Hô hấp và các cơ quan hô hấp

1 Hô hấp có liên quan nh thế nào với các hoạt động tế bào và cơ thể, đồng thời thải loại CO2 ra khỏi cơ thể.. Chươngưiv:ưHôưhấp Tiết 21 : Hô hấp và các cơ quan hô hấp I- Kháiưniệmưhôư

TiÕt 21 : H« hÊp vµ c¸c c¬ quan h« hÊp

I-­Kh¸i­niÖm­h«­hÊp­:

2 + H 2 O

­­­­­ TiÕt 21 : H« hÊp vµ c¸c c¬ quan h« hÊp ­

- Kh¸i niÖm: H« hÊp lµ qu¸ tr×nh kh«ng ngõng cung cÊp oxi cho c¸c tÕ

bµo cña c¬ thÓ vµ lo¹i CO 2 do c¸c tÕ bµo th¶i ra khái c¬ thÓ.

Phiếu học tập số 1

Nghiên cứu thông tin và hình 20.1 SGK tr 64

trả lời những câu hỏi sau:

1) Hô hấp có liên quan nh thế nào với các hoạt động sống của

tế bào và cơ thể?

2) Hô hấp gồm những giai đoạn chủ yếu nào?

3) Sự thở có ý nghĩa gì với hô hấp ?

1 ) Hô hấp có liên quan nh

thế nào với các hoạt động

tế bào và cơ thể, đồng thời thải loại

CO2 ra khỏi cơ thể

Hô hấp gồm 3 giai đoạn chủ yếu: + Sự thở (Sự thông khí ở phổi).

+ Trao đổi khí ở phổi

+ Trao đổi khí ở tế bào.

Sự thở giúp thông khí ở phổi tạo

điều kiện cho trao dổi khí diễn ra liên tục ở tế bào.

Phế nang trong phổi

Tế bào biểu mô ở phổi

Mao mạch phế nang

Trao đổi khí ở phổi

Trao đổi khí ở tế bào

O 2

CO 2

Phế nang trong phổi

Tế bào biểu mô ở phổi

Mao mạch phế nang

Trao đổi khí ở phổi

Trao đổi khí ở tế bào

O 2

CO 2

Phế nang trong phổi

Tế bào biểu mô ở phổi

Mao mạch phế nang

Trao đổi khí ở phổi

Trao đổi khí ở tế bào

O 2

CO 2

+ Trao đổi khí ở phổi.

+ Trao đổi khí ở tế bào.

- Vai trò :

+ Cung cấp oxi để oxi hoá các hợp chất hữu cơ tạo ra năng l ợng cần cho hoạt động sống của cơ thể.

+ Thải khí Cacbonic ra khỏi cơ thể.

chứcưnăngưcủaưchúng:

Khoang mòi

Häng (hÇu)

Thanh qu¶n KhÝ qu¶n L¸ phæi ph¶i

5 6

7

Chươngưiv:ưHôưhấp

Tiết 21 : Hô hấp và các cơ quan hô hấp

I- Kháiưniệmưhôưhấp:

- Khái niệm : Hô hấp là quá trình không ngừng cung cấp oxi cho các tế bào

của cơ thể và loại CO 2 do các tế bào thải ra khỏi cơ thể.

- Quá trình hô hấp gồm 3 giai đoạn :

+ Sự thở ( sự thông khí ở phổi) + Trao đổi khí ở phổi

+ Trao đổi khí ở tế bào

- Vai trò :

+ Cung cấp oxi để oxi hoá các hợp chất hữu cơ tạo ra năng

l ợng cần cho hoạt động sống của cơ thể.

+ Thải khí Cacbonic ra khỏi cơ thể.

Có tuyến amiđan và tuyến V.A chứa nhiều tế bào limphô.

Có nắp thanh quản ( sụn thanh thiệt) có thể cử động để đậy kín đ ờng hô hấp.

- Cấu tạo bởi 15- 20 vòng sụn khuyết xếp chồng lên nhau.

- Có lớp niêm nạc tiết chất nhày với nhiều lông rung chuyển động liên tục.

Cấu tạo bởi các vòng sụn ở phế quản nơi tiếp xúc các phế nang thì không có vòng sụn mà là các thớ cơ.

- Bao ngoài 2 lá phổi có 2 lớp màng, lớp ngoài dính với lồng ngực, lớp trong dính với phổi, giữa hai lớp có chất dịch.

- Đơn vị cấu tạo của phổi là các phế nang tập hợp thành từng cụm và đ ợc bao bởi mạng mao mạch dày đặc Có tới

700-800 triệu phế nang

ưưưưưưưưưưưưưưưưNghiên cứu thông tin bảng 20 sgk tr.66.

trả lời câu hỏi sau:

1, Những đặc điểm cấu tạo nào của các cơ quan trong đ ờng dẫn

+ Làm ẩm không khí là do lớp niêm mạc tiết chất nhày lót bên trong đ ờng dẫn khí.

+ Làm ấm không khí là do lớp mao mạch dày đặc, căng máu và ấm nóng d ới lớp niêm mạc đặc biệt ở mũi và phế quản

1) Những đặc điểm cấu tạo

nào của các cơ quan trong

đ ờng dẫn khí có tác dụng:

+, Làm ẩm, làm ấm không khí

khi đi vào phổi ?

Đặc điểm tham gia bảo vệ phổi tránh tác nhân gây hại:

+ Lông mũi : Giữ lại các hạt bụi lớn.

+ Chất nhày : Do niêm mạc tiết

ra giữ lại các hạt bụi nhỏ.

+ Lông rung : Quét vật lạ ra khỏi khí quản.

+ Nắp thanh quản (sụn thanh thiệt): Đậy kín đ ờng hô hấp, ngăn thức ăn khỏi lọt vào khi nuốt.

+ Các tế bào lim phô ở tuyến amiđan và tuyến V.A tiết ra kháng thể để vô hiệu hoá các tác nhân gây nhiễm.

+, Đặc điểm cấu tạo nào của đ

ờng dẫn khí tham gia bảo vệ

phổi tránh khỏi các tác nhân

có hại ?

2 ) §Æc ®iÓm cÊu t¹o nµo cña phæi lµm t¨ng diÖn tÝch bÒ mÆt trao

§éng m¹ch phæi mang m¸u nghÌo O2

PhÕ qu¶n nhá

PhÕ nang

Đặc điểm cấu tạo của phổi giúp tăng bề mặt trao đổi khí :

chúng là lớp dịch rất mỏng làm cho

áp suất trong đó là âm hoặc (0), giúp cho phổi nở rộng và xốp

II-ư Cácư cơư quanư trongư hệư hôư hấpư củaư ngườiư vàư chứcư năngư củaưchúng

2) Chức năng :

- Đườngưdẫnưkhí :

+ Dẫn khí ra vào phổi

+ Làm ấm, làm ẩm không khí vào phổi

+ Bảo vệ phổi khỏi các tác nhân có hại

- Phổi : Thực hiện trao đổi khí giữa cơ thể và môi tr ờng ngoài.

1) Cấu tạo:

Hệ hô hấp gồm :

- Đ ờng dẫn khí: Mũi , họng, thanh quản, khí quản, phế quản

- 2 lá phổi

Khoang mòi

Häng (hÇu)

Thanh qu¶n KhÝ qu¶n L¸ phæi ph¶i

5 6

7

Hô hấp là quá trình không ngừng cung cấp oxi cho các tế bào của cơ thể và loại CO 2 do các tế bào thải ra khỏi cơ thể Quá trình hô hấp gồm sự thở, trao đổi khí ở phổi và trao đổi khí ở tế bào.

Hệ hô hấp gồm các cơ quan ở đ ờng dẫn khí và hai lá phổi Đ ờng dẫn khí có chức năng: dẫn khí vào và ra;

làm ẩm, làm ấm không khí đi vào và bảo vệ phổi Phổi là nơi trao đổi khí giữa cơ thể và môi tr ờng ngoài.

Khoanh tròn vào câu trả lời đúng:

1) Hoạt động nào d ới đây không phải là chức năng của hô hấp :

a Loại bỏ CO2 ra khỏi cơ thể c Cung cấp chất dinh d ỡng cho tế bào

b Cung cấp oxi cho tế bào d Giúp tế bào và cơ thể tránh bị đầu độc bởi khí CO2 2) Nơi xảy ra trao đổi khí ở phổi là :

3) Vừa tham gia dẫn khí hô hấp vừa là bộ phận của cơ quan phát âm là :

4) Tuyến V.A và tuyến Amiđan có ở:

5) Chất nhày trong mũi có tác dụng:

H ớng dẫn về nhà

- Học bài theo yêu cầu và kết luận trong Sgk

- Đọc mục “Em có biết” và trả lời : Nhờ đặc điểm cấu tạo nào? của

phổi làm cho bề mặt trao đổi khí của phổi lên đến 78-80 m2

- Thở ra và hít vào đó nhận xét xem có những bộ phận nào tham gia

- Đọc tr ớc bài hoạt động hô hấp