doi moi phuong phap day hocvat ly

2.1 Yêu cầu mới về thực hiện kiểm tra miệng: a/ Mục tiêu: Ngoài việc thực hiện mục tiêu chung của việc đánh giá kết quả học tập của HS,kiểm tra miệng còn có những mục tiêu riêng sau: - T

DỰ ÁN THCS – CỤC GIÁO VIÊN & CBQL

Bộ GD&ĐT

Tập huấn ĐỔI MỚI PPDH và KTĐGKQHT

Môn Vật lí THCS

7 – 2008

• Nêu được định hướng đổi mới KTĐGKQHT môn VL THCS.

• Nêu được những yêu cầu cơ bản của ma trận đề kiểm tra

• Nêu được những nội dung và phương pháp tiến hành một

khoá tập huấn theo định hướng đổi mới.

I MỤC TIấU TẬP HUẤN

• Tích cực áp dụng đổi mới phương pháp dạy học và

đổi mới kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn Vật lí THCS tại địa phương.

I MỤC TIấU TẬP HUẤN

Yêu cầu đổi mới PP tập huấn!

Làm như thế nào để đạt được

mục tiêu

?

Khả năng lưu giữ thông tin

Nói cho tôi nghe - Tôi sẽ quên Chỉ cho tôi thấy - Tôi sẽ nhớ

Cho tôi tham gia - Tôi sẽ hiểu

Trăm nghe không bằng một thấy Trăm thấy không bằng một làm

Ta làm - Ta sẽ học được

HỌC TẬP QUA “LÀM”

(Vai trò)

1 Giới thiệu mục tiêu, nội dung và phương

pháp tập huấn

2 Định hướng cơ bản của việc đổi mới PPDH

môn VL ở THCS

3 Vận dụng PPDH môn Vật lí THCS theo định

hướng đổi mới.

4 Định hướng đổi mới KTĐGKQHT môn VL

- Giíi thiÖu MT,ND TH

- M t s ộ ốPPDH môn

VL THCS thường dùng đáp ứng yêu cầu đổi mới

- Vận dụng ĐM.PPDH

- G/thiÖu MTND,PP TH

- H/dÉn HV lµm viÖc vµ th¶o luËn theo nhãm

- Tæ chøc tham quan c¸c nhãm v àth¶o luËn

- Tổ chức cho HV soạn trích đoạn

- Chia nhãm, hoàn thành n/

vụ theo nhóm

- GhÐp nhãm,trao đổi v àtr×nh bµy SP tæng hîp trªn

- M¸y tÝnh,

- pojector,

- mµn h×nh

- Tµi liÖu §MPPDH, §G , SGK

VL THCS

c a c¸c ủnhãm trªn giÊy A0

- Tổ chức cho

HV trỡnh bày, thảo luận về trớch đoạn

- Tổ chức cho

HV xem băng

- Tổ chức thảo luận về băng hỡnh

- Trỡnh bày

và thảo luận về trớch đoạn

- Xem băng hình

- Thảo luận về băng hỡnh

Trớch đoạn vận dụng ĐMPPDH của cỏc nhúm tỉnh trờn giấy trong

ĐMPPDH

- Thảo luận

và trình bày trên góc giấy A0

- Màn hình

- Máy tính,

- Pojector

- Giấy A0, kéo, b/dính

Định hướng

ĐMPPDH của các nhóm trên giấy A0

HS môn VL THCS

- Giao n/vụ cho các nhóm tỉnh tư tổ

chức làm việc theo phiếuHT

- T/luận lớp

- Giấy A0

- Bút viếttrên giấyA0

- Băng dính

- Kéo

- Đ/hướng

ĐMKTĐGKQHT của các nhóm trên giấy A0

Chiều - Xây dựng

ma trận đề kiểm tra

- Tổ chức cho cá nhân xâydựng ma trận

đề kiểm tra

- Cá nhân xâydựng ma trận

đề kiểm tra viết

- Giấy A4 - Ma trận đề

kiểm tra viết của cá nhân

Dự trù thiết bị, VPP cho 1 lớp (42HV) tập huấn

về ĐMPPDH & ĐGKQHT môn Vật lí THCS - Tháng 7 / 08

Máy tính và projector : 1 bộ

Máy chiếu qua đầu 1 bộ

Đĩa CD ghi giờ học VL+ Đầu DV

SGK VL l p 6,7,8,9 ớ - Thụng bỏo trước để mỗi tỉnh mang theo 1 bộ

Kéo : 6 chiếc; Thước kẻ: 6 chiếcDập ghim: 1 chiếc + hộp ghim

Ngµy thø nhÊt

NỘI DUNG 3 : Vận dụng PPDH môn Vật lí THCS theo

định hướng đổi mới

HĐ1 : Tìm hiểu một số PPDH đáp ứng yêu

cầu đổi mới

cá nhân đều cã SP chung

Giai đoạn 2:

- Các cá nhân đã làm các nhiệm vụ khác nhau của

nhóm Đỏ, Xanh, vàng hợp lại thành 1 nhóm mới.

- Từng cá nhân báo cáo công việc đã làm trước

nhóm, trao đổi để nắm được nhiệm vụ của nhau.

- Tổng hợp/hệ thống sản phẩm và trình bày thành 1 báo cáo chung của nhóm.

- Treo báo cáo chung của nhóm để “triển lãm”.

Phiếu học tập

N/vụ1 - HĐ1 Hãy trình bày PPDH theo nhóm N/vụ2 - HĐ1 Hãy trình bày PPDH một hiện tượng Vật lí.

N/vụ3 - HĐ1 Hãy trình bày PP thí nghiệm.

N/vụ4 - HĐ1 Hãy trình bày PPDH một đại

lượng vật lí.

N/vụ5 - HĐ1 Hãy trình bày PP thực nghiệm

N/vụ6 - HĐ1 Hãy trình bày PPDH một định luật vật lí.

- Chủ nhà tiếp khách , trả lời câu hỏi của “khách”.

- Tất cả trở về nhóm , báo cáo vấn đề đã trao đổi ở nhóm bạn, đề xuất vấn đề (nếu có)

• Thảo luận chung toàn lớp : Thống nhất vấn đề,

chốt lại nội dung vừa tìm hiểu và ĐG sản phẩm cũng như quá trình hoạt động của các nhóm.

Các nhà lí luận dạy học khác nhau,

ở những giai đoạn khác nhau, đưa

ra những định nghĩa và phân loại PPDH theo những tiêu chí khác

nhau

Phương pháp dạy học

Quan điểm dạy học

Quan điểm dạy học là những định hướng

mang tính chiến lược, cương lĩnh, là mô hình

lí thuyết của PPDH (có thể hiểu quan điểm dạy học tương đương với các trào lưu sư

phạm) Ví dụ :

- Dạy học theo mục tiêu

- Dạy học phân hóa

• Sự phân biệt giữa kĩ thuật dạy học và

PPDH nhiều khi không rõ ràng

• Chúng tôi lựa chọn những PPDH

thường dùng đáp ứng yêu cầu

ĐMPPDH để trình bày trong tài liệu

ND3 Một số PPDH thường dùng

đáp ứng yêu cầu đổi mới

- Giao n/vụ

- Làm việc theo nhóm

- Tr/bày và ĐG KQ

Ưu

điểm K/thich h/thú, t/kiêm t, rèn KN và

t/phong KH

Rèn con đường nh/thức sáng tao, cơ hội t/tác

Tích cực,g/tiếp tr/nhiệm, cộng tác, tự tin, …

Nhược

điểm C/bị, tốn t, thiết bị, phòng bô môn Tốn t, phụ thuộc tr/độ HS Tốn t, cần NL tổ chức,KN lập KH

Tìm hiểu đ2

đ/tính và đ/lượng của sự vật

Tìm hiểu quy luật

đ/tính và mối q/hệ đ/lượng của q/t VL

Quy

trình - XĐ tượngbiểu rõ

- P/hiện d/hiệu b/ch

- P/b đ/l

- Áp dụng đ/l

Mỗi người có một năng lực sử lý thông tin

khác nhau, một kiểu tư duy và học tập

2 Đổi mới về hình thức kiểm tra, đánh giá.

2.1 Yêu cầu mới về thực hiện kiểm tra miệng:

a/ Mục tiêu: Ngoài việc thực hiện mục tiêu chung của việc đánh giá kết quả học

tập của HS,kiểm tra miệng còn có những mục tiêu riêng sau:

- Thu hút sự chú ý của HS đối với bài học

- Kích thích sự tham gia tích cực của HS vào bài giảng Của giáo viên

- Giúp GV thu thập kịp thời thông tin phản Hồi về bài giảng Của mình để có

điều chỉnh kịp thời

b/ Những điều cần lưu ý khi thực hiện:

- Không nhất thiết phảI Kiểm tra vào đầu tiết học Nên kết hợp kiểm tra miệng

với việc dạy bài mới để không những kiểm tra được việc nắm các bài học

cũ mà còn chuẩn bị cho việc dạy bài học mới để có những điều chỉnh

thích hợp và kịp thời cho nội dung và phương pháp dạy học

- Không nên chỉ dừng lại ở việc nhắc lại kiến thức đã học mà cần yêu cầu HS

vận dụng những kiến hức này vào những tình huống mới Việc ghi nhớ

được kiến thức đã học chỉ nên cho không quá 5 điểm, 5 điểm còn lại

dành cho việc đánh giá mức độ hiểu và vận dụng kiến thức

2.1- Yêu cầu mới về thực hiện kiểm tra miệng:

b/ Những điều cần lưu ý khi thực hiện:

- Chỉ cho điểm kiểm tra miệng khi thấy các câu hỏi và câu trả lời đã đủ để đánh

giá kết quả học tập của HS Nếu thấy chưa đủ thì chỉ cần đưa ra một lời

nhận xét hoặc một lời khen Tránh cho điểm một cách khiêm cưỡng

- Vì kiểm tra miệng là một hoạt động quan trọng của tiết học nên hoạt động này

cần được ghi và chuẩn bị trước trong giáo án

2.2- Yêu cầu mới trong việc kiểm tra thí nghiệm thực hành:

a/ Mục tiêu:

- Đánh giá năng lực thực hiện các thí nghiệm vật lý của học sinh

- Thu thập thêm thông tin về trình độ kiến thức,kỹ năng của HS cũng như tháI

độ trung thực,hợp tác,thận trọng Trong khi làm thí nghiệm và khai thác kết quả thí nghiệm

- Gây hứng thú cho HS trong việc học vật lý

b/ Những điều cần chú ý khi thực hiện:

- Cần tận dụng bài thực hành để đánh giá năng lực làm thí nghiệm của HS GV

phảI theo dõi các hoạt động của từng nhóm,từng cá nhân trong suốt buổi

2.2- Yêu cầu mới trong việc kiểm tra thí nghiệm thực hành:

b/ Những điều chú ý khi thực hiện:

+ Đánh giá ý thức ,thái độ tham gia hoạt động của từng cá nhân trong nhóm

thực hành Điểm về nội dung này có thể cho từ 0 đến 3 điểm cụ thể như sau:- Không tham gia : 0 điểm

- Tham gia thụ động,chỉ dừng lại việc quan sát và lập lại một cách

máy móc các thao tác thực hành: 1 điểm

- Tham gia một cách chủ động nhưng hiệu quả chưa cao,đã lặp lại đư

ợc các thao tác thực hành: 2 điểm

- Tham gia một cách chủ động,tích cực và có hiệu quả,chủ động thực

hiện được các thao tác thực hành: 3 điểm

+ Đánh giá chất lượng của bản báo cáo cá nhân : Điểm về nội dung này có thể

cho từ 0 đến 7 điểm Cần lưu ý đánh giá cao những nội dung có tính sáng tạo,trù điểm đối với biểu hiện không trung thực

- Ngoài các bài thí nghiệm thực hành quy định trong chương trình,GV có thể

giao cho một số HS( theo nhóm) thực hiện một số hoạt động thực hành khác có liên quan đến nội dung bài học để các em làm ở nhà với những

dụng cụ dễ kiếm và cũng cần cho điểm như các bài thục hành khác

2.2- Yêu cầu mới trong việc kiểm tra thí nghiệm thực hành:b/ Những điều chú ý khi thực hiện:

- Quan sát thường xuyên và định kỳ kỹ năng thực hành của HS:

+ Khi quan sát HS thực hanhg GV có thể xử lý ngay thông tin( Uốn nắn,bổ

sung,điều chỉnh thao tác,qui trình thực hành của HS ) hoặc ghi vào phiếu quan sát sau đó tổng hợp các thông tin, kết hợp với sản phẩm thực hành

hoặc báo cáo thực hành của HS để đánh giá kỹ năng thực hành của HS

+ Thông qua quan sát thực hành,GV có thể theo dõi quá trình rèn luyện và hình

thành kỹ năng học tập Mọi thông tin cần được ghi vào phiếu quan sát để làm tư liệu đánh giá việc hình thành năng lực tự học cuat HS

+ Cần xây dựng phiếu quan sát sao cho dễ sử dụng,có thể quản lý,ghi chép một

cách thuận lợi,chính xác để có thể xử lý thông tin thu thập được theo

những mục tiêu đã đặt ra Phiếu gồm các mục: Mục đích quan sát,nội dung quan sát,thang điểm hoặc các tiêu chí cần thu thập thông tin GV có thể ghi chép kết quả quan sát và miêu tả bằng cách đánh dấu,gạch chéo hay viết tuỳ theo qui ước của mình

2.3- Yêu cầu mới trong việc thực hiện kiểm tra viết:

- Bài kiểm tra viết 15 phút có thể thực hiện ở đầu hay cuối tiết học Thường

kiểm tra nội dung của một hoặc hai bài vừa học với những câu hỏi mức độ biết( ghi nhớ,táI hiện)hiểu(giảI thích,chứng minh ) và bài tập vận dụng

liên hệ với thực tế đời sống sản xuất đơn giản.Đề kiểm tra 15 phút có thể là những câu hỏi tự luận,trắc nghiệm khách quan hoặc tự luận kết hợp với

trắc nghiệm khách quan,tuỳ nọi dung và kinh nghiệm của GV

- Bài kiểm tra viết 45 phút có thể là bài kiểm tra định hình( giữa học kỳ)

hoặc bài kiểm tra tổng kết( cuối kỳ,cuối năm) Có thể thực hiện kiểm tra viết thông qua các công cụ sau:

Kĩ thuật dạy học “Khăn trải

bàn”

1

2 4

3

Kĩ thuật khăn trải bàn:

- Chia giấy A0 thành phần chính giữa và

phần xung quanh Chia phần xung

quanh thành các phần theo số thành viên của nhóm.

- Cá nhân trả lời câu hỏi và viết trên

phần xung quanh.

- Thảo luận nhóm , thống nhất ý kiến và

viết vào phần chính giữa.

- Treo SP, trình bày

Phiếu học tập 1 H – Đ 4 (Định hướng 1).

- Hãy cho biết GV ở địa phương bạn đã phát huy tính tích cực

chủ động học tập môn Vật lí của HS như thế nào?

- Nêu khó khăn - Nguyên nhân - Cách khắc phục.

(Sau khi thực hiện xong phiếu HT n y, nếu còn thời gian thì có thể à

chuyển sang thực hiện phiếu HT khác)

Phiếu học tập 2 H – Đ 4 (Định hướng 2)

- Hãy cho biết GV ở địa phương bạn đã rèn luyện kĩ năng tự học

cho HS như thế nào?

(Sau khi thực hiện xong phiếu HT n y, nếu còn thời gian thì có thể à

chuyển sang thực hiện phiếu HT khác)

Phiếu học tập 3 H – Đ 4 (Định hướng 3)

- Hãy cho biết GV ở địa phương bạn đã phát huy nỗ lực học tập

của cá nhân và tổ chức cho HS học tập tương tác như thế nào?

- Nêu khó khăn - Nguyên nhân - Cách khắc phục.

(Sau khi thực hiện xong phiếu HT n y, nếu còn thời gian thì có thể à

chuyển sang thực hiện phiếu HT khác)

Phiếu học tập 4 H – Đ 4 (Định hướng 4)

- Hãy cho biết GV ở địa phương bạn đã ĐMPPDH đi đôi với ĐM

việc KTĐGKQHT của HS như thế nào?

- Nêu khó khăn - Nguyên nhân - Cách khắc phục

(Sau khi thực hiện xong phiếu HT n y, nếu còn thời gian thì có thể à

chuyển sang thực hiện phiếu HT khác)

1 Tích cực hoá hoạt động HT nhằm phát huy tính

chủ động HT của HS.

2 Coi trọng việc rèn luyện kĩ năng tự học cho HS

3 Phối hợp chặt chẽ những nỗ lực cá nhân trong tự

học với việc học tập hợp tác trong nhóm

4 Đổi mới PPDH đi đôi với đổi mới việc kiểm tra,

đánh giá kết quả HT của HS.

5 Khuyến khích sử dụng các hình thức tổ chức hoạt

động HT ngoài lớp học kết hợp với việc vận dụng các PPDH hiện đại.

ND1 Hệ thống lại về “Định hướng và biện pháp cơ bản trong đổi mới PPDH

môn VL ở THCS”

thảo luận nhiều hơn, làm nhiều hơn"

II/Mục tiêu dạy học môn vật lý cấp THCS

1/ Về kiến thức: HS có đượcmột hệ thống kiến thức vật lý phổ thông,cơ bản ở trình độ THCS trong các lĩnh vực Cơ học,Nhiệt học,Âm học,Điện học,Điện

c/ Các quy luật định tính và một số định luật vật lý quan trọng

d/ Những hiểu biết ban đầu về một số phương pháp nhận thức đặc thù của vật lý học ( Phương pháp thực nghiệm,phương pháp mô hình)

e/ Những ứng dụng quan trọng nhất của vật lý học trong đời sống và sản xuất

2/ Về kỹ năng:

a/ Quan sát các hiện tượng và quá trình vật lý trong tự nhiên,đời sống hàng

ngày hoặc các thí nghiệm để thu thập thông tin và các dữ liệu cần thiết cho việc học tập vật lý

II/Mục tiêu dạy học môn vật lý cấp THCS

2/ Về kỹ năng:

b/ Sử dụng các dụng cụ đo lường phổ biến của vật lý cũng như kỹ năng lắp ráp

và tiến hành thí nghiệm các thí nghiệm vật lý đơn giản

c/Phân tích ,tổng hợp và xử lý các thông tin hay các dữ liệu thu được để rút ra kết luận,đề ra dự đoán đơn giản về các mối quan hệ hay về bản chất của các hiện tượng hoặc sự vật vật lý,cũng như đề xuất phương án thí nghiệm để

kiểm tra dự đoán đã đề ra

d/ Vân dụng kiến thức để mô tả và giảI thích các hiện tượng và quá trình vật lý

đơn giản,để giảI các bài tập vật lý chỉ đòi hỏi những suy luận lôgic và những phép tính cơ bản và giảI quyết các vấn đề đơn giản trong đời sống và sản

xuất ở mức độ THCS

e/ Sử dụng các thuật ngữ vật lý,các biểu bảng,đồ thị để trình bày rõ ràng,chính xác những hiểu biết,cũng như những kết quả thu được qua thu thập và xử lý thông tin

II/Mục tiêu dạy học môn vật lý cấp THCS

3/ Về tháI độ:

a/ Quan sát các hiện tượng và quá trình vật lý trong tự nhiên,đời sống hàng

ngày hoặc các thí nghiệm để thu thập thông tin và các dữ liệu cần thiết cho việc học tập vật lý

b/ Từng bước hình thành hứng thú tìm hiểu về vật lý,yêu thích tìm tòi khoa học.c/ Có tinh thần hợp tác trong học tập,đồng thời có ý thức bảo vệ những suy nghĩ

và việc làm đúng đắn

d/ Có ý thức sẵn sàng áp dụng những hiểu biết của mình vào các hoạt động

trong gia đình,trong cộng đồng và nhà trường nhằm cảI thiện điều kiện

sống,học tập cũng như bảo vệ và giữ gìn môI trường sống tự nhiên

• Lựa chọn các dạng trắc nghiệm tương ứng với yêu cầu kiểm tra: Căn cứ

vào yêu cầu đánh giá KQKH của HS cũng như tình hình dạy học ở địa phư

ơng mà quyết định số câu khách quan và thời gian làm 1 câu khách quan trong một bài kiểm tra cho phù hợp ,từ đó suy ra thời gian và số điểm dành cho phần TNKQ và TNTL Ví dụ:

- ở trình độ thấp nhất:Số câu TNKQ trong 1 đề KTra 1 tiết là 10 câu,thời gian

là 7đ/20 câu = 0,35 đ.Như vây thực chất số câu hỏi TNKQ và t làm 1 câu

là một trong những căn cứ đánh giá độ khó của đề.Trong giai đoạn hiện nay phấn đấu tỷ lệ câu hỏi TNTL và TNKQ là 3:7,nơI nào khó khăn về in

(Nhóm tỉnh tự phân công, thực hiện và trình bày SP)

Về căn cứ ra đề kiểm tra để ĐGKQHT của HS 41

• Về nội dung kiểm tra, đánh giá 47

• Về hình thức kiểm tra, đánh giá 48

• Về các dạng trắc nghiệm thường dùng 49

• Về các cấp độ nhận thức cần đánh giá 50

• Về tiêu chí biên soạn đề kiểm tra 1 tiết 51

• Về qui trình biên soạn đề kiểm tra 1 tiết 55

ND4 Định hướng ĐM KTĐGKQHT mụn VL

THCS.

1 Đổi mới về nội dung kiểm tra, đánh giá:

• Nội dung ĐG không chỉ dừng lại ở y/c tái hiện KT đã

học, mà ĐG được toàn diện các mục tiêu về KT và KN

mà HS cần đạt.

• Đặt trọng tâm vào việc ĐG khả năng vận dụng KT, KN

và trí thông minh sáng tạo của HS trong tình huống của cuộc sống thực.

• Phải phản ánh được đầy đủ các cấp độ nhận thức KT

(biết, hiểu và vận dụng) và KN (kém, trung bình, khá, giỏi) nhất là bài kiểm tra thực hành.