cấu trúc các loại virut

Mục tiêu kiến thức: - Nêu được những đặc trưng của virut - Mô tả được hình thái và cấu tạo của virut - Biết cách phân loại virut, và nhận biết được 1 số virut gây bệnh thường gặp... - Vỏ

I Mục tiêu bài học

1 Mục tiêu kiến thức:

- Nêu được những đặc trưng của virut

- Mô tả được hình thái và cấu tạo của virut

- Biết cách phân loại virut, và nhận biết được 1 số virut gây bệnh thường gặp.

II Phương tiện dạy học

BÖnh Sars

BÖnh AIDS BÖnh cóm gµ

Virut lµ g×?

I T×m hiÓu:

Kh¸i niÖm virut

Häc bµi míi

1 T×m hiÓu:

lÞch sö ph¸t hiÖn ra

virut

ThÝ nghiÖm cña Ivan«pxki

(n¨m 1892)

DÞch läc

NhiÔm vµo l¸

Kh«ng

thÊy mÇm

bÖnh

Kh«ng thÊy khuÈn l¹c

C©y vÉn

bÞ bÖnh

Gäi mÇm bÖnh lµ

NghiÒn

Läc qua nÕn läc vi khuÈn

- đi qua màng lọc vi khuẩn

- không mọc được khi nuôi cấy trong môi trường cấy vi khuẩn

- chỉ thấy ở trong mô sống

Các phát hiện khi nghiên cứu

2 T×m hiÓu:

Kh¸i niÖm virut

a Kích thước của virut

( 1 nm = 1/1.000.000 mm)

→ Chỉ có thể quan sát được dưới KHV điện tử

Virut lớn nhất = 1/10 vi khuẩn E.Coli Virut nhỏ nhất = 1/100 vi khuẩn E.Coli

c Phương thức sống

Vật chủ mà virut ký sinh có thể là những sinh vật nào ? Cho ví dụ?

E.Coli…

II T×m hiÓu

H×nh th¸i vµ cÊu t¹o

cña virut

Một số Virut thường gặp

Virut viêm não

Virut dại Virut HIV

1 H×nh th¸i cña virut

thuèc l¸ Virut b¹i liÖt Virut HIV Phage T2

T¹i sao virut l¹i cã h×nh d¹ng nh­ vËy ? H×nh d¹ng cña virut phô thuéc vµo yÕu

tè nµo ?

H×nh d¹ng virut phô thuéc

vµo cÊu t¹o cña virut

3 Cấu tạo của Virut

? Virut được cấu tạo gồm những thành phần nào ? ? Bản chất của các thành phần đó là gì??

Lõi( bộ gen): Axit Nuclêic

Vỏ (capsit): Prôtêin

Phức hợp gồm axit nuclêic và prôtêin được gọi

Nuclêôcapsit

Nuclêôcapsit

Vỏ(capsit) Prôtêin

Lõi (bộ gen) Axit nuclêic

Axit nuclêic Capsit

Bé gen cña virut cã thÓ lµ

ADN hoÆc ARN ,

1 sîi hoÆc 2 sîi

Bé gen cña sinh vËt nh©n chuÈn lu«n lµ ADN 2 sîi

Bé gen cña virut cã ®iÓm g× sai kh¸c so víi

so víi bé gen cña sinh vËt nh©n chuÈn?

Bé gen (ARN) Bé gen (ADN)

Bé gen cña virut Bé gen cña sinh vËt nh©n chuÈn

Bé gen (ADN)

- Vỏ capsit được cấu tạo

từ những đơn vị nhỏ hơn

là capsome

- Virut càng lớn, số lượng capsome càng nhiều

 Vỏ (capsit) của virut

Vỏ capsit của virut được cấu tạo như thế nào?

Capsome

Capsit

Kích thước của virut và số lượng capsome có quan hệ với nhau như thế nào ?

b Các dạng cấu tạo

Dựa vào hình trên em có nhận xét gì về vị trí của lớp vỏ

protein

Axit nuclêic Capsit

Vỏ ngoài

Gai glycôprôtêin

Virut chỉ có cấu tạo gồm

lõi và vỏ capsit

Có lớp vỏ bọc bao bên ngoài

vỏ capsit, trên có gắn các gai glycôprôtêin

Virut trần (virut đơn

giản)

Virut có vỏ bọc (virut phức tạp)

Vá ngoµi

Gai glyc«pr«tªin

Virut đã được coi là một cơ

thể sống chưa, vì sao?

Virut chưa có cấu tạo tế

bào nên chưa được gọi là

Prôtêin

Hạt virut có cấu tạo tương

đương với loại cấu trúc

nào trong tế bào sinh vật

nhân chuẩn?

Cấu trúc xoắn: capsome xắp xếp theo chiều xoắn của axit nucleic, gồm 2 tp

là sợi ARN và Pr

Cấu trúc khối cầu:

Có vỏ ngoài , cấu tạo gồm 2 sợi ARN

đơn và pr

Vỏ capsome

axit nuleic

Đầu capsit

Trụ

đuôi Gai Gai đuôi

Cấu trúc khối 20 mặt

mỗi mặt là 1 tam giác đều, có AND xoắn kép và pr

Cấu trúc hỗn hợp

đầu có capsome hình tam giác

ghép lại và AND xoắn kép

Quan s¸t 2 lo¹i virut sau vµ

cã nhËn xÐt g× vÒ vÞ trÝ cña

Cã vá ngoµi

Kh«ng cã vá

ngoµi

Thảo luận và hoàn

Axit nucleic

Mỗi tam giác đư

ợc tạo bởi chuỗi capsome

Không có

HIv Hình cầu 2 sợi

ARN

đơn

Các capsome ghép với nhau

Có vỏ ngoài

Đầu có capsome hình tam giác ghép lại

Không có

Từ những thông tin vừa học hãy khái quát lên

cấu tạo chung của virut?

Virut cấu tạo gồm 2 tp chính:

- Lõi axit nuclêic: là AND hoặc ARN,

AND và ARN có thể là chuỗi đơn hoặc chuỗi kép

- Vỏ pr(capsit): bao bọc lõi dể bảo vệ,

được cấu tạo từ các đơn vị pr gọi là

capsome

- Một số virut có thêm vỏ ngoài

Vá ngoµi: §­îc cÊu t¹o tõ líp kÐp lipid

-MÆt vá ngoµi cã gai glic«protein lµm nhiªm vô kh¸ng nguyªn gióp virut b¸m lªn bÒ mÆt tÕ bµo

- Virut kh«ng cã vá gäi lµ virut

trÇn virut hoµn chØnh gäi lµ h¹t

virion

III T×m hiÓu:

Ph©n lo¹i virut

đọc thông tin trong sgk và hãy

cho biết người ta phân loại

loại nào?

Vd: HIV Vd: TMV Vd: phage

-Virut người và động vật: Có lõi là

AND hoăc ARN

-Virut vi sinh vật: Hầu hết có lõi

AND, 1 số là ARN, ARN có thể

mạch đơn hoặc mạch kép.

-Virut thực vật: Hầu hết có lõi

ARN.

Më réng mét sè virut g©y bÖnh th­

êng gÆp:

Virut

cóm

Virut viªm

gan B

Virut viªm

gan C

Virut viªm

gan E

Virut cóm

H5N1

Virut

quai bÞ

Virut sëi

VI Cñng cè tr¶ lêi c¸c c©u hái tr¾c

nghiÖm sau ®©y

C©u 2: 2 tp c¬ b¶n cña virut lµ:

A AND vµ ARN.

B AND vµ Pr.

C AND hoÆc ARN vµ Pr.

D ARN vµ Pr.

C©u 3: §Æc ®iÓm nµo kh«ng ph¶i cña virut? :

A Ch­a cã cÊu tróc tÕ bµo.

B Cã thÓ sèng kÝ sinh hoÆc tù do

C 2 tp chÝnh lµ a nucleic vµ Pr.

D 1 sè cã vá ngoµi

1

§¸p ¸n

§¸p ¸n