skkn MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC ÂM NHẠC CHO TRẺ 24 – 36 THÁNG Ở TRƯỜNG MẦM NON

Giáo viên có thể chơi đàn guitar, organ hay bậtnhạc không lời êm dịu làm nhạc nền trong khi đang diễn ra các hoạt động khác cuảtrẻ giờ ăn, chơi ở các góc chơi, chơi ngoài trời, giờ tạo

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THẠCH THẤT

TRƯỜNG MẦM NON BÌNH YÊN A

_

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Tên đề tài : MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC ÂM NHẠC CHO TRẺ 24 – 36 THÁNG Ở TRƯỜNG MẦM NON

SƠ YẾU LÝ LỊCH

Họ và tên: Nguyễn Thị Châu Sinh ngày: 19 tháng 12 năm 1989 Chức vụ: Giáo viên

Năm vào nghành: 2010 Trình độ chuyên môn: Trung cấp sư phạm Mầm non

Hệ đào tạo: Chính quy Khen thưởng: Không

Kỷ luật: Không

MỤC LỤC

Trang

DANH MỤC VIẾT TẮT

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo duc âm nhạc cho trẻ 24 – 36 tháng

ở trường mầm non.

I/ CƠ SỞ LÝ LUẬN

Giáo dục Mầm non là giai đoạn đầu tiên của việc phát triển và hình thànhnhân cách con người Đặt nền móng cho sự phát triển của trẻ và chuẩn bị tâm thếhành trang cho trẻ bước vào trường Tiểu học Có thể nói rằng sự phát triển trí tuệnhân cách của trẻ nói chung và kết quả học tập của trẻ ở giai đoạn đầu phụ thuộcrất lớn vào tính tích cực của trẻ ở trường Mầm non Bởi vậy Bác Hồ kính yêu củachúng ta đã dạy:

“Vì lợi ích mười năm phải trồng cây

“Vì lợi ích trăm năm phải trồng người”

Trước những yêu cầu của một xã hội mới đòi hỏi con người cần có sự pháttriển toàn diện như: “ Đức – Trí – Thể - Mỹ” Muốn đạt được điều đó, con ngườingay từ khi sinh ra phải được sống trong môi trường giáo dục tốt Bởi vậy là một côgiáo Mầm non tôi luôn ý thức được rằng mình phải có những sáng kiến trong quátrình dạy trẻ, có như vậy mới đáp ứng được yêu cầu của ngành học trong thời kỳđổi mới nhất là trong giai đoạn hiện nay Tôi đã chọn môn dạy trẻ “Giáo dục âmnhạc” làm đề tài viết sáng kiến kinh nghiệm

II/ CƠ SỞ THỰC TIỄN

Âm nhạc thực sự gần gũi với trẻ thơ, âm nhạc là món ăn tinh thần không thểthiếu được, nó vừa là một nội dung giáo dục, vừa là phương tiện góp phần giáo dụctoàn diện nhân cách của trẻ

Đối với trẻ mầm non thì những nốt nhạc trầm bổng, những giai điệu mượt màvui tươi, trong trẻo của các tác phẩm âm nhạc như là dòng sữa ngọt ngào nuôidưỡng cho tâm hồn trẻ thơ Như chúng ta đã biết, âm nhạc tác động vào con người

ngay từ khi còn nằm trong bụng mẹ, nằm trong nôi, khi được nghe tiếng ru à ơi của

mẹ Thông qua âm nhạc trẻ sẽ linh hoạt, mạnh dạn, tự tin, thông minh hơn Âmnhạc còn giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, phát triển tai nghe và cảm xúc cho trẻ

Trong chương trình giáo dục mầm non, bộ môn giáo dục âm nhạc là một bộmôn nghệ thuật hết sức gần gũi với trẻ, là hoạt động được trẻ yêu thích, là nguồnhứng thú mạnh mẽ để trẻ cảm thụ nghệ thuật và nó còn là phương tiện thiết thựccho các hoạt động giáo dục Có thể coi âm nhạc là một bộ phận không thể tách rờivới công tác chăm sóc, giáo dục trẻ

Âm nhạc và vận động sáng tạo khi được giáo viên Mầm non sử dụng mộtcách có mục đích, phù hợp sáng tạo sẽ hỗ trợ trẻ thu nhận kinh nghiệm tích cực vàtạo cảm giác hưng phấn, vui tươi Giáo viên có thể chơi đàn guitar, organ hay bậtnhạc không lời êm dịu làm nhạc nền trong khi đang diễn ra các hoạt động khác cuảtrẻ ( giờ ăn, chơi ở các góc chơi, chơi ngoài trời, giờ tạo hình ) Ca hát và nghenhạc giúp trẻ duy trì tập trung, phấn khởi trong khi hoạt động Trẻ thích hát theo lờibài hát, hay đung đưa người theo tiếng nhạc có giai điệu êm dịu, vui tươi, nhộnnhịp Ngoài ra, giáo viên Mầm non sử dụng âm nhạc để ổn định lớp, nhóm, vào bài,chuyển tiếp các phần trong giờ học hoặc chuyển từ hoạt động này sang hoạt độngkhác để tạo sự hứng thú, thư giãn, gây sự chú ý cho trẻ

Ý thức rõ vai trò của giáo dục âm nhạc cho nên hoạt động học “Giáo dục

âm nhạc” đã trở thành một hoạt động không thể thiếu được trong trường lớp Mầm

non và hơn nữa.Cùng với sự quan tâm chỉ đạo của các cấp, trong những năm qua,bản thân tôi đã và đang cố gắng đi sâu tìm những biện pháp thích hợp nhằm nângcao chất lượng dạy và học cho hoạt động làm quen giáo dục âm nhạc Giáo dục âmnhạc không chỉ dừng lại ở việc cô dạy trẻ hát và hát cho trẻ nghe, mà phải tổ chứchát, múa dưới nhiều hình thức và luôn đi cùng với đồ dùng, đồ chơi âm nhạc Bêncạnh đó, giáo dục âm nhạc luôn được thực hiện phù hợp với chế độ sinh hoạt cảngày ở trường của trẻ có ý nghĩa lớn như: Giáo dục âm nhạc được tích hợp trong

văn học, hoạt động tạo hình, hoạt động với đồ vật, thể dục buổi sáng Nhờ đó màcuộc sống của trẻ thêm vui vẻ, hồn nhiên

Là một cô giáo Mầm non trực tiếp dạy trẻ 24-36 tháng tôi luôn có những suynghĩ trăn trở làm sao để dạy các con học bộ môn âm nhạc được tốt nhất.Vì tất cảnhững lý do này, tôi đã không ngừng suy nghĩ và sáng tạo, để tìm ra những cáchthức giảng dạy và tạo ra môi trường học tập tốt nhất cho trẻ

Chính vì tầm quan trọng của lứa tuổi mầm non nên tôi đã chọn đề tài: “Một số biệnpháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 24-36 tháng ở trường Mầmnon”, nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ đối với chương trình đổimới hiện nay

III/ THỜI GIAN VÀ PHẠM VI THỰC HIỆN

Thời gian thực hiện từ tháng 9-2014 đến tháng 5 - 2015 được áp dụng tại lớp24-36 tháng trường mầm non Bình Yên A -Thạch Thất-Hà Nội

IV/ QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN

Tình hình khi chưa thực hiện

1 Thuận lợi:

a) Đối với giáo viên :

- Bản thân tôi được đi dự các lớp bồi dưỡng chuyên môn do Phòng giáo dục tổchức

- Được nhà trường cho tôi đi dự bồi dưỡng kiến tập thường xuyên

- Giáo viên yêu thích, say mê âm nhạc, có kỹ năng tổ chức các hoạt động âmnhạc, chủ động xây dựng kế hoạch thực hiện chương trình ngay từ đầu năm học.b) Đối với trẻ:

- Số cháu ra lớp ngay từ đầu năm đông 30/30 cháu

- Trẻ ngoan, đi học đều

c) Đối với phụ huynh học sinh:

- Một số phu huynh đã nhận thức được việc học tập của con em mình nên đãủng hộ kinh phí, nguyên vật liệu để làm đồ dùng đồ chơi

a Đối với giáo viên:

- Có ít kinh nghiệm trong giảng dạy

- Khi tổ chức các hoạt động còn chưa linh hoạt

- Chế độ sinh hoạt một ngày của trẻ diễn ra thường xuyên, liên tục, để bám sátvào các hoạt động trên thì giáo viên có ít thời gian làm đồ dùng, đồ chơi tự tạo

- Vì các cháu bắt đầu đi học nên còn nhút nhát, khóc nhiều, chưa mạnh dạn hát

và biểu diễn trước đám đông nên việc giúp trẻ tự tin và mạnh dạn hơn cần có biệnpháp và có thời gian

c Đối với phụ huynh học sinh:

- Một số phụ huynh còn chưa hiểu được tầm quan trọng của giáo dục âm nhạctrong đời sống của trẻ Phụ huynh đa phần làm nông nghiệp nên chưa dành nhiều

thời gian quan tâm nhiều đến việc học của con nên sự phối kết hợp trong vấn đềgiáo dục âm nhạc còn hạn chế.

d Cơ sở vật chất :

- Đồ dùng sáng tạo còn hạn chế, chưa thu hút được sự chú ý của trẻ

* Số liệu điều tra trước khi thực hiện.

Tổng số cháu đến lớp ngay từ đầu năm học là 30/30 cháu = 100% kế hoạch.100% các cháu chưa học qua lớp 18-24 tháng

sốtrẻ %

sốtrẻ %

V/ NHỮNG BIỆN PHÁP KHI THỰC HIỆN

1 Nắm được đặc điểm tâm sinh lý của trẻ

2 Tạo môi trường học tập để kích thích trẻ tham gia hoạt động âm nhạc

3 Sử dụng các loại nhạc cụ âm nhạc và trang phục gây hứng thú cho trẻ

4 Giáo dục âm nhạc cho trẻ mọi lúc mọi nơi

5 Giáo dục âm nhạc cho trẻ trên hoạt động chung ( tiết học).

6 Tổ chức tốt một số trò chơi phục vụ âm nhạc

7 Ứng dụng công nghệ thông tin

8 Phối kết hợp với phụ huynh

VI/ GIẢI PHÁP TỪNG PHẦN

1 Nắm được đặc điểm tâm sinh lý của trẻ.

Ở lứa tuổi 24-36 tháng vốn từ của trẻ đang phát triển, khả năng phát âm của trẻ chưa cao, trẻ chỉ thuộc những bài hát ngắn lời, câu từ dễ Khả năng chú ý, ghi nhớ chưa cao, trẻ chỉ có thể tập trung tối đa 15 đến 20 phút, trẻ thường dễ chịu ảnh hưởng tác động từ bên ngoài, (ngồi không ngay ngắn trong khi học, mất trật tự, không kiềm chế các hoạt động cá nhân) Trong khi đó việc trẻ tập trung, ghi nhớ cóchủ đích và hứng thú trong giờ hoạt động chung là rất quan trọng Vì vậy tôi nhận thấy rằng nếu không thay đổi, làm mới các biện pháp và hình thức dạy học khác nhau, trẻ sẽ không hứng thú trong giờ học và sẽ không đạt hiệu quả cao trong giờ dạy Từ đó nghiên cứu các tài liệu, suy nghĩ thay đổi các hình thức vào bài sao cho sinh động, hấp dẫn bằng những bài hát ngắn, dễ thuộc, câu nói nhẹ nhàng, nét mặt vui tươi, sử dụng các trò chơi tạo tình huống bất ngờ để thu hút sự chú ý của trẻ vàogiờ học, và tiết học xuyên suốt theo một chủ đề

Ví dụ: Với bài hát: “ Bé ngoan”

Miệng em nói bi bô

Biết chào ông chào bà

Biết chào cha chào mẹ

Em đến trường chào cô

Hay như bài: “ Búp bê”

Em búp bê

Rất đáng yêu

Bé tí teo

Không khóc nhè

2.Tạo môi trường học tập để kích thích trẻ tham gia hoạt động âm nhạc.

Giáo dục âm nhạc là hoạt động nghệ thuật được trẻ mẫu giáo rất yêu thích

Đây là loại hình được xem như phương tiện để thực hiện các hoạt động giáo dụcmột cách hiệu quả ở trường Mầm non

Do đặc diểm tâm sinh lý lứa tuổi nhà trẻ, các cháu tuy còn nhỏ tuổi nhưng rất thích cái đẹp, mầu sắc sặc sỡ, mới lạ Để tiến hành hoạt động âm nhạc cần tạo ra một môitrường âm nhạc là rất cần thiết Vì vậy tôi luôn cố gắng tạo nhiều đồ dùng, đồ chơi đẹp, hấp dẫn, trang trí xung quanh lớp để trẻ có điều kiện để thể hiện khả năng âm nhạc của mình, trẻ có thể làm quen, ôn luyện, củng cố và vận dụng phát triển

những khả năng âm nhạc qua các trò chơi, làm phát triển khả năng sáng tạo của trẻ.Tôi luôn chú ý tận dụng diện tích phòng học, góc âm nhạc một cách phù hợp và chú ý bố trí, sắp xếp các dụng cụ, đồ dùng âm nhạc để tạo môi trường học gần gũi, thoải mái cho trẻ

Với diện tích lớp rộng, tôi nhờ phụ huynh sử dụng những miếng ván, dát gường bỏ tận dụng chắp ghép tạo thành một sân khấu có thể di động được, phía trên và xung quanh có chỗ để trang trí phông chữ, hoa lá, trăng sao trông rất đẹp mắt Trẻ rất vuisướng và thích thú khi mình được đứng trên đó biểu diễn, kích thích trẻ tham gia hoạt động âm nhạc tích cực hơn

* Ví dụ: Khi thực hiện các hoạt động âm nhạc mà trọng tâm là dạy múa minh hoạ

thì bằng mọi cách tôi phải bố trí trong lớp không gian rộng rãi để kích thích trẻ thựchiện các động tác thoải mái, giúp trẻ hoạt động tích cực hơn

Ngoài ra tôi luôn thay đổi cách bày trí góc âm nhạc thật sinh động theo chủ điểm đểgây sự thu hút tới trẻ.

* Ví dụ: Chủ điểm “ Thế giới động vật”: Tôi trang trí bằng những hình ảnh các con

vật sống động, con thì cầm đàn đánh, con thì thổi kèn, con thì đánh trống, con thì cầm micrô hát…

Từ những hình ảnh vui nhộn do cô và trẻ cùng trang trí trẻ rất muốn mình có thể làm được như các bạn, được thể hiện tài năng của bản thân mình

Chính vì lẽ đó góc âm nhạc là nơi trẻ có điều kiện để thể hiện khả năng âm nhạc của mình, trẻ có thể làm quen, ôn luyện, củng cố và vận dụng phát triển các kỹ năng âm nhạc qua các trò chơi, các hoạt động sáng tạo Tại đây trẻ tự hát hay tự vận động theo nhạc biểu diễn một mình hay cùng một nhóm bạn một cách thích thú

Và điều quan trọng hơn nữa để tạo hứng thú cho trẻ hoạt động âm nhạc thì phải chuẩn bị rất nhiều loại nhạc cụ, băng đĩa nhạc mầm non thuộc các chủ đề để bật cho trẻ nghe trong góc, các trang phục được sắp xếp một cách khoa học ở góc âm nhạc để trẻ dễ sử dụng, nhưng để có nhiều đồ dùng phong phú thì giáo viên phải tận dụng những nguyên vật liệu phế thải sẵn có dễ tìm để cô và trẻ có thể tự tạo ra các dụng cụ âm nhạc hay trang phục biểu diễn

* Ví dụ: Tôi đã tận dụng những vỏ hộp sữa bột để làm trống cơm, những mảnh xốp

màu và giấy gói quà sinh nhật làm những chiếc quạt múa, những lon bia, vỏ thạch làm sắc xô cho trẻ gõ, giấy báo cũ bản rộng cắt thành những trang phục để trẻ biểu diễn

Từ những đồ dùng tự tạo của cô, trẻ nhìn vào đó trẻ sẽ cảm thấy rất hứng thú càng muốn được tham gia hoạt động âm nhạc

Bên cạnh việc tạo môi trường cho trẻ hoạt động âm nhạc trong lớp ở góc nghệ thuật thì môi trường ngoài lớp học cũng rất quan trọng đối với trẻ như góc thiên nhiên, sân vườn trường, trong giờ đón trả trẻ, giờ thể dục sáng…

* Ví dụ: Ở góc thiên nhiên: Cô có thể tổ chức cho trẻ quan sát chậu hoa, cách chăm

sóc hoa, trẻ có thể vừa quan sát vừa hát bài “ Hoa trong vườn”( dân ca Thanh Hoá)Hay hình ảnh minh họa cho trẻ có thể từ mình soi gương và hát kích thích trẻ hoạt động tích cực hơn Bởi vậy, cho nên việc tạo môi trường phù hợp, thoải mái không

gò bó đã giúp trẻ yêu thích, hứng thú, tích cực tham gia hoạt động âm nhạc

3 Sử dụng các loại nhạc cụ và trang phục gây hứng thú cho trẻ.

Âm nhạc là món ăn tinh thần đối với trẻ, nếu thiếu nó trẻ chỉ là “Những bônghoa khô héo” Những nhà nghiên cứu đã chỉ ra rằng âm nhạc giúp trẻ thoải mái,học tập và hoạt động tốt, trí nhớ phát triển, trí tưởng tượng ngày càng phong phú.Những âm thanh có tổ chức chặt chẽ cùng âm nhạc giúp trẻ phát triển đạo đức, trítuệ, thẩm mĩ…M.Gorki nhận xét: “ Âm nhạc có tác dụng diệu kì đến tận đáy lòng,

nó khám phá ra các phẩm chất cao quý của con người Chính vì vậy, người lớn cầnđặc biệt quan tâm đến việc gíáo dục âm nhạc cho trẻ càng sớm, càng tốt”

Vậy là một người giáo viên mầm non muốn cho trẻ được phát triển toàn diệnthì khi tổ chức hoạt động âm nhạc giáo viên cần linh hoạt chuẩn bị các đạo cụ,trang phục cho trẻ biểu diễn

Ngoài ra giáo viên còn cung cấp nhiều nguồn âm thanh để trẻ kết hợp sử dụng cùngvới trang phục như phách tre, các loại lon, vỏ thạch, hộp sữa, các loại đá

Từ những nguyên vật liệu phế thải sẵn có, dễ tìm, cô và trẻ có thể tự thiết kế ranhững đồ dùng, nhạc cụ sáng tạo

Tôi sử dụng các nguyên vật liệu mở như: muỗng gỗ, thanh tre, ly nhựa, nắp thiếc, hộp sữa… để làm các nhạc cụ cho trẻ gõ đệm Chú ý sử dụng đa dạng các nguyên

vật liệu tạo ra âm thanh, để trẻ có thể cảm nhận tốt tiễng gõ đệm khác với nắp thiếc

và khác với tiếng của nhựa

Từ những nguyên vật liệu đó tôi có thể cho trẻ chơi trò chơi âm nhạc “ Nghe âm thanh đoán tên dụng cụ” để giúp trẻ cảm nhận các âm thanh phát ra từ các loại đồ dùng khác nhau

Ví dụ: Nắp sữa làm trống lắc, muỗng gõ, vỏ lon bia làm xắc xô, … và chú ý trang

trí đa dạng màu sắc để thu hút trẻ

- Để làm trang phục cho trẻ, tôi dùng các ống hút, mút bitis, giấy, lá cây tạo nhiều kiểu trang phục lạ mắt

Ví dụ: Dùng giấy báo hay những loại giấy phế liệu có kích cỡ lớn, tạo điều kiện

cho trẻ sáng tạo những kiểu áo, váy…Phục vụ vũ hội hoá trang, nhảy múa tự do Mặt khác giáo viên cần quan tâm sưu tầm thể hiện phong phú các thể loại băngnhạc thiếu nhi, mầm non, nhạc cổ điển…Các loại nhạc cụ dân tộc và một số đồdùng khuyến khích trẻ sáng tạo trong vận động theo nhạc như: Khăn, cờ đuôi nheo,vòng đeo tay, những con rối, con búp bê bằng vải hay thú nhồi bông làm bạn nhảycùng trẻ

Tất cả những đồ dùng đồ chơi trên đều phải ở trạng thái mở, trẻ dễ dàng lấy và

sử dụng để kích thích tính tò mò ham hiểu biết lôi cuốn trẻ vào góc chơi âm nhạcmột cách hào hứng, thoải mái

Ví dụ: Dạy trẻ vận động minh hoạ bài: “ Em thích làm chú bộ đội” Tôi cho cả lớp

đội mũ chú bộ đội được cắt từ những tấm bìa cứng, khi cho trẻ lên biểu diễn cho trẻmặc trang phục của chú bộ đội được làm từ những tờ giấy màu xanh Tôi nhận thấytrên nét mặt vui tươi, hồ hởi của mỗi trẻ Trẻ vui sướng ngỡ mình là chú bộ đội vác súng bước đi hùng tráng Trẻ được thể hiện tình cảm của mình đối với chú bộ đội

Qua đó, giáo dục trẻ lòng biết ơn, sự kính trọng, yêu mến các chú bộ đội và sự mong muốn sau này lớn lên sẽ trở thành chú bộ đội để bảo vệ quê hương đất nước.

Ví dụ: Khi dạy trẻ vận động minh họa bài: “ Xúc sắc xúc sẻ” tôi tận dụng những

vỏ viên thuốc …sau đó dùng những mảnh sắt, mảnh nhôm, nắp lon bia cho vào trong Để trang trí nhạc cụ thêm đẹp mắt hơn tôi dùng những mảnh xốp màu cắt thành những bông hoa có gắn dây để đeo vào tay trẻ, rồi đem những quả xúc sắc dùng băng dính hay keo nến gắn chặt vào nhị bông hoa tạo thành những bông hoa xúc sắc rất là đẹp Trẻ rất vui khi được đeo trên tay những bông hoa có màu sắc sặc

sỡ, khi vận động những âm thanh từ những hạt xúc sắc vang lên rất thanh, và vui nhộn Trẻ hồ hởi, tích cực vận động bài hát hơn

Ví dụ: Khi cho trẻ nghe hát bài: “ Chúc tết”, không chỉ cô hát cho trẻ nghe đơn

điệu hay là xem cô ca sỹ nhí hát như trước, mà tôi sáng tạo, đổi mới hơn Tôi dùng vỏ thùng đựng tivi cắt rỗng mặt trước, sau đó dùng những mảnh bìa thừa cắt lượn thành mái nhà, chắp ghép tạo thành một ngôi nhà nhỏ, hai bên hiên nhà tôi tậndụng những mảnh xốp màu cắt thành những bông hoa đào, hoa mai trang trí trước sân Tôi dùng những mảnh vải vụn cắt và khâu thành những bộ quần áo theo các nhân vật có trong bài hát, rồi nhồi bông, dùng kim khâu, chắp ghép mắt- mũi- chân-tay tạo thành những nhân vật rối rất ngộ nghĩnh Khi cho trẻ nghe hát tôi mở nhạc

và lời bài hát đó, rồi ngồi nấp sau ngôi nhà dùng tay sử dụng các con rối đó chuyển động sao cho phù hợp với bài hát, trẻ rất chăm chú lắng nghe và xem các nhân vật rối đó biểu diễn, trẻ ngỡ như chính các con rối đó đang thể hiện bài hát chứ không phải là ca sỹ hát

Và đó cũng là một cách thu hút, gây sự chú ý cho trẻ mà tôi thấy thật hiệu quả khicho trẻ nghe hát

Tóm lại góc âm nhạc với đầy đủ trang phục, nhạc cụ mở như vậy đã góp phần thuhút sự yêu thích âm nhạc một cách tự nhiên ở trẻ

4 Giáo dục âm nhạc cho trẻ ở mọi lúc mọi nơi.

* Giờ đón trẻ :

Giờ đón trẻ là lúc cần tạo không khí vui vẻ, lôi cuốn trẻ đến trường, vì cáccháu chưa tự giác Giai đoạn này trẻ tạm thời bứt ra những tình cảm âu yếm mà bố