úng là tay lái ra hoa.
Trang 1TR NG I H C VINH THI TH THPT QU CăGIAăN Mă2017ă- L N 2
TR NG THPT CHUYÊN Bài thi: NG V N
( thi g m 01 trang) Th i gian làm bài: 120 phút, không k th i gian phát đ
I PH Nă C HI Uă(3,0ăđi m)
căv năb n sau và th c hi n các yêu c u t Câuă1ăđ n Câu 4:
Xin b n bình tâm Tôi ch ng bao gi là nhà th tên tu i c Danh hi u đó xin nh ng cho ng i khác
Tôi ch mong mình t do
đ c là mình
Vi t đi u mình mong c
Gi a cái th i s ng là đeo đu i
Danh hi u, b c ti n, gh cao, nhà r ng Tôi ch n t do
Thi s
T do tr c h t là chính mình
Không chi u l y mình
Ng ng c nghe l i khen t ng
V i tôi
S ân th ng m t câu nói vui b n bè
Chi c lá xanh bên đ ng
Chân mây chi u r ng r
T do là t t c
Nh ng ràng bu c trong s ch
Gi a con ng i và con ng i Con ng i cùng ngo i v t
Không ngã giá
Th t bình d
T do làm tâm h n ta l n lên Trong chi u kích v tr
(T do - Nguy n Khoa i m, T p chí Sông H ng, s 292, tháng 6/2013)
Câu 1 V n b n trên thu c phong cách ngôn ng nào? c vi t b ng th th gì? (0,5 đi m)
Câu 2 Ch ra và phân tích tác d ng ngh thu t c a bi n pháp tu t n i b t nh t mà tác gi s d ng trong
v n b n (0,5 đi m)
Câu 3 Anh/ch hi u th nào v hai câu th : T do làm tâm h n ta l n lên/ Trong chi u kích v tr ? (1,0 đi m) Câu 4 C n c vào n i dung v n b n, anh/ch hãy gi i thích nhan đ T do theo quan ni m c a Nguy n
Khoa i m (1,0 đi m)
II PH NăLÀMăV Nă(7,0ăđi m)
Câuă1ă(2,0ăđi m)
Anh/ch hãy vi t m t đo n v n (kho ng 200 ch ) trình bày suy ngh c a mình v ý ki n đ c nêu
ra trong v n b n ph n c hi u: T do tr c h t là chính mình
Câuă2ă(5,0ăđi m)
Trang 2Anh/ch hãy phân tích cu c chi n đ u gi a ông lái đò v i con Sông à hung b o trong tùy bút
Ng i lái đò Sông à c a nhà v n Nguy n Tuân đ làm rõ ch t vàng c a thiên nhiên cùng “th vàng
m i đã qua th l a” tâm h n c a nh ng con ng i lao đ ng và chi n đ u trên mi n núi sông hùng v
và th m ng (Ng v n 12, T p m t, Nxb Giáo d c Vi t Nam, 2016, tr.185)
-H t -
G I Ý LÀM BÀI
1 - V n b n trên thu c phong cách ngôn ng ngh thu t
- V n b n đ c vi t b ng th th t do
0,25 0,25
2
- Bi n pháp tu t n i b t nh t mà tác gi s d ng trong v n b n là phép đi p
t c bi t là đi p t “Tôi”, “T do”
- Tác d ng ngh thu t:
+ Nh n m nh, làm rõ ý ni m v t do c a ng i ngh s + Th hi n ni m khát khao, ý th c v n t i đ đ t đ c s t do không ch trong sáng t o ngh thu t c a ng i ngh s nói riêng, mà còn trong tâm h n, trong cu c s ng c a con ng i nói chung
( L u ý: N u thí sinh không nêu phép đi p t , mà xác đ nh và phân tích tác
d ng ngh thu t c a bi n pháp li t kê thì cho 0.25 đi m)
0,25 0,25
3
Gi i thích hai câu th : “T do làm tâm h n ta l n lên/ Trong chi u kích v
tr ”
- Hai câu th kh ng đ nh ý ngh a c a t do đ i v i tâm h n con ng i: Khi có
đ c s t do thì con ng i s v t thoát m i gi i h n, phá b nh ng rào c n, ràng bu c và s ch t h p, nh bé đ v n t i đ i s ng tinh th n phong phú,
đ p đ , l n lao h n T đó s làm ch đ c b n thân, làm ch cu c s ng, và tâm h n đ c nâng lên trong chi u kích r ng l n, vô biên c a v tr
- Hai câu th không ch bày t nh n th c, tình c m c a tác gi , mà còn g i lên
m i ng i khao khát h ng t i cu c s ng t do
1,0
4
Gi iăthíchănhanăđ “T do”ătheo quan ni m c a tác gi Nguy n Khoa i m:
- Nhan đ đư t p trung th hi n n i dung chính c a v n b n c ng nh quan
đi m, t t ng c a tác gi - đó là v n đ “T do” Tr c h t, v i ng i ngh
s , t do là đ c chính mình, đ c sáng t o và vi t đi u mình mong c; t do
là không b ràng bu c b i v t ch t, danh l i, l i khen – chê c a d lu n…T
do c ng có th là t t c nh ng “ràng bu c trong s ch” trong nh ng m i quan
h vô t , t nhiên, đ p đ và cao th ng…
- ây không ch là quan ni m c a ng i ngh s v t do trong sáng t o ngh thu t nói riêng, mà c ng là m t quan ni m, nh n th c v v n đ t do cho
cu c s ng c a con ng i nói chung
1,0
1 Vi tăđo năv năng n (kho ng 200 ch )ătrìnhăbàyăsuyăngh ăv ý ki năđ c
nêuătrongăv năb n ph nă c hi u: “T do là chính mình.”
2,0
a m b o c u trúc đo n v n ngh lu n 200 ch
Có đ các ph n m đo n, phát tri n đo n, k t đo n M đo n nêu đ c v n đ ,
phát tri n đo n tri n khai đ c v n đ , k t đo n k t lu n đ c v n đ
0,25
Trang 3b Tri n khai v n đ ngh lu n thành các lu n đi m; v n d ng t t các thao tác
l p lu n; k t h p ch t ch gi a lí l và d n ch ng; rút ra bài h c nh n th c và hành đ ng
1.5
* Gi i thích: T do là chính mình
- T do: là tr ng thái không b giam hãm v th xác và tinh th n, không b ép
bu c ph i làm theo nh ng đi u mình không mu n mà đ c t l a ch n và hành đ ng theo đúng v i ý chí, nguy n v ng c a b n thân ó là đi u m i cá nhân và c nhân lo i luôn khao khát h ng đ n và đ u tranh đ b o v
- Ý ki n đ a ra m t cách đ nh ngh a v t do: chính là tr ng thái con ng i
đ c s ng th c v i chính mình, đ c làm đi u mình mu n, không ph i b t
bu c làm theo nh ng đi u ng i khác sai khi n hay tr thành ng i khác Ch khi đ c s ng đúng là chính mình, con ng i m i có s t do đích th c
0,25
* Bàn lu n:
- Ý ki n trên đã khái quát đúng đ n b n ch t c a s t do: ch khi đ c s ng đúng là chính mình, con ng i m i có s t do đích th c Vì sao l i nh v y?
+ T do không ph i là đi u ng i khác có th ban phát cho ta, có th gi ng
gi i giúp ta hi u mà ch có b n thân m i ng i m i c m nh n, m i nh n bi t
đ c mình có th c s đ c t do hay không?
+ c là chính mình đ ng ngh a v i vi c con ng i đư dám xóa b t t c m i rào c n, khuôn kh , ràng bu c v n d giam hưm b n thân đ gi i phóng cá nhân, cá tính, b n ngư; đ dám s ng v i nh ng đi u mình ao c, dám hành
đ ng theo nh ng đi u mình suy ngh , đ c t l a ch n cách s ng mà mình cho là đúng và đ c quy t đ nh cu c đ i, s ph n c a mình…
+ Ch là chính mình con ng i m i có s t do b t c đâu, trong b t c hoàn
c nh nào, k c khi b giam c m v th xác Còn n u không đ c là chính mình thì dù có đ c t do v thân th , chúng ta v n b giam hãm trong cái bóng c a
ng i khác, b “c m tù” v tinh th n, không bao gi có đ c s t do đích th c
- Bàn lu n m r ng:
+ T do là chính mình không đ ng ngh a v i vi c chúng ta đ c tùy ý làm theo t t c nh ng đi u mình mu n, mình ngh mà b t ch p các chu n m c đ o
đ c, quy đ nh pháp lu t và l i ích c a c ng đ ng ó hoàn toàn không ph i là
th t do cá nhân ích k Ch khi s t do c a cá nhân th ng nh t v i s t do
c a c ng đ ng, dân t c thì s t do y m i chính đáng, b n v ng
+ Không h n c s ng là chính mình thì con ng i s m c nhiên có đ c s t
do có t do, nhi u khi chúng ta ph i hành đ ng, ph i đ u tranh, d ng c m
ch ng l i nh ng đ nh ki n h p hòi, nh ng ràng bu c vô l i, nh ng quy đ nh
kh c nghi t đ b o v quy n t do c a chính mình
0.75
0,25
* Rút ra bài h c nh n th căvàăhànhăđ ngăđúngăđ n, phù h p 0,25
c Sáng t o: có cách di n đ t sáng t o, th hi n suy ngh sâu s c, m i m v
v n đ ngh lu n
0,25
2 Phân tích cu c chi năđ u gi aăôngăláiăđòăv iăconăSôngă àăhungăb o trong
tùyăbútă“Ng i lái đò Sông à” đ làm rõ ch t vàng c a thiên nhiên cùng
“ th vàng m i đã qua th l a” tâm h n c a nh ng con ng i lao đ ng
và chi n đ u trên mi n núi sông hùng v và th m ng
5,0
a m b o c u trúc bài ngh lu n: Có đ các ph n m bài, thân bài, k t bài M bài nêu đ c v n đ , thân bài tri n khai đ c v n đ , k t bài k t lu n đ c v n
đ
0,25
Trang 4
c Tri n khai v n đ ngh lu n thành các lu n đi m; th hi n s c m nh n sâu
s c và v n d ng t t các thao tác l p lu n đ tri n khai các lu n đi m (trong đó
ph i có thao tác phân tích, so sánh); bi t k t h p gi a nêu lí l và đ a d n
ch ng Thí sinh có th tri n khai bài làm theo nhi u cách nh ng ph i đ m b o
n i dung chính sau:
3,5
* Gi i thi u khái quát v tác gi , tác ph m:
- Nguy n Tuân là m t trong nh ng nhà v n xu t s c c a n n v n xuôi Vi t
Nam hi n đ i, v i phong cách ngh thu t đ c đáo, tài hoa, uyên bác
- Ng i lái đò Sông à trích t p tùy bút Sông à (1960) tiêu bi u cho phong
cách ngh thu t c a ông, đ c vi t sau chuy n đi th c t t i mi n Tây B c
- N i b t trong thiên tùy bút này là cu c chi n đ u gi a ông lái đò v i con
Sông à hung b o Qua đây, tác gi nh m ca ng i ch t vàng c a thiên nhiên
cùng “th vàng m i đã qua th l a” tâm h n c a nh ng con ng i lao
đ ng và chi n đ u trên mi n núi sông hùng v và th m ng
* Gi i thích: Ch t vàng đây ch v đ p và s quí giá c a thiên nhiên Còn
"th vàng m i đã qua th l a" ch v đ p và giá tr c a ng i lao đ ng, c
th là ông lái đò ó là v đ p tâm h n, ph m ch t quí giá c a ng i lao đ ng
bình d, vô danh đư đ c tôi luy n trong cu c s ng, chi n đ u v i thiên nhiên
d d i V đ p y chói sáng h n, quí giá h n t t c
* Phân tích cu c chi năđ u gi aăôngăláiăđòăv iăconăSôngă àăhungăb oăđ
th y rõ ch t vàng c a thiên nhiên và "th vàng m i đã qua th l a" c a
conăng iălaoăđ ng Tây B c
Tác gi đư vi t nh ng trang v n mang đ y không khí chi n tr n v cu c
chi n đ u c ng th ng, quy t li t gi a con Sông à hung b o, d d i v i ông
lái đò Qua đó, v đ p c a thiên nhiên và con ng i lao đ ng hi n lên rõ nét
- Ch t vàng c a thiên nhiên Tây B c th hi n qua v d d i, hùngăv ăc a
thácăn c và th ch tr nă àăGiang
+ Thác n c: c miêu t t xa đ n g n, đ c t âm thanh v i nhi u cung
b c, tr ng đ liên ti p và c ng đ t ng ti n không ng ng; nhà v n miêu t
nó hi n lên nh m t th y quái nham hi m, hung hưn, ngày đêm điên cu ng
g m thét đe d a tính m ng con ng i; đ c bi t b ng vi c s d ng bi n pháp so
sánh phóng đ i “nó r ng lên nh ti ng m t ngàn con trâu m ng đang l ng l n
gi a r ng v u tre n a n l a, đang phá tuông r ng l a ” T đó, tác gi đư
l t t đ c s d d i đ n t t cùng c a thiên nhiên Tây B c
+ Th ch tr n: đây tác gi s d ng nhi u bi n pháp ngh thu t, miêu t d i
nhi u góc đ , cùng ki n th c c a nhi u b môn khác nhau đ kh c h a s
hung b o, hùng v c a con sông
Miêu t khái quát: Tác gi giúp ng i đ c có cái nhìn toàn c nh, hình dung
đ c đ a th hi m tr c a à Giang
Miêu t c n c nh, c th : Nhà v n tri t đ s d ng th pháp nhân hóa, cùng
cách miêu t c n c nh chân dung, phong thái, c ch , nhi m v c a t ng hòn
đá m t cách c th , s ng đ ng V di n m o: tên nào c ng nh n nhúm, ng
ng c nh nh ng tên côn đò hung hãn; v phong thái: t t c đ u toát lên tính
cách hung b o; m i hòn đá trên sông đ m nh n nh ng nhi m v khác nhau;
th ch tr n đ c chia làm 3 trùng vi khi n Sông à hi n lên nh m t tr n đ
bát quái đ y nham hi m; ngoài ra Sông à còn huy đ ng thêm s chi vi n
0,5
0,5
1,0
Trang 5sóng n c Qua đó, ta th y à Giang quy t tâm huy đ ng m i trí l c s c l c
đ tiêu di t ng i lái đò
S hung b o c a Sông à t o nên v đ p hùng v , d d i, đ y s c m nh, và
ti m n ng th y đi n c a thiên nhiên Tây B c ó chính là ch t vàng quí giá
Ngoài ra, nó còn góp ph n t o phông n n qua nh m làm n i b t v đ p c a
ng i lao đ ng trong cu c s ng m i
- "Th vàng m i đã qua th l a" c aăconăng iălaoăđ ng Tây B c
+ Ọng lái đò là ng i trí d ng song toàn
~ Giàu kinh nghi m sông n c, am hi u sâu s c qui lu t ph c kích, binh
pháp c a th n sông th n đá H n m i n m chèo đò ông ông đư n m ch c tính
cách t ng hòn đá v i âm m u thâm đ c c a dòng sông Chính s am hi u đó
đư giúp ng i lái đò có đ c s m u trí, khôn khéo trong quá trình chinh ph c
và chi n th ng nó
~ Lòng d ng c m vô song: ông lái đò hi n lên nh m t v t ng tài ba l m
li t t xung h u đ t trên chi n tr ng à giang
trùng vi th ch tr n m t: Ọng lái đò đư b th ng, m t méo b ch nh ng
v n c nén v t th ng, hai chân v n k p l y cu ng lái, ti ng ch huy v n ng n
g n t nh táo
trùng vi th hai: ông lái đò hi n lên đ y hiên ngang, l m li t, hoàn toàn
làm ch th tr n M t lo t đ ng t ch nh ng đ ng tác m nh, chính xác, đ y
quy t đoán đư th hi n đ c ph m ch t đó
trùng vi th ba: ông đò hi n lên nh m t c m t quân phóng th ng con
thuy n ch c th ng tuy n phòng v cu i cùng c a thác n c à giang
+ Ọng lái đò là ng i r t m c tài hoa, ngh s Khái ni m tài hoa ngh s
trong sáng tác c a Nguy n Tuân có ngh a r ng B t c ai trình đ làm vi c đ t
đ n m c tinh vi, siêu phàm đ u đ c xem là ngh s
~ Ọng đò đư làm ch đ c qui lu t sông n c, đ t đ c t i trình đ t do
và ngh thu t trong ngh nghi p c a mình Ông có s am hi u t ng t n, sâu
s c con Sông à vì v y ông đư đ a con thuy n tránh đ c t t c c a t đ đi
vào c a sinh Ông thay đ i chi n thu t r t linh ho t nh m phù h p v i s hung
d c a à giang
~ Bàn tay chèo lái r t m m m i Con thuy n d i tay ông v a m nh m ,
v a duyên dáng, uy n chuy n Nó nh m t m i tên tre xuyên nhanh qua h i
n c, v a xuyên v a t đ ng lái đ c, l n đ c úng là tay lái ra hoa
*ă ánhăgiá
- N i dung:
Qua cu c th y chi n, tác gi đư kh c h a, ca ng i ch t vàng c a thiên nhiên
và th vàng m i đã qua th l a c a con ng i lao đ ng Tây B c nói riêng và
c a con ng i Vi t Nam nói chung trong cu c s ng m i
T đó, n i b t cái tôi tài hoa, uyên bác, có tình yêu và s say mê v i c nh s c
thiên nhiên, con ng i c a quê h ng đ t n c
Phong cách ngh thu t c a Nguy n Tuân bên c nh nh ng nét n đ nh có s
v n đ ng m i m : n u tr c cách m ng tháng tám, ông quan ni m cái đ p ch
thu c v quá kh , t n t i l p ng i đ c tuy n thì nay đ i t ng và ph m vi
cái đ p có s m r ng h n
- Ngh thu t: Ngh thu t d ng c nh, kh c h a nhân v t chân th c, s ng đ ng,
h p d n; đ t nhân v t vào tình hu ng đ c s c, đ y k ch tính; v n d ng v n
hi u bi t nhi u l nh v c khác nhau đ làm n i b t v đ p c a thiên nhiên và
1,0
0,5
Trang 6con ng i; ngôn ng phong phú, giàu nh c tính, giàu ch t t o hình; câu v n co
du i linh ho t, nh p nhàng; có nhi u liên t ng, so sánh táo b o; s d ng linh
ho t các th pháp nh trùng đi p, nhân hóa, so sánh…
Có cách di n đ t sáng t o, th hi n suy ngh sâu s c, m i m v v n đ ngh
lu n
m b o quy t c chính t , dùng t , đ t câu
I MăTOÀNăBÀIăTHIă:ăIă+ăIIă=ă10,00ăđi m
1 Do đ c tr ng c a môn Ng v n, bài làm c a thí sinh c n đ c đánh giá t ng quát, tránh đ m ý cho
đi m
2 Ch cho đi m t i đa theo thang đi m v i nh ng bài vi t đáp ng đ y đ nh ng yêu c u đã nêu m i câu, đ ng th i ph i ch t ch , di n đ t l u loát, có c m xúc
3 Khuy n khích nh ng bài vi t có sáng t o Bài vi t có th không gi ng đáp án, có nh ng ý ngoài đáp
án, nh ng ph i có c n c xác đáng và lí l thuy t ph c
4 Không cho đi m cao đ i v i nh ng bài ch nêu chung chung, sáo r ng ho c ph n thân bài hai câu
làm v n ch vi t m t đo n v n