Môn học nàycung cấp những kiến thức cơ bản về lĩnh vực tài chính công và phápluật về tài chính công như NSNN và pháp luật về NSNN, thuế và phápluật về thuế.... MỤC TIÊU CỦA MÔN HỌC - Nắm
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI KHOA PHÁP LUẬT KINH TẾ
BỘ MÔN LUẬT TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG
HÀ NỘI - 2014
Trang 2BẢNG TỪ VIẾT TẮT
GTGT Giá trị gia tăngKTĐG Kiểm tra đánh giáLVN Làm việc nhóm
Trang 3TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI KHOA PHÁP LUẬT KINH TẾ
BỘ MÔN LUẬT TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG
Hệ đào tạo: Cử nhân luật (chính quy)
Tên môn học: Luật tài chính
Số tín chỉ: 03
Loại môn học: Bắt buộc
1 THÔNG TIN VỀ GIẢNG VIÊN
1 TS Phạm Thị Giang Thu - Giảng viên chính, Trưởng Bộ môn
Trang 48 Hoàng Minh Thái – GV
Điện thoại: 04.37738316
9 Nguyễn Thị Hồng Nhung – GV
Điện thoại: 04.37738316
Văn phòng Bộ môn luật tài chính - ngân hàng
Phòng 505 - Nhà K4 - Trường Đại học Luật Hà Nội
Số 87, đường Nguyễn Chí Thanh, Đống Đa, Hà Nội
Điện thoại: 04.37738316
Email: luattaichinhnganhang@yahoo.com.vn
Giờ làm việc: 7h30 - 17h00 hàng ngày (trừ các ngày nghỉ theo quy định)
2 TÓM TẮT NỘI DUNG MÔN HỌC
Luật tài chính được thiết kế là môn học bắt buộc trong chương trìnhđào tạo cử nhân luật của Trường Đại học Luật Hà Nội Môn học nàycung cấp những kiến thức cơ bản về lĩnh vực tài chính công và phápluật về tài chính công như NSNN và pháp luật về NSNN, thuế và phápluật về thuế Việc nghiên cứu, giảng dạy môn học này nhằm giúpngười học tiếp cận và nâng cao nhận thức về các vấn đề liên quan đếnchính sách công cũng như mối quan hệ giữa các thành phần của hệthống chính sách công của Chính phủ trong nền kinh tế thị trường.Nhằm mục tiêu trên, môn học được thiết kế thành 2 phần với 14 nộidung cụ thể như sau:
Trang 58 Pháp luật về thuế XK, thuế NK
9 Pháp luật thuế TTĐB
10 Pháp luật thuế GTGT
11 Pháp luật thuế thu nhập
12 Pháp luật thuế liên quan đến đất đai
13 Pháp luật thuế khác
14 Pháp luật quản lí thuế
3 NỘI DUNG CHI TIẾT CỦA MÔN HỌC
5.1 Khái niệm và phân loại chi NSNN
5.2 Chế độ chi thường xuyên
5.3 Chế độ chi ngân sách cho đầu tư phát triển
Vấn đề 6 Pháp luật về quản lí quỹ NSNN
6.1 Khái niệm quỹ NSNN và quản lí quỹ NSNN
6.2 Pháp luật về quản lí quỹ NSNN
Trang 6Vấn đề 7 Những vấn đề lí luận về thuế và pháp luật thuế
7.1 Những vấn đề lí luận về thuế
7.2 Quyền thu thuế của nhà nước và các nguyên tắc đánh thuế7.3 Tổng quan về pháp luật thuế Việt Nam
Vấn đề 8 Pháp luật thuế XK, thuế NK
8.1 Khái niệm thuế XK, thuế NK
8.2 Nội dung pháp lí về thuế XK, thuế NK
Vấn đề 9 Pháp luật thuế TTĐB
9.1 Khái niệm thuế TTĐB
9.2 Nội dung pháp lí về thuế TTĐB
Vấn đề 10 Pháp luật thuế GTGT
10.1 Khái niệm thuế GTGT
10.2 Nội dung pháp lí về thuế GTGT
Vấn đề 11 Pháp luật thuế thu nhập
11.1 Khái niệm thuế thu nhập
11.2 Nội dung pháp lí về thuế
11.3 Nội dung pháp lí về thuế TNCN
Vấn đề 12 Pháp luật về thuế liên quan đến đất đai
12.1 Khái niệm thuế liên quan đến đất đai
12.2 Nội dung pháp lí về thuế sử dụng đất nông nghiệp 12.3 Nội dung pháp lí về thuế sử dụng đất phi nông nghiệp
Vấn đề 13 Pháp luật về các loại thuế khác
13.1 Pháp luật thuế tài nguyên
13.2 Pháp luật thuế môn bài
13.3 Pháp luật về thuế bảo vệ môi trường
Vấn đề 14 Pháp luật về quản lí thuế
14.1 Khái niệm pháp luật về quản lí thuế
14.2 Những nội dung chủ yếu trong pháp luật về quản lí thuế14.2.1 Các thủ tục hành chính thuế
14.2.2 Xây dựng, quản lí, sử dụng thông tin trong quản lí thuế
Trang 714.2.3 Thanh tra, kiểm tra thuế
14.2.4 Cưỡng chế thi hành các quyết định hành chính thuế
14.2.5 Xử lí vi phạm pháp luật thuế
14.2.6 Khiếu nại và giải quyết các tranh chấp về thuế
4 MỤC TIÊU CỦA MÔN HỌC
- Nắm được các khái niệm cơ bản của lĩnh vực tài chính công và phápluật tài chính công như NSNN và pháp luật NSNN; thuế và phápluật thuế; nhận diện được bản chất, đặc thù của NSNN cũng như bảnchất, đặc thù của mỗi loại thuế trong hệ thống thuế quốc gia;
- Nắm được cơ sở khoa học của việc ban hành các quy phạm phápluật về NSNN và thuế; nội dung pháp lí của các quy định pháp luật
của luật ngân sách
1A5 Nêu được 3
đặc trưng của luật
ngân sách
1A6 Nêu được 4 bộ
1B1 Phân tích
được bản chấtcủa NSNN
1B2 Hiểu được
sự khác biệt giữaNSNN so vớicác loại hìnhngân sách khác
1B3 Phân tích
được nội dung
và ý nghĩa củatừng nguyên tắccủa NSNN
1B4 Phân tích
1C1 Đưa ra được
ý kiến đánh giácủa cá nhân về ýnghĩa của NSNNđối với hoạt độngcủa Nhà nước
1C2 Đưa ra được
ý kiến bình luận về
sự thể hiện các nguyêntắc cơ bản củaNSNN trong LuậtNSNN ở ViệtNam
1C3 Đưa ra được
Trang 8phận cấu thành (chế
định) của luật ngân
sách
được lí do vì saocần có pháp luậtngân sách
1B5 Phân tích
được bản chấtcủa luật ngânsách
ý kiến bình luậncủa cá nhân về cácthuật ngữ “phápluật tài chínhcông” và “phápluật ngân sách”
1C4 Phân tích
được mối quan hệgiữa các bộ phậncấu thành luậtngân sách
2A4 Nêu được khái
niệm phân cấp quản
lí NSNN
2A5 Nêu được 2 nội
dung cơ bản của chế
2B2 Giải thích
được lí do vì saophải thiết kế hệthống NSNNtheo mô hình hệthống chínhquyền
2B5 Giải thích
2C1 Bình luận
được vai trò củangân sách trungương trong hệthống NSNN
2C2 Nhận xét
được về mối quan
hệ giữa các khoảnthu và các khoảnchi của NSNN
2C3 Bình luận
được về cơ chếphân quyền hiệnnay trong quản líNSNN ở ViệtNam
Trang 9được vì sao phápluật phải có sựquy định khácnhau về nguồnthu và nhiệm vụchi giữa các cấpngân sách.
3A2 Nêu được 3
giai đoạn của quá
3A3 Nêu được ý
nghĩa của việc lập
dự toán NSNN
3A4 Nêu được khái
niệm chấp hành dự
toán NSNN
3A5 Nêu được 2 nội
dung cơ bản của chế
3B2 Phân tích
được sự khácbiệt về thẩmquyền và thủ tụcgiữa hoạt độngxây dựng ngânsách với hoạtđộng phê chuẩnNSNN
3B3 Phân tích
được bản chấtpháp lí của hoạtđộng chấp hành
dự toán NSNN
3B4 Phân tích
được các nộidung pháp lí cơbản của quá trìnhchấp hành dựtoán thu và dự
3C1 Đưa ra được
ý kiến đánh giácủa cá nhân về tínhhiệu quả của hoạtđộng lập dự toánNSNN ở Việt Namhiện nay
3C2 Bình luận
được về khía cạnhbản chất của thủtục phê chuẩnNSNN của Quốchội
3C3 Bình luận
được về việc tuânthủ nguyên tắcthăng bằng ngânsách trong quátrình chấp hànhNSNN
3C4 Bình luận
được về khả nănggiám sát của Quốchội đối với hoạtđộng chấp hành
Trang 10cơ quan nhà nước
trong quá trình chấp
hành ngân sách
3A7 Nêu được khái
niệm quyết toán
NSNN
3A8 Nêu được hai
giai đoạn của quá
trình quyết toán
NSNN (lập báo cáo
quyết toán và phê
chuẩn báo cáo quyết
toán)
toán chi NSNN
3B5 Phân tích
được bản chấtcủa mối quan hệphân quyền giữacác cơ quan nhànước trong giaiđoạn chấp hànhngân sách
3B6 Phân tích
được ý nghĩapháp lí của thủtục quyết toánNSNN
3B7 Phân tích
được các quyđịnh cơ bản vềthủ tục quyếttoán ngân sáchtheo Luật NSNN
NSNN ở ViệtNam
3C5 Bình luận
được về ý nghĩapháp lí và ý nghĩakinh tế của việcphê chuẩn quyếttoán NSNN
3C6 Bình luận
được về mối tươngquan quyền lựcgiữa Quốc hội vàChính phủ tronggiai đoạn quyếttoán ngân sách
4A2 Nêu được 4
tiêu chí phân loại thu
NSNN
4A3 Nêu được 3
nhóm thu cơ bản của
4B2 Phân tích
được ý nghĩapháp lí của việcphân loại các
4C2 Bình luận
được nguyên tắc:Quốc hội là cơquan duy nhất có
Trang 11định khi điều chỉnh
quan hệ thu thuế, lệ
phí và phí
4A5 Nêu được khái
quát các khoản thu
NSNN từ vay nợ,
viện trợ và các
khoản thu khác
được bản chấtpháp lí của quan
hệ thu thuế, lệphí và phí
4B4 Phân tích
được các nộidung cơ bản củapháp luật thuế(xét từ khía cạnhpháp luật về nộidung và pháp luật
quyền lập thuế,sửa đổi, bổ sung vàbãi bỏ các thứthuế
4C3 Bình luận
được nguyên tắc:Các khoản thu từvay nợ phải được
ưu tiên dùng để chiđầu tư phát triển
5A2 Nêu được tiêu
chí phân loại chi
ngân sách và ý nghĩa
của việc phân loại
chi ngân sách
5A3 Nêu được khái
niệm chi thường
5B2 Phân tích
được mối tươngquan giữa chithường xuyên vàchi đầu tư pháttriển trong cơcấu chi NSNN
5B3 Phân tích
5C1 Bình luận
được nguyên tắcquy định tại Điều 8Luật NSNN
5C2 Bình luận
được về tính hợppháp và tính hợp lícủa cơ chế khoánchi hành chính - sựnghiệp và đánh giáđược khả năng ápdụng cơ chế này ởViệt Nam trong
Trang 12thường xuyên từ
NSNN
5A5 Nêu được khái
niệm chi đầu tư phát
5B4 Phân tích
được những nộidung pháp lí cơbản của các
thường xuyêntheo pháp luậthiện hành
5B5 Phân tích
được bản chất vàđặc trưng củacác khoản chiđầu tư phát triển
từ NSNN
5B6 Phân tích
được những nộidung cơ bản củacác khoản chiđầu tư phát triểntheo pháp luậthiện hành
giai đoạn hiện nay
5C3 Bình luận
được thực tiễn ápdụng pháp luậttrong lĩnh vực chiđầu tư phát triển ởViệt Nam thời gianqua
6C2 Bình luận
Trang 13lí quỹ NSNN.
6B3 Giải thích
được ý nghĩa của
hệ thống kho bạcnhà nước thốngnhất trong hoạtđộng quản líNSNN
6B4 Phân tích
được nội dungthẩm quyền củacác cơ quan nhànước trong quản
lí quỹ ngân sáchtheo Luật NSNN
được về tính hiệuquả của việc ápdụng các phươngthức kiểm soát chicủa kho bạc nhànước ở Việt Namtheo pháp luật hiệnhành
điểm của thuế
7A2 Nêu được các
tiêu chí phân loại
thuế
7A3 Nêu được các
nguyên tắc đánh
thuế theo quan điểm
phổ biến hiện nay
7A4 Nêu được 2
quyền thu thuế của
Nhà nước
7B1 Phân tích
được từng đặcđiểm của thuế
7B2 So sánh
được thuế vớicác khoản thukhác của NSNN
7B3 Phân tích
được ý nghĩa củatừng tiêu chíphân loại thuế
7C2 Nhận xét,
đánh giá được vềtiêu chí phân loạithuế, đề xuất ýkiến cá nhân vềtiêu chí phân loạithuế
7C3 Bình luận
được về các
Trang 147A5 Nêu được khái
thuế (trình bày chi
tiết pháp luật về nội
7B6 Phân tích
được các đặcđiểm của phápluật thuế
7B7 Phân tích
được các đặctrưng của quan
hệ pháp luậtthuế
7B8 Phân tích
được vai trò củapháp luật thuế
nguyên tắc đánhthuế ở nước ta hiệnnay
7C4 Bình luận
được về việc vậndụng các quyềnthu thuế của ViệtNam hiện nay
7C5 Bình luận
được về cấu trúcpháp luật thuế ởnước ta hiện nay
8.A2 Hiểu được
những khái niệm cơ
bản: Khu phi thuế
quan, cửa khẩu, biên
8B2 Lí giải
được quy chếthuế XK, thuế
NK đối với hànghoá ra, vào khuphi thuế quan
8B3 Phân tích
được sự khácbiệt trong việc
8C1 Bình luận
được về vai trò bảo
hộ của thuế NKtrong giai đoạnViệt Nam hội nhậpkinh tế quốc tế hiệnnay
8C2 Phân tích
được những tácđộng từ các camkết quốc tế củaViệt Nam về thuế
XK, thuế NK
8C3 Bình luận
Trang 15phương pháp xác
định giá tính thuế
XK, giá tính thuế
NK
8A5 Nêu được hệ
thống thuế suất thuế
8B4 Lí giải
được tại sao phảiquy định nhiềuloại thuế suấtthuế NK
được về nhữngđiểm mới của Luậtthuế XK, thuế NKnăm 2005 so vớiLuật thuế XK, thuế
NK năm 1991 (sửađổi, bổ sung năm
1993 và 1998)
8C4 Bình luận
được về tính khảthi trong việc xácđịnh giá tính thuế
NK theo GATT
8C5 Bình luận được
về việc áp dụngthuế tuyệt đối
8C6 Bình luận được
về xu hướng pháttriển của thuế XK,thuế NK hiện nay
9B2 Phân tích
được những lí do
để nhà làm luậtquy định cáctrường hợpkhông thuộcdiện chịu thuế
9C1 Bình luận
được về mục tiêucủa thuế TTĐB sovới thuế GTGT
9C2 So sánh được
phạm vi áp dụngcủa thuế TTĐBvới phạm vi ápdụng của thuếGTGT
9C3 Bình luận
được về các cơ sở
Trang 169B3 Đánh giá
được về thuếsuất thuế TTĐB
9B4 So sánh
được hoàn thuếTTĐB với hoànthuế GTGT
để xác định thuếsuất cao hoặc thấp
10B2 Phân tích
được bản chấtgián thu của thuếGTGT
10B3 Giải thích
được về nhữngtrường hợp cábiệt trong xácđịnh giá tínhthuế GTGT
10B4 Giải thích
được về cáchtiếp cận của nhàlàm luật trongviệc xác địnhthuế suất
10B5 Giải thích
được tại sao lạiquy định haiphương pháptính thuế
10C1 Bình luận
được các nhượcđiểm của thuế GTGT
10C2 Bình luận
được về một vàitrường hợp cá biệtkhông thể hiện bảnchất gián thu củathuế GTGT
10C3 Bình luận
được về sự khácbiệt giữa nghĩa vụthuế GTGT củachủ thể kinh doanhhàng hoá chịu thuếGTGT mức 0% vàchủ thể kinh doanhhàng hoá khôngthuộc diện chịuthuế GTGT
10C4 Bình luận
được về hiệu quả và
sự chính xác tronghai phương pháptính thuế GTGT
Trang 1710B6 Phân tích
được bản chấtcủa hoàn thuếGTGT
10C5 Lí giải được
tại sao trong hoànthuế GTGT lại hayxảy ra gian lận và
đề xuất các biệnpháp phòng, chống
11A2 Nêu được 2
loại thuế thu nhập
trường hợp ưu đãi,
miễn, giảm thuế
11A7 Nêu được
phạm vi áp dụng của
Luật thuế TNCN
11B1 Phân tích
được bản chấtcủa thuế thunhập
11B2 Hiểu được
những nội dung
cơ bản tronghiệp định tránhđánh thuế hailần
11B3 Làm rõ
được các dấuhiệu để xác địnhđối tượng nộpthuế
11B4 Phân tích
được các căn cứtính thuế
11B5 Phân tích
được các điềukiện ưu đãi,miễn, giảm thuế
11B6 So sánh
được đối tượngnộp thuế TNCNvới đối tượng
11C3 Bình luận
được về thực tiễn ápdụng các hiệp địnhtránh đánh thuế hailần ở Việt Nam
11C4 Bình luận
được về đối tượngkhông phải nộp thuế
11C7 Bình luận
được về phạm vi
áp dụng luật thuế
Trang 1811A8 Nêu được căn
11B8 Phân tích
được lí do củaviệc quy địnhcác đặc thù trongtính thuế TNCN
TNCN So sánh nóvới thuế thu nhậpđối với người cóthu nhập cao
11C8 Bình luận
được về căn cứtính thuế TNCNtheo quy định hiệnhành
11C9 Bình luận
được về các quyđịnh đặc thù trongtính thuế TNCN
12A1 Nêu được
khái niệm thuế sử
dụng đất
12A2 Nêu được các
đặc điểm của thuế sử
dụng đất
12A3 Mô tả được
các loại thuế sử dụng
đất
12A4 Nêu được
khái niệm pháp luật
so với các loạithuế khác
12B2 Hiểu được
sự khác biệt giữathuế sử dụng đấtnông nghiệp,thuế sử dụng đấtphi nông nghiệp
12B3 Phân tích
được vai trò củapháp luật thuế sửdụng đất
12B4 Chỉ ra
được các dấuhiệu chủ thể nộpthuế sử dụng đất
12C1 Bình luận
được về khái niệm
và bản chất pháp lícủa các loại thuế
sử dụng đất
12C2 So sánh
được phạm vi ápdụng của các loạithuế sử dụng đất
12C3 Bình luận
được khái niệmpháp luật thuế sửdụng đất qua cácthời kì
12C4 Bình luận
được phạm vi ápdụng Luật thuế sửdụng đất nông nghiệp
12C5 Nêu được
Trang 1912A9 Nêu được các
căn cứ tính thuế của
12B6 Phân tích
được lí do tại saopháp luật lại đưa
ra các trườnghợp miễn, giảmthuế sử dụng đấtnông nghiệp
12B7 Phân tích
được dấu hiệuxác định đốitượng nộp thuế
sử dụng đất phinông nghiệp
12B8 Phân tích
được căn cứ tínhthuế sử dụng đấtphi nông nghiệp
12B9 Lí giải
được các trườnghợp miễn, giảmthuế sử dụng đấtphi nông nghiệp
quan điểm cá nhâncác căn cứ tínhthuế sử dụng đấtnông nghiệp theoquy định pháp luậthiện hành
12C6 Nêu được
quan điểm cá nhân
về việc bổ sunghoặc giảm bớt cáctrường hợp thuộcdiện miễn, giảmthuế sử dụng đấtnông nghiệp
12C7 So sánh
được phạm vi ápdụng thuế sử dụngđất phi nôngnghiệp với thuế sửdụng đất nôngnghiệp
12C8 Bình luận
được về căn cứ tínhthuế sử dụng đấtphi nông nghiệp
13 13A1 Nêu được 13B1 Phân tích 13C1 Bình luận
Trang 20khái niệm, đặc điểm
thuế tài nguyên
13A2 Nêu được
của thuế tài nguyên
13A4 Nêu được quy
định phạm vi áp
dụng thuế bảo vệ
môi trường
13A5 Chỉ ra được
căn cứ tính thuế của
thuế bảo vệ môi
trường
13A6 Nêu được đối
tượng nộp thuế môn
bài và các mức thuế
môn bài
được các đặcđiểm cơ bản củathuế tài nguyên
13B2 Phân tích
được các căn cứtính thuế tàinguyên
13B3 Giải thích
được một sốtrường hợpthuộc diện miễn,giảm thuế tàinguyên
13B4 Phân tích
được các căn cứtính thuế của thuếbảo vệ môitrường
13B5 Giải thích
được tại saotrong thuế mônbài lại quy địnhcác mức thuế
được về phạm vi
áp dụng pháp luậtthuế tài nguyên
13C2 Bình luận
được về các điềukiện của một sựkiện pháp lí là căn
cứ phát sinh quan
hệ pháp luật thuếtài nguyên
13C3 Bình luận
được về mục đíchcủa Nhà nước khixây dựng và ápdụng thuế bảo vệmôi trường
14A1 Nêu được
khái niệm quản lí
14B2 Phân tích
được các nguyêntắc trong quản líthuế
14B3 Phân tích
14C1 Bình luận
được về cácnguyên tắc trongquản lí thuế theopháp luật ViệtNam
14C2 Bình luận
được về vấn đề xãhội hoá trong công
Trang 21cơ bản của các chủ
thể trong quản lí thuế
14A4 Nêu được các
thủ tục hành chính
liên quan đến thu,
nộp thuế
14A5 Nêu được các
nội dung trong quản
lí thông tin về người
nộp thuế
14A6 Nêu được
khái niệm và các
nguyên tắc kiểm tra,
thanh tra thuế
14A7 Nêu được các
trong khiếu nại, tố
cáo và giải quyết các
tranh chấp về thuế
được quyền vànghĩa vụ củangười nộp thuế
và cơ quan quản
lí thuế
14B4 Phân tích
được nội dungtrong các thủ tụchành chính liênquan đến thu,nộp thuế
14B5 Giải thích
được tầm quantrọng của việcxây dựng, thuthập và quản líthông tin vềngười nộp thuế
14B6 Phân biệt
được giữa kiểmtra với thanh trathuế
14B7 Phân tích
được các hành
vi vi phạm phápluật thuế đối vớingười nộp thuế
14B8 Giải thích
được tại sao ởnước ta có ít vụtranh chấp về thuế
tác quản lí thuế ởViệt Nam
14C3 Bình luận
được các quy địnhcủa pháp luật vềthủ tục hành chínhliên quan đến thu,nộp thuế ở nước tahiện nay
14C4 Bình luận
được về công táckiểm tra, thanh trathuế ở Việt Namhiện nay
14C5 Bình luận
được về các biệnpháp cưỡng chế thihành quyết địnhhành chính thuế ởViệt Nam hiệnnay
14C6 Bình luận
được về các quyđịnh xử lí vi phạmpháp luật thuế ởViệt Nam
6 TỔNG HỢP MỤC TIÊU NHẬN THỨC