Kiến thức: - HS hiểu đúng khái niệm bài toán và thuật toán; - HS hiểu rõ khái niệm thuật toán là cách giải bài toán mà về nguyên tắc có thể giao cho máy thực hiện; - HS cần hiểu và thực
Trang 1Ngày 8tháng 10 năm 2007
Đ 4.bài toán và thuật toán (tiết 3)
I Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- HS hiểu đúng khái niệm bài toán và thuật toán;
- HS hiểu rõ khái niệm thuật toán là cách giải bài toán mà về nguyên tắc có thể giao cho máy thực hiện;
- HS cần hiểu và thực hiện đợc một số thuật toán đơn giản trong SGK;
2 Kĩ năng:
- HS xây dựng đợc thuật toán cho một số bài toán đơn giản Qua đó hình thành một kĩ năng chuẩn bị tiếp thu việc học ngôn ngữ lập trình: Cách dùng biến, khởi tạo biến giá trị biến
II Hoạt động dạy và học:
gian
* Kiểm tra bài cũ: GV: Gọi học sinh lên bảng
Câu hỏi 1: Em hãy viết thuật toán để
giải pt bậc 2 bằng liệt kê từng bớc
hoặc sơ đồ khối
Câu hỏi 2:
Em hãy xác định các bài toánsau
* Tìm giá trị lớn nhất của một dãy số
nguyên
* kiểm tra tính nguyên tố của một số
nguyên dơng?
HS: 2 em lên bảng làm
HS: Lên bảng và trả lời câu hỏi
GV: Đánh giá nhận xét và cho điểm
Và ghi vào phần bảng phụ Bài 1
- In : Cho dãy số nguyên a1,a2, an
- Out : Tìm giá trị lớn nhất Bài 2
- In: n là số nguyễn dơng
- Out : n là số nguyên tố hoặc không
là số nguyên tố Gv: ở tiết trớc chúng ta đã đợc tìm hiểu khái niệm bài toán và thuật toán
Hôm nay thầy trò chúng ta sẽ đợc tìm hiểu kỹ hơn thông qua các ví dụ chủ thể
Trang 2Hình 1
Đúng
Đúng Sai Nhập N và dãy a1, , aN
Max ← ai
ai > Max?
i > N ?
Max ← a1, i ← 2
Đưa ra Max rồi kết thúc
i ← i + 1
3 Một số ví dụ về thuật toán
Ví dụ Tìm giá trị lớn nhất của một
dãy số nguyên
Cách 1: Liệt kê các bớc
B1: Nhập N và dãy a1,…, aN;
B2: Max ơ a1; i ơ 2;
B3: Nếu i > N thì đa ra giá trị Max rồi
kết thúc;
B4:
B4.1: Nếu ai > Max thì Max ơ ai;
B4.2: i ơ i+1 rồi quay lại B3
Gv: đa ra bài toán Ngời ta đặt 5 quả
bóng có kích thớc khác nhau trong hộp đã đợc đậy nắp nh hình bên Chỉ dùng tay hãy tìm ra quả bóng có kích thớc lớn nhất
Hs : Trao đổi và thảo luận theo nhóm sau đó đại diện đa ra thuật toán để giải bài toán trên
Gv: Niếu xem 5 hay nhiều quả bóng
đó là dãy số nguyên, tìm giá trị lớn nhất thì chúng ta có làm đợc không Hs: tiếp tục thảo luận và đa ra cách giải
Gv: gọi 2 nhóm bất kỳ lên bảng thực hiện theo 2 cách liệt kê từng bớc và vẽ sơ đồ khối
Gv: trình chiếu nội dung và đa ra bộ TEST
Gv: nếu gặp các dạng toán tơng tự nh tìm Min, tìm kiếm … các em hay khai thác thêm
Trang 3Ví dụ Kiểm tra tính nguyên tố của
một số nguyên dơng.
• Xác định bài toán
- Input: N là một số nguyên dơng; GV: vừa rồi trong phần HBC em HS
xác định bài toán gúp chúng ta
- Output: "N là số nguyên tố" hoặc "N
không là số nguyên tố"
• ý tởng:
- Nếu N = 1 thì N không là số nguyên
tố;
- Nếu 1 < N < 4 thì N là số nguyên
tố;
- Nếu N≥ 4 và không có ớc số trong
phạm vi từ 2 đến phần nguyên căn bậc
hai của N thì N là số nguyên tố
GV: - Nêu và gợi ý các số nguyên
d-ơng từ 1 đến 3 để HS nhận xét
- Nếu N≥ 4 thì ?
HS: Nêu thuật toán
GV: Chỉ dẫn cho HS từ dạng 1 chuyển sang dạng 2
Dạng 1: Liệt kê Dạng 2: Sơ đồ khối
Bớc 1: Nhập số nguyên dơng N;
Bớc 2: Nếu N = 1 thì thông báo N
không nguyên tố rồi kết thúc;
Bớc 3: Nếu N < 4 thì thông báo N là
nguyên tố rồi kết thúc;
Bớc 4: i ← 2;
Bớc 5: Nếu i > [ N] thì thông báo N
là nguyên tố rồi kết thúc;
Bớc 6: Nếu N chia hết cho i thì thông
báo N không nguyên tố rồi kết thúc;
Bớ7 4: i ← i + 1 rồi quay lại bớc 5
Ghi chú
Biến i nhận giá trị nguyên thay đổi trong phạm vi
từ 2 đến N+ 1 và dùng để kiểm tra N có
chia hết cho i hay không.
Với N = 29 ( 29 = 5) Với N = 45 ( 45 = 6)
Đúng
Nhập N
N = 1 ?
Thông báo
N là số nguyên tố rồi kết thúc
i ← 2 i>?
i ← i + 1 hết cho i N chia
?
N < 4 ?
Thông báo N không là số NT rồi kết thúc
Đúng Sai
Sai
Đúng
Sai
Đúng Sai
Trang 4i 2 3 4 5 6 i 2 3
N/i 29/2 29/3 29/4 29/5 N/i 45/2 45/3
a) 29 là số nguyên tố b) 45 không là số nguyên tố
GV: Cho HS từ ví dụ này xác định các tính dừng, tính xác định và tính đúng
đắn của bài toán
III Củng cố:
- Thuật toán có 3 tính chất? Lấy ví dụ để minh hoạ 3 tính chất này
- Hớng dẫn học sinh thuật toán tìm min{aN}
IV Bài tập về nhà:
- GV hớng dẫn HS làm bài tập 3, 4, 5 SGK trang 44
- Hớng dẫn HS viết thuật toán giải bài toán: Tìm 10 số nguyên dơng đầu tiên biết các số này chia cho 2, 3, 4, 5, 6 d 1 và chia hết cho 7
Ví dụ: Số đầu tiên là 301
V Rút kinh nghiệm sau bài giảng: