Tuy nhiên không dễ dàng để thành lập một tổ chức quốc tế nên một số học giả đã phát triển một khái niệm mang tính trừu tượng là hệ thống thương mại đa phương, tức là các hệ thống bao
Trang 1Hệ thống thương mại đa phương
Hợp tác kinh tế quốc tế là nền tảng quan trọng để các quốc gia và vùng lãnh thổ có thể phát huy lợi thế cạnh tranh, tạo sự phồn thịnh chung
LUẬT THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ 2008
Trang 2Hệ thống thương mại đa phương
Trang 3Hệ thống thương mại đa phương
Nguyên tắc
Hợp tác quốc tế hình thành
Đa phương và điều trong TM trên cơ sở chỉnh hđTM Quy chế pháp lý
LUẬT THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ 2008
Trang 4Hệ thống thương mại đa phương
Các điều ước
quốc tế
Trang 5Hệ thống thương mại đa phương
- Hợp tác đa phương hay hợp tác trên phạm vi toàn cầu thường được các bên tham gia thực
hiện thông qua việc xây dựng một tổ chức/định chế quốc tế Tuy nhiên không dễ dàng để thành lập một tổ chức quốc tế nên một số học giả đã
phát triển một khái niệm mang tính trừu
tượng là hệ thống thương mại đa phương, tức
là (các) hệ thống bao gồm những nguyên tắc, quy chế, quy phạm, thủ tục [trực tiếp hoặc gián tiếp] điều chỉnh các nhóm quan hệ thương mại quốc tế [cụ thể]
LUẬT THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ 2008
Trang 6Hệ thống thương mại đa phương
Hệ thống thương mại đó tạo ra một cơ chế mà các thành viên sẽ phải tuân thủ các nguyên tắc, quy chế, quy phạm, thủ tục của hệ thống, mặc dù
có hay không có một tổ chức quốc tế hoặc định chế quốc tế cụ thể quản lý và điều phối sự vận
hành của hệ thống Sự hợp tác giữa các thành viên của hệ thống, ở đây, được xây dựng và
phát triển trên cơ sở sự công nhận và chia sẻ các lợi ích Hệ thống GATT/WTO là một ví dụ điển hình cho mô hình hệ thống thương mại đa
LUẬT THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ 2008
Trang 7Khái quát về Tổ chức thương
mại thế giới - WTO (World Trade Organization)
LUẬT THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ 2008
Trang 9Phần 1 :Lịch sử hình thành hệ
thống GATT/WTO
Hệ thống thương mại đa phương
GATT/WTO bao gồm:
-Hệ thống thương mại đa phương được hình
thành trong khuôn khổ Hiệp định chung về thuế quan và thương mại (GATT)
-Hệ thống thương mại đa phương của Tổ
chức thương mại thế giới (WTO)
LUẬT THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ 2008
Trang 10Lịch sử hình thành hệ thống
GATT/WTO
- Hai hệ thống này mặc dù độc lập nhưng có
sự liên kết chặt chẽ với nhau vì hệ thống
thương mại WTO được hình thành trên cơ
sở kế thừa hệ thống thương mại của GATT
- Do mối liện hệ lịch sử giữa hai hệ thống
thương mại này, sẽ nghiên cứu chúng trong một thể thống nhất GATT/WTO.
LUẬT THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ 2008
Trang 11Ph n 1 ần 1 :Lịch sử hình thành hệ thống GATT/
WTO
Từ Hội nghị Bretton Woods
• Chủ nghĩa bảo hộ mậu dịch thập niên 1930s => Đại khủng hoảng kinh tế
trên phạm vi toàn cầu (1930-1940)
Thế chiến thứ II (1940-1944)
• Các nước đồng minh thắng trận mong muốn thiết lập một trật tự kinh tế
mới (NEO) trên cơ sở hợp tác kinh tế - tài chính - thương mại trên phạm vi toàn cầu
• Hội nghị Bretton Woods (1944)
• Thành lập Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) và Ngân hàng thế giớ (World Bank)
• Thương mại không được đưa trực tiếp vào vấn đề nghị sự Nhưng sự cần
thiết trong việc thiết lập một định chế quốc tế quản lý thương mại quốc tế
đã được chấp thuận
Trang 12LUẬT THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ 2008
… cho đến quyết định thành lập ITO
Mùa thu 1947, tại hội nghị Geneva: các bên đàm phán
về 3 vấn đề - (i) thành lập ITO, (ii) cắt giảm thuế quan
đa phương, (iii) điều khoản chung về các nghĩa vụ thuế quan
(ii) + (iii) đã hình thành nên Hiệp định Chung về Thuế
quan và Thương mại (GATT 1947)
và “Nghị định thư về việc áp dụng tạm thời các điều khoản của Thỏa thuận cơ bản về thuế quan và thương
mại” (Protocol of its Provisional Application was
signed) 30/10/1947 – ký kết bởi 23 nước
• 21/11/1947, Hội nghị về việc thành lập ITO được tiến
hành tại Havana Hiến chương ITO (hay Hiến Chương
Havana) được ký 28/03/1948, bởi 53 quốc gia … nhưng
văn bản này không bao giờ được phê chuẩn và có hiệu lực… vì quốc hội Mỹ không thông qua nội dung của Hiến chương ITO
Trang 13LUẬT THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ 2008
Hiêp định chung về thuế quan và
thương mại GATT 1947
• GATT 1947 được hình thành từ kết quả đàm phán thành
lập ITO, Được thiết kế để áp dụng trong khuôn khổ ITO, sau khi tổ chức này ra đời
• Được đàm phán và ký kết vào 1947, Geneva (GATT 1947)
có 23 nước thành viên sáng lập, trong đó 12 nước phát
triển + 11 nước ĐPT
• Khi điều kiện không cho phép thành lập ITO, các quốc gia
đã quay lại với phương án tình thế đã được các bên tham gia hội nghị Geneva đồng thuận đó là sử dụng Hiệp định GATT 1947 như một công cụ để điều phối hoạt động hợp tác thương mại quốc tế
• Lãnh đạo các quốc gia đều chấp nhận rằng mặc dù GATT
chỉ là một hiệp định thương mại đa phương nhằm mục
đích cắt giảm thuế quan, không phải là một tổ chức quốc
tế, tuy nhiên nó vẫn sẽ là hạt nhân để cho sự vận hành của
hệ thống thương mại đa phương
Trang 14LUẬT THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ 2008
Hệ thống thương mại đa phương
GATT 1947
- Theo thời gian, nội dung của GATT đã được bổ sung và phát triển thành một hệ thống phức tạp với nhiều thỏa ước thương mại và một cơ chế giải quyết tranh chấp độc lập như một tổ chức quốc tế
- Hệ thống thương mại của GATT không chỉ còn tập trung vào việc cắt giảm thuế quan như mục tiêu ban đầu của
hiệp định mà đã chuyển sang các vấn đề phức tạp hơn
trong thương mại hàng hoá như mua sắm chính phủ,
chống bán phá giá, trợ cấp chính phủ, mua bán hàng nông sản v.v Các vấn đề mở rộng này đều được đàm phán ký kết thành các thoả ước quốc tế dưới hình thức các phụ lục (codes) của GATT 1947
Trang 15LUẬT THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ 2008
Trang 17Vòng đàm phán Uruguay
Sự cần thiết tiến hành vòng đàm phán Uruguay
Hệ thống thương mại GATT bộc lộ nhiều điểm yếu
như:
• Thiếu cơ chế tổ chức cố định của một tổ chức quốc tế,
• Phạm vi điều chỉnh chỉ giới hạn trong khuôn khổ
thương mại hàng hóa (không điều chỉnh thương mại dịch vụ, SHTT, đầu tư)
• Thiếu một cơ chế giải quyết tranh chấp hiệu quả
Trang 18Vòng đàm phán Uruguay
Thành tựu
Thành lập tổ chức thương mại quốc tế WTO Thương mại dịch vụ và sở hữu trí tuệ cũng đã được đưa vào khuôn khổ của hệ thống thương mại thế giới của WTO, một số các Hiệp định thương mại khác cũng được kí kết
LUẬT THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ 2008
Trang 19Vòng đàm phán Uruguay
Những hạn chế của vòng Uruquay
- Còn nhiều vấn đề trong các lĩnh vực khác nhau của thương mại quốc tế mà vẫn chưa
đạt được thỏa thuận như vận tải đường biển,
di chuyển con người, luật cạnh tranh thống nhất, quy chế về đầu tư quốc tế, tiêu chuẩn
lao động thống nhất và cân bằng giữa bảo tồn môi trường và tự do hóa thương mại
LUẬT THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ 2008
Trang 20TỔ CHỨC THƯƠNG MẠI THẾ
GIỚI (WTO)
• Ngày thành lập: 1/1995
• Trụ sở: Centre William Rappard, Geneva, Thụy Sĩ
• Thành viên: 154 thành viên (tính tới ngày 31/12/2010)
• Ngôn ngữ chính thức: Anh, Pháp, Tây Ban Nha
• Tổng giám đốc: Pascal Lamy
Trang 21LUẬT THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ 2008
Trang 27Phần 2: Một số nội dung cơ bản liên quan đến tổ chức và hoạt động của WTO
1 Chức năng nhiệm vụ của WTO
• Thống nhất quản lý các hiệp định thương mại;
• Tạo diễn đàn cho các bên tham gia đàm phán;
• Cơ chế giải quyết tranh chấp giữa các thành
viên;
• Cơ chế kiểm điểm chính sách thương mại của
các thành viên;
• Hợp tác với IMF và WB
Trang 28LUẬT THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ 2008
2 Cơ cấu tổ chức của WTO
• Cấp cao nhất : Hội nghị Bộ trưởng
- Họp ít nhất hai năm một lần.
- Có sự tham gia của tất cả các thành viên WTO.
• Cấp thứ hai : bao gồm đại diện (thường là cấp đại sứ hoặc
tương đương) của tất
cả các nước thành viên.
(i) Đại Hội đồng
– QĐ nhân danh hội nghị bộ trưởng đối với tất cả các công việc
của WTO
(ii) Hội đồng Giải quyết Tranh chấp (DSB)
– Thông qua quyết định giải quyết tranh chấp của AB và Ban hội
thẩm
(iii) Hội đồng Rà soát Chính sách Thương mại
– Thực hiện việc rà soát chính sách TM của các nước thành viên
theo cơ chế rà soát chính sách TM
Trang 29LUẬT THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ 2008
2 Cơ cấu tổ chức của WTO
2 Cơ cấu tổ chức của WTO
• Cấp thứ ba : Các Hội đồng Thương mại
Các Hội đồng TM hoạt động dưới quyền của Đại Hội đồng.
• Cấp thứ tư : Các Ủy ban và Cơ quan
Dưới các hội đồng là các ủy ban và cơ quan phụ trách các lĩnh vực chuyên môn riêng biệt.
Trang 30LUẬT THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ 2008
Trang 32Tư cách thành viên WTO
• Thành viên của WTO bao gồm:
(i) Các quốc gia
(ii) Vùng lãnh thổ (EU, Hồng Kông, Đài Loan, Macao)
• Mỗi thành viên có một lá phiếu bầu giá trị bằng nhau,
ngoại trừ EU (1 lá phiếu tương đương lá phiếu bầu của tất
cả các nước thành viên của liên minh, hiện nay là 27)
Trang 33LUẬT THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ 2008