Suy hô hấp và các dụng cụ cung cấp oxy

ĐỊNH NGHĨA SUY HÔ HẤP  Hệ hô hấp không đủ khả năng cung cấp dưỡng khí cho nhu cầu cơ thể... NGUYÊN NHÂN GÂY GIẢM O2  Giảm nồng độ O 2 trong khí hít vào..  Bất tương hợp thông khí và

SUY HÔ HẤP VÀ CÁC DỤNG CỤ CUNG CẤP OXY

Bs Phùng nguyễn Thế Nguyên

MỤC TIÊU

 Trình bày định nghĩa, nguyên nhân SHH

 Trình bày triệu chứng LS và phân độ SHH

 Trình bày nguyên tắc xử trí

 Trình bày các phương pháp cung cấp oxy

 Trình bày các tai biến khi cung cấp oxy

ĐỊNH NGHĨA SUY HÔ HẤP

 Hệ hô hấp không đủ khả năng cung cấp dưỡng khí cho nhu cầu cơ thể

 Chẩn đoán xác định: PaO 2 < 60 mm Hg và/hoặc

PaCO 2 > 50 mm Hg

 Nguyên nhân thường gặp gây ngưng tim ở trẻ em

 NGƯNG THỞ  NGƯNG TIM: 3-10 PHÚT

 NGƯNG TIM  NGƯNG THỞ: 3 PHÚT

NGUYÊN NHÂN GÂY SHH

Giảm O 2 trong máu động mạch

- Giảm O 2 hoà tan (CaO 2 )  SaO2 và/hoặc  HbO 2

Giảm cung cấp O 2 cho mô  CaO2 , và/hoặc  cung

lượng tim

NGUYÊN NHÂN TĂNG CO2

 TRUNG TÂM HÔ HẤP

 TẮC HÔ HẤP TRÊN

 TẮC HÔ HẤP DƯỚI

NGUYÊN NHÂN GÂY GIẢM O2

 Giảm nồng độ O 2 trong khí hít vào

 Giảm thông khí phế nang

 Bất tương hợp thông khí và tưới máu: viêm phổi, xẹp phổi, viêm tiểu phế quản, phù phổi, hội chứng suy hô hấp cấp

 Giảm khuyếch tán khí qua máng phế nang – mao

mạch: phù phổi, hội chứng suy hô hấp cấp, viêm

phổi, xơ phổi

Giảm oxy do bất tương hợp V/Q

Giảm oxy do shunt có thể không đáp ứng với FiO2 100%

Giảm oxy do giảm khuếch tán

 Tăng FiO2 cải thiện

LÂM SÀNG

 Thở gắng sức:

 Nhịp thở

 Tiếng thở bất thường

 Sử dụng cơ hô hấp phụ

 Phập phồng cánh mũi

 Thở hiệu quả: phế âm (giảm hay mất hay bt, lồng ngực nhô

 Hậu quả suy hô hấp:

 Tri giác

 Nhịp tim, HA

 Màu sắc da

LÂM SÀNG

 Thở rên (âm thanh nhẹ, ngắn nghe thì thở ra): do đóng thanh thiệt sớm cuối kỳ thở ra, thường gặp ở trẻ nhỏ

 Thở rít (tiếng thở thô ráp nghe ở thì hít vào khi trẻ nằm yên) do tắc đường hô

hấp trên

 Khò khè: tắc đường hô hấp dưới

LÂM SÀNG:

 Khó thở thì hít vào: do tắc nghẽn đường

hô hấp trên

 Khó thở thì thở ra: do tắc nghẽn đường hô hấp dưới: viêm tiểu phế quản, suyễn, dị

vật

 Khó thở không rõ thì nào: tổn thương thần kinh-cơ, màng phổi, hay tổn thương nhu

mô phổi

PHÂN ĐỘ SHH

Hô hấp · NT tăng <

30% · NT tăng 30 - 50% · Co kéo cơ hô hấp

· HA tăng ·· (++) HA tăng ·· (+++) /nhịp chậm HA có thể giảm

Tri giác Tỉnh Bứt rứt, lẫn lộn Lơ mơ, hôn mê

Cận lâm sàng

Các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả SpO2: không chính xác:

 Cử động của ngón tay

 Khi Hb quá thấp (< 3 g/dl)

KHÍ MÁU

 Xác định CĐ: PaO 2 < 60 mmHg và/hoặc PaCO 2

> 50 mmHg

 Phân độ SHH khi FiO2 = 21%:

Mức độ PaO 2 (mm Hg) SaO 2 (%)

Ưùng dụng trong điều trị

PaO 2 Ýù nghĩa và cách xử lý

PaO 2 < 60 Giảm O 2 máu chưa được điều chỉnh

60 < PaO 2 < 100 Giảm O 2 máu đã được điều chỉnh, nhưng Bn sẽ bị

giảm O 2 máu nếu giảm FiO 2

CHẨN ĐOÁN PHÂN BIỆT CÁC

CƠ CHẾ GIẢM OXY MÁU

Bất thường PaO2 PaCO2 AaDO2

Rối loạn khuyếch

Chẩn đoán nguyên nhân SHH

Tổn thương phổi được xác định dựa vào:

 Lâm sàng: triệu chứng lâm sàng nghi ngờ

tổn thương phổi

 X-quang: có tổn thương phổi

 AaDO2 > 400

 PaO2/FiO2 < 200

Tiếp cận bệnh nhân giảm oxy máu

1 Xác định chẩn đoán và chẩn đoán phân biệt dựa trên lâm sàng

và cận lâm sàng

2 Xem xét khí máu động mạch :

 PaO2, PaCO2, AaDO2  có tổn thương phổi

3 X- Quang phổi:

 Phổi sáng hay bất thường ít gợi ý giảm O2 do giảm thông khí hay giảm V/Q

 Tổn thương đông đặc hay mờ nhiều gợi ý giảm O2 do Shunt

4 Dựa trên các bước trên xác định cơ chế giảm O2 (giảm thông khí, giảm V/Q, hay shunt), khởi đầu điều trị như sau:

 Cung cấp O2 thấp cho giảm thông khí và cho giảm V/Q

 Cung cấp O2 cao cho giảm O2 do shunt

ĐIỀU TRỊ

 Nguyên tắc điều trị:

- Cung cấp đủ năng lượng

- Điều trị nguyên nhân

THÔNG KHÍ:

 THÔNG KHÍ:

 Tư thế thích hợp

 Ngữa đầu nâng cằm

 Hút đàm nhớt

 Tắc nghẽn đường thở

 Khí dung

ADRENALINE, DEXAMETHASONE

CUNG CẤP OXY

 Chỉ định oxy liệu pháp:

DỤNG CỤ CUNG CẤP OXY

 2 LOẠI:

 LƯU LƯỢNG THẤP

- Không cung cấp toàn bộ khí hít vào

- Có khí phòng trong khí hít vào

- FIO 2 thay đổi theo: thể tích lưu thông, nhịp thở, kiểu thở

 LƯU LƯỢNG CAO

- Cung cấp toàn bộ khí hít vào

- FIO 2 hằng định

DỤNG CỤ

 Cannula mũi

 Catheter mũi

 Mask đơn giản

 Mask thở lại

 Mask không thở lại

CHỌN DỤNG CỤ DỰA VÀO

 Tình trạng SHH

 FIO 2 mà dụng cụ có thể cung cấp

 Ưu và nhược điểm của dụng cụ

 Dung nạp của bệnh nhân

KHOẢNG DỰ TRỮ GIẢI PHẪU

THÔNG KHÍ: cannula

FiO2 ở trẻ < 12 tháng:

Số lít oxy/ph FiO 2 (%)

Nếu nhiều hơn nữa Vẫn không tăng thêm

Trẻ  12 tháng: FiO2 = 20 + 4 x số lít oxy

Mask:

 Có 2 loại: đơn giản và có túi dự trữ

 Mask phải có lưu lượng tối thiểu là 5 lpm để bệnh nhân tránh hít lại khí CO 2

Mask đơn giản

Mask thở lại

 Khí thở ra có thể vào túi dự trử

Mask không thở lại

 Có van 1 chiều ngăn khí vào túi dự trữ

 Van 1 chiều ngăn cản khí phòng vào Mask

 F I O 2 : 0.90

 Mask phải chặt

 Khó chịu.

Dụng cụ lưu lượng cao

Venturi Mask

 Đáp ứng đủ nhu

cầu khí hít vào của

bn

 Cung cấp chính xác

FiO 2 mong muốn

Mask qua chổ mở khí quản

Mask CPAP

Nasal CPAP

BiPAP

Máy thở

Tai biến của oxy liệu pháp

 Xẹp phổi do hấp thu

 Ức chế thông khí

 Độc tính Oxy

 Bệnh võng mạc ở trẻ sanh non

OXY LIỆU PHÁP

Xin cảm ơn quý anh chị!

 Arterial oxygen content:

 CaO2 = (1.34 x Hb x SaO2) + (0.0031 x PaO2)

 Mixed venous oxygen content:

 CvO2 = (1.34 x Hb x SvO2) + (0.0031 x PvO2)

 Oxygen delivery: DO2 (mL/min) = Q x CaO2

Tissue hypoxia: How to detect

 Clinical Assessment:

 no specific clinical signs of tissue hypoxia,

 a number of well-known signs (mental

obtundation, decreased urine output,

abnormal vital signs, etc) often indicate

specific organ dysfunction, a common late sequela of tissue hypoxia

Tissue hypoxia: How to detect

 pH and lactate

 hypoxic

 nonhypoxic causes (eg, delayed clearance of lactate, accelerated aerobic glycolysis, and dysfunction of pyruvate dehydrogenase)

 Plasma lactate:

- good prognostic indicator

- Plasma lactate: easy to measure and can be followed

sequentially to assess prognosis or the patient's response to therapy

Treatment of tissue hypoxia

 increased DO2 in patients with evidence of

tissue hypoxia

 the first step:

 maximize arterial oxygen content by increasing

Hb & SaO2

 SaO2 ≥ 97%

 the next step is to augment the cardiac output