giáo dục âm nhạc còn là phương tiện nâng cao khả năng trí tuệ, giúp trẻ phát triển trítưởng tượng, củng cố kiến thức cho trẻ qua học tập, vui chơi trong cuộc sống.Quá trình trẻ tiếp xúc
Trang 1CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
SƠ YẾU LÝ LỊCH
Họ và têNgày, tháng, năm sinh : 27 tháng 09 năm 1989Năm vào ngành : tháng 2 năm 2010Chức vụ công tác : Giáo viên
Đơn vị công tác : Trường Mầm non Bình Minh ITrình độ chuyên môn : Trung cấp
Hệ đào tạo : Chính quy
Trang 2MỤC LỤC
SƠ YẾU LÝ LỊCH Error! Bookmark not defined.
PHẦN I : ĐẶT VẤN ĐỀ 3
Lý do chọn đề tài 3
PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 5
1 Cơ sở lý luận: 5
2 Cơ sở thực tiễn 5
2.1 Thuận lợi: 5
2.2 Khó khăn: 6
* Đối với cô: 6
* Đối với trẻ 6
3 BIỆN PHÁP THỰC HIỆN 6
3.1 Biện pháp 1: Giáo dục âm nhạc ở mọi lúc mọi nơi: 7
* Hoạt động đón trẻ: 7
* Giáo dục âm nhạc thông qua hoạt động góc: 8
* Giáo dục âm nhạc thông qua hoạt động ngoài trời: 8
2.2 Biện pháp 2: Giáo dục âm nhạc thông qua các hoat động học khác: 9
* Trong hoạt động Làm Quen Chữ Viết: 9
* Trong hoạt động Làm quen với văn học: 10
* Trong hoạt động khám phá khoa học: 10
* Trong hoạt động Tạo hình 11
* Trong hoạt động làm quen với toán: 11
- Trong hoạt động với âm nhạc: 12
3.3 Biện pháp 3: Giáo dục âm nhạc thông qua ngày lễ, ngày hội: 13
3.4 Biện pháp 4: Lựa chọn một số trò chơi phục vụ cho hoạt động âm nhạc: 14
3.5 Biện pháp 5: Phối kết hợp với phụ huynh: 16
PHẦN III: KẾT THÚC VẤN ĐỀ 17
1 Kết quả đạt được 17
2 Bài học kinh nghiệm 17
3.Những kiến nghị, đề nghị 18
PHẦN ĐÁNH GIÁ 18
Trang 3PHẦN I : ĐẶT VẤN ĐỀ
Lý do chọn đề tài
Âm nhạc là nhu cầu cuộc sống, là món ăn tinh thần không thể thiếu được
đối với cuộc sống con người Âm nhạc là ngôn ngữ chung của nhân loại Nếucuộc sống mà thiếu âm nhạc thì chẳng khác gì thiếu ánh sáng mặt trời Đặt biệtđối với trẻ Mầm non thì những nốt nhạc trầm bổng, những giai điệu mượt màvui tươi, trong trẻo của các tác phẩm âm nhạc như dòng sữa ngọt ngào nuôidưỡng cho tâm hồn trẻ thơ, qua đó giúp trẻ phát triển toàn diện nhân cách củamình
Trong chương trình giáo dục mầm non thì âm nhạc là một nghệ thuật gầngũi với trẻ Giáo dục âm nhạc là giáo dục cho trẻ lòng yêu âm nhạc, biết cảmthụ âm nhạc thông qua các hoạt động âm nhạc phong phú như: Ca hát, vậnđộng , nghe hát, múa, trẻ chơi âm nhạc Đặt biệt đối với trẻ 5 tuổi, giáo dục âmnhạc đã đem lại cho trẻ những ấn tượng những biểu tượng về âm nhạc, dần hìnhthành trong tâm hồn trẻ, tạo điều kiện phát triển thị hiếu âm nhạc Đây là bướckhởi đầu giúp trẻ biết lựa chọn, đánh giá tác phẩm âm nhạc và biết cách biểudiễn ở mức độ đơn giản
Trong những năm qua, bản thân tôi đã và đang cố gắng đi sâu tìm nhữngbiện pháp thích hợp nhằm nâng cao chất lượng dạy và học cho hoạt động làmquen giáo dục âm nhạc Bởi tôi biết rằng giáo dục âm nhạc có tác dụng giáo dụcthẩm mỹ ngoài ra nó còn giúp trẻ phát triển trí tuệ, trẻ có khả năng trải nghiệmnhững cảm xúc trong quá trình cảm thụ và thể hiện âm nhạc: Khi nghe nhạc trẻcảm thụ được tính chất, tình cảm của âm nhạc, ảnh hưởng những trạng thái cảmxúc có trong tác phẩm Đồng thời âm nhạc cũng dẫn dắt trẻ đến với những hiệntượng sống động của đời sống, giúp trẻ hình thành sự liên tưởng Ngoài ra âmnhạc còn giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, phát triển tai nghe và cảm xúc cho trẻ.Với tôi âm nhạc giống như một bí quyết riêng giúp tôi thu hút trẻ
Tôi là một giáo viên mầm non, rất tâm huyết với nghề dạy trẻ Tôi nhậnthấy trẻ em bây giờ rất thông minh và lanh lợi Tôi luôn mong muốn truyền đạtthật nhiều kiến thức cho trẻ, giúp trẻ phát triển hết khả năng vốn có Tôi đã luôn
Trang 4trăn trở, tìm tòi và sáng tạo, để tìm ra những cách thức hay,những phương pháptốt nhất cho bài giảng của mình Chính vì điều đó trong năm học này tôi quyếtđịnh chọn đề tài :
“ Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc đối với trẻ
5-6 tuổi ở trường Mầm non Bình Minh I”
Trang 5PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1 Cơ sở lý luận:
Âm nhạc đối với trẻ là một thế giới kỳ diệu đầy cảm xúc Như chúng ta đãbiết âm nhạc tác động vào con người ngay từ khi còn nằm trong nôi khi đượcnghe tiếng ru à ơi của mẹ Tâm hồn trẻ ngây thơ trong sáng, luôn luôn vui vẻcho nên tiếp xúc với âm nhạc là nhu cầu không thể thiếu đối với trẻ Bởi chính ởđây âm nhạc được coi như một phương tiện giáo dục toàn diện nhân cách trẻ Thực tế cho ta thấy rằng: Trẻ em ở lứa tuổi mẫu giáo rất nhạy cảm đối với
âm nhạc Trẻ em rất thích nghe nhạc và hứng thú tham gia vào các hoạt động có
âm nhạc Mục đích của giáo dục âm nhạc là giáo dục tình cảm đạo đức thẩm
mỹ cho trẻ, là phương tiện hình thành đạo đức cho trẻ biết yêu ghét rõ ràng giáodục âm nhạc còn hình thành cho trẻ lòng yêu thiên nhiên, Tổ quốc, tình yêuthương con người rộng lớn, hình thành và phát triển thói quen tốt trong sinh hoạttập thể: Đó là tính tổ chức kỷ luật , tự chủ, mạnh dạn trước mọi người giáo dục
âm nhạc còn là phương tiện nâng cao khả năng trí tuệ, giúp trẻ phát triển trítưởng tượng, củng cố kiến thức cho trẻ qua học tập, vui chơi trong cuộc sống.Quá trình trẻ tiếp xúc và hoạt động âm nhạc như nghe cô hát, trẻ tự ca hát , nhảymúa, chơi trò chơi âm nhạc…sẽ hình thành ở trẻ những yếu tố của một nhâncách phát triển toàn diện, hài hòa, đó là sự phát triển về thẩm mỹ, trí tuệ và thểlực, trong mối quan hệ chặt chẽ với nhau Thật vô cùng quan trọng nhưng hìnhthành cho trẻ thật không phải dễ
Trang 6- Phòng đã thường xuyên mở các lớp bồi dưỡng nâng cao kĩ năng âm nhạc
và sử dụng đàn ocgan
- Luôn được đồng nghiệp giúp đỡ, phụ huynh quý mến, tin tưởng ủng hộnhững nguyên vật liệu như: bìa, lịch cũ, giấy màu, thùng cattong, các vỏhộp….để làm đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho hoạt động âm nhạc
2.2 Khó khăn:
* Đối với cô:
- Số lượng cháu đông nên việc rèn cho trẻ cảm nhận được âm nhạc, hátđúng giai điệu, lời ca trong các hoạt động học còn nhiều hạn chế
- Chưa có phòng chức năng phục vụ cho hoạt động âm nhạc
Trang 7Âm nhạc có ảnh hưởng đến quá trình hoàn thiện của trẻ.Trước hết âm nhạcđược coi là khả năng tốt nhất để phát triển tai nghe Tính chất đa dạng của âmnhạc gợi lại những phản ứng gắn với sự thay đổi nhịp tim mạch, sự trao đổimáu Vì vậy giáo dục âm nhạc đối với trẻ Mẫu giáo là vô cùng cần thiết đòi hỏi
cô giáo phải chu đáo, yêu nghề, cho trẻ làm quen với âm thanh trong tất cả cáchoạt động hàng ngày của trẻ
3.1 Biện pháp 1: Giáo dục âm nhạc ở mọi lúc mọi nơi:
* Hoạt động đón trẻ:
Giờ đón trẻ là lúc cần tạo không khí vui vẻ, lôi cuốn trẻ tới trường , tới lớp,
âm nhạc sẽ góp phần tác động đến trẻ, trẻ sẽ thích đến lớp và khi đến lớp vớitâm trạng thoải mái phấn khởi Tôi chọn những bài hát có giai điệu vui tươi, sôiđộng để cuốn hút trẻ như bài: “ Cháu đi Mẫu giáo “ của nhạc sĩ Phạm ThanhHưng, bài hát” Trường cháu đây là trường Mầm non” của nhạc sĩ Phạm Tuyên Hòa với khung cảnh thiên nhiên, niềm phấn khởi khi được đến trường của trẻqua bài hát” Con chim hót trên cành cây”
Rồi một ngày mới lại bắt đầu với âm thanh và màu sắc của thiên nhiên qua bài”Vui đến trường “ của Hồ Bắc
Ngoài ra , để nhắc nhở trẻ nề nếp trước khi vào lớp phải lễ phép chào cô giáo
và chào bố mẹ thông qua bài hát” Lời chào buổi sáng” của Nguyễn Thị Nhung
Trang 8( Hình ảnh cô và trẻ trong giờ đón trẻ)
* Giáo dục âm nhạc thông qua hoạt động ngoài trời:
Hoạt động ngoài trời cũng cần cho trẻ làm quen với âm nhạc, trẻ hát những bàihát có nội dung theo đề tài hoặc giáo dục cho trẻ thông qua đề tài
VD: Giờ hoạt động ngoài trời “ Quan sát cây lộc vừng ”
Sau khi quan sát xong tôi cho trẻ hát” Em yêu cây xanh” hoặc chơi trò chơi “Trồng cây” Qua bài hát trẻ sẽ được củng cố lại bài hát cũ và làm quen với bàihát mới ,giáo dục trẻ trồng nhiều cây xanh có ý thức chăm sóc và bảo vệ cây.Hình thành cho trẻ tình yêu thiên nhiên cuộc sống
Trang 9( Hình ảnh hoạt động ngoài trời)
* Giáo dục âm nhạc thông qua hoạt động góc:
Trong một giờ hoạt động chung trẻ không thể hát thuộc và vận động thànhthạo bài hát Cần cho trẻ làm quen âm nhạc ở mọi lúc mọi nơi và hoạt động ởgóc Tôi thấy giờ hoạt động góc trẻ chơi rất hồn nhiên, mạnh dạn thích múa hátlại những bài đã học
VD: Sau hoạt động chung: Giáo dục âm nhạc” Cô giáo miền xuôi” tôi hướng
lái cho trẻ sang phần hoạt động góc - ở góc phân vai tôi cho trẻ chơi trò chơi:
“Tập làm cô giáo” cô giáo sẽ phải dạy các cháu hát bài “ Cô giáo miền xuôi” ,đặc biệt tôi cho trẻ thể hiện vai cô giáo dạy các cháu hát có cả đàn minh họa tôinhận thấy trẻ rất hào hứng tham gia và nhập vai rất đạt
Trang 10( Hình ảnh trẻ đang hoạt động góc trong góc âm nhạc)
2.2 Biện pháp 2: Giáo dục âm nhạc thông qua các hoat động học khác:
Có thể nói hoạt động âm nhạc góp phần rất quan trọng trong việc tích hợpvới các hoạt động khác trong trường mầm non Nhờ giáo dục âm nhạc mà trẻtham gia vào các hoạt động khác phát huy tính tích cực rất mạnh ở trẻ Nếukhông có hoạt động âm nhạc lồng ghép vào các hoạt động khác giờ hoạt động
đó sẽ cảm thấy khô khan, trầm lắng Vì vậy người giáo viên mầm non phải biếtcách tổ chức áp dụng, phối hợp giáo dục âm nhạc vào các hoạt động khác hợp ý,đúng chỗ giúp giờ hoạt động đó đạt hiệu quả cao
* Trong hoạt động Làm Quen Chữ Viết:
- Trong hoạt động làm quen với chữ viết tôi cho trẻ nhận biết mặt chữbằng nhiều hình thức khác nhau
VD1: Để giúp trẻ nhận biết nhóm chữ cái o , ô, ơ và nhóm chữ a, ă , â tôi
cho trẻ hát bài hát ” Bé học chữ” tác giả Ánh Tuyết
Trang 11( Chữ o là chữ o tròn như mặt trăng đêm rằm chiếu sáng, chữ ô như haingười bạn ngồi nói chuyện với nhau rất thân, O là chiếc đồng hồ sáng gọi emđến trường , A là những bài ca chiều về tặng cả nhà….) thông qua bài hát trẻ cóthể khắc sâu ấn tượng trong đầu trẻ những chữ cái đó.
VD2: Khi cho trẻ làm quen chữ cái "s,x" tôi kết hợp cho trẻ nghe bài hát "
Đếm sao" của nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung để giúp trẻ khắc sâu chữ cái đang học
và luyện cho trẻ cách phát âm chuẩn
- Khi lồng ghép giáo dục âm nhạc vào hoạt động " Làm quen chữ viết"giúp cô giáo có thể dễ dàng nhận ra khuyết điểm của từng trẻ từ đó trực tiếp sửasai ngay cho trẻ
* Trong hoạt động Làm quen với văn học:
- Làm quen văn học là hoạt động hình thành cho trẻ lòng yêu thiên nhiên,yêu tổ quốc, tình yêu thương con người rộng lớn là phương tiện nâng cao khảnăng trí tuệ, giúp trẻ phát triển trí tưởng tưởng phát triển tâm hồn cho trẻ thơnhưng trên thực tế cô giáo mầm non chưa đạt được sự mong muốn đó vì cô chưa
có hình thức tổ chức sáng tạo trong hoạt động, chưa biết tích hợp các hoạt độngkhác vào hoạt động văn học khiến hoạt động trở lên khô khan cứng nhắc nhưng
từ khi tôi mạnh dạn lồng ghép hoạt động âm nhạc vào hoạt động văn học giúphoạt động văn học trở lên hào hứng, sôi nổi hơn, hoạt động học đạt hiệu quả cao
rõ rệt Cụ thể trong hoạt động làm quen với văn học tôi dạy trẻ cảm thụ bài thơ,câu truyện thông qua việc đọc diễn cảm, hiểu nội dung … để truyền đạt tới trẻnhững cảm xúc, tình cảm dạt dào của người dân Việt nam với Tổ Quốc và giáodục trẻ lòng yêu quê hương, đất nước của mình
VD: Khi tổ chức hoạt động dạy trẻ đọc thơ bài "Hạt gạo làng ta” của Trần
Đăng Khoa sau khi trẻ đọc thơ xong tôi kết hợp cho trẻ nghe bài hát “ Hạtgạo làng ta” do Trần Viết Bính phổ nhạc Chính giai điệu trữ tình của bàihát giúp hoạt động học thêm sinh động, phong phú và sẽ thu hút được trẻhơn
- Qua đó giúp trẻ tiếp thu nhanh hơn, mau thuộc và gây hứng thú trongquá trình học của trẻ
Trang 12* Trong hoạt động khám phá khoa học:
- Để giúp trẻ hiểu hơn vể những đề tài trong chương trình học tôi tròchuyện , giảng giải, đàm thoại và cho trẻ quan sát bằng chính mắt của mình, trẻphải được sờ, mó vào những vật thật để cảm nhận được hương vị, màu sắc, hìnhdáng…qua đó trẻ sẽ so sánh được sự giống và khác nhau của từng loại vật mẫu.Trong giờ học này tôi sử dụng âm nhạc để kích thích trẻ ham muốn , tìm tòi , tạocho trẻ cảm xúc hơn với công việc của mình
VD1: Trong chủ điểm “ Giao thông” Tôi chọn những bài hát phù hợp với
chủ điểm như: “Em đi qua ngã tư đường phố”, “Em làm công an tý hon” “ Đènxanh, đèn đỏ”… Nhằm giúp trẻ phần nào hiểu được luật giao thông và giáo dụctrẻ khi tham gia giao thông trên đường phải luôn chấp hành luật lệ giao thông
VD2: Trong chủ điểm" Trường Tiểu Học" tôi chọn những bài hát phù hợp
với chủ điểm như " Em yêu trường em" giúp trẻ biết và hiểu về những đồ dùnghọc tập sẽ sử dụng đến khi bước vào trường tiểu học như sách , vở, bút mực,thước kẻ
VD3: Trong chủ điểm " Nước và các mùa trong năm" tôi chọn những bài
phù hợp chủ điểm như " Trời nắng, trời mưa; Cho tôi đi làm mưa với " tôi lồngghép các bài hát này giúp trẻ khắc sâu vào nội dung khám phá của mình, hiểu rõhơn về các hiện tượng tự nhiên xung quanh mình
* Trong hoạt động Tạo hình
- Trong hoạt động tạo hình mà thiếu âm nhạc thì hoạt động học trở nênkhô khan sẽ không thu hút được trẻ dẫn đến sự nhàm chán cho trẻ Trong hoạtđộng này phần tĩnh rất là nhiều cho nên âm nhạc là rất cần thiết
- Khi dạy trẻ ngoài phần hướng dẫn, đàm thoại, giảng giải tôi tích hợp âmnhạc vào bài dạy một cách có hiệu quả
VD: Trẻ tìm hiểu bài vẽ “ Các phương tiện giao thông đường không” Vào
bài tôi cho trẻ vận động bài “ Bạn ơi có biết”, sau đó tôi giảng giải cho trẻ hiểucách vẽ, cách bố cục bức tranh cho hợp lý, cách pha màu… và chuyển tiếp sangphần thực hành cho trẻ vẽ bằng nhạc không lời bài hát “Anh phi công ơi” Khi
Trang 13bài dạy có nhạc tôi cảm thấy trẻ học bài hưng phấn hơn, chăm chú hơn và bảnthân tôi thấy bài dạy của mình có hiệu quả hơn.
- Tương tự cho những bài dạy khác tôi cũng phải lựa chọn những bài hátphù hợp với những bài học của trẻ Bởi tôi biết rằng: khi tiến hành nột bài dạynào đó với trẻ nên khởi đầu bằng các trò chơi hay bài hát, nghe giai điệu nhẹnhàng …để gây hứng thú cho trẻ trước khi vào tiết học
* Trong hoạt động làm quen với toán:
- Trong hoạt động này tôi vận dụng âm nhạc để phát triển tai nghe, sự chú ýquan sát của trẻ
VD Khi tìm hiểu bài” số 9” ( tiết 2) tôi cho trẻ nghe âm thanh của nhạc cụ
“thanh gõ”
Cô nói : - Các con nhìn xem đây là nhạc cụ nào? (Thanh gõ ạ)
- Bây giờ cô sẽ dùng thanh gõ này tạo ra âm thanh các con sẽ phảichú ý nghe cô gõ mấy tiếng nhé? ( Trẻ trả lời)
- Cô mời một trẻ lên gõ và cho các trẻ khác đoán.ư
( Hình ảnh tích hợp trong hoạt động làm quen với toán )
Trang 143.3 Biện pháp 3: Tổ chức tốt hoạt động âm nhạc:
Khi tổ chức hoạt động âm nhạc thì việc thu hút trẻ vào giờ học và giúp trẻ làm
quen với hoạt động âm nhạc được tốt hơn thôi thúc tôi phải nghiên cứu , sángtạo những phương pháp dạy học tốt nhất có hiệu quả với trẻ
- Nếu trọng tâm là vận động theo nhạc: Trước tiên tôi cho 1 số trẻ nêu ýtưởng vận động của mình; có trẻ nêu cách vận động vỗ tay theo nhịp, có trẻthích vận động bằng chân, sau đó tôi mới giới thiệu cách vận động mới của côgiáo đó là vận động " múa minh họa động tác" Để dạy trẻ vận được theo yêucầu của cô bước tiếp theo cô vận động mẫu cho trẻ quan sát, rồi cô phân tíchtừng động tác cho trẻ hiểu, sau đó cho trẻ vận động bài hát để tạo cho bài háthay hơn, trẻ hứng thú hơn, hoạt động âm nhạc đạt hiệu quả cao hơn Tất cảnhững vận động của chân tay, thân mình nhờ có phụ họa của âm nhạc trở nênchính xác, , nhịp nhàng hơn Vận động theo nhạc tạo cho trẻ sự hoạt bát, nhanhnhẹn, có tư thế đẹp , duyên dáng Trong khi vận động nhất thiết phải sử dụngnhạc cụ để bài học thêm sinh động
Với nội dung nghe hát tôi cho trẻ cảm thụ giai điệu của bài hát trên đàn Ocgan
để trẻ cảm nhận được sắc thái của bài hát: vui nhộn, nhí nhảnh, tha thiết Khicảm thụ về bài hát xong cô cho trẻ nghe bài hát đó trên đĩa hát để cho trẻ cảmnhận bài hát sâu sắc hơn Để cho trẻ tham gia tích cực vào hoạt động cùng côhơn tôi cho trẻ hưởng ứng bài hát theo ý thích của mình
- Trong hoạt động học tôi luôn tuyên dương kịp thời những cháu hát đúng,hát hay, vận động thành thạo theo lời ca nhằm khuyến khích trẻ học tốt hơn.Tuyệt đối không chê trẻ, tôn trọng trẻ, nhẹ nhành sửa sai đối với trẻ làm chưađúng Từ đó sẽ có hướng giáo dục trẻ học môn âm nhạc được tốt hơn
VD Khi cho trẻ nghe hát bài” Ru con “ tôi thể hiện bài hát bằng cách bế một
em búp bê trên tay vờ đung đưa như đang ru con ngủ Vừa hát tôi vừa đi đến gầntrẻ để trẻ quan sát và để trẻ nhận thấy sự tình cảm , âu yếm của người mẹ đối vớicon Qua đó cũng giáo dục tình cảm gia đình với trẻ, trẻ sẽ biết được mẹ dànhtình cảm cho các con rất là nhiều và trẻ sẽ thấy yêu quý , kính trọng mẹ hơn