn, tiêu cực xã hộiphát triển , bị bao vây cấm vận trong quan hệ quốc tế
Sai lầm về chính sách kinh tế của chúng ta làchủ quan, duy ý chí, nóng vội yếukém về chính trị là buông lỏng chuyên chính vô sản, về tư tưởng là đối lập một cáchcứng nhắc, thi hành chính sách đối ngoại khép kín
Đảng ta chỉ rõ nguồn gốc của những sai lầm trong công tác tư tưởng, tổ chức vàcán bộ của Đảng Đây là nguyên nhân của mọi nguyên nhân
2 Nội dung cơ bản của đường lối đổi mới :
Đại hội ĐBTQ lần thứ VI của Đảng CSVN đã họp tại Thủ đô Hà Nội từ ngày 15đến ngày 18/ 12/1986 Đây là Đại hội khởi xướng và lãnh đạo sự nghiệp đổi mới toàndiện đất nước
> Tổng kết hơn 20 năm xây dựng CNXH ở nước ta, Đại hội đã rút ra những bàihọc kinh nghiệm quý giá cho c/m nước ta trong thời kỳ mới
- Một là, trong toàn bộ hoạt động của mình, Đảng phải quán triệt tư tưởng "lấydân làm gốc", xây dựng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân lao động
- Hai là, Đảng phải luôn luôn xuất phát từ thực tế, tôn trọng và hành động theoquy luật khách quan
- Ba là, Phải biết kết hợp sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại trong điều kiệnmới
- Bốn là, phải xây dựng Đảng ngang tầm nhiệm vụ chính trị của một Đảng cầmquyền lãnh đạo nhân dân tiến hành cuộc c/m XHCN
Đại hội khẳng định : Toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta đoàn kết một lòng,quyết tâm đem hết tinh thần và lực lượng tiếp tục thực hiện thắng lợi hai nhiệm vụ chiếnlược xây dựng thành công CNXH và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN
Đại hội VI của Đảng đã hoạch định đường lối đổi mới toàn diện đất nước, nhữngnội dung cơ bản của đường lối ấy như sau :
Trang 2- Đổi mới tư duy lý luận, trước hết là tư duy kinh tế , nhận thức rõ hơn những vấn
đề về CNXH, những đặc trưng cơ cấu mới, thời kỳ quá độ lên CNXH, nhất là ở mộtnước nông nghiệp lạc hậu chưa qua CNTB
- Đổi mới cơ cấu kinh tế , thực hiện chính sách kinh tế nhiều thành phần, coinhiệm vụ cải tạo XHCN là quá trình thường xuyên, lâu dài
- Xóa bỏ cơ chế tập trung quan liêu, hành chính bao cấp, chuyển sang hạch toánkinh doanh XHCN, kết hợp chặt chẽ kế hoạch với thị trường
- Tập trung lực lượng của cả nước, của các cấp các ngành thực hiện 3 chươngtrình kinh tế lớn : Lương thực thực phẩm, hàng tiêu dùng, hàng xuất khẩu
- Đổi mới nội dung, phương thức lãnh đạo của Đảng và sự quản lý, điều hành củaNhà nước cho phù hợp với cơ cấu kinh tế và cơ chế quản lý mới
- Mở rộng hợp tác kinh tế với các nước trên thế giới, thu hút vốn đầu tư nướcngoài
> Đại hội còn đề ra 5 mục tiêu cụ thể trong những năm còn lại của chặng đườngđầu tiên Đó là :
1 Sản xuất đủ tiêu dùng và có tích lũy
2 Bước đầu tạo ra một cơ cấu kinh tế hợp lý nhằm phát triển sản xuất
3 Xây dựng và hoàn thiện một bước quan hệ sản xuất mới phù hợp với tính chất
và trình độ phát triển của lực lượng sản xuất
4 Tạo ra chuyển biến tốt về mặt xã hội
5 Bảo đảm nhu cầu củng cố quốc phòng và an ninh
Theo Đại hội, hệ thống các giải pháp để thực hiện các mục tiêu nêu trên là :
1 Bố trí lại cơ cấu sản xuất, điều chỉnh lớn cơ cấu đầu tư
2 Xây dựng và củng cố quan hệ sản xuất XHCN, sử dụng và cải tạo đúng đắn cácthành phần kinh tế
3 Đổi mới cơ chế quản lý kinh tế
4 Phát huy mạnh mẽ động lực khoa học, kỹ thuật
5 Mở rộng và nâng cao hiệu quả kinh tế đối ngoại
Đại hội VI của Đảng có ý nghĩa vô cùng trọng đại đối với sự nghiệp cách mạng ởnước ta do Đảng lãnh đạo Đây là Đại hội khởi xướng và lãnh đạo công cuộc đổi mớitoàn diện đất nước ta Đường lối đổi mới do Đại hội đề ra là kết quả của quá trình tìmtòi, tổng kết thực tiễn của đất nước kết hợp chặt chẽ với nghiên cứu lý luận, trên cơ sởnhận thức đúng đắn lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin về CNXH và về thời kỳ quá độ
Đó cũng là kết quả của việc tổng kết những sáng kiến, mô hình, cách làm ăn mới có hiệuquả của nhân dân lao động, của các địa phương và đơn vị kinh tế đồng thời cũng phảnánh lợi ích, nguyện vọng của nhân dân lao động
Trang 3Câu 2: Qúa trình tìm tòi đường lối đổi mới của Đảng Ý nghĩa của việc tìm tòi đường lối đổi mới
- Mỹ và các thế lực thù địch tiếp tục bao vây cấm vận đối với nước ta
- Xảy ra hai cuộc chiến tranh biên giới ở hai đầu đất nước
> Trong nước : Do những sai lầm chủ quan trong hoạch định đường lối kinh tế ,trong tổ chức và quản lý, trong công tác tư tưởng, công tác tổ chức và cán bộđã làm chođất nước ta lâm vào khủng hoảng kinh tế - xã hội Sản xuất đình đốn, phân phối lưuthông rối ren, lạm phát gia tăng, tiêu cực xã hội xuất hiện, đời sống của các tầng lớpnhân dân lao động hết sức khó khăn, lòng tin của nhân dân với Đảng, với chế độ giảmsút nghiêm trọng.Xuất phát từ tình hình nói trên, nước ta và các nước XHCN khác tấtyếu phải tìm mọi cách ổn định và khắc phục tình trạng đó Đổi mới trở thành yêu cầukhách quan, là sự sống còn của đất nước và chế độ
2 Quá trình tìm tòi đường lối đổi mới từ 1975 - 1986:
Cuối những năm bảy mươi, Đảng bộ và nhân dân lao động các địa phương và cơ
sở đã có những sáng kiến về cách quản lý mới điển hình là việc khoán sản phẩm trongnông nghiệp ở Đồ Sơn- Hải Phòng
Hội nghị Ban chấp hành TW Đảng lần thứ sáu ( khóa IV) tháng 8/ 1979 với chủtrương khuyến khích mọi năng lực sản xuất làm cho sản xuất bung ra, làm ra nhiều củacải vật chất cho xã hội Đây là chủ trương khởi đầu của quá trình tìm tòi con đường đổimới
Tổng kết kinh nghiệm khoán sản phẩm trong nông nghiệp từ cách làm của HảiPhòng, các địa phương tiến hành khoán thí điểm để phát triển cách làm đó Trong các xínghiệp kinh tế quốc doanh cũng đã xuất hiện cách quản lý mới
Chỉ thị 100 của Ban Bí thư TW Đảng ( 13/01/ 1981) về khoán sản phẩm đếnnhóm và người lao động trong các hợp tác xã nông nghiệp Đây là bước đổi mới quantrọng trong cơ chế quản lý kinh tế ở các HTX nông nghiệp
Ngày 21/ 01/ 1981 Chính phủ ban hành Quyết định 25 CP và tiếp đó là 26 CP vềđổi mới bước đầu cơ chế quản lý trong kinh tế quốc doanh với việc xây dựng kế hoạch 3phần phát huy tính năng động, chủ động và lợi ích chính đáng của đơn vị sản xuất kinhdoanh và người lao động là một động lực quan trọng thúc đẩy nền kinh tế phát triển
Hội nghị Ban chấp hành TW Đảng lần thứ tám (khóa V) tháng 6 -1985 về
Trang 4chính bao cấp chuyển sang hạch toán kinh doanh XHCN Cuộc tổng điều chỉnh lương- tiền 9-1985, tăng trưởng GDP bình quân trong 5 năm 1981-1985 là 6,4%.
giá-Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng (12-1986) tổng kết chặng đườnghơn 10 năm xây dựng CNXH trên cả nước nêu ra 4 bài học: quán triệt tư tưởng lấy dânlàm gốc; xây dựng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân; phải xuất phát từ thực tếkhách quan, tôn trọng và hành động theo quy luật khách quan; phải xây dựng Đảngngang tầm với nhiệm vụ chính trị của một đảng cầm quyền, lãnh đạo nhân dân tiến hànhcách mạng XHCN, kết hợp sức mạnh của dân tộc với sức mạnh của thời đại Đại hội đã
tự phê bình về những khuyết điểm với tinh thần "nhìn thẳng vào sự thật, nói rõ sự thật"
Đại hội VI của Đảng đã hoạch định đường lối đổi mới với những nội dung chủyếu:
+ Đổi mới tư duy lý luận trước hết là tư duy kinh tế, nhận thức rõ hơn những vấn
đề về CNXH, những đặc trưng cơ cấu mới, thời kì quá độ lên CNXH, nhất là ở mộtnước nông nghiệp lạc hậu chưa qua CNTB
+ Đổi mới cơ cấu kinh tế, thực hiện chính sách kinh tế nhiều thành phần, coinhiệm vụ cải tạo XHCN là quá trình thường xuyên, lâu dài
+ Xóa bỏ cơ chế tập trung quan liêu, hành chính bao cấp, chuyển sang hạch toánkinh doanh XHCN, kết hợp chặt chẽ kế hoạch với thị trường
+ Đổi mới nội dung, phương thức lãnh đạo của Đảng và sự quản lý, điều hành củaNhà nước cho phù hợp với cơ cấu kinh tế và cơ chế quản lý kinh tế mới
+ Mở rộng hợp tác kinh tế với các nước trên thế giới, thu hút vốn đầu tư của nướcngoài
Đường lối đổi mới do Đại hội VI của Đảng đề ra là kết quả của quá trình tìm tòi,tổng kết thực tiễn của đất nước kết hợp chặt chẽ với nghiên cứu lý luận, trên cơ sở nhậnthức đúng đắn lý luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin về CNXH và về thời kì quá độ Đócũng là kết quả của việc tổng kết những sáng kiến mô hình, cách làm ăn mới có hiệu quảcủa nhân dân lao động, của các địa phương, cơ sở và đơn vị kinh tế đồng thời cũng phảnánh lợi ích, nguyện vọng của nhân dân lao động
3 Ý nghĩa của cuộc tìm tòi đường lối đổi mới :
Trong hoàn cảnh khó khăn và phức tạp của tình hình trong nước và quốc tế, Đảng
ta đã tìm được đường lối đổi mới và tự khẳng định mình trên trừơng quốc tế Đó là sựkết tinh trí tuệ của toàn Đảng, toàn dân và cũng thể hiện tinh thần trách nhiệm cao củaĐảng trước đất nước và dân tộc
- Điều đó thể hiện sự trưởng thành của Đảng trong nhận thức lý luận và tổng kếtthực tiễn, cả trong chỉ đạo điều hành và tổ chức thực hiện đường lối, chính sách củaĐảng, mở ra thời kỳ mới của sự nghiệp cách mạng nước ta trên con đường đi lênCNXH
Trang 5- Nâng cao lòng tin của quần chúng nhân dân đối với Đảng và công cuộc đổi mới
do Đảng khởi xướng và lãnh đạo
Câu 3 Quá trình Đảng lãnh đạo và chỉ đạo thực hiện kế hoạch 5 năm ( 1990)
- Liên Xô chấp nhận đa nguyên, đa Đảng, Trung Quốc có sự kiện Thiên AnMôn
- 1989 ( vào cuối năm ) Liên Xô và Đông Âu sụp đổ
+ Trong nước :
- Chúng ta đã khắc phục được một bước rất quan trọng khủng hoảng kinh tế - xãhội Nền kinh tế đã khắc phục nhiều mặt đình đốn suy thoái, tốc độ tăng trưởng khá vàliên tục, nền kinh tế bắt đầu có tích lũy, đạt và vượt nhiều chỉ tiêu quan trọng Giữ gìn vàcủng cố ổn định chính trị, mở rộng quan hệ đối ngoại
Nhưng những thành tựu đổi mới còn hạn chế, chưa vững chắc, năng lực sản xuấtkinh tế chưa có xu thế phát triển lâu da9ì Tăng trưởng kinh tế còn chậm, lạm phát còncao, nhiều vấn đề xã hội mới nảy sinh bức xúc, các thế lực đế quốc và thù địch vẫnchống phá gây mất ổn định Nguy cơ lớn, thách thức lớn thường xuyên đe dọa
2 Chủ trương của Đảng:
- Những năm 1986- 1988 : Đường lối đổi mới chưa đi vào cuộc sống , tình hìnhkinh tế - xã hội và đời sống của nhân dân vẫn còn nhiều khó khăn gay gắt Lạm phát ởmức cao nhất, năm 1987 là 774%, lương thực và hàng tiêu dùng thiếu nghiêm trọng, 3chương trình kinh tế lớn do đại hội VI đề ra chưa thực hiện có kết quả Vì vậy, đời sốngcủa những người hưởng lương và trợ cấp xã hội giảm sút mạnh Nhiều xí nghiệp quốcdoanh và hợp tác xã tiểu thủ công nghiệp đình đốn thua lỗ, sản xuất cầm chừng, thậmchí phải đóng cửa Hàng chục vạn công nhân buộc phải rời xí nghiệp, hàng vạn giáoviên phải bỏ nghề; những vụ đổ vữ tín dụng xảy ra ở nhiều nơi Đầu năm 1988 nạn đóixảy ra ở nhiều vùng và năm 1988 vẫn phải nhập 45 vạn tấn lương thực Những diễnbiến quốc tế phức tạp đã tác động xấu đến tình hình nước ta Do đó, nước ta đã lâm vàotình trạng khủng hoảng kinh tế - xã hội và vẫn chưa khắc phục được TW Đảng đã phântích đánh giá tình hình và tìm ra những nguyên nhân của thực trạng đó để có giải pháp ,chủ trương kịp thời
Phải cụ thể hóa , thể chế hóa đường lối đổi mới của Đại hội VI thành hệ thống
Trang 6quản lý sản xuất kinh doanh cho các đơn vị kinh tế quốc doanh Quốc hội thông quaLuật đầu tư nước ngoài( 29/12/1987) Nghị quyết 10 của Bộ Chính trị ( 5/4/1988) về đổimới và hoàn chỉnh cơ chế khoán trong nông nghiệp v v Đó là những quyết định quantrọng đưa đường lối đổi mới của Đảng vào cuộc sống.
Hội nghị Ban chấp hành TW Đảng lần thứ 6 ( khóa VI) tháng 3/1989 đề ra nhữngchủ trương, chính sách cụ thể giải quyết những vấn đề bức bách về kinh tế , xã hội vàđời sống nhân dân Trong tình hình diễn biến phức tạp ở các nước XHCN có tác độngđến nước ta, Hội nghị TW đã kịp thời đề ra nguyên tắc chỉ đạo công cuộc đổi mới, bảođảm cho sự nghiệp đổi mới đi đúng định hướng XHCN trên cơ sở kiên định chủ nghĩaMác - Lênin , tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng , sự quản lý của Nhà nước XHCN
do Đảng Cộng sản lãnh đạo, phát huy dân chủ XHCN đồng thời tăng cường kỷ luật, kỷcương, pháp luật
- Từ 1989- 1990 :
Với sự đổi mới có nguyên tắc, với những chính sách, chủ trương, biện pháp thíchhợp, từ 1989 công cuộc đổi mới đã giành được những thành tựu bước đầu Năm 1989Việt Nam đã giải quyết được vấn đề lương thực, bảo đảm đủ ăn, có dự trữ và xuất khẩugạo đứng thứ ba thế giới Công cuộc đổi mới của Việt Nam đã vượt qua những khókhăn thử thách do cuộc khủng hoảng trầm trọng do sự sụp đổ chế độ XHCN ở các nước
ở Đông Âu năm 1989 và đầu năm 1990, tiếp tục phát triển theo con đường XHCN.Tăng trưởng GDP bình quân những năm 1986-1990 là 3,9%
Chủ trương chính sách mới của Đảng và Nhà nước đã làm chuyển biến tình hình
Từ giữa năm 1988 những tiến bộ của nhân tố mới xuất hiện, tình hình kinh tế - xã hội có
sự cải thiện nhất định Nhịp độ lạm phát và tăng giá đã giảm Đến năm 1990, lạm phátcòn 67,4% Tình hình cung ứng lương thực, thực phẩm bớt gay gắt, hàng hóa trên thịtrường nhiều lên, hoạt động giao dịch, chuẩn bị hợp tác kinh tế với bên ngoài được mởrộng; bước đầu động viên được nhân dân hăng hái góp sực lực, của cải, tài năng vào xâydựng kinh tế Lòng tin của nhân dân tăng lên Việc thực hiện 3 chương trình kinh tế lớnđạt được những tiến bộ rõ rệt Năm 1987 đạt 17,5 triệu tấn lương thực, năm 1988 đạt19,5 triệu tấn, 1989 đạt 20,5 triệu tấn Từ năm 1989 nước ta bắt đầu xuất khẩu gạo mỗinăm từ 1- 1,5 triệu tấn Nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần vận hành theo cơ chế thịtrường có sự quản lý của Nhà nước bước đầu hình thành Đời sống của nhân dân đượccải thiện, dân chủ trong xã hội được phát huy, quốc phòng an ninh được giữ vững, hoạtđộng đối ngoại được mở rộng, đẩy lùi tình trạng bị bao vây cô lập Công tác xây dựngĐảng có tiến bộ
Một số chỉ tiêu về kinh tế - xã hội có những tiến bộ đáng kể, kim ngạch xuất khẩunăm 1986 là 439 triệu rúp và 1170 triệu USD, có thêm những mặt hàng xuất khẩu mới làgạo và dầu thô Do sự phát triển của các thành phần kinh tế và nhờ nhiều biện pháp tíchcực, trong những năm 1986-1990 có 4,2 triệu lao động tìm được việc làm Tốc độ tăngtrưởng kinh tế bình quân hàng năm 1986- 1990 là 3,9 % Sự nghiệp giáo dục- đào tạo
có một số tiến bộ Đến năm 1990 có 15 triệu học sinh, sinh viên, chiếm 1/4 dân số Hoạtđộng văn hóa, văn nghệ phong phú hơn về nội dung, đa dạng hơn về hình thức và thể
Trang 7loại Hoạt động của Nhà nước có những bước tiến quan trọng, từ Quốc hội khóa VIII 1987) đã tập trung xây dựng hệ thống pháp luật để quản lý kinh tế và xã hội có hiệu quảhơn.
(4-Những thành tựu trên khẳng định sự đúng đắn của đường lối đổi mới do Đại hội
Ở trong nước: chúng ta đã khắc phục được một bước rất quan trọng tình trạngkhủng hoảng kinh tế - xã hội Nền kinh tế đã khắc phục được nhiều mặt đình đốn, suythoái, tốc độ tăng trưởng khá và liên tục, nền kinh tế bắt đầu có tích lũy, vượt nhiều chỉtiêu quan trọng Giữ gìn và củng cố sự ổn định chính trị, mở rộng quan hệ kinh tế đốingoại Nhưng những thành tựu đổi mới còn hạn chế, chưa vững chắc, năng lực kinh tếchưa có xu thế phát triển lâu dài Tăng trường kinh tế còn chậm, lạm phát còn cao, nhiềuvấn đề xã hội mới nảy sinh bức xúc, các thế lực đế quốc và thù địch vẫn chống phá gâymất ổn định, các nguy cơ lớn, thách thức lớn thường xuyên đe dọa
2 Nội dung cơ bản của đường lối:
Đại hội VII khẳng định đường lối đổi mới do Đại hội VI khởi xướng là đúng đắn
và tiếp tục thực hiện đường lối ấy
Từ thực tiễn của những năm tiến hành công cuộc đổi mới, Đại hội VII đã nêu lênmột sô kinh nghiệm bước đầu Phải giữ vững định hướng XHCN trong quá trình đổimới, kết hợp sự kiên định về nguyên tắc và chiến lược cách mạng với sự linh hoạt trongsách lược nhạy cảm nắm bắt cái mới Điều cốt yếu để giữ vững định hướng XHCN làĐảng phải kiên trì và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ ChíMinh , giữ vững vai trò lãnh đạo xã hội Đổi mới toàn diện, đồng bộ và triệt để nhưngphải có bước đi, hình thức và cách làm phù hợp Tập trung sức làm tốt đổi mới kinh tế,đáp ững những đòi hỏi cấp bách của nhân dân về đời sống, việc làm và các nhu cầukhác, xây dựng cơ sở vật chất- kỹ thuật của CNXH, coi đó là điều kiện quan trọng đểtiến hành đổi mới trong lĩnh vực chính trị Phát triển kinh tế hàng hóa nhiều thành phầnphải đi đôi với tăng cường vai trò quản lý của Nhà nước về kinh tế - xã hội Nền kinh tếvận động theo cơ chế thị trường là cần thiết để giải phóng và phát huy được các tiềmnăng sản xuất trong xã hội
Chúng ta khẳng định tiếp tục phát huy ngày càng sâu rộng nền dân chủ XHCN,
Trang 8đạo tốt, có bước đi vững chắc, phù hợp với tình hình chính trị, xã hội nói chung Trongqúa trình đổi mới, phải quan tâm dự báo tình hình, kịp thời phát hiện và giải quyết đúngđắn những vấn đề mới nảy sinh trên tinh thần kiên định thực hiện đường lối đổi mới;tăng cường tổng kết thực tiễn và không ngừng hoàn chỉnh lý luận về con đường xâydựng CNXH ở nước ta Đại hội khẳng định: Đảng lấy chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng
Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hoạt động của Đảng
Đại hội thông qua Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kì quá độ lên CNXH
và Chiến lược ổn định và phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2000 Cương lĩnh nêu lênnhững đặc trưng cơ bản của xã hội XHCN ở nước ta Đó là một xã hội:
- " Do nhân dân lao động làm chủ;
- Có nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và chế độcông hữu về các tư liệu sản xuất chủ yếu;
- Có nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc;
- Con người được giải phóng khỏi áp bức, bóc lột, bất công, làm theo năng lực,hưởng theo lao động, có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàndiện cá nhân;
- Các dân tộc trong nước bình đẳng, đoàn kết và giúp đỡ lẫn nhau cùng tiến bộ;
- Có quan hệ hữu nghị và hợp tác với nhân dân tất cả các nước trên thế giới
Trong qúa trình xây dựng CNXH và bảo vệ Tổ quốc cần nắm vững những phươnghướng cơ bản sau đây:
Một là: Xây dựng Nhà nước XHCN, nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhândân, lấy liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp trí thức làm nềntảng do Đảng cộng sản lãnh đạo
Hai là: Phát triển lực lượng sản xuất, công nghiệp hóa đất nước theo hướng hiệnđại gắn liền với phát triển một nền nông nghiệp toàn diện là nhiệm vụ trung tâm nhằmtừng bước xây dựng cơ sở vật chất- kỹ thuật của CNXH, không ngừng nâng cao năngxuất lao động xã hội và cải thiện đời sống nhân dân
Ba là: Phù hợp với sự phát triển của LLSX, thiết lập từng bước QHSX từ thấp đếncao với sự đa dạng về hình thức sở hữu Phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thànhphần theo định hướng xã hội chủ nghĩa, vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lýcủa Nhà nước
Bốn là: Tiến hành cách mạng XHCN trên lĩnh vực tư tưởng và văn hóa làm chothế giới quan Mác- Lê nin và tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh giữ vị trí chủ đạo trong đờisống xã hội, kế thừa và phát huy những truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân tộc, tiếpthu tinh hoa văn hóa nhân loại
Năm là: Thực hiện chính sách đại đoàn kết dân tộc, củng cố và mở rộng Mặt trậndân tộc thống nhất, tập hợp mọi lực lượng phấn đấu vì sự nghiệp dân giàu, nước mạnh.Thực hiện chính sách đối ngoại hòa bình, hợp tác và hữu nghị với tất cả các nước
Trang 9Sáu là: Xây dựng CNXH và bảo vệ tổ quốc là 2 nhiệm vụ chiến lược của cáchmạng Việt Nam.
Bảy là: Xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chứcngang tầm nhiệm vụ, bảo đảm cho Đảng làm tròn trách nhiệm lãnh đạo sự nghiệp cáchmạng XHCN ở nước ta
Đại hội thông qua chiến lược ổn định và phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2000
3 Ý nghĩa lịch sử của Đại hội VII:
Đại hội VII của Đảng là " Đại hội của trí tuệ, đổi mới, dân chủ, kỉ cương, đoànkết"
Đường lối của Đại hội là ngọn đèn pha soi đường chỉ lối cho toàn Đảng, toàn dân
ta tiếp tục sự nghiệp đổi mới toàn diện đất nước giành những thắng lợi mới
Câu 5: Nội dung cơ bản của đường lối cách mạng do Hội nghị đại biểu toàn quốc giữa nhiệm kỳ ( tháng 1/1994) của Đảng đề ra?
Trả lời :
1 Hoàn cảnh lịch sử :
- Thế giới : Liên Xô và Đông Âu sụp đổ Các thế lực thù địỉcha sức hoạt độngchống phá cách mạng nước ta, một lần nữa chúng ta lại phải trải qua những thử tháchgay go, quyết liệt
Tuy nhiên, trên thế giới cũng xuất hiện những nhân tố thuận lợi mới: Ý chí và sứcmạnh đấu tranh cho độc lập, tự chủ của các dân tộc tăng lên; xu thế hợp tác phát triển
mở rộng trong đời sống cộng đồng quốc tế; từ thất bại tạm thời, các lực lượng cáchmạng rút ra những bài học quý giá
- Trong nước những thành tựu đổi mới ở nước ta đã tạo thêm thế và lực để nhândân ta khắc phục khó khăn, tranh thủ thời cơ xây dựng đất nước Trước thách thức mới
và cơ hội mới, Đảng và nhân dân ta đã tỏ rõ bản lĩnh chính trị vững vàng Đảng phải giảiquyết một loạt những vấn đề cụ thể trên lĩnh vực đối nội, đối ngoại mà thực tiễn đangđặt ra
Hội nghị đại biểu toàn quốc giữa nhiệm kỳ họp từ 20- 21 tháng 1-1994 tại Hà Nội
2 Nội dung đường lối:
- Hội nghị kiểm điểm việc thực hiện Nghị quyết Đại hội VII và tổng kết một bướcthực tiễn đổi mới từ Đại hội VI đến nay nhằm làm sáng tỏ thêm một số vấn đề trong quátrình xây dựng CNXH ở nước ta, đưa sự nghiệp cách mạng nước ta tiếp tục tiến lên
- Báo cáo chính trị chỉ rõ tình hình thực hiện nghị quyết đại hội VII
+ Thành tựu:
- Thứ nhất: Thành tựu to lớn có ý nghĩa hàng đầu là đã khắc phục được một bướcrất quan trọng tình trạng khủng hoảng kinh tế - xã hội
Trang 10Lạm phát được đẩy lùi, từ 67% (1991) xuống 17,5 % (1992) và còn 5,2 % (1993).Tổng sản phẩm trong nước (GDP) tăng bình quân hàng năm 7,2 % (mức đề ra cho 5năm 1991- 1995 là 5,5- 6%), sản xuất nông nghiệp phát triển tương đối toàn diện; vấn đềlương thực được giải quyết tốt 1993 xấp xỉ 25 triệu tấn Sản xuất công nghiệp đạt nhịp
độ tăng trưởng bình quân hàng năm 13% Năng lực sản xuất một số ngành và sản phẩmquan trọng như điện, dầu thô, thép, xi măng được tăng thêm
Quan hệ kinh tế đối ngoại được mở rộng theo hướng đa dạng hóa và đa phươnghóa Tăng kim ngạch xuất khẩu hàng năm xấp xỉ 20% Tính đến hết năm 1993 đã cấp
836 giấy phép đầu tư trực tiếp của nước ngoài với tổng vốn đăng kí là 7,5 tỷ USD; bướcđầu thu hút thêm viện trợ phát triển và vốn vay ưu đãi từ các chính phủ; thiết lập lạiquan hệ bình thường với các tổ chức tài chính, tiền tệ quốc tế
Nền kinh tế bắt đầu có tích lũy nội bộ, tuy còn thấp, đời sống số đông nhân dânđược cải thiện
Cơ cấu kinh tế nhiều thành phần đang hình thành Cơ chế thị trường có sự quản lýcủa Nhà nước theo định hướng XHCN đang trở thành cơ chế vận hành của nền kinh tế.Nhà nước tích lũy thêm kinh nghiệm, có tiến bộ trong việc quản lý điều hành vĩ mô nênkinh tế Quốc dân
Cùng với phát triển kinh tế, việc giải quyết các vấn đề xã hội và thực hiện chínhsách xã hội được quan tâm hơn
- Thành tựu quan trọng thứ 2 là đã tiếp tục giữ vững sự ổn định chính trị
- Thành tựu thứ 3 là: quan hệ đối ngoại được mở rộng, uy tín và vị trí của nước tatrên thế giới được nâng lên, tạo môi trường quốc tế thuận lợi cho công cuộc xây dựng vàbảo vệ tổ quốc
+ Những mặt yếu kém và những vấn đề mới nảy sinh
- Nền kinh tế vẫn mang tính chất nông nghiệp lạc hậu Công nghiệp còn nhỏ bé,kết cấu hạ tầng kém phát triển Cơ sở vật chất- kỹ thuật chưa xây dựng được bao nhiêu.Tích lũy từ nội bộ nền kinh tế và đầu tư phát triển còn thấp và chưa được quan tâmthích đáng Kinh tế tuy có mức tăng trưởng khá nhưng năng xuất, chất lượng, hiệu quảcòn rất thấp
Đầu tư cho khoa học và công nghệ có tăng hơn trước nhưng còn quá thấp so vớinhu cầu Khả năng kiềm chế lạm phát chưa vững chắc Ngân sách thu không đủ chi, tỷ lệbội chi ngân sách còn cao và có xu hướng tăng lên
Kinh tế quốc doanh và kinh tế hợp tác chậm được đổi mới và củng cố
- Văn hóa, xã hội tuy đạt được một số thành tựu nhưng vẫn là lĩnh vực còn nhiềuvấn đề lớn, bức xúc chưa được giải quyết
- Ổn định chính trị được giữ vững song vẫn còn nhiều nhân tố phức tạp không thểxem thường
Hội nghị chỉ rõ những thách thức lớn và những cơ hội lớn:
Trang 11- Những thách thức là: Nguy cơ tụt hậu xa hơn về kinh tế so với nhiều nước trongkhu vực và trên thế giới; nguy cơ chệch hướng XHCN; Nguy cơ về nạn tham nhũng và
tệ quan liêu; nguy cơ "diễn biến hòa bình" của các thế lực thù địch Các nguy cơ đó cóliên quan mật thiết với nhau, tác động lẫn nhau
Nhưng chúng ta cũng có nhiều thuận lợi cơ bản: Đảng ta có đường lối đúng đắn,đoàn kết nhất trí; nhân dân ta cùng cần cù và thông minh giàu lòng yêu nước, có bảnlĩnh và ý chí cách mạng kiên cường, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng; các lực lượng
vũ trang tuyệt đối trung thành với Đảng, với nhân dân; những thành tựu của công cuộcđổi mới đang tạo ra thế và lực mới; sự phát triển của cách mạng khoa học kỹ thuật, xuthế mở rộng quan hệ hợp tác đem lại cho chúng ta khả năng có thêm những nguồn lựcquan trọng
Hội nghị đề ra những nhiệm vụ chủ yếu sau đây:
1 Thúc đẩy sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đạihóa
2 Thực hiện nhất quán chính sách phát triển kinh tế nhiều thành phần tạo độnglực và môi trường thuận lợi hơn nữa cho các thành phần kinh tế, các loại hình doanhnghiệp phát triển nhanh và có hiệu quả cao
3 Xây dựng đồng bộ cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước theo địnhhướng XHCN
4 Chăm lo các vấn đề văn hóa, xã hội:
5 Tăng cường quốc phòng, an ninh
6 Tiếp tục mở rộng quan hệ đối ngoại
7 Xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam của nhân dân, do nhân dân, vì nhândân
8 Đổi mới và chỉnh đốn Đảng, mở rộng khối đại đoàn kết toàn dân, củng cố mốiquan hệ mật thiết giữa Đảng và nhân dân
Câu 6: Những thành tựu đạt được sau 10 năm thực hiện đường lối đổi mới của Đảng (1986- 1996) Nguyên nhân và ý nghĩa của những thành tựu đó.
Trả lời:
1 Hoàn cảnh lịch sử:
Trước Đại hội VI, cách mạng nước ta diễn ra trong bối cảnh quốc tế và trong nước
có những thuận lợi cơ bản nhưng cũng có nhiều mặt phức tạp
+ Thuận lợi:
- Trong sự nghiệp xây dựng CNXH và bảo vệ tổ quốc, nhân dân ta tiếp tục nhậnđược sự giúp đỡ to lớn và sự hợp tác nhiều mặt của Liên Xô và các nước XHCN anh emkhác
Trang 12- Quan hệ hợp tác toàn diện giữa Việt Nam, Lào và Campuchia đã tạo thêm nhữngnhân tố thuận lợi cho sự nghiệp cách mạng mỗi nước.
+ Khó khăn:
- Nước ta và 2 nước anh em phải thường xuyên đối phó với những hành động xâmlược, phá hoại và bao vây kinh tế của các thế lực thù địch Những biến động bất lợi trênthị trường thế giới cũng gây thêm cho chúng ta không ít khó khăn
- Từ điểm xuất phát rất thấp về kinh tế, lại chịu hậu quả của chiến tranh lâu dài,thiên tai liên tiếp là những khó khăn rất lớn
- Về tình hình kinh tế- xã hội trong nước, bên cạnh những thành tựu đã đạt được,
sự giảm sút của sản xuất vào cuối những năm 70 cùng với những sai lầm trong bố trí cơcấu kinh tế, nhất là bố trí đầu tư và xây dựng cơ bản của 5 năm 1976-1980, đã để lại hậuquả nặng nề Nước ta đã lâm vào tình trạng khủng hoảng kinh tế - xã hội nghiêm trọng.Trong điều kiện lịch sử ấy, việc hoạch định đường lối đổi mới toàn diện đất nước là mộttất yếu khách quan, là sự sống còn của chế độ XHCN ở nước ta
2 Thành tựu:Trong những hoàn cảnh hết sức phức tạp, khó khăn, nhân dân takhông những đứng vững mà còn vươn lên đạt được những thành tựu nổi bật trên nhiềumặt
+ Thành tựu cụ thể:
Đạt 5 thành tựu nổi bật:
- Đẩy nhanh nhịp độ phát triển kinh tế, hoàn thành vượt mức nhiều mục tiêu chủyếu của kế hoạch 5 năm
Bình quân trong 5 năm 1991-1995 nhịp độ tăng GDP đạt 8,2 % (kế hoạch 5,5- 6,5
%), sản xuất công nghiệp là 13,3%, nông nghiệp 4,5 %, kim ngạch xuất khẩu 29%, cơcấu kinh tế có bươc chuyển đổi Quan hệ sản xuất được điều chỉnh phù hợp với yêu cầuphát triển của LLSX
- Tạo được một số chuyển biến tích cực về mặt xã hội Đời sống vật chất của phầnlớn nhân dân được cải thiện Trình độ dân trí và mức hưởng thụ văn hóa của nhân dânnâng dần lên Đa dạng các loại hình đào tạo, giáo dục, học tập Các hoạt động đền ơnđáp nghĩa, xóa đói giảm nghèo, các hoạt động nhân đạo, từ thiện mở rộng Lòng tin củanhân dân vào chế độ và tiền đồ của đất nước, vào Đảng và Nhà nước được nâng lên
- Giữ vững ổn định chính trị, củng cố quốc phòng, an ninh Chúng ta đã giữ vững
ổn định chính trị và độc lập chủ quyền và môi trường hòa bình của đất nước, tạo điềukiện thuận lợi cơ bản cho công cuộc đổi mới
- Thực hiện có kết quả 1 số đổi mới quan trọng về hệ thống chính trị
Củng cố Đảng về chính trị , tư tưởng và tổ chức nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo
và sức chiến đấu của Đảng Đã ban hành hiến pháp mới năm 1992, sửa đổi, bổ sung vàban hành nhiều văn bản pháp luật quan trọng, tiến hành cải cách một bước nền hànhchính nhà nước, tiếp tục xây dựng và hoàn thiện nhà nước pháp quyền CHXHCNVN
Trang 13Mặt trận tổ quốc, các đoàn thể chính trị, xã hội từng bước đổi mới nội dung, phươngthức hoạt động.
- Phát triển mạnh mẽ quan hệ đối ngoại, phá thế bị bao vây cấm vận, tham gia tíchcực vào đời sống cộng đồng quốc tế
Chúng ta đã triển khai tích cực và năng động đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ,
đa phương, đa dạng hóa Khôi phục và mở rộng quan hệ hữu nghị, hợp tác nhiều mặt vớiTrung Quốc; tăng cường quan hệ hữu nghị, đoàn kết đặc biệt với Lào, xây dựng quan hệtốt với Campuchia; phát triển quan hệ với các nước trong khu vực, tham gia ASEAN vàcác tổ chức quốc tế Thành tựu trên lĩnh vực đối ngoại là một nhân tố quan trọng gópphần giữ vững hòa bình, phá thế bị bao vây, cấm vận, cải thiện và nâng cao vị thế củanước ta trên thế giới , tạo môi trường thuận lợi cho công cuộc xây dựng và bảo vệ tổquốc
+ Khuyết điểm và yếu kém:
- Nước ta còn nghèo và kém phát triển Chúng ta lại chưa thực hiện tốt cần kiệmtrong sản xuất, tiết kiệm trong tiêu dùng, dồn vốn cho đầu tư phát triển
- Tình hình xã hội còn nhiều tiêu cực và nhiều vấn đề phải giải quyết
- Việc lãnh đạo xây dựng quan hệ sản xuất mới có phần vừa lúng túng vừa buônglỏng
- Quản lý Nhà nước về kinh tế, xã hội còn yếu
- Hệ thống chính trị còn nhiều nhược điểm
+ Đánh giá chung:
" Công cuộc đổi mới trong 10 năm qua thu được những thành tựu to lớn, có ýnghĩa rất quan trọng Nhiệm vụ do Đại hội VII đề ra cho 5 năm 1991-1995 đã được hoànthành về cơ bản Nước ta đã ra khỏi khủng hoảng kinh tế - xã hội, nhưng một số mặt vẫnchưa vững chắc
Nhiệm vụ đề ra cho chặng đường đầu của thời kỳ quá độ là chuẩn bị tiền đề chocông nghiệp hóa đã cơ bản hoàn thành cho phép chuyển sang thời kỳ mới, đẩy mạnhcông nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
Con đường đi lên CNXH ở nước ta ngày càng được xác định rõ hơn"
Xét trên tổng thể, việc hoạch định và thực hiện đường lối đổi mới những năm qua
về cơ bản là đúng đắn, đúng định hướng XHCN, tuy trong qúa trình thực hiện có một sốkhuyết điểm, lệch lạc lớn và kéo dài dẫn đến chệch hướng ở lĩnh vực này hay lĩnh vựckhác, ở mức độ này hay mức độ khác
3 Nguyên nhân và ý nghĩa:
- Là kết quả của quá trình tìm tòi đường lối đổi mới
- Vai trò lãnh đạo đúng đắn và sáng tạo của Đảng
Trang 14- Vai trò quản lý của Nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN.
- Đoàn kết các dân tộc anh em
- Tận dụng được yếu tố thời đại
Tóm lại: Đảng và nhân dân ta đã tự khẳng định mình trên trường quốc tế
Câu 7: Hoàn cảnh lịch sử, nhiệm vụ và mục tiêu của những năm 1996- 2000 Mục tiêu của Đảng ta nêu ra với cách mạng nước ta đến năm 2000.
Trả lời :
1 Hoàn cảnh lịch sử :
ĐH VII của Đảng khẳng định : " Công cuộc đổi mới 10 năm qua đã thu đượcnhững thành tựu to lớn, có ý nghĩa rất quan trọng Nhiệm vụ ĐH VII đề ra cho 5 năm1991-1995 đã được hoàn thành về cơ bản
Nước ta đã ra khỏi khung hoảng kinh tế - xã hội , nhưng một số mặt còn chưavững chắc
Nhiệm vụ đề ra cho chặng đường đầu của thời kỳ quá độ la chuẩn bị tiền đề choCNH đã cơ bản hoàn thành cho phép chuyển sang thời kỳ mới đẩy mạnh CNH, HĐH đấtnước
- Cộng đồng thế giới đứng trước nhiều vấn đề có tính toàn cầu như môi trường,dân số, dịch bệnh
- Châu Á- Thái Bình Dương đang phát triển năng động và tiếp tục phát triển vớitốc độ cao Đồng thời khu vực này cũng tiềm ẩn một số nhân tố có thể gây mất ổn định
+ Trong nước:
- Đã ra khỏi khủng hoảng kinh tế - xã hội
- Những tiền đề tích cực đã được tạo ra cho tiến hành công nghiệp hóa, hiện đạihóa đất nước
- Quan hệ quốc tế giữa nước ta với thế giới mở rộng
- Khả năng giữ độc lập tự chủ và hội nhập với cộng đồng thế giới tăng lên
Trang 152 Nhiệm vụ và mục tiêu những năm 1996-2000 Mục tiêu cách mạng nước ta đến2020.
a Nhiệm vụ và mục tiêu những năm 1996-2000:
- Đến năm 2000 tăng trưởng kinh tế nhanh, hiệu quả cao và bền vững đi đôi vớigiải quyết những vấn đề bức xúc về xã hội, bảo đảm an ninh, quốc phòng, cải thiện đờisống của nhân dân, nâng cao tích lũy từ nội bộ nền kinh tế, tạo tiền đề vững chắc chobước phát triển cao hơn vào đầu thế kỉ sau
- Đến năm 2000, GDP bình quân đầu người tăng gấp đôi năm 1990 Nhịp độ tăngtrưởng GDP bình quân hàng năm đạt khoảng 9-10 %; sản xuất nông- lâm- ngư nghiệpkhoảng 4,5- 5 %, công nghiệp 14-15%, dịch vụ 12- 13%, xuất khẩu khoảng 28% Tỷ lệđầu tư/ GDP khoảng 30% Năm 2000, nông nghiệp chiếm khoảng 19-20%, công nghiệp
và xây dựng 34-35%, dịch vụ 45-46% GDP Phát triển và phát huy tốt tiềm lực khoahọc; lựa chọn và làm chủ các loại hình công nghệ nhập và tích cực chuẩn bị cho bướcphát triển cao hơn ở giai đoạn sau Tốc độ đổi mới công nghệ đạt 10%/ năm trở lên
Đổi mới căn bản tổ chức, quản lý và nâng cao hiệu quả khu vực doanh nghiệp nhànước Phát triển các hình thức liên doanh, liên kết trực tiếp giữa các doanh nghiệp nhànước với nhau, giữa kinh tế nhà nước với kinh tế hợp tác, kinh tế tư bản tư nhân, cá thể
và các công ty nước ngoài
Tạo việc làm nhiều hơn số lao động tăng thêm hàng năm, giảm đáng kể thấtnghiệp; xóa đói, tiếp tục giảm nghèo, cải thiện điều kiện ăn, ở, học hành, chữa bệnh, đilại, nâng cao mức hưởng thụ văn hóa của nhân dân, đặc biệt ở các vùng nông thôn, miềnnúi
- Giữ vững sự ổn định chính trị và định hướng XHCN trong quá trình phát triển.Tạo chuyển biến căn bản trong việc đổi mới và chỉnh đốn Đảng, nâng cao vai trò lãnhđạo của Đảng Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện nhà nước, trọng tâm là cải cách nền hànhchính, nâng cao hiệu lực và hiệu quả hoạt động của bộ máy Nhà nước; mở rộng dân chủ,thiết lập kỉ cương, bảo đảm trật tự an toàn xã hội Tăng cường khối đại đoàn kết toàndân
Củng cố quốc phòng, giữ vững an ninh
Mở rộng quan hệ đối ngoại, chủ động tham gia các tổ chức quốc tế và khu vực,củng cố và nâng cao vị thế của nước ta trên trường quốc tế
Tóm lại: Nhiệm vụ của nhân dân ta là tập trung mọi lực lượng, tranh thủ thời cơ,vượt qua mọi thử thách, đẩy mạnh công cuộc đổi mới một cách toàn diện và đồng bộ;tiếp tục phát triển kinh tế nhiều thành phần, vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản
lý của Nhà nước theo định hướng XHCN, phấn đấu đạt và vượt mục tiêu đề ra trongchiến lược ổn định và phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2000
b Mục tiêu đến năm 2020:
Từ nay đến năm 2020, ra sức phấn đấu đưa nước ta cơ bản trở thành một nước
Trang 16Lực lượng sản xuất đến lúc đó sẽ đạt trình độ tương đối hiện đại, phần lớn laođộng thủ công được thay thế bằng lao động sử dụng máy móc, điện khí hóa cơ bản đượcthực hiện trong cả nước, năng suất lao động xã hội và hiệu quả sản xuất kinh doanh caohơn nhiều so với hiện nay GDP tăng từ 8 - 10 lần so với năm 1990 Trong cơ cấu kinh
tế, tuy nông nghiệp tiếp tục phát triển mạnh, song công nghiệp và dịch vụ sẽ chiếm tỷtrọng rất lớn trong GDP và trong lao động xã hội
Khoa học tự nhiên và công nghệ có khả năng nắm bắt và vận dụng được nhiềuthành tựu mới nhất của thế giới Khoa học xã hội và nhân văn có khả năng làm cơ sởcho việc xây dựng hình thái ý thức xã hội mới Sự phát triển của khoa học đủ sức cungcấp luận cứ cho việc hoạch định các chính sách, chiến lược và quy hoạch phát triển
Về quan hệ sản xuất, chế độ sở hữu, cơ chế quản lý và chế độ phân phối gắn kếtvới nhau, phát huy được các nguồn lực, tạo ra động lực mạnh mẽ thúc đẩy tăng trưởngkinh tế thực hiện công bằng xã hội
Kinh tế Nhà nước thực hiện tốt vai trò chủ đạo và cùng với kinh tế hợp tác xã trởthành nền tảng trong nền kinh tế Kinh tế cá thể tiểu chủ, kinh tế tư bản tư nhân chiếm tỷtrọng đáng kể Kinh tế tư bản Nhà nước dưới các hình thức khác nhau tồn tại phổ biến
Về đời sống vật chất và văn hóa, nhân dân có cuộc sống no đủ, có nhà ở tương đốitốt, có điều kiện thuận lợi về đi lại, học hành, chữa bệnh, có mức hưởng thụ văn hóakhá Quan hệ xã hội lành mạnh, lối sống văn minh, gia đình hạnh phúc
Câu 8: Hoàn cảnh lịch sử, nội dung cơ bản của đường lối chiến lược phát triển kinh tế - xã hội do Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX (2001) của Đảng đề ra.
Hai cuộc chiến tranh đẫm máu cùng với hàng trăm cuộc xung đột vũ trang
Phong trào cách mạng phát triển sâu rộng trên phạm vi toàn thế giới, mặc dù thậpniên cuối, CNXH hiện thực tạm thời lâm vào thoái trào
Nước ta thế kỉ XX là thế kỉ của những biến đổi to lớn, thế kỉ đấu tranh oanh liệtgiành lại độc lập, tự do thống nhất Tổ quốc và xây dựng CNXH, thế kỉ của những chiếncông và thắng lợi có ý nghĩa lịch sử và thời đại
Thế kỉ XXI sẽ tiếp tục có nhiều biến đổi, khoa học và công nghệ sẽ có nhiều bướctiến nhảy vọt Kinh tế tri thức có vai trò nổi bật, toàn cầu hóa kinh tế là một xu thế khách
Trang 17quan Đấu tranh dân tộc và đấu tranh giai cấp tiếp tục diễn ra gay gắt Thế giới đứngtrước nhiều vấn đề toàn cầu.
Theo quy luật tiến hóa của lịch sử, loài người nhất định sẽ tiến tới CNXH
Những nét mới ấy trong tình hình thế giới và khu vực tác động mạnh mẽ đến tìnhhình cách mạng nước ta Chúng ta đang đứng trước những cơ hội và thách thức lớn.Nắm bắt cơ hội, vượt qua thách thức, phát triển mạnh mẽ trong thời kỳ mới, đó là vấn đề
có ý nghĩa sống còn đối với Đảng và nhân dân ta
2 Nội dung đường lối chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2001- 2010
a Đường lối kinh tế của Đảng ta là: Đẩy mạnh công nghiệp hóa hiện đại hóa, xâydựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, đưa nước ta trở thành một nước công nghiệp; ưu tiênphát triển lực lượng sản xuất đồng thời xây dựng quan hệ sản xuất phù hợp theo địnhhướng xã hội chủ nghĩa; phát huy cao độ nội lực, đồng thời tranh thủ nguồn lực bênngoài và chủ động hội nhập kinh tế quốc tế để phát triển nhanh , có hiệu quả và bềnvững; tăng trưởng kinh tế đi liền với phát triển văn hóa, từng bước cải thiện đời sống vậtchất và tình thần của nhân dân, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội, bảo vệ và cảithiện môi trường; kết hợp phát triển kinh tế - xã hội với tăng cường quốc phòng- anninh
- Mục tiêu tổng quát của chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2001- 2010nhằm: đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển, nâng cao rõ rệt đời sống vật chất vàtinh thần của nhân dân; tạo nền tảng để đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành mộtnước công nghiệp theo hướng hiện đại Nguồn lực con người, năng lực khoa học vàcông nghệ, kết cấu hạ tầng, tiềm lực kinh tế, quốc phòng, an ninh được tăng cường; thểchế kinh tế thị trường định hướng XHCN được hình thành về cơ bản; vị thế của nước tatrên trường quốc tế được nâng cao
Mục tiêu cụ thể của chiến lược là:
- Đưa GDP năm 2010 lên ít nhất gấp đôi năm 2000 Nâng cao rõ rệt hiệu quả vàsức cạnh tranh của sản phẩm, doanh nghiệp và nền kinh tế; đáp ứng tốt hơn nhu cầu tiêudùng thiết yếu, một phần đáng kể nhu cầu sản xuất và đẩy mạnh xuất khẩu Ổn định kinh
tế vĩ mô; cán cân thanh toán quốc tế lành mạnh và tăng dự trữ ngoại tệ; bội chi ngânsách, lạm phát, nợ nước ngoài được kiểm soát trong giới hạn an toàn và tác động tíchcực đến tăng trưởng Tích lũy nội bộ nền kinh tế đạt trên 30% GDP Nhịp độ tăng xuấtkhẩu gấp trên 2 lần nhịp độ tăng GDP Tỷ trọng trong GDP của nông nghiệp 16- 17%,công nghiệp 40-41%, dịch vụ 42-43 % Tỷ lệ lao động nông nghiệp còn khoảng 50%
- Nâng lên đáng kể chỉ số phát triển con người (HDI) của nước ta Tốc độ tăngdân số đến 2010 còn khoảng 1,1 % Xóa hộ đói, giảm nhanh hộ nghèo Giải quyết việclàm ở cả thành thị và nông thôn; nâng tỷ lệ người lao động được đào tạo nghề lênkhoảng 40% Trẻ em đến tuổi đi học đều được đến trường; hoàn thành phổ cập trung học
cơ sở trong cả nước Người có bệnh được chữa trị; giảm tỷ lệ trẻ em suy dinh dưỡngxuống khoảng 20%; tăng tuổi thọ trung bình lên 71 tuổi Chất lượng đời sống vật chất,
Trang 18văn hóa, tinh thần được nâng lên rõ rệt trong môi trường xã hội an toàn, lành mạnh; môitrường tự nhiên được bảo vệ và cải thiện.
- Năng lực nội sinh về khoa học và công nghệ đủ khả năng ứng dụng các côngnghệ hiện đại, tiếp cần trình độ thế giới và tự phát triển trên một số lĩnh vực, nhất làcông nghệ thông tin, công nghệ sinh học, công nghệ vật liệu mới, công nghệ tự độnghóa
- Kết cấu hạ tầng đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội , quốc phòng, an ninh
và có bước đi trước Hệ thống giao thông bảo đảm lưu thông an toàn, thông suốt quanhnăm và hiện đại hóa một bước Mạng lưới giao thông nông thôn được mở rộng và nângcấp, hệ thông đê xung yếu được củng cố vững chắc, hệ thống thủy nông phát triển vàphần lớn được kiên cố hóa Hầu hết các xã được sử dụng điện, điện thoại và các dịch vụbưu chính- viễn thông cơ bản, cá trạm xá, trường học kiên cố, nơi sinh hoạt văn hóa, thểthao Bảo đảm về cơ bản cơ sở vật chất cho học sinh phổ thông học cả ngày tại trường
Có đủ giường bệnh cho bệnh nhân
- Vai trò chủ đạo của kinh tế Nhà nước được tăng cường, chi phối các lĩnh vựcthen chốt của nền kinh tế; doanh nghiệp nhà nước được đổi mới, phát triển, sản xuất,kinh doanh có hiệu quả Kinh tế tập thể, kinh tế cá thể, tiểu chủ, kinh tế tư bản tư nhân,kinh tế tư bản nhà nước, kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đều phát triển mạnh và lâudài Thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa được hình thành về cơ bản
và vận hành thông suốt, có hiệu quả
Từ mục tiêu của chiến lược 10 năm, Đại hội IX xác định nhiệm vụ của kế hoạch 5năm (2001-2005) là tăng trưởng kinh tế nhanh và bềnh vững; ổn định và cải thiện đờisống nhân dân, chuyển dịch mạnh cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động theo hướng côngnghiệp, hiện đại hóa
- Nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế Mở rộng kinh tế đối ngoại
- Phát huy nhân tố con người
- Tạo nhiều việc làm, cơ bản xóa đói, giảm số hộ nghèo
- Đẩy lùi tệ nạn xã hội
- Tiếp tục tăng cường kết cấu hạ tầng kinh tế, xã hội, hình thành một bước quantrọng thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa
- Giữ vững ổn định chính trị và trật tự an toàn xã hội, bảo vệ vững chắc độc lậpchủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và an ninh quốc gia
Câu 9: Nêu những bài học do Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng
đề ra?
Bài làm: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng viết:" 15 năm
đổi mới ( 1986 - 2000) đã cho chúng ta nhiều kinh nghiệm quý báu Những bài học đổimới do các Đại hội VI, VII, VIII của Đảng nêu lên đến nay vẫn còn giá trị lớn, nhất làcác bài học chủ yếu sau đây: Một là, trong quá trình đổi mới, phải kiên trì mục tiêu độc
Trang 19lập dân tộc và CNXH trên nền tảng Chủ nghĩa Mác- Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh Hai là, đổi mới phải dựa vào nhân dân, vì lợi ích của nhân dân , phù hợp với thực tiễn,luôn luôn sáng tạo Ba là, đổi mới phải kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại.Bốn là, đường lối đúng đắn của Đảng là nhân tố quyết định thành công của sự nghiệpđổi mới "./.
Câu 10: Trình bày ý nghĩa những thắng lợi vĩ đại của cách mạng Việt Nam
từ 1930 đến nay?
Bài làm: Đối với nước ta, thế kỷ XX là thế kỷ của những biến đổi to lớn, thế kỷ
đấu tranh oanh liệt giành lại độc lập, tự do, thống nhất Tổ quốc và xây dựng CNXH, thế
kỷ của những chiến công và thắng lợi có ý nghĩa lịch sử và thời đại
Sau các phong trào yêu nước 30 năm đầu thế kỷ XX Năm 1930 Đảng cộng sảnViệt Nam ra đời, đánh dấu bước ngoặt của cách mạng Việt Nam đảng ta lãnh đạo nhândân ta giành được những thắng lợi vĩ đại: thắng lợi của Cách mạng tháng Tám-1945,thành lập Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hòa; thắng lợi của các cuộc kháng chiếnoanh liệt để giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc, thắng lợi của sự nghiệp đổi mới và từngbước đưa đất nước quá độ lên CNXH
Với những thắng lợi dành được trong thế kỷ XX, nước ta từ một nước thuộc địanửa phong kiến đã trở thành một quốc gia độc lập, tự do, phát triển theo con đườngXHCN, có quan hệ quốc tế rộng rãi, có vị thế ngày càng quan trọng trong khu vực vàtrên thế giới Nhân dân ta từ thân phận nô lệ đã trở thành người làm chủ đất nước, làmchủ xã hội Đất nước ta từ một nền kinh tế nghèo nàn lạc hậu đã bước vào thời kỳ đẩymạnh CNH - HĐH
Chúng ta tự hào về dân tộc ta- một dân tộc anh hùng, thông minh, sáng tạo; tự hào
về Đảng ta- Đảng cộng sản Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, lãnh đạo vàrèn luyện- một lòng, một dạ chiến đấu, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc vì hạnhphúc của nhân dân
Câu 11 Phân tích ý nghĩa lịch sử và nguyên nhân thắng lợi của cách mạng tháng 8/ 1945.
Trả lời.
Trong cách mạng tháng Tám năm 1945, nhờ Đảng tích cực chuẩn bị lực lượng vềmọi mặt và chớp đúng thời cơ lịch sử và kịp thời phát đọng quần chúng nổi dậy Tổngkhởi nghĩa, cho nên chỉ trong vòng nửa tháng tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong
cả nước thắng lợi, hầu như không có đổ máu Thắng lợi này đánh dấu mốc son chói lọitrong lịch sử dân tộc, nó có ý nghĩa vô cùng to lớn
- Cách mạng Tháng Tám thắng lợi là bước nhảy vọt vĩ đại đánh dấu một cuộcbiến đổi cực kỳ to lớn trong lịch sử của dân tộc Việt Nam Nó đập tan sự thống trị củathực dân trong 87 năm kể từ khi Pháp xâm lược nước ta Nó lật đổ chế độ quân chủ mấynghìn năm Với thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám, mở ra kỷ nguyên mới cho dân tộcViệt Nam : Kỷ nguyên độc lập, tự do và CNXH Nhân dân ta từ địa vị nô lệ trở thànhngười chủ đất nước, làm chủ vận mệnh của mình, Đảng ta trở thành một Đảng nắm và
Trang 20lãnh đạo chính quyền trong cả nước Nước ta từ một nước thuộc địa nửa phong kiến trởthành một nước dân chủ nhân dân đầu tiên ở Đông - Nam châu Á.
- Cách mạng Tháng Tám thắng lợi chứng minh cho đường lối đúng đắn của Đảng
ta là kết hợp Độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội
- Cách mạng Tháng Tám thắng lợi chứng tỏ trong thời đại ngày nay, một cuộccách mạng dân tộc dân chủ nhân dân có thể thành công ở một nước thuộc địa nếu có sứcmạnh của nhân dân dưới sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng cộng sản và có thể thắng lợitrước cách mạng ở chính quốc
- Cách mạng Tháng Tám thắng lợi xác lập và nâng cao uy tín của dân tộc ViệtNam trên quốc tế, đồng thời nó mở đầu cho sự tan rã của chế độ thực dân cũ không thểnào tránh khỏi
Chủ tịch Hồ Chí Minh viết :" Chẳng những giai cấp lao động và nhân dân ViệtNam ta có thể tự hào, mà giai cấp lao động và những dân tộc bị áp bức nơi khác cũng cóthể tự hào rằng : lần này là lần đầu tiên trong lịch sử cách mạng của các dân tộc thuộcđịa và nửa thuộc địa một Đảng mới 15 tuổi đã lãnh đạo cách mạng thành công, đã nắmchính quyền toàn quốc "
> Về nguyên nhân thắng lợi của cách mạng Tháng Tám :
- Thắng lợi của C/ m T8 là kết quả tổng hợp những nhân tố bên trong là lực lượngcủa toàn dân đoàn kết lại do Đảng ta lãnh đạo và nhân tố bên ngoài là thắng lợi của Liên
Xô thắng Nhật; là kết quả của sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng ta kết hợp với tinh thầndũng cảm sáng tạo và sức mạnh đấu tranh của nhân dân ta ; là kết quả của 3 cao tràoC/m do Đảng ta lãnh đạo
- Thắng lợi của C /m là thắng lợi của đường lối giương cao ngọn cờ độc lập dântộc và CNXH, kết hợp đúng đắn 2 nhiệm vụ chống đế quốc và chống phong kiến
- Thắng lợi của C/ m T8 là thắng lợi của khối đoàn kết toàn dân trong mặt trậndân tộc thống nhất trên cơ sở liên minh công - nông vững chắc
- Thắng lợi của C/ m T8 là thắng lợi của khoa học và nghệ thuật phương pháp c/mViệt Nam Tích cực chuẩn bị, chớp lấy thời cơ dũng cảm phát động toàn dân nổi dậykhởi nghĩa giành chính quyền là một sáng tạo, một đóng góp to lớn vào kho tàng lý luậnthế giới
- Nguồn gốc quyết định thắng lợi của C/ mT8 là sự lãnh đạo của Đảng ta và Chủtịch Hồ Chí Minh Đó còn là thắng lợi của việc xây dựng Đảng có đường lối chính trịđúng đắn, thống nhất cao về tư tưởng, trong sạch về tổ chức, gắn bó chặt chẽ với nhândân Đảng tin dân, dân tin Đảng, ý Đảng lòng dân hòa quyện vào nhau là nguồn sứcmạnh, là nguyên nhân thắng lợi của C/m T8 và cũng là nhân tố thắng lợi của C/m ViệtNam
Câu 12: Bằng những sự kiện lịch sử điển hình đ/c hãy làm rõ công lao vĩ đại của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với cách mạng Việt Nam từ 1920 - 1945.
Trả lời:
Nguyễn Ái Quốc sinh ngày 19/5/1890 tại làng Chùa, xã Kim Liên, huyện Nam Đàntỉnh Nghệ An, trong một nhà nho nghèo, nguồn gốc nông dân Ngay từ còn nhỏ, với trí
Trang 21thông minh bẩm sinh, tinh thần yêu nước nồng nàn và nhãn quan chính trị đặc biệt nhạycảm, Người quyết tâm ra đi nước ngoài tìm đường cứu nước Tháng 6 năm 1911,Nguyễn Ái Quốc đi ra nước ngoài tìm con đường để giải phóng đồng bào mình, dân tộcmình đang bị đế quốc ngoại xâm xâm lược.
Hoạt động trong phong trào công nhân Pháp, tiếp thu Chủ nghĩa Mác- Lênin,Nguyễn Ái Quốc trở thành một trong những người sáng lập Đảng cộng sản Pháp, trởthành người Công sản Việt Nam đầu tiên.Sau khi trở thành người cộng sản, Nguyễn ÁiQuốc đã tìm mọi cách truyền bá Chủ nghĩa Mác- Lênin về nước và chuẩn bị thành lậpĐảng Sau đây em xin điểm qua những hoạt động của Người chuẩn bị cho việc thành lậpĐảng cộng sản Việt Nam
- Tố cáo tội ác của bọn thực dân Pháp, liên kết cách mạng giải phóng dân tộc thuộcđịa với cách mạng vô sản ở các nước đế quốc Tháng 7-1921, Nguyễn Ái Quốc cùngmột số chiến sĩ cách mạng ở nhiều nước thuộc địa Pháp lập Hội liên hiệp thuộc địa Hội
đã ra tờ báo Người cùng khổ (Le Paria) để làm công cụ tuyên truyền Ngoài việc viết bàicho báo Người cùng khổ, Nguyễn Ái Quốc còn viết bài cho các báo Nhân đạo, Đời sốngcông nhân Trong thời gian này, Người bắt đầu viết tác phẩm nổi tiếng Bản án chế độthực dân Pháp để kết tội thực dân Pháp Tác phẩm được xuất bản bằng tiếng Pháp lầnđầu tiên vào năm 1925 ngay trên đất Pháp gây tiếng vang rất lớn Trong năm 1923,Người tham dự nhiều Hội nghị quốc tế như quốc tế nông dân, thanh niên, phụ nữ, cônghội đỏ
Năm 1924 Nguyễn Ái Quốc đến Quảng Châu Trung Quốc làm nhiệm vụ đặc pháiviên của Quốc tế Cộng sản và trực tiếp chuẩn bị thành lập Đảng cộng sản Việt Nam
* Thành lập Hội Việt Nam cách mạng thanh niên: Tháng 6-1925, từ nhóm cáchmạng đầu tiên, Nguyễn Ái Quốc thành lập Hội Việt Nam cách mạng thanh niên nhằmtập hợp những thanh niên yêu nước chuẩn bị thành lập Đảng Người mở những lớp huấnluyện cán bộ và ra tờ báo Thanh niên Hội có cơ sở ở nhiều trung tâm kinh tế, chính trịtrong cả nước, trở thành lực lượng chính trị yêu nước lớn mạnh nhất đất nuớc chuẩn bịtiền đề cho việc thành lập Đảng
* Phác thảo đường lối cứu nước: Những bài giảng của Nguyễn Ái Quốc cho lớpthanh niên yêu nước chuẩn bị thành lập Đảng sau này được tập hợp lại để in thành sáchlấy tên là Đường cách mệnh Nội dung cơ bản của tác phẩm như sau:
- Một là: Chỉ có cách mạng vô sản là cách mạng triệt để, vì lợi ích của đại đa số dânchúng Người khẳng định: "Trong thế giới bây giờ chỉ có cách mệnh Nga là đã thànhcông, và thành công đến nơi, nghĩa là dân chúng được hưởng cái hạnh phúc tự do, bìnhđẳng thật, không phải tự do và bình đẳng giả dối như đế quốc chủ nghĩa Pháp khoekhoang bên An Nam" Và Người quyết tâm đưa cách mạng nước ta theo cách mạngTháng mười Nga
- Hai là: Mục tiêu và con đường đi lên của cách mạng Việt Nam là chủ nghĩa xãhội, muốn xóa bỏ chế độ người bóc lột người, muốn có tự do, hạnh phúc, bình đẳng thật
Trang 22sự thì phải qua 2 cuộc cách mạng: cách mạng giải phóng dân tộc và cách mạng XHCN.Hai cuộc cách mạng này có quan hệ mật thiết với nhau.
- Ba là: Về lực lượng cách mạng, công nông là gốc của cách mệnh, học trò, nhàbuôn nhỏ, điền chủ nhỏ là bầu bạn cách mệnh của công nông
- Bốn là: Về phương pháp cách mạng Lúc bình thường lãnh đạo quần chúng đấutranh giành quyền lợi tối thiểu Khi có tình thế và thời cơ cách mạng phải kịp thời lãnhđạo quần chúng đấu tranh giành chính quyền
- Năm là: Đoàn kết quốc tế Cách mạng Việt Nam là một bộ phận của cách mạngthế giới Muốn người ta giúp cho thì trước hết mình phải tự giúp lấy mình đã Cáchmạng ở thuộc địa có thể giành thắng lợi trước cách mạng ở chính quốc
- Sáu là: Cách mạng trước hết phải có Đảng cách mạng để trong thì lãnh đạo và tổchức dân chúng, ngoài thì liên lạc với bị áp bức và giai cấp vô sản mọi nơi Đảng cóvững cách mệnh mới thành công, cũng như người cầm lái có vững thuyền mới chạy.Trong Đảng phải lấy Chủ nghĩa Mác- Lênin làm cốt, ai cũng phải hiểu, phải theo chủnghĩa ấy
Ngày 3-2-1930 đồng chí Nguyễn Ái Quốc thay mặt quốc tế cộng sản trực tiếp triệutập và chủ trì Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản thành lập Đảng cộng sản ViệtNam Tại Hội nghị đã thông qua Chánh cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt, Điều lệ tóm tắt
và lời kêu gọi nhân dịp thành lập Đảng do đồng chí Nguyễn Ái Quốc soạn thảo Đây làCương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng, còn giữ nguyên giá trị đến ngày nay
+ Công lao của đồng chí Nguyễn Ái Quốc đối với cách mạng Việt Nam từ 1930 1945:
-Từ năm 1930 đồng chí Nguyễn Ái Quốc đã đi nhiều nơi, làm nhiều việc của Quốc
tế cộng sản và học tập kinh nghiệm cách mạng các nước
Tháng 2-1941, sau 30 năm rời xa Tổ quốc Người về nước để trực tiếp lãnh đạophong trào cách mạng ở trong nước Từ ngày 10 đến ngày 19-5 1941, Hội nghị BanChấp hành TW Đảng đã họp tại Pắc Bó, tỉnh Cao Bằng do đồng chí Nguyễn Ái Quốcchủ trì Từ sự phân tích diễn biến của chiến tranh thế giới lần thứ 2 và tình hình trongnước, Hội nghị khẳng định nhiệm vụ chủ yếu trước mặt của cách mạng là giải phóngdân tộc
Hội nghị khẳng định tính chất đúng đắn của chủ trương tạm gác khẩu hiệu cáchmạng ruộng đất của Hội nghị TW tháng 11-1939, tập trung mũi nhọn chống đế quốc vàtay sai giành độc lập dân tộc, đồng thời nêu khẩu hiệu giảm tô, giảm tức, chia lại ruộngcông, tiến tới thực hiện người cày có ruộng Hội nghị chỉ rõ, sau khi đánh đuổi đế quốcPháp - Nhật, sẽ thành lập Chính phủ nhân dân của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa;Hội nghị quyết định thay tên các hội phản đế thành hội cứu quốc, thành lập Mặt trậnViệt Nam độc lập đồng minh, gọi tắt là Việt Minh thay cho Mặt trận thống nhất dân tộcphản đế Đông Dương và giúp đỡ việc thành lập mặt trận ở các nước Lào, Campuchia
Trang 23Mặt trận Việt Minh được thành lập đã thực hiện sự nghiệp đại đoàn kết toàn dân,chuẩn bị tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước Từ năm 1941 - 1945, nhữngyếu tố để chuẩn bị cho cách mạng Tháng Tám nổ ra và giành thắng lợi, dưới sự lãnh đạocủa Người đã được Đảng ta chuẩn bị chu đáo Đó là:
- Mặt trận Việt Minh ra đời ngày 19-5-1941
- Căn cứ địa cách mạng: lúc đầu theo sáng kiến của Bác được thành lập ở CaoBằng, sau phát triển ra 6 tỉnh là: Cao, Bắc, Lạng, Hà, Tuyên, Thái
- Lực lượng vũ trang: Theo chỉ thị của Bác Hồ ngày 22-12 - 1944, Đội Việt Namtuyên truyền giải phóng quân được thành lập do đồng chí Võ Nguyên Giáp chỉ huy, tiềnthân của quân đội nhân dân Việt Nam ngày nay
Đồng chí Nguyễn Ái Quốc đã cùng với Đảng ta theo sát diễn biến của cuộc chiếntranh thế giới lần thứ 2 dự đoán chính xác tình hình, chuẩn bị thực lực cách mạng về mọimặt, chớp đúng thời cơ lịch sử, phát động toàn dân tổng khởi nghĩa giành chính quyềntrong cả nước trong cách mạng tháng Tám 1945
Ngày 2-9-1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ cách mạng lâm thời đọctuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hòa - Nhà nước dân chủnhân dân đầu tiên ở Đông Nam châu Á
Cách mạng tháng Tám nổ ra và giành thắng lợi trọn vẹn chỉ trong vòng nửa tháng,nhân dân ta dưới sự lãnh đạo của Đảng đã giành chính quyền trong cả nước Đó là doĐảng ta, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại đã tích cực chuẩn bị lực lượng về mọimặt, dự đoán chính xác tình hình và chớp đúng thời cơ lịch sử Trong những ngày này,quân và dân cả nước ta đang hăng hái thi đua lập thành tích chào mừng kỷ niệm lần thứ
115 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại Với lòng thành kính vô hạn, mỗi ngườichúng ta hãy nguyện sống, chiến đấu, lao động và học tập theo gương Bác Hồ vĩ đại,nguyện đi tới cùng con đường cách mạng mà Bác Hồ muôn vàn kính yêu đã vạch ra choĐảng ta và nhân dân ta./
Câu 13: Mặt trận Việt minh và vai trò tác dụng như thế nào đối với cách mạng Tháng Tám năm 1945?
Trang 24Ngày 16-4-1945, Tổng bộ Việt Minh ra chỉ thị tổ chức Ủy ban dân tộc giải phóngcác cấp, chuẩn bị thành lập Ủy ban giải phóng dân tộc Việt Nam, tức Chính phủ cáchmạng lâm thời Mặt trận Việt Minh đã làm các nhiệm vụ của một Chính phủ lâm thời,dưới sự lãnh đạo của Đảng đã lãnh đạo nhân dân ta trong cả nước tổng khởi nghĩa giànhchính quyền thắng lợi trong cách mạng tháng Tám 1945./
Câu 14: Nêu khái quát hoàn cảnh lịch sử cách mạng Việt Nam năm đầu tiên sau cách mạng tháng 8 năm 1945.
Quân đế quốc vào Việt Nam kéo theo những bọn tay sai đủ mọi màu sắc như: "ViệtNam quốc dân Đảng" (Việt quốc), "Việt Nam cách mạng đồng minh hội" (Việt cách),Đại Việt Những tổ chức phản động này dựa vào thế lực bên ngoài để chống lại cáchmạng, hòng xóa bỏ chính quyền nhân dân
Chưa bao giờ trên đất nước Việt Nam có mặt nhiều kẻ thù bên ngoài và bên trongnhư lúc này
- Bên cạnh những thách thức nghiêm trọng về quân sự và chính trị, những khó khăn
về kinh tế, xã hội cũng là thách thức nặng nề đối với Đảng ta và chính quyền cách mạng.Nạn đói năm 1945 riêng miền Bắc nước ta có trên 2 triệu người chết đói và vẫn cònđang tiềm ẩn chưa thể khắc phục ngay được bời vì: ruộng đất hoang hóa, thủy lợi hưhỏng, trâu bò bị giặc bắn giết Nền tài chính của đất nước kiệt quệ, 95% số dân khôngbiết chữ, các tệ nạn xã hội mà chế độ cũ để lại còn hết sức nặng nề
- Về môi trường quốc tế: Đất nước ở trong thế bị bao vây, cô lập với bên ngoài,chính quyền chỉ là lâm thời chưa có đủ thế hợp pháp trong quan hệ quốc tế
Tóm lại: Đứng trước 3 thứ giặc: giặc đói, giặc dốt, giạc ngoại xâm, chính quyềncách mạng non trẻ của nước ta đứng trước tình thế như "ngàn cân treo sợi tóc"
*Thuận lợi:
- Cách mạng nước ta có Đảng lãnh đạo, Đảng tỉnh táo và sáng suốt
- Nhân dân ta rất đoàn kết, tin tưởng vào Đảng, quyết tâm giữ vững thành quả cáchmạng mà nhân dân đã phải đổ biết bao mồ hôi, xương máu mới giành được
- Dù còn non trẻ nhưng chính quyền nhân dân đã trở thành hệ thống từ TW tới cơ
sở, do Đảng lãnh đạo và được toàn dân ủng hộ
Trang 25Với những khó khăn thuận lợi nói trên quân và dân ta tin tưởng chúng ta sẽ giữvững chính quyền cách mạng và giành thắng lợi to lớn hơn./.
Câu 15: Phân tích chủ trương biện pháp xây dựng chính quyền Việt Nam năm
1945 - 1946?
Trả lời:
Sau khi giành được chính quyền 2- 9- 1945 nước Việt Nam dân chủ cộng hòa rađời Đảng cộng sản Việt Nam tuy mới 15 tuổi nhưng đã lãnh đạo nhân dân Việt Namgiành được độc lập Tuy nhiên sau khi giành được chính quyền những khó khăn lớn đãđặt ra là làm thế nào để bảo vệ được chính quyền non trẻ Để xây dựng và bảo vệ chínhquyền dân chủ nhân dân thời kì 1945- 194 6 Đảng đã đề ra một số chủ trương, biện pháplớn sau đây:
Thứ nhất là: củng cố chính quyền nhân dân- xây dựng chế độ mới Khó khăn đặt
ra lúc này là : Nạn đói- nạn dốt và giặc ngoại xâm
Để thực hiện 3 nhiệm vụ trên, Đảng lãnh đạo thực hiện những chủ trương lớn sau:Ngày 25- 11- 1945 Ban thường vụ TW Đảng ra chỉ thị kháng chiến- kiến quốc.Vấn đề đặt ra lúc này là dân tộc và tổ quốc, dân tộc và tổ quốc là trên hết Để thực hiện 2nhiệm vụ chiến lược trên Đảng đã vạch ra các biện pháp cụ thể:
Về chính trị: chính phủ cách mạng lâm thời tuyên bố tổng tuyển cử bầu quốc hộitrong cả nước vào ngày 20- 9- 1945 Ra sắc lệnh thành lập ủy ban dự thảo hiến pháp.Ngày 6-1-1946 toàn dân đi bầu cử quốc hội với nguyên tắc phổ thông đầu phiếu,bỏphiếu kín, với hơn 90% dân số đi bầu cử
Quốc hội khóa I với 333 đại biểu trúng phiếu, Hồ Chủ Tịch với 98% số phiếu.Những đại biểu quốc hội khóa I là đại biểu cho các dân tộc, tôn giáo và các đảng phái,tiêu biểu cho khối đại đoàn kết toàn dân Chủ trương thành lập Ủy ban dự thảo hiếnpháp- pháp luật do Hồ Chủ Tịch đứng đầu, quốc hội đã thông qua hiến pháp đầu tiên củanước Việt Nam dân chủ cộng hòa Tháng 11-1946 hiến pháp đã thừa nhận quyền làmchủ của Nhà nước, quyền tự do và nghĩa vụ của mỗi công dân
Về xây dựng lực lượng vũ trang: Đảng chủ trương tiếp tục xây dựng quân độichính quy, xây dựng các cơ quan chỉ huy Mở lớp cán bộ của quân đội từ cấp tiểu đội-trung đôi- đại đội Mở trường quân chính Việt Nam nhăm đào tạo cán bộ cho quân đội.Cuối 1946 quân đội có trên 8 vạn người
Thứ hai là: Chăm lo ổn định và cải thiện đời sống nhân dân Đảng ta xác định đây
là nhiệm vụ quan trọng và cấp bách, trước hết là giải quyết nạn đói, giải quyết nạn đói
Trang 26Cấp bách: Đảng chủ trương vận động quyên góp để cứu đói, giải quyết nạn đóitrước mắt.
Lâu dài: Đảng thực hiện chính sách khuyến nông nhằm phát triển nông nghiệp,thực hiện "tấc đất- tấc vàng"
Kết quả là nạn đói được đẩy lùi, vấn đề nông nghiệp được chú trọng và phát triển.Giải quyết nạn mù chữ: Ngày 3-9- 1945 chính phủ đề ra nhiệm vụ xóa nạn mùchữ Ngày 8-9- 1945 Hồ Chí Minh ra sắc lệnh thành lập cơ quan "bình dân học vụ" kêugọi toàn dân xóa nạn mù chữ với phương châm người biết chữ dạy cho người chưa biếtchữ
Kết quả sau 1 năm, 2,5 triệu người biết đọc, biết viết Hệ thông giáo dục từ phổthông đến đại học và cả học nghề được mở rộng
Giải quyết nạn tài chính: Đảng phát động nhân dân tự nguyện quyên góp tiền của,hưởng ứng "tuần lễ vàng", xây dựng quỹ độc lập
Kết quả ngân hàng nhà nước tăng lên hàng chục triệu đồng và hàng trăm kilôgamvàng
Thứ ba là: Thực hiện kháng chiến ở Nam Bộ Ngày 25-10-1945 xứ ủy Nam kì họptại Cái Bè, Mỹ Tho, hội nghị đã kiểm điểm rút kinh nghiệm chỉ đạo kháng chiến và cửđồng chí Tôn Đức Thắng phụ trách ủy ban kháng chiến và chỉ đạo các lực lượng vũtrang
12-1945 Ủy ban kháng chiến miền Nam được thành lập lãnh đạo nhân dân miềnNam đấu tranh Phương châm là toàn dân kháng chiến- kháng chiến lâu dài Miền Bắcchăm lo xây dựng chế độ mới, chi viện sức người sức của cho miền Nam
Thứ tư là: triệt để lợi dụng mâu thuẫn phân hóa hàng ngũ kẻ thù và thực hiện nhânnhượng có nguyên tắc
Trước hết ta tạm hòa hoãn với quân Tưởng, tập trung chống thực dân Pháp xâmlược (9/1945- 3/1946)
Đảng ta chủ trương tránh trưởng hợp một mình phải đối phó với nhiều kẻ thù Tưtưởng chỉ đạo là tập trung mũi nhọn vào kẻ thù chính là thực dân Pháp Từ những chủtrương trên, đối với bon Tưởng Đảng ta thực hiện chính sách hòa hoãn với nó bằng cáchnhân nhượng cho nó một số quyền lợi: 70 ghế trong quốc hội và chính phủ- 4 ghế bộtrưởng Phải cung cấp gạo cho nó, cho phép Tưởng tiêu tiền quan Kim trên đất nước ta.Đảng ta chủ trương tránh xung đột với bọn Tưởng và đề ra chính sách Hoa- Việt thânthiện
Ngày 11-11-1945 Đảng ta tuyên bố giải tán nhưng thực chất là rút vào hoạt động
bí mật chỉ để lại một bộ phận nhỏ hoạt động công khai với tên gọi "hội nghiên cứu chủnghĩa Mác - Lênin"
Tiếp sau đó Đảng ta chủ trương tạm hòa hoãn với thực dân Pháp để đầy nhanhquân Tưởng về nước Để thực hiện chính sách này, ngày 6-3-1946 ta và Pháp kí hiệp
Trang 27định sơ bộ Hiệp định sơ bộ là chủ trương đúng đắn, sáng tạo, "một mẫu mực tuyệt vờicủa sách lược Lê nin nít" về lợi dụng mâu thuẫn trong hàng ngũ địch và về nhân nhượng
có nguyên tắc Thực tế hiệp định sơ bộ tọa điều kiện hòa hoãn để nhân dân ta củng cốthành quân cách mạng, chuẩn bị mọi điều kiện để cách mạng Việt Nam phát triển lênmột bước mới, tạo cơ sở pháp lý buộc quân Tưởng rút khỏi miền Bắc, tạo điều kiện cholực lượng kháng chiến quay lại bám trụ ở thôn, xã, tạo điều kiện để cả nước bước vàomột cuộc kháng chiến lâu dài Để có lợi cho cách mạng, ngày 14- 9- 1946, Hồ Chí Minh
đã kí với thực dân Pháp bản tạm ước nhằm kéo dài thời gian hòa hoãn để cho nhân dânNam Bộ chuẩn bị mọi điều kiện bước vào cuộc kháng chiến
Như vậy với sách lược ngoại giao tài tình và sáng suất, lúc thì nhân nhượng vớiTưởng để đánh Pháp, lúc thí hòa hoãn với Pháp để đuổi Tưởng, cách mạng Việt Nam đãbảo vệ được độc lập dân tộc và thành quả cách mạng trong điều kiện vô cùng khó khăn,trước vận mệnh đất nước "ngàn cân treo sợi tóc"
Như vậy chỉ trong vòng 16 tháng, từ tháng 9-1945 đến tháng 12-1946, Đảng vàchính phủ đã có những chủ trương, biện pháp đúng đắn, sáng tạo để bảo vệ thành quảcách mạng
Đảng của Hồ Chủ Tịch luôn luôn nhận thức đúng đắn cách mạng là sự nghiệp củanhân dân, do nhân dân và vì nhân dân, do vậy đã khơi dậy sức mạnh của cả dân tộc,chèo lái con thuyền cách mạng đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác, đưa nước ViệtNam vững bước trên con đường XHCN
Câu 16: Phân tích ý nghĩa thắng lợi và bài học kinh nghiệm cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước tháng 4 năm 1975?
Trả lời:
Từ sau 1954, đất nước ta bị tạm thời chia cắt làm 2 miền Miền Bắc đi lên xâydựng CNXH, miền Nam đế quốc Mỹ nhảy vào xâm lược, thống trị nhân dân ta Dưới sựlãnh đạo tài tình và sáng suốt của Đảng, nhân dân ta đã "đánh cho Mỹ cút, đánh choNgụy nhào" và giành thắng lợi vào chiến dịch mùa xuân 1975 lịch sử Thắng lợi đó có ýnghĩa lịch sử vô cùng trọng đại:
Thắng lợi của nhân dân ta trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước là thànhquả vĩ đại nhất trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc do Đảng ta và chủ tịch Hồ ChíMinh lãnh đạo Trải qua 21 năm chiến đấu anh dũng bền bỉ, nhân dân ta đã đánh thắng
đế quốc Mỹ giải phóng hoàn toàn Miền Nam Thắng lợi đó đã kết thúc vẻ vang 30 nămđấu tranh giải phóng dân tộc, bảo vệ tổ quốc, chấm dứt vĩnh viễn ách xâm lược trên 1thế kỷ của chủ nghĩa thực dân cũ và mới trên đất nước ta, hoàn thành về cơ bản cáchmạng dân tộc dân chủ nhân dân
Thắng lợi đó đã đánh dấu một bước ngoặt quyết định mở đường cho dân tộc ViệtNam ta bước vào kỷ nguyên mới- kỷ nguyên độc lập, thống nhất và xã hội chủ nghĩa;xây dựng đất nước ta giàu mạnh theo định hướng XHCN và bảo vệ vững chắc tổ quốcta
Trang 28Thắng lợi của nhân dân ta đã đập tan cuộc phản kích lớn nhất của một tên đế quốcđầu sỏ là đế quốc Mỹ, đẩy lùi và góp phần làm suy yếu chủ nghĩa đế quốc, mở đầu cho
sự sụp đổ của chủ nghĩa thực dân mới Thắng lợi đó góp phần tăng thêm sức mạnh vàthế tiến công của cách mạng thế giới vào chủ nghĩa đế quốc, thực dân, góp phần bảo vệhòa bình thế giới
Với thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước nhân dân Việt Nam ta đãchứng minh cho chân lý :trong thời đại ngày nay một dân tộc đất không rộng, ngườikhông đông, kinh tế nghèo nàn lạc hậu nhưng biết đoàn kết chặt chẽ và dũng cảm đấutranh, lại được Đảng Mác- Lê nin vững mạng lãnh đạo thì hoàn toàn có thể đánh bại mọi
kẻ thù xâm lược, đồng thời chứng minh cho chân lý "chính nghĩa luôn thắng hung tàn".Thắng lợi đó được ghi vào lịch sử dân tộc ta như một mốc son chói lọi và hào hùng nhất,
đi vào lịch sử thế giới như một chiến công vĩ đại của thế kỉ XX, một sự kiện có tầm quantrọng quốc tế to lớn và tính thời đại sâu sắc Đánh giá về ý nghĩa thắng lợi của cuộckháng chiến chống Mỹ, cứu nước, văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ tư củaĐảng đã viết:" Năm tháng sẽ trôi qua, nhưng thắng lợi của nhân dân ta trong sự nghiệpkháng chiễn chống Mỹ, cứu nước mãi mãi được ghi vào lịch sử dân tộc tư như một trongnhững trang chói lọi nhất, một biểu tượng sáng ngời về sự toàn thắng của chủ nghĩa anhhùng cách mạng và trí tuệ con người, và đi vào lịch sử thế giới như một chiến công vĩđại của thế kỷ XX, một sự kiện có tầm quan trọng quốc tế to lớn và có tính thời đại sâusắc" ( Văn kiện Đại hội 4, Tr 5,6)
Ngày nay, quân và dân ta đang tiếp tục phát huy thắng lợi vẻ vang của sự nghiệpkháng chiến chống Mỹ cứu nước vào sự nghiệp xây dựng thành công và bảo vệ vữngchắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
* Thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ để lại nhiều bài học quý giá Nhữngbài học đó là:
Xác định đường lối cách mạng đúng đắn, sáng tạo phù hợp với đặc điểm của cáchmạng Việt Nam, đó là đường lối nắm vững ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội,tiến hành đồng thời 2 chiến lược cách mạng và đặt nó trong mối quan hệ gắn bó mậtthiết với nhau Nhờ có đường lối đúng đắn, sáng tạo đó Đảng đã động viên được sứcmạnh tổng hợp của cả dân tộc và thế giới để chiến thắng đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai
Lựa chọn phương pháp cách mạng thích hợp
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước nhờ có đường lối và phương phápcách mạng đúng đắn Đảng đã lãnh đạo quân và dân ta đánh thắng mọi chiến lược nguyhiểm của đế quốc Mỹ, đó là phương pháp cách mạng tổng hợp: sử dụng bạo lực cáchmạng với 2 lực lượng quân sự và chính trị, các hình thức đấu tranh chính trị, quân sự,binh vận; kết hợp nổi dậy với tiến công, kết hợp đánh lớn, vừa và nhỏ để chiến thắng kểthù
Liên minh chiến đấu 3 nước Đông Dương
Nhân dân 3 nước trên bán đảo Đông Dương trong lịch sử thường có chung một kẻthù, trước đây là các triều đại phong kiến phương Bắc, tiếp đến là Pháp và Mỹ Vì vậy
Trang 29trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, 2 dân tộc đã đoàn kết, kề vai sát cánh bên nhau tiêudiệt kẻ thù chung, hợp tác cùng nhau đánh Mỹ và thắng Mỹ.
Thực hiện đoàn kết trên cơ sở nêu cao tinh thần độc lập- tự chủ
Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của nhân dân ta diễn ra trong bối cảnhquốc tế có nhiều phức tạp, khó khăn, nhờ đường lối đối ngoại mềm dẻo, linh hoạt, đúngđắn và có nguyên tắc, Đảng ta đã phát huy được yếu tố dân tộc kết hợp với yếu tố thờiđại để chiến thắng đế quốc Mỹ
Xây dựng Đảng ngang tầm với nhiệm vụ của cuộc kháng chiến
Thực tiễn lịch sử cách mạng nước ta đã chứng minh rằng: sự lãnh đạo sáng suấtcủa Đảng đã bảo đảm cho mọi thắng lợi của cách mạng nước ta
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước với đường lối và phương pháp cáchmạng đúng đắn,sáng tạo, Đảng ta đã lãnh đạo toàn quân và dân ta đánh thắng đế quốc
Mỹ xâm lược, giải phóng hoàn toàn Miền Nam, thống nhất đất nước
Trong thực tiễn xây dựng, đấu tranh và trưởng thành, ngày nay Đảng cộng sảnViệt Nam đang khởi xướng và lãnh đạo sự nghiệp đổi mới đất nước, với những kinhnghiệm từng trải trong chiến tranh và những bài học kinh nghiệm trong thực tiễn đổimới, chúng ta tin tưởng rằng Đảng sẽ có đủ thực lực để lãnh đạo thành công sự nghiệpcông nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, bảo vệ thành công chế độ và vững bước tiến lêntrên con đường xã hội chủ nghĩa mà Đảng, Bác Hồ và nhân dân ta đã lựa chọn./
Câu 17: Đồng chí hãy trình bày nội dung hội nghị thành lập Đảng cộng sản Việt Nam và cương lĩnh đầu tiên của Đảng?
Bài Làm
Do sự phát triển của phong trào công nhân và phong trào yêu nước cùng với cônglao vĩ đại của đồng chí Nguyễn Ái Quốc- Người đã chuẩn bị công phu về chính trị, tưtưởng và tổ chức cho Đảng CSVN ra đời Cuối năm 1929- đầu năm 1930 ở Việt Nam đãxuất hiện 3 tổ chức cộng sản ở 3 kỳ, đó là:
- Đông dương cộng sản Đảng 6-1929
- An Nam cộng sản Đảng mùa thu 1929
- Đông Dương cộng sản liên đoàn 1- 1930
3 tổ chức này đều tự coi mình là cộng sản chân chính, đều muốn sự công nhận củaQuốc tế cộng sản, đều muốn tranh giành đảng viên và quần chúng của nhau từ đó dẫntới việc công kích lẫn nhau Điều đó rất có hại cho phong trào cách mạng trong nướcđang phát triển
Chấp hành thư của Quốc tế cộng sản, đồng chí Nguyễn Ái Quốc đã từ Thái Lan
về Quảng Châu (Trung Quốc) trực tiếp triệu tập và chủ trì hội nghị hợp nhất 3 tổ chứccộng sản nói trên thành một đảng duy nhất và thống nhất Hội nghị diễn ra từ ngày 3- 7/2-1930, tại Cửu Long, Hương Cảng, Trung Quốc Đến sự hội nghị có 2 đại biểu của
Trang 30Nam cộng sản Đảng là Nguyễn Thiệu và Châu Văn Liêm và 2 đại biểu công tác ở nướcngoài.
Sau 05 ngày làm việc khẩn trương và trong hoàn cảnh bí mật, hội nghị đã nhất tríquyết định những vấn đề sau đây:
- Thống nhất các tổ chức cộng sản, thành lập một Đảng cộng sản lấy tên là Đảngcộng sản Việt Nam
- Thông qua chính cương, sách lược vắn tắt, điều lệ tóm tắt của Đảng cộng sảnViệt Nam và lời kêu gọi nhân dịp thành lập Đảng Các văn kiện này đều do đồng chíNguyễn Ái Quốc soạn thảo Hội nghị còn thông qua điều lệ tóm tắt của các đoàn thểquần chúng
Đông Dương cộng sản liên đoàn vì thành lập muộn không kịp cử đại biểu đến dựhội nghị, ngày 24-2-1930, các đồng chí có trách nhiệm của Đảng đã quyết định chấpnhận Đông Dương cộng sản liên đoàn gia nhập Đảng cộng sản Việt Nam
Câu 18: Phân tích ý nghĩa lịch sử của sự kiện Đảng cộng sản Việt Nam ra đời ( 3/2/1930).
Trả lời:
Hội nghị thành lập Đảng cộng sản Việt Nam tháng 2- 1930 có ý nghĩa như mộtđại hội, bởi vì hội nghị không những đã thống nhất Đảng về mặt tổ chức cả ở TW và ởđịa phương mà còn đề ra dường lối cơ bản đúng đắn và chính xác cho cách mạng ViệtNam, đảm bảo cho những thắng lợi về sau của c m Việt Nam Sau đó thành lập Banchấp hành TW lâm thời của Đảng gồm có 7 đồng chí, do đồng chí Trịnh Đình Cửu đứngđầu
Đảng cộng sản Việt Nam ra đời đánh dấu một mốc son chói lọi của cách mạngViệt Nam Nó chấm dứt sự khủng hoảng về đường lối cứu nước của cách mạng nước ta
Sự ra đời của Đảng là sự chuẩn bị tất yếu cho cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợinày đến thắng lợi khác Đảng cộng sản Việt Nam ra đời là kết quả của phong trào đấutranh của giai cấp công nhân và phong trào yêu nước của nhân dân ta, đồng thời là sựchuẩn bị công phu về chính trị, tư tưởng và tổ chức của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc
Đánh giá về sự kiện Đảng cộng sản Việt Nam ra đời, sau này Chủ tịch Hồ ChíMinh viết:"
Việc thành lập Đảng là một bước ngoặt vô cùng quan trọng trong lịch sử cáchmạng Việt Nam ta Nó chứng tỏ rằng giai cấp công nhân ta đã trưởng thành và đủ sứclãnh đạo cách mạng"./
Câu 19: Phân tích nội dung cơ bản của Chính cương vắn tắt và Sách lược vắn tắt của Nguyễn Ái Quốc được thông qua tại Hội nghị thành lập Đảng cộng sản Việt Nam ( 3/2/1930).
Trả lời:
Trang 31Tại hội nghị thành lập Đảng 3/2/1930 do đồng chí Nguyễn Ái Quốc triệu tập vàchủ trì đã thông qua các văn kiện do chính Người trực tiếp soạn thảo sau đây:
Nội dung cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng gồm những vấn đề sau đây:
- Xác định mục tiêu của cách mạng là làm cách mạng tư sản dân quyền và thổ địacách mạng để đi tới xã hội cộng sản, không trải qua giai đoạn phát triển TBCN Như vậyngay từ đầu Đảng đã xác định rất rõ ràng gắn độc lập dân tộc với CNXH
- Cương lĩnh xác định rõ 2 kẻ thù của cách mạng là đế quốc và phong kiến, đồngthời đề ra 2 nhiệm vụ mà cách mạng phải giải quyết:
- Đánh đổ đế quốc giành độc lập cho dân tộc
- Đánh đổ địa chủ phong kiến giành lại ruộng đất cho dân cày và các quyền tự dodân chủ khác nữa
- Về xây dựng lực lượng cách mạng, cương lĩnh xác định: công nhân, nông dân làgốc của cách mạng, học trò, nhà buôn nhỏ, điền chủ nhỏ là bầu bạn cách mạng của côngnông Ngoài ra cương lĩnh chính trị còn xác định phải tranh thủ lôi kéo lực lượng trunggian: địa chủ, tư sản chưa bộc lộ bộ mặt phản cách mạng về phía cách mạng, kiên quyếtđánh đổ bọn phản động
- Cương lĩnh xác định phải giành độc lập dân tộc bằng con đường bạo lực cáchmạng chứ không phải bằng cải lương, thỏa hiệp
- Cương lĩnh còn xác định cách mạng Việt Nam là một bộ phận của cách mạngthế giới, phải liên hệ với cách mạng thế giới nhất là cách mạng Pháp
- Cương lĩnh nêu rõ: cách mạng Việt Nam muốn giành được thắng lợi phải doĐảng của giai cấp công nhân lãnh đạo, Đảng đó phải có tổ chức chặt chẽ, có đường lốiđúng, gắn bó chặt chẽ với nhân dân, từng trải đấu tranh mà trưởng thành
Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng đã dáp ứng được yêu cầu cấp thiết của lịch
sử vì cách mạng Việt Nam đang khủng hoảng về đường lối cứu nước Cương lĩnh chínhtrị đầu tiên của Đảng còn giữ nguyên giá trị đối với ngày nay /
Đảng cộng sản Việt Nam ra đời đánh dấu một mốc son chói lọi của cách mạngViệt Nam Nó chấm dứt sự khủng hoảng về đường lối cứu nước của cách mạng nước ta
Sự ra đời của Đảng là sự chuẩn bị tất yếu cho cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợinày đến thắng lợi khác Đảng cộng sản Việt Nam ra đời là kết quả của phong trào đấutranh của giai cấp công nhân và phong trào yêu nước của nhân dân ta, đồng thời là sự
Trang 32Câu 20 Trình bày bài học : Sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng CSVN là nhân tố hàng đầu bảo đảm thắng lợi của cách mạng Việt Nam
: Bằng lý luận, thực tiễn Đồng chí hãy phân tích: "tăng cường vai trò lãnh đạocủa Đảng, coi xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt"?
Bài Làm
Lịch sử cách mạng Việt Nam trên 70 năm qua, từ khi có Đảng cộng sản ra đời vàlãnh đạo đã chứng minh chân lý: sự lãnh đạo của Đảng là nhân tố tiên quyết đảm bảomọi thắng lợi của cách mạng nước ta
Có được thắng lợi đó là nhờ ngay từ khi mới ra đời Đảng ta đã xác định đường lốiđúng đắn cho cách mạng Việt Nam la kết hợp chặt chẽ độc lập dân tộc và CNXH, xácđịnh kẻ thù của cách mạng là đế quốc và phong kiến, động lực của cách mạng là 2 giaicấp công nhân và nông dân, đồng thời muốn cách mạng mau thành công, cách mạng cònphải tranh thủ đòan kết các lực lượng khác nhằm cô độc cao độ kẻ thù nguy hiểm nhất,tập trung lực lượng đánh đổ chúng Cương lĩnh, đường lối của Đảng còn xác lập vai tròlãnh đạo của Đảng và đặt cách mạng Việt Nam là một bộ phận gắn bó không thể tách rờivới cách mạng thế giới Đảng còn xác định muốn giành thắng lợi phải tiến hành cáchmạng bạo lực để giành chính quyền
Nhờ có đường lối đúng đắn, vừa ra đời Đảng đã phát động được 2 cao trào cáchmạng rộng lớn đó là cao trào 1930- 1931, 1936- 1939
Tiếp đó, lúc Đảng 15 tuổi đã lãnh đạo tổng khởi nghĩa thành công giành chínhquyền trong cả nước, thiết lập nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á
- Trong thời kì 1945- 1954 với đường lối kháng chiến đúng đắn, toàn dân, toàndiện, lâu dài, dựa vào sức mình là chính, kết hợp vừa kháng chiến vừa kiến quốc Đảng ta
đã lãnh đạo quân và dân ta đánh đuổi thực dân Pháp và phát xít Nhật, giải phóng miềnBắc, đưa miền Bắc đi lên CNXH
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước với đường lối tiến hành đồng thờihai chiến lược cách mạng dân chủ nhân dân ở miền Nam, cách mạng XHCN ở miềnBắc, hai chiến lược đó quan hệ mật thiết thúc đẩy và hỗ trợ lẫn nhau Với đường lốiđúng đắn đó Đảng ta đã phát huy được sức mạnh tổng hợp của dân tộc với sức mạnhthời đại, trong nước và quốc tế để đánh mỹ và thắng Mỹ
Với đường lối đổi mới đúng đắn và kiên trì chủ nghĩa Mác- Lê nin , lấy chủ nghĩaMác- Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hànhđộng, kiên định mục tiêu XHCN và con đường đi lên CNXH, Đảng đã xác định rađường lối đổi mới toàn diện và thu được những thắng lợi rất quan trọng, đưa đất nướcthoát khỏi tình trạng khủng hoảng về KT- XH, ổn định về chính trị và từng bước có sựphát triển vững chắc theo đúng định hướng XHCN, tạo điều kiện cho đất nước chuyểnsang thời kì đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
Những nhân tố đảm bảo đường lối cách mạng đúng đắn, đó là: