CHƯƠNG 77 Chuyển hóa hormon tuyến giáp

Đó là các hormone thyroxine và tri-iodothyronine hình thành t các axit amin tyrosine Hình 77-1... Trong quá trình này, các hormon tuy n giáp đư c ch a trong các nang có kh nang duy trì t

Tuy n giáp n m ngay dư i thanh qu n và trư c khí

qu n, là tuy n n i ti t l n nh t, ngư i trư ng thành n ng

kho ng 15 t i 20g Tuy n giáp ti t hai hormon chính,

thy-roxine và triiodothyronine, thư ng g i l n lư t là T 4và

T 3 , C hai hormon này làm tăng chuy n hóa ch t c a

cơ th Thi u h t hoàn toàn hormon tuy n giáp thư ng

làm cho chuy n hóa cơ s gi m 40-50% dư i m c bình

thư ng, và bài ti t tuy n giáp quá m c có th tăng chuy n

hóa cơ s t i 60%-100% trên m c bình thư ng Bài ti t

tuy n giáp đư c ki m soát ch y u b i thyroid-

stimulat-ing hormone (TSH) - đư c ti t b i tuy n yên.

Tuy n giáp cũng ti t calcitonin, m t hormon liên

quan đ n chuy n hóa calci, đư c th o lu n trong

Chương 80

M c đích c a chương này là đ th o lu n v s hình

thành và ch ti t c a hormon tuy n giáp, ch c năng

chuy n hóa và đi u ti t c a chúng

T NG H P VÀ BÀI TI T NH NG HORMON

CHUY N HÓA TUY N GIÁP

Kho ng 93% các hormon ho t đ ng chuy n hóa đư c ti t

t tuy n giáp là thyroxine, và 7% là triiodothyronine

Tuy nhiên, h u h t t t c hormon tuy n giáp đư c chuy n

hóa cu i cùng thành triiodothyronine trong mô, do v y

c hai đ u quan tr ng Các ch c năng c a hai hormon này

gi ng nhau, nhưng khác nhau v v n t c ho t đ ng và m c

đ ho t đ ng Triiodothyronine m nh kho ng b n l n so

v i thyroxine, nhưng nó t n t i trong máu v i lư ng nh

hơn nhi u và th i gian ng n h n nhi u so v i thyroxine

GI I PH U SINH LÝ C A TUY N GIÁP

Như trong Hình 77-1, tuy n giáp g m s lư ng l n nang

kín ( đư ng kính kho ng 100-300 micromet ) Nh ng nang

này ch a đ y ch t bài ti t g i là c t keo và đư c lót b ng

l p t bào hình kh i và ti t hormon vào lòng nang, thành

ph n chính c a ch t keo là lư ng l n glycoprotein

Chuy n hóa hormon tuy n giáp

Thyroglobulin , trong đó ch a hormon tuy n giáp M t khi

ti t hormon vào trong nang, nó ph i đư c h p thu qua t bào bi u mô nang vào máu trư c khi nó có th ho t đ ng trong cơ th Tuy n giáp có lưu lư ng máu kho ng 5 l n

tr ng lư ng c a tuy n m i phút, cung c p lư ng máu l n như b t k khu v c nào c a cơ th , ngo i tr v thư ng

th n

Tuy n giáp cũng ch a t bào C ti t calcitonin, m t

hormon tham gia đi u hòa n ng đ ion calci trong huy t tương, đư c th o lu n trong chương 80

VAI TRÒ C A IOD TRONG T NG H P THYROXIN

Đ duy trì t ng h p thyroxin c n thiêt cho cơ th ,c n

kho ng 50 mg/năm iod h p thu vào dư i d ng idodua,

ho c kho ng 1 mg/tu n Đ ngăn tình tr ng thi u iod,

trong mu i ăn thư ng đư c tr n thêm m t lư ng iod v i t

l NaI/NaCl là 1/100,000

S ph n c a iod h p thu: iod c a th c ăn đư c h p thu

t đư ng tiêu hóa đi vào máu tương t như clorua Thông thư ng, h u h t iodua nhanh chóng đư c đào th i qua th n, nhưng ch kho ng 1/5 t tu n hoàn máu vào t bào tuy n giáp và đư c s d ng đ t ng h p hormon tuy n giáp

BƠM IOD-THE SODIUM-IODIDE SYMPORTER (IODIDE TRAPPING-B Y IOD)

Giai đo n đ u hình thành hormon tuy n giáp, Hình 77-2, là v n chuy n iod t máu vào các t bào tuy n giáp

và các nang giáp Màng đáy c a t bào tuy n giáp có kh năng đ c bi t đ bơm iod tích c c vào trong t bào Bơm

này đư c th c hi n b i ho t đ ng c a sodium-iodide symporter, đ ng v n chuy n 1 ion iod v i 2 ion natri qua

màng đáy bên vào trong t bào Năng lư ng đ v n chuy n iod ch ng l i gradient n ng đ đ n t bơm Na+/K +ATPase (ATPase- adenosine triphosphatase )

Nó bơm natri ra kh i t bào,do đó t o ra m t n ng đ natri th p trong t bào và m t gradient t o đi u ki n cho natri khu ch tán vào t bào

Quá trình t p chung iod trong t bào g i là b y iod(iodide trapping) Trong m t tuy n giáp bình thư ng,

bơm iod duy trì n ng đ trong tuy n g p kho ng 30 l n

n ng đ trong máu Khi tuy n giáp ho t đ ng đ n m c

c c đ i, t l n ng đ này có th tăng cao 250, t l b y iod c a tuy n giáp ch u nh hư ng c a nhi u y u t , quan

tr ng nh t là n ng đ TSH; TSH kích thích và vi c c t b tuy n yên th c s gi m đáng k ho t đ ng bơm iod trong

t bào tuy n giáp

Iod đư c v n chuy n ra ngoài t bào tuy n giáp qua màng

đ nh vào nang b i phân t v n chuy n clo-iod ngư c chi u là

pendrin Các t bào bi u mô tuy n giáp cũng ti t vào lòng

ng thyroglobulin là k t qu c a acid amin tyrosin k t h p

v i iod Như đư c th o lu n ph n ti p

TRIIODOTHYRONIN

Hình thành và ch ti t c a Thyroglobulin b i t bào tuy n giáp Các t bào tuy n giáp là các t bào ti t protein

đi n hình, Hình 77-2 M ng lư i n i ch t và t bào Golgi

t ng h p và ch ti t vào các nang m t lư ng l n phân t thyroglobulin, tr ng lư ng phân t kho ng 335,000

M i phân t thyroglobulin ch a kho ng 70 acid amin tyrosin, và chúng là ch t k t h p v i iod đ t o thành hormon giáp Như v y, các hormon tuy n giáp n m trong phân t thyroglobulin Đó là các hormone thyroxine và tri-iodothyronine hình thành t các axit amin tyrosine

Hình 77-1 Gi i ph u và hình nh vi th c a tuy n giáp, bài ti t hormon

tuy n giáp vào lòng nang

Thanh qu n

Tuy n giáp

Khí qu n

epithelial cells

Mao m ch

T bào C

Ch t keo T

bào

h ng

c u

Hình 77-2 Cơ ch t bào tuy n giáp v n chuy n

iod, hình thành thyroxine và triiodothyronine, và c hai hormon này đư c ti t vào máu DIT, diiodoty-rosine; ER,(endoplasmic reticulum) lư i n i ch t; I , iodide ion; I 2 , iodine; MIT, monoiodotyrosine; NIS, (sodium-iodide sympporter) kênh iod; RT 3 , r evrerse triiodothyronine; T 3 , triiodo- thyronine

; T , thyroxine; T , thyroglobulin

Iodination and coupling +

I2

Na +

Na +

Cl –

I –

H2O2 Peroxidase

Peroxidase

Pinocytosis

Bài ti t

MIT DIT

Proteases

K +

Colloid droplet

Tyrosine

Thyroglobulin precursor (TG)

TG

TG

RT3

T4

T3

RT3

T3

T4

T3

T4

I –

MIT, DIT

UNIT

ch a t i 30 phân t thyrosine và m t ít triiodothyronine

Trong quá trình này, các hormon tuy n giáp đư c ch a trong các nang có kh nang duy trì tình tr ng hormon bình thư ng t 2-3 tháng Do đó, khi d ng t ng h p hor-mon tuy n giáp, ta v n chưa quan sát đư c các tri u ch ng trong vài tháng.

GI I PHÓNG THYROXINE VÀ TRI-IODOTHYRONINE T TUY N GIÁP

H u h t thyroglobulin không đư c bài ti t vào tu n hoàn máu; thay vào đó là thyroxine và triiodothyronine tách

ra t phân t thyroglobulin , và các hormon t do đư c bài

ti t sau đó Quá trình này x y ra như sau: ph n màng đ nh

t bào tuy n giáp đưa ra chân gi b c l y d ch keo trong

túi tuy n hình thành b ng ki u m bào ( pinocytic vesicles)

nó đi vào đ nh t bào tuy n giáp Sau đó lysosomes trong

t bào ch t ngay l p t c h p v i các b ng này hình thành

b ng tiêu hóa (digestive vesicles) ch a enzym tiêu hóa t

lysosome tr n v i ch t Các proteases trong s các enzym

làm bi n đ i phân t

ph n còn l i c a phân t thyroglobulin trong khi t ng h p

hormon tuy n giáp và hormon này lưu gi trong các nang

keo

Oxi hóa c a ion iodua Bư c quan tr ng đ u tiên trong

s n xu t hormon tuy n giáp là chuy n ion iodua sang d ng

oxy hóa c a iod nguyên t ( oxidized form of iodine), đó là

iod m i sinh (I0) ho c I ,nh ng d ng này có kh năng

g n tr c ti p v i tyrosin Ph n ng oxy hóa c a ion iodua

đư c thúc đ y nh enzym peroxidase và nó ph i h p v i

hydrogen peroxide, nó cung c p m t lư ng l n đ có th

oxy hóa iod Enzym peroxidase đư c phân b ph n chóp

c a màng t bào ho c trong t bào ch t , do v y cung c p

iod oxy hóa đi m chính xác trong t bào nơi các phân t

thyroglobulin sinh ra t b máy Golgi và đi qua màng

t bào d tr trong ch t keo tuy n giáp Khi h th ng

peroxi-dase b c ch ho c thi u perosidase b m sinh, thì

t l t o hormon giáp b ng không

Tyrosine đư c ion hóa và hình thành hormon

giáp -“ Organification” c a Thyroglobulin G n k t c a

iodine v i phân t thyroglobulin g i là organification

c a thyroglobulin Iod oxy hóa ( d ng phân t ) s g n

tr c ti p v i tyrosin v i t c đ ch m Tuy nhiên trong t

bào tuy n giáp, iod oxy hóa đư c g n v i enzym

peroxi-dase (Hình 77-2) làm cho quá trình này x y ra trong vài

giây ho c vài phút Do đó, h u như thyroglobulin đư c bài

ti t nhanh t b máy Golgi ho c nó đư c ti t qua ph n

chóp c a màng vào nang, kho ng 1/6 tyrosine trong phân

t thyroglobulin g n k t v i iod

Hình 77-3 bi u di n giai đo n ti p theo c a tyrosine đư c

iod hóa và cu i cùng hình thành 2 hormonquan tr ng,

thy-roxine và triiodothyronine Đ u tiên tyrosine k t h p v i

iod hình thành monoiodotyrosine và sau đó là

diiodotyro-sine Trong vài phút đ n vài gi , có khi vài ngày ti p

theo, càng ngày càng nhi u các iodotyrosine còn l i ghép

đôi v i nhau

S n ph m c a ph n ng k t c p chính là thyroxine (T 4 ),

nó đư c hình thành t hai phân t diiodotyrosine k t h p

v i nhau; thyroxine v n là m t ph n c a phân t

thy-roglobulin Ho c m t phân t monoiodotyrosine k t c p

diiodotyrosine khác đ t o thành triiodothyronine (T 3 ),nó

reverse T 3 (RT 3 ) hình thành do k t h p c a diiodotyrosine

v i monoiodotyrosine, nhưng RT3 không bi u hi n ch c

năng quan tr ng ngư i

D tr Thyroglobulin Tuy n giáp khác v i tuy n n i ti t

khác, nó có kh năng ch a m t lư ng l n hormon Sau khi

t ng h p hormon tuy n giáp , m i phân t thyroglobulin

Hình 77-3 Hình thành thyroxin và triiodothyronin.

O

Monoiodotyrosine + Diiodotyrosine

CH2 CHNH2 COOH HO

Peroxidase

Tyrosine

Monoiodotyrosine

Diiodotyrosine

3,5,3'-Triiodothyronine (T 3 )

Monoiodotyrosine + Diiodotyrosine

HO

O

Diiodotyrosine + Diiodotyrosine

CH2 CHNH2 COOH HO

3,3',5'-Triiodothyronine (RT 3 )

Thyroxine (T 4 )

triiodothyronine Do v y, nhưng trong th i gian này trong các t bào đích l i đư c d tr l n n a và dùng t t trong vài ngày ho c vài tu n

Hormon tuy n giáp kh i phát ch m và ho t đ ng kéo dài Sau khi tiêm m t lư ng l n thyrosine vào cơ th

ngư i, cơ b n nó không nh hư ng đ n m c đ chuy n hóa, có th phân bi t trong 2-3 ngày, chúng t có m t giai

đo n ti m tàng trư c khi thyrosine b t đ u tác d ng M t khi khi nh hư ng b t đ u, nó tăng d n và đ t t i đa trong vòng 10-12 ngày, bi u hi n Hình 77-4 Sau đó gi m m t

n a kho ng 15 ngày M t s nh hư ng kéo dài 6 tu n t i

12 tháng

Tác d ng c a triiodothyronine x y ra nhanh g p kho ng 4

l n so v i thyrosine, v i chu k ti m tàng ng n 6 -12 gi

và ho t đ ng t bào c c đ i trong kho ng 2-3 ngày

H u h t chu k ti m tàng và phát huy tác d ng c a hormon có th do g n v i protein c trong huy t tương

và trong t bào mô,và b i bài ti t ch m sau đó Tuy nhiên, chúng ta s th y trong ph n th o lu n ti p theo , chu k

ti m tàng cũng là h t qu t phương pháp mà các hormon

th c hi n ch ng năng ch a chúng trong t bào

CH C NĂNG SINH LÝ C A HORMON TUY N GIÁP

HORMON TUY N GIÁP TĂNG PHIÊN MÃ

LƯ NG L N GEN

Tác d ng chung c a hormon tuy n giáp là kh i đ ng

phiên mã c a lư ng l n gen ( Hình 77-5 ) Do đó, trong

h u h t các t bào cơ th , lư ng l n các enzym protein, protein c u trúc, protein v n chuy n và ch t khác đư c

t ng h p k t qu đ u làm tăng ho t đ ng ch c năng trong cơ th

H u h t Thyroxine đư c bài ti t Thyroid đư c bi n

đ i thành Triiodothyronine Trư c khi quy t đ nh các

gen tăng phiên mã, m t iod

thyroglobulin và gi i phóng thyroxine và triiodothyronine

dư i d ng t do, sau đó nó khu ch tán qua màng đáy t

bào vào các mao m ch xung quanh Do đó, hormon tuy n

giáp đư c bài ti t vào máu

M t s thyroglobulin trong ch t keo vào t bào tuy n

giáp b i endocytosis sau g n v i megalin, m t protein

trên màng phía lòng c a tuy n Ph c h p

megalin-thy-roglobulin đư c v n chuy n qua t bào b i transcytosis

t i màng đáy bên, nơi đó m t ph n c a megalin v n còn

g n v i thyroglobulin và đư c bài ti t vào mao m ch

Kho ng 3/4 tyrosine đư c iod hóa (iodinated tyrosine)

trong thyroglobulin không bao gi bi n đ i thành hormon

tuy n giáp nhưng v n cònmonoiodotyrosine và

diiodoty-rosine Trong quá trình bi n đ i phân t thyroglobulin

đ gi i phóng thyroxine và triiodothyronine, các tyrosine

đư c iod hóa này cũng đư c gi i thoát t phân t

thyroglob-ulin Tuy nhiên chúng không đư c bài ti t vào máu Thay

vào đó, chúng đư c phân tách b i enzym deiodinase gi i

phóng iod, g n như t t c iod này có th đư c tái s d ng

trong tuy n giáp hình thành hormon Trong trư ng h p

thi u enzym deiodinae b m sinh, nhi u ngư i rơi vào tình

tr ng thi u h t iod do không x y ra chu trình t o hormon

này

M c bài ti t hàng ngày c a Thyroxine và Triiodo-

thyronine Kho ng 93% hormon tuy n giáp đư c bài ti t

t tuy n giáp thư ng là thyroxine và ch 7% là

triiodothy-ronine Tuy nhiên trong vài ngày sau đó, kho ng m t n a

thyrosine d n chuy n sang d ng không k t h p v i iod

(deiodinated) đ t o thành triiodothyronine Do đó,

hor-mon cu i cùng đư c gi i phóng và s d ng trong mô ch

y u là triiodothyronine-t ng c ng kho ng 35 micrograms

triiodothyronine m i ngày

V N CHUY N THYROXINE VÀ

TRIIODOTHYRONINE T I CÁC MÔ

Thyroxine Và Triiodothyronine đư c g n v i

Pro-tein huy t tương Khi vào máu, hơn 99% thyroxine và

triiodothyronine ngay l p t c k t h p v i m t vài protein

huy t tương, t t c chúng đư c t ng h p t gan Chúng k t

h p ch y u v i globulin g n thyroxine và ít hơn nhi u

v i ti n albumin và albumin g n v i thyrosine.

Thyroxine và Triiodothyronine đư c ti t d n vào

mô t bào Do ái l c cao c a protein huy t tươngv i

hormon tuy n giáp, thyrosie đư c gi i phóng vào t vào

ch m M t n a thyrosine trong máu là đư c gi i phóng

vào các mô t bào kho ng 6 ngày, trong khi đó m t n a

triiodothyronine-do ái l c th p hơn- đư c gi i phóng vào

t bào kho ng 1 ngày

Khi vào các t bào mô, c thyroxine và triiodothyronine

l i g n v i các protein trong t bào, g n k t v i thyrosine

m nh hơn so v i

Hình77-4 nh hư ng kéo dài c a chuy n hóa cơ s do tiêm m t lư ng

l n thyroxine.

+10

+5

0

D Da a ay y ys s

Tiêm thyroxin

và b t đ u quá trình phiên mã T o ra m t lư ng l n mRNA trong vài phút đ n vài gi b i t- RNA trên ri-bosome trong t bào ch t đ hình thành hàng trăm protein

m i trong t bào Tuy nhiên không ph i t t c protein đ u tăng cùng t l như nhau, m t s ch tăng nh , s khác tăng ít nh t 6 l n Ngư i ta tin r ng h u h t ho t đ ng c a hormon tuy n giáp do các enzym ti p theo và ch c năng

c a protein m i

giáp cũng có tác d ng ngoài nhân t bào, Hormon tuy n chúng tác d ng đ c l p v i phiên mã gen Ví d ,

m t s nh hư ng c a hormon tuy n giáp x y ra trong vài phút

đư c tách ra t thyroxine hình thành triiodothyronine

Các recepter hormon tuy n giáp trong t bào có ái l c cao

v i triiodothyronine Vì v y, hơn 90% các phân t

hor-mon tuy n giáp g n v i các recepter là triiodothyronine

Hormon tuy n giáp ho t hóa reecepter trong

nhân Các recepter hormon tuy n giáp g n v i s i DNA

ho c n m g n chúng Receptor hormon tuy n giáp thư ng

t o thành m t heterodimer v i retinoid X receptor (RXR)

y u t ph n ng hormon tuy n giáp trên DNA( thyroid

hormone response elements) Sau khi g n v i hormon

giáp , recepter tr nên ho t đ ng

Hình 77-5 Ho t đ ng c a hormon tuy n giáp t bào đích Thyroxine (T4 ) và triiodothyronine (T 3 ) vào màng t bào b i quá trình v n chuy n ATP

ph thu c qua ch t mang H u h t T 4 đư c chuy n thành T 3 , nó tác đ ng t i các recepter tuy n giáp, g n heterodimer v i retinoid X receptor,

y u t ph n ng hormon tuy n giáp c a gen Ho t đ ng này do tăng ho c gi m ho t đ ng phiên mã c a gen hình thành nên protein, do v y s n xu t

hormon giáp yêu c u c a t bào Ho t đ ng hormon giáp trong t bào c a nh ng h khác nhau đư c bi u hi n BMR, basal metabolic rate- m c

chuy n hóa cơ b n; CNS, central nervous system- h th n kinh trung ương; mRNA, messenger ribonucleic acid; Na + -K + -ATPase,

sodium-potassium-adenosine triphosphatase.

IIIo o od d diiin n na a as sse e

M Màààn nnggg ttt b bbààào oo

TTT b bbààào oo ccch hh ttt

M Màààn nnggg n nnh hhââân nn

rrre e ec cce e ep p pttto o orrr

h o oorrrm m mo oon nn tttu uuyyy n nn g ggiiiá ááp pp

T

Th h hy yyrrro o oiiid d

h ho o orrrm m mo o on n ne e rrre e es ssp p po o on n ns sse e e ellle e em m me e en n nttt

P PPh hhiiiêêên nn m m mããã gggeeen nn

m

mR R RN N NA A

T ng h p các protein m i

T Trrraaaooo đ đđ iii ccch hh ttt

lllư ư ưu uu lllư ư ư n nnggg tttiiim m d

ddòòòn nnggg m m máááu uu n

nnh hh p pp tttiiim m cccooo cccơ ơơ tttiiim m ttth hh rrraaa

↑↑↑T Tyyy ttth hh N Naaa + -K K + -A A AT T TP P Paaassseee S

SS d dd n nnggg O O 222

↑↑↑ H H ppp ttthhhuuu G G Gllluuucccooossseee

↑↑↑ T T ooo đđđư ưư nnnggg m m m iii

↑↑↑ P PPhhhââânnn hhh yyy ggglllyyycccooogggeeennn

↑↑↑ P PPhhhââânnn hhh yyy llliiipppiiiddd

↑↑↑ T T nnnggg hhh ppp P PPrrrooottteeeiiinnn

↑↑↑ B BM M MR R

N

Nh hhiii u uu h hh ttth hh n nnggg k kkh hháááccc

Gen

Retinoid X receptor

T 3

T 4

T 3

T 3

T Tiiim m m m m m c cch h P

Ph hháááttt tttrrriii n nn C

CN N NS SS

P Ph hháááttt tttrrriii n nn

Nhân

NH HƯ NG C A HORMON TUY N GIÁP L N S PHÁT TRI N

Hormon tuy n giáp có c tác đ ng chung và riêng lên s phát tri n Cho ví d , t lâu hormon tuy n giáp đư c bi t

là quan trong cho thay đ i hình d ng c a nòng n c thành ch

loài ngư i, nh hư ng c a hormon này lên s phát tri n là rõ nh t khi phát tri n tr nh nh ng tr như c năng tuy n giáp, phát tri n cơ th s ch m l i nh ng tr

ưu năng tuy n giáp, thư ng x y ra phát tri n xương quá

m c, làm cho tr có chi u cao hơn so v i tu i Tuy nhiên,

c xương cũng trư ng thành nhanh hơn và c t hóa s m hơn, do v y th i k trư ng thành c a tr ng n l i và nó có chi u cao c a ngư i trư ng thành s m hơn

nh hư ng quan tr ng c a hormon tuy n giáp là thúc

đ y trư ng thành và phát tri n c a não trong th i k bào thai và nh ng năm đ u sau sinh N u lư ng hormon tuy n giáp không đư c bài ti t đ trong th i k bào thai thì s phát tri n và trư ng thành c a não trư c và sau sinh s

ch m l i, não s nh hơn bình thư ng N u không đư c

đi u tr b ng li u phá hormon thích h p s có th ph i

s ng trong tình tr ng thi u năng trí tu su t cu c đ i Tình

tr ng này s đư c th o lu n vào chương sau

NH HƯ NG C A HORMON TUY N GIÁP LÊN CÁC CƠ CH Đ C BI T

Tác d ng lên chuy n hóa carbohydrate Hormon

tuy n giáp kích thích t t c các y u t liên quan chuy n hóa carbohydrate, bao g m tăng kh năng thu nh n glu-cose t bào, tăng phân gi i glycogen, tăng t o đư ng m i, tăng h p thu vào ng tiêu hóa, và tăng bài ti t insulin nó

là k t qu nh hư ng th phát trong chuy n hóa carbohy-drate T t c nh ng nh hư ng này có th gi i thích d a trên kh năng làm tăng cư ng chuy n các enzym hormon tuy n giáp

Tác d ng lên chuy n hóa ch t béo T t c các chuy n

hóa trong ch t béo đ u ch u nh hư ng c a hormon tuy n giáp Đ c bi t, ch t béo đư c huy đ ng nhanh chóng t các mô m , làm gi m ch t béo d tr trong cơ th t i m c

l n hơn b t k mô khác Huy đ ng lipid t mô m cũng tăng acid béo t do trong huy t tương và cũng tăng cư ng oxy hóa acid béo trong t bào

Tác d ng lên m trong máu và trong gan Tăng

hormon tuy n giáp làm gi m n ng đ cholesterol, phos-pholipid, và triglycerid trong huy t tương, m c dù nó làm tăng acid béo t do Ngư c l i gi m ti t tuy n giáp nhi u

làm tăng n ng đ cholesterol, phosholipid và triglycerid trong huy t tương và l ng đ ng quá

quá nhanh đ gi i thích thay đ i trong t ng h p protein

và không nh hư ng b i ch t c ch phiên mã và d ch mã

Nh ng ho t đ ng đã đư c mô t trong m t s mô, g m

tim và tuy n yên, cũng như mô m V trí ho t đ ng ngoài

nhân tuy n giáp ho t đ ng màng t bào, t bào ch t, và

có th m t s bào quan như ty th Ho t đ ng ngoài nhân

c a hormon tuy n giáp bao g m đi u ch nh c a kênh ion

và oxy hóa phosphorylvà xu t hi n liên quan t i ho t đ ng

v n chuy n th phát trong t bào như là cyclic adenosine

kinase

HORMON TUY N GIÁP LÀM TĂNG HO T

Đ NG CHUY N HÓA T BÀO

Hormon tuy n giáp tăng ho t đ ngchuy n hóa h u

h t t t c các mô trong cơ th M c chuy n hóa cơ s có

th tăng t 60-100% trên m c bình thư ng n u hormon

tuy n giáp đư c bài ti t nhi u M c s d ng th c ăn hàng

ngày đ cung c p năng lư ng đư c tăng đáng k M c dù

t ng h p hormon tăng, nhưng m c thoái hóa protein cũng

tăng lên T c đ phát tri n c a ngư i tr đư c tăng nhanh

Các ho t đ ng tinh th n d hưng ph n, và ho t đ ng c a

h u h t các tuy n n i ti t khác cũng đư c tăng cư ng

Hormon tuy n giáp tăng s lư ng và ho t đ ng c a

các ty th (Mitochondria) Khi thyroxine ho c

triiodothy-ronine đư c đưa vào đ ng v t, ty th trong h u h t các t

bào c a cơ th đ ng v t tăng kích thư c và sô lư ng Hơn

n a, t ng di n tích b m t ty th h u như tăng g n tương

ng v i m c chuy n hóa c a toàn b cơ th đ ng v t vì

v y, m t trong s ho t đ ng c a thyrosine có th ch đơn

gi n tăng s lư ng và ho t đ ng ty th ,do đó làm tăng t c

đ hình thành ATP đ cung c p năng lư ng cho t bào

Tuy nhiên, tăng s lư ng và ho t đ ng c a ty th có th

do tăng ho t đ ng c a t bào

Hormon tuy n giáp tăng v n chuy n ion qua màng

t bào M t trong nh ng enzym tăng ho t đ ng có liên

quan hormon tuy n giáp là Na-K-ATPase làm tăng ho t

đ ng v n chuy n Natri và Kali qua màng t bào c a m t

s mô Do quá trình này s d ng năng lư ng và sinh

nhi t trong cơ th , có th đư c coi là m t trong các cơ ch

qua đó hormon tuy n giáp làm tăng trao đ i ch t c a cơ

th Trong th c t , hormon tuy n giáp cũng làm cho màng

c a h u h t t bào rò r ion natri , hơn n a là tăng ho t

đ ng c a bơm natri và tăng sinh nhi t

UNIT

và gi m m t lư ng l n hormon giáp h u h t luôn làm

gi m tr ng lư ng cơ th , tuy nhiên, tác d ng này không luôn luôn x y ra b i hormon giáp cũng làm tăng s ngon

mi ng, có th cân b ng v i m c đ chuy n hóa

Tăng dòng máu và lưu lư ng tim Tăng chuy n hóa

mô làm cho m c s d ng oxy nhi u hơn bình thư ng và

gi i phóng các s n ph m chuy n hóa cu i cùng t mô nhi u hơn bình thư ng Tác d ng này gây ra giãn m ch

h u h t các mô c a cơ th , vì v y làm tăng tu n hoàn máu

T l dòng máu da đ c bi t tăng b i tăng nhu c u th i nhi t t cơ th K t qu là khi lư ng máu tăng thì lưu

lư ng tim cũng tăng, có khi tăng lên 60% ho c hơn so v i bình thư ng khi có quá nhi u hormon tuy n giáp và gi m

xu ng ch còn 50% bình thư ng trong như c giáp n ng

Tăng nh p tim Hormon tuy n giáp có tác d ng tăng nh p

tim rõ hơn là tăng lưu lư ng tim B i v y, hormon giáp

dư ng như tác d ng tr c ti p lên tính d b kích thích c a tim, tăng nh p tim Tác d ng này đăc bi t quan tr ng b i

nh p tim là 1 d u hi u quan tr ng mà các nhà lâm sàng hay dùng đ đánh giá s bài ti t hormon giáp là quá m c hay gi m đi

Tăng s c co bóp c a tim S ho t đ ng các enzym tăng

lên gây ra b i tăng s n xu t hormon giáp dư ng như làm tăng s c co bóp c a tim khi ch m t lư ng th a nh hormon giáp đư c bài ti t Tác d ng này tương t như tăng s c co bóp c a tim khi s t nh và khi t p luy n Tuy nhiên khi hormon giáp tăng lên rõ r t, s c co bóp cơ tim

gi m đi b i tăng thoái hóa protein dài ngày Th c v y,

m t vài b nh nhân nhi m đ c giáp n ng ch t vì suy tim

m t bù và tăng s c t i c a tim b i tăng cung lư ng tim

Huy t áp bình thư ng Huy t áp trung bình thư ng v n

bình thư ng sau tiêm hormon tuy n giáp B i tăng lưu

lư ng máu qua mô gi a các nh p tim, áp l c m ch thư ng tăng lên,v i áp l c tâm thu tăng lên 10-15 mmHg trong

cư ng giáp và áp l c tâm trương gi m tương ng

Tăng hô h p Tăng m c chuy n hóa, tăng s d ng

oxy và hình thành carbon dioxide, nh ng tác d ng này kích thích m i cơ ch mà làm tăng t n s và cư ng đ hô

h p

Tăng nhu đ ng đư ng tiêu hóa Tăng s ngon mi ng và

th c ăn hormon giáp v a tăng ti t d ch tiêu hóa, v a làm tăng nhu đ ng đư ng tiêu hóa Vì v y cư ng giáp thư ng

d n đ n tiêu ch y, trong khi thi u h t hormon giáp có th gây táo bón

m c ch t béo trong gan Tăng n ng đ cholesterol máu

kéo dài do như c năng tuy n giáp thư ng liên quan v i xơ

v a đ ng m ch n ng, đư c th o lu n chương 69

M t trong nh ng cơ ch mà hormon tuy n giáp làm gi m

n ng đ cholesterol trong huy t tương là tăng bài ti t

cho-lesterol qua đư ng m t và k t qu m t theo phân M t cơ

ch có th tăng ti t cholesterol là hormon giáp là tăng s

lư ng recepter g n đ c hi u v i protein t tr ng th p trên

t bào gan, làm lo i b nhanh chóng cholesterol vào trong

lipoprotein

Tăng nhu c u vitamin Do hormon tuy n giáp làm

tăng r t nhi u enzym c a cơ th và các vitamin là c n

thi t cho các enzym ho c coenzym, nên hormon tuy n giáp

làm tăng nhu c u các vitamin Vì v y, s thi u h t tương

đ i vitamin có th x y ra khi quá nhi u hormon tuy n giáp

đư c bài ti t, tr khi t i cùng 1 th i gian, s lư ng vitamin

mà c n tăng lên là s n có đ dùng

Tăng m c đ chuy n hóa cơ s B i vì hormon tuy n

giáp làm tăng chuy n hóa c a h u h t các t bào c a cơ

th nên quá nhi u hormon có th tăng m c đ chuy n hóa

cơ s t 60-100 % trên m c bình thư ng.Ngư c l i, khi

hormon không đư c s n xu t, m c chuy n hóa cơ s gi m

xu ng b ng m t n a bình thư ng Hình 77-6 cho th y m i

tương quan gi a d tr hormon tuy n giáp h ng ngày và

m c đ chuy n hóa cơ s Lư ng vô cùng hormon tuy n

giáp c n ph i có đ gây ra m c chuy n hóa cơ s cao

Gi m tr ng lư ng cơ th Tăng m t lư ng l n hormon

tuy n giáp h u h t luôn gi m tr ng lư ng cơ th ,

Hình 77-6 M i tương quan tương đ i gi a t l hormon tuy n giáp (T3

và T4) v i ph n trăm thay đ i m c đ chuy n hóa cơ s , so v i bình

+30

+20

Bình thư ng

Phì đ i tuy n giáp

Phì đ i tuy n giáp

+10

0

–40

–30

–20

–10

–45

B Bàààiii tttiii ttt h hhooorrrm m mooon nn tttu uuyyy n nn gggiiiáááp pp((( m m mggg/// n nngggàààyyy)))

M c đ tăng ti t không ho t đ ng d n đ n feedback tăng

s n xu t hormon adreno-corticotropic b i thùy trư c tuy n yên và vì v y, tăng bài ti t glucocorticoid b i tuy n thư ng th n

Tác d ng c a hormon giáp lên ch c năng sinh d c Đ

ch c năng sinh d c bình thư ng, bài ti t c a tuy n giáp

c n trong kho ng bình thư ng nam gi i, thi u hormon giáp có th m t d c tính, bài ti t quá nhi u hormon th nh tho ng gây ra b t l c

ph n , thi u hormon giáp thư ng gây ra băng kinh,

đa kinh, tương ng là ch y máu kinh quá nhi u và ch y máu kinh thư ng xuyên Tuy nhiên,k l là có nh ng ph

n khác thi u hormon giáp có th kinh nguy t không đ u

và đôi khi th m chí là vô kinh

Suy giáp ph n , cũng như nam gi i, có th d n đ n

gi m m nh ham mu n tình d c ph n cư ng giáp, kinh thưa (gi m đáng k ch y máu) là thư ng g p và đôi khi x y ra vô kinh

Ho t đ ng c a hormon giáp lên các tuy n sinh d c không th xác đ nh đư c ch c năng rõ ràng nhưng có l

là k t qu c a m t s k t h p tác d ng chuy n hóa tr c

ti p lên tuy n sinh d c, cũng như tác d ng feedback kích thích ho c c ch thông qua hormon thùy trư c tuy n yên

mà ki m soát ch c năng sinh d c

ĐI U HÒA TI T HORMON GIÁP

Đ duy trì ho t đ ng chuy n hóa bình thư ng c a cơ th , chính xác hormon giáp c n ph i đư c bài ti t liên t c, đ

đ t đư c m c đ bài ti t lý tư ng, cơ ch feedback c th tác d ng thông qua tuy n dư i đ i và thùy trư c tuy n yên

đ ki m soát t c đ bài ti t c a tuy n giáp Nh ng cơ ch này đư c mô t ph n sau

TSH ( T THÙY TRƯ C TUY N YÊN) LÀM TĂNG BÀI TI T HORMON GIÁP

TSH còn g i là thyrotropin, là m t hormon thùy trư c tuy n yên, nó là m t glycoprotein có tr ng lư ng phân t kho ng 28000 Hormon này, cũng đư c bàn đ n chương

75, làm tăng bài ti t T3 và T4 c a tuy n giáp Nó có tác

d ng rõ ràng lên tuy n giáp như sau:

1.Tăng phân gi i protein c a thyroglobulin đư c d

tr trong nang, gi i phóng hormon giáp vào máu và làm gi m ch t keo trong lòng nang

2.Tăng ho t đ ng c a các bơm iod, làm tăng m c

đ b t iod trong t bào tuy n, có khi tăng t l gi a

n ng đ iod n i bào và ngo i bào trong tuy n g p

8 l n bình thư ng

Tác d ng lên h th n kinh trung ương Nhìn chung

hormon tuy n giáp tăng nhanh trong quá trình ho t đ ng

c a não, m c dù quá trình này có th b phân tách ra ;

ngư c l i, thi u h t hormon tuy n giáp làm gi m nhanh

ho t đ ng c a não M t ngư i ưu năng tuy n giáp s r t

d kích thích và có khuynh hư ng r i lo n th n kinh ch c

năng, như là lo l ng quá m c, hoang tư ng

nh hư ng lên ch c năng cơ Tăng nh hormon tuy n

giáp thư ng làm cơ tăng ph n ng, nhưng khi lư ng

hor-mon đư c bài ti t quá nhi u, cơ tr nên y u vì tăng thoái

hóa protein c a cơ M t khác n u thi u hormon giáp cơ tr

nên ch m ch p nh t là giãn ra ch m sau khi co

Run cơ M t trong nh ng d u hi u đ c trưng c a ưu

năng tuy n giáp là run cơ, Tri u ch ng này không ph i là

run cơ biên đ l n như trong b nh Parkinson ho c khi m t

ngư i rùng mình b i nó x y ra nhanh v i t n s 10-15 l n

/giây Run cơ có th đư c quan sát d dàng b ng cách đ t

m t t gi y lên các ngón tay du i th ng và chú ý m c đ

rung c a t gi y Ki u run cơ này đư c cho r ng là do tăng

ho t hóa các synap th n kinh vùng t y s ng đi u hòa

trương l c cơ Run là m t d u hiêu quan tr ng đ đánh giá

m c đ tác d ng c a hormon tuy n giáp đ i v i h th n

kinh trung ương

nh hư ng đ n gi c ng B i tác d ng c a hormon

giáp lên h th ng cơ và h th n kinh trung ương, m t ngư i

cư ng giáp thư ng có c m giác m t m i liên t c, nhưng

b i tác d ng d kích thích c a hormon giáp lên synap nên

gây khó ng Ngư c l i, tr ng thái ng gà là đ c trưng c a

như c giáp, có khi ng 12 -14 ti ng/1 ngày

Tác d ng lên các tuy n n i ti t khác Tăng hormon

giáp làm tăng m c đ bài ti t c a m t vài tuy n n i ti t

khác, mà còn tăng nhu c u hormon c a mô.Ví d , tăng ti t

thyroxine tăng m c đ chuy n hóa glucose h u h t m i

nơi trong cơ th và vì th gây ra tăng bài ti t insulin tương

ng b i t y Cũng th , hormon giáp làm tăng nhi u ho t

đ ng chuy n hóa liên quan đ n hình thành xương và h

qu là tăng hormon c n giáp Hormon tuy n giáp cũng tăng

glucocorticoids tuy n thư ng th n b b t ho t b i gan

m t n ng đ g n như h ng đ nh hormon giáp t do trong H th ng truy n tin th 2 phospholipase trong t bào tuy n yên đ s n xu t m t lư ng l n phospholi-pase C,ti p theo là m t chu i các ch t truy n tin th 2 khác bao g m ion Ca và diacyl glycerol, cu i cùng gi i phóng TSH

Tác d ng c a l nh và các kích thích th n kinh khác lên s bài ti t TRH và TSH M t trong nh ng

kích thích đư c bi t đ n nh t làm tăng bài ti t TRH

b i vùng dư i đ i và t đó gây bài ti t TSH b i th y trư c tuy n yên là s ti p xúc c a đ ng v t v i l nh

Tác d ng này g n như ch c ch n là k t qu c a s kích thích trung tâm đi u hòa nhi t vùng dư i đ i S ti p xúc c a chu t v i đi u ki n l nh trong vài tu n làm tăng s n xu t hormon giáp có khi tăng t i 100% so v i bình thư ng và có th tăng m c đ chuy n hóa cơ s

t i 50% Th c v y, con ngư i di chuy n t i vùng giá rét (B c c c) đư c bi t đ n có m c chuy n hóa cơ s cao hơn 15-20 % so v i bình thư ng

Ph n ng c m xúc khác nhau cũng có th nh hư ng

t i s n xu t TRH và TSH vì th gián ti p nh hư ng

l ng gây kích thích m nh h th n kinh giao c m gây ra

gi m đ t ng t bài ti t TSH, có l b i nh ng tr ng thái này làm tăng m c chuy n hóa và nhi t đ cơ th vì v y tác d ng ngư c lên trung tâm đi u hòa nhi t

Không nh ng tác d ng c a c m xúc mà còn tác d ng

c a l nh đư c quan sát sau khi c t cu ng tuy n yên,

ch ng t r ng nh ng tác d ng này thông qua trung gian tuy n dư i đ i

TÁC D NG FEEDBACK C A HORMON GIÁP LÀM GI M BÀI TI T TSH C A THÙY TRƯ C TUY N YÊN

Tăng hormon giáp trong d ch cơ th làm gi m bài

ti t TSH b i thùy trư c tuy n yên Khi m c đ bài ti t hormon giáp tăng 1,75 l n so v i bình thư ng, m c đ bài ti t TSH gi m v t i 0 H u như tác d ng feedback này x y ra th m chí khi thùy trư c tuy n yên tách r i vùng dư i đ i Vì v y, xem Hình 77-7, có th th y tăng hormon giáp c ch thùy trư c tuy n yên bài ti t TSH ch y u do tác d ng tr c ti p lên chính thùy trư c tuy n yên Không k đ n cơ ch feedback, tác d ng c a

nó là duy trì d ch tu n hoàn c a cơ th

3 Tăng k t h p iod v i tyrosine đ hình thành hormon

giáp

4 Tăng kích thư c và tăng ho t đ ng bài ti t c a các t

bào giáp

5 Tăng s lư ng các t bào giáp cùng v i thay đ i t

bào t d ng kh i thành d ng tr và các t bào bi u mô

tuy n giáp vào nang

Tóm l i, TSH tăng t t c các ho t đ ng bài ti t c a t

bào tuy n giáp

Tác d ng s m quan tr ng nh t sau khi tiêm TSH là b t

đ u phân gi i protein c a thyroglobulin, gây ra tăng T3 và

T4 trong máu trong vòng 30 phút Các tác d ng khác c n

đ n hàng gi th m chí hàng ngày hàng tu n đ đ t đư c

đ y đ

Tác d ng kích thích c a TSH thông qua trung gian

AMP vòng

H u h t các tác d ng khác nhau c a TSH lên t bào

giáp là k t qu ho t đ ng c a “ch t truy n tin th 2” - h

th ng cAMP c a t bào

Đ u tiên là s k t h p TSH v i receptor đ c hi u trên

b m t màng t bào tuy n giáp S k t h p này ho t hóa

adenylyl cyclase màng t bào Cu i cùng cAMP ho t đ ng

như m t ch t truy n tin th 2 ho t hóa protein kinase, gây

ra s phosphoryl hóa ph c t p cho toàn t bào K t qu là

ngay l p t c tăng c bài ti t hormon giáp và c phát tri n

kéo dài c a chính mô tuy n giáp

Cơ ch này ki m soát ho t đ ng c a t vào giáp tương

t như ch c năng “ch t truyên tin th 2” c a cAMP đ i

v i các mô đích khác c a cơ th , đư c bàn đ n chương

75

S BÀI TI T TSH C A THÙY TRƯ C

TUY N YÊN ĐƯ C ĐI U HÒA B I TRH

T VÙNG DƯ I Đ I

S bài ti t TSH c a thùy trư c tuy n yên đư c ki m

soát b i hormon vùng dư i đ i, thyrotropin - releasing

hormone (TRH), đư c bài ti t t t n cùng th n kinh

vùng l i gi a vùng dư i đ i T l i gi a, TRH đư c v n

chuy n đ n thùy trư c tuy n yên thông qua h m ch c a

dư i đ i-yên, đư c gi i thích Chương 75

TRH là m t peptid có 3 aa -

pyroglutamyl-histidyl-pro-line TRH kích thích t bào thùy trư c tuy n yên tăng s n

xu t TSH Khi h th ng m ch c a t vùng dư i đ i đ n

thùy trư c tuy n b ch n, m c đ bài ti t TSH c a thùy

trư c tuy n yên gi m m nh nhưng không v 0

Cơ ch phân t TRH gây ra b i t bào ti t TSH c a

thùy trư c tuy n yên đ s n xu t TSH đ u tiên là s k t

h p v i receptor TRH c a màng t bào tuy n yên S k t

h p này ho t hóa

Ch t kháng giáp c ch bài ti t c a tuy n giáp

Thu c kháng giáp đư c bi t đ n nh t là thyocyanate,

propyl-thiouracil,và n ng đ cao iod vô cơ Nh ng thu c

này ngăn ch n

h u như các ho t đ ng c a tuy n giáp gi m đi, nhưng thư ng duy trì gi m ch trong m t vài tu n Tác d ng này là gi m m c b t iod vì v y m c đ iod hóa

chí quan tr ng hơn, quá trình nh p bào c a ch t keo

t lòng nang vào t bào tuy n giáp cũng b c ch

b i n ng đ iod cao B i vì đây là bư c đ u tiên đ

gi i phóng hormon giáp t ch t keo d tr , nên h u như ngay l p t c làm ng ng bài ti t hormon giáp vào máu

B i vì n ng đ iod cao làm gi m t t c ho t đ ng

c a tuy n giáp, nên làm gi m nh kích thư c tuy n giáp và đ c bi t là gi m cung c p máu cho tuy n, trái ngư c v i tác d ng đ i l p gây ra b i h u h t các tác nhân kháng giáp khác Vì lý do này, iod đư c tiêm thư ng xuyên cho b nh nhân trong 2-3 tu n trư c khi ph u thu t c t tuy n giáp đ gi m kh i lư ng c n

ph u thu t, và đ c bi t là làm gi m ch y máu

B nh tuy n giáp

Cư ng giáp

H u h t tác d ng c a cư ng giáp là rõ ràng trong

ph n bàn lu n trư c v các tác d ng sinh lý khác nhau

c a hormon tuy n giáp Tuy nhiên, m t vài tác d ng đ c

bi t c n đư c đ c p đ n đ c bi t là s liên quan đ n ti n tri n, ch n đoán, và đi u tr cư ng giáp

Nguyên nhân cư ng giáp( bư u nhân đ c, nhi m

đ c giáp, Basedow) h u h t các b nh nhân b cư ng

giáp, tuy n giáp tăng kích thư c lên 2-3 l n bình thư ng,

v i s tăng s n m nh m và s bao b c c a t bào nang quanh nang Ngoài ra m i t bào tăng m c đ bài ti t lên nhi u l n, nghiên c u h p th iod phóng x ch ra r ng các tuy n tăng s n này bài ti t hormon giáp g p 5-15 l n bình thư ng

Basedow, d ng cư ng giáp hay g p nh t, là m t

b nh t mi n mà kháng th là TSIs ( thyroid-stimulating immunoglobulins) ch ng l i receptor c a TSH tuy n giáp Nh ng kháng th này k t h p v i receptor màng

mà k t h p v i TSH và làm cho h th ng cAMP c a t bào ho t đ ng liên t c, k t qu là ti n tri n thành cư ng giáp Kháng th TSI có tác d ng kích thích kéo dài lên tuy n giáp, kéo dài t i 12 gi , trái ngư c v i tác d ng hơn 1 gi c a TSH N ng đ cao hormon giáp đư c bài

ti t gây ra b i TSI gây c ch thùy trư c tuy n yên hình thành TSH Vì v y, n ng đ TSH ít hơn bình thư ng (thư ng b ng 0) ch không ph i tăng h u h t các

b nh nhân b Basedow Kháng th gây ra tăng ho t đ ng c a tuy n giáp h u như ch c ch n tìm th y b i s t mi n d ch phát tri n

ch ng l i mô giáp Có l , trong ti n s c a m t ngư i, dư

th a kháng nguyên t bào giáp đư c gi i phóng t t bào giáp, d n đ n s hình thành kháng th ch ng l i tuy n giáp

U tuy n giáp Cư ng giáp đôi khi là k t qu c a m t

kh i u khu trú phát tri n t mô giáp và bài ti t lư ng l n hormon giáp

bài ti t hormon giáp theo nh ng cơ ch khác nhau và

đư c gi i thích dư i đây:

nhau gi a bơm v n chuy n ion iod vào t bào tuy n giáp

và bơm ion thiocyanate, ion perchlorate và ion nitrat Vì

v y tiêm thiocyanate (ho c 1 trong nh ng ion khác k

trên) v i n ng đ đ cao có th gây ra c ch c nh tranh

vào trong t bào v i ido, đó là c ch cơ ch b t iod

Gi m d tr iode trong t bào tuy n không làm d ng

quá trình hình thành thyroglobulin ch đơn thu n ngăn

ch n thyroglobulin mà vì v y hình thành hormon giáp

S thi u h t hormon giáp này d n đ n tăng bài ti t TSH

t thùy trư c tuy n yên, gây ra phì đ i tuy n giáp m c

dù tuy n v n không t o đ lư ng hormon giáp Vì v y

s d ng thiocyanate và m t vài ion khác đ ngăn bài ti t

c a tuy n giáp mà d n đ n phì đ i to tuy n giáp, đư c

g i là bư u c

Propyl-thiouracil làm gi m hình thành hormon

giáp.

Propylthiouracil (h p ch t tương t ví d methimazole

và carbimazole) ngăn ch n hình thành hormon giáp t

iod và tyrosine Cơ ch c a ho t đ ng này m t ph n là

ngăn ch n enzym peroxidase, c n cho s iod hóa tyrosin

và m t ph n là ch n k t h p gi a 2 tyrosin iod đ hình

thành thyroxin ho c T3

Propylthiouracil, gi ng như thiocyanate, không

ngăn ch n hình thành thyroglobulin S thi u h t T3 và

T4 trong thyroglobulin có th d n đ n feedback m nh

m làm tăng bài ti t TSH b i thùy trư c tuy n yên, vì

v y làm tăng s phát tri n c a mô tuy n và hình thành

nên bư u c

N ng đ iod cao làm gi m ho t đ ng và kích

thư c c a tuy n giáp Khi n ng đ iod cao trong máu

(n ng đ huy t tương g p 100 l n bình thư ng)

Hình 77-7: Đi u hòa bài ti t hormon tuy n giáp

Thyroxin

Vùng dư i đ i

(? Tăng nhi t đ )

(TRH)

Thùy trư c tuy n yên

Ph đ i

Iod Tuy n giáp

Tăng bài

ti t

TSH

t bào

Tăng chuy n hóa

c ch

?

?