Tài liệu Mô hình đổi mới phương pháp dạy học địa lý

Quan niệm về đổi mới PPDH Địa lí.- Đổi mới PPDH trước hết được thể hiện ở sự đổi mới phong cách dạycủa thầy và phong cách học của trò: Người thầy thiết kế các tình huống đểhọc sinh tự kh

MÔ HÌNH ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC

MÔN ĐỊA LÝ TRUNG HỌC CƠ SỞ

A LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Đổi mới PPDH là điều rất cần thiết, nhất là trong bối cảnh hội nhậpquốc tế Khi mà công nghệ thông tin không còn là điều xa lạ với cả thầy lẫntrò Những năm qua dưới sự chỉ đạo của Bộ GD - ĐT, các chuyên đề bồidưỡng GD thường xuyên được tổ chức đều đặn tại các cơ sở GD Trọng tâmnhững chuyên đề trên tập trung vào bồi dưỡng phương pháp dạy học pháthuy tính cực của học sinh Vai trò người thầy được khẳng định là nhà thiết kếcông trình “kiến thức” mà học sinh là những người thi công xây dựng hoànthiện công trình ấy Học sinh lĩnh hội kiến thức chủ động tích cực là hạtnhân của việc đổi mới phương pháp Nhưng khi đi vào thực tế giảng dạykhông ít thầy cô, không tránh khỏi lúng túng về cách tổ chức hoạt động củagiờ học, những phương pháp được áp dụng để phát huy tính tích cực chủđộng của học sinh trong giờ dạy đôi khi còn gượng ép, hình thức

Là một giáo viên dạy Địa lí ở THCS qua quá trình giảng dạy tôi luôntrăn trở về việc đổi mới PPDH như thế nào ở những lớp mình giảng dạy vớinhững đối tượng học sinh khác nhau, ở bài dạy, tiết dạy khác nhau Theo tôimuốn đổi mới PPDH trước hết phải hiểu được bản chất của PPDH mới,những yêu cầu của đổi mới PPDH, có như thế mới thiết kế bài học chi tiếtcho từng bài dạy, tiết dạy

Trong nội dung đề tài này tôi xin trình bày mô hình đổi mới phươngpháp dạy học môn địa lý ở trường THCS với 3 vấn đề :

- Cơ sở của đổi mới PPDH Địa lí THCS.

- Thiết kế bài dạy theo tinh thần đổi mới PPDH.

- Một số bài dạy cụ thể tôi đã thực hiện ở chương trình lớp 7 theo định hướng đổi mới PPDH.

B NỘI DUNG

I Đổi mới PPDH THCS.

1 Quan niệm về đổi mới PPDH Địa lí.

- Đổi mới PPDH trước hết được thể hiện ở sự đổi mới phong cách dạycủa thầy và phong cách học của trò: Người thầy thiết kế các tình huống đểhọc sinh tự khai thác, tự chiếm lĩnh và kiến tạo kiến thức, người thầy tạo racác cơ hội để học sinh có thể suy nghĩ nhiều hơn, hoạt động nhiều hơn và cótrách nhiệm hơn đối với học tập của mình

- Đổi mới PPDH Địa lí chỉ thành công khi PPDH Địa lí tác động mạnhđến người học sinh và phát huy tích cực tự giác, chủ động tư duy sáng tạocủa người học, bồi dưỡng cho người học năng lực tự học, lòng say mê họctập và ý chí vươn lên

- Đổi mới PPDH hiện nay có nhiều thuận lợi khi mà nội dung kiến thứcSGK được biên soạn theo tinh thần đổi mới PPDH, khi mà hầu hết các trường

đã được trang bị tương đối đầy đủ về phương tịên, thiết bị DH Đặc biệt trongbối cảnh CNTT đang đóng vai trò quan trọng trong đời sống xã hội Ngườithầy và học sinh đang ở trong một thời kì mới của những nhận thức mới vềdạy và học trong nhà trường phổ thông

- Việc đổi mới PPDH Địa lí chỉ thành công khi chúng ta tổ chức dạyhọc Địa lý theo kiểu mới trên cơ sở tăng cường áp dụng các phương phápphương tiện hình thức tổ chức dạy học hiện đại kết hợp với việc cải biến cácPPDH truyền thống theo những hướng đổi mới

2 Những yêu cầu cơ bản đối với đổi mới:

2.1: Tạo cho học sinh có một vị thế mới và những điều kiện thuận lợi

để học sinh tích cực hoạt động nhận thức

- Người học phải trở thành chủ thể hành động tích cực tự giác chủ động

và sáng tạo trong hoạt động để kiến tạo kiến thức (tức là người học phải biếtcách học, cách tự học)

- Tạo ra và duy trì ở học sinh những động lực học tập đúng đắn đểtham gia tích cực vào quá trình dạy học, đó chính là động cơ hứng thú, niềmlạc quan của học sinh trong quá trình học tập

- Phát triển nuôi dưỡng học sinh ý thức trách nhiệm, khả năng tự đánhgiá kết quả học tập của mình, học sinh có thể điều chỉnh được các hoạt độngcủa mình theo các mục tiêu đã định mà không phụ thuộc vào người khác.

2.2 Xác lập khẳng định vai trò của người thầy trong quá trình dạy học:

- Người thầy phải là người tổ chức chỉ đạo điều khiển các hoạt độnghọc tập tự giác, chủ động sáng tạo của học sinh Để làm điều đó người thầyphải đảm nhiệm tốt các chức năng sau:

+ Thiết kế là lập kế hoạch cho các quá trình dạy học cả về mục đích nộidung, phương pháp, phương tiện và hình thức dạy học (người GV cần phảixuất phát từ mục đích, nội dung của bài học)

+ Uỷ thác tức là thông qua đặt vấn đề nhận thức tạo động cơ hứng thú,người thầy biến ý đồ dạy của mình thành nhiệm vụ học tập tự nguyện, tự giáccủa học trò và chuyển giao cho trò những tình huống để trò hoạt động vàthích nghi

+ Điều khiển quá trình học tập của học sinh trên cơ sở thực hiện một hệthống mệnh lệnh chỉ dẫn, trợ giúp đánh giá (Bao gồm cả sự động viên)

+ Thể chế hoá (đánh giá) tức là xác nhận, định vị kiến thức mới trong

hệ thống kiến thức đã có đồng nhất hoá kiên thức riêng lẻ của học sinh thànhtri thức KH - XH hướng dẫn vận dụng và ghi nhớ

+ Người thầy giáo ngoài việc nắm vững kiến thức chuyên môn, PPDHcòn phải nắm được chất lượng học sinh ở những lớp mình dạy, biết được tâm

tư tình cảm, những ham muốn của học sinh qua từng bài dạy, tiết dạy để điềuchỉnh phù hợp khi sử dụng phương pháp mới

II Thiết kế bài dạy học Địa lí THCS theo định hướng đổi mới.

- Thể hiện được nội dung bài dạy một cách tường tận chi tiết.

- Phản ảnh được mục đích đạt được trong từng mục của bài vàtoàn bộ hệ thống bài dạy

- Thể hiện đổi mới PPDH: Hạn chế giảng giải, thuyết trình minhhoạ giành nhiều thời gian cho học sinh làm việc

Thiết kế bài dạy theo trình từ sau:

3.1 Xác định mục tiêu bài học: Mục tiêu của bài học phải đạt được 2 nội dung:

+ Về kiến thức: Đó là những kiến thức cơ bản của bài cần cung cấp chohọc sinh, những yêu cầu cụ thể về kiến thức cần đạt được trong một bài học

và ở trong từng nội dung của mục bài

+ Về kỹ năng: Những kỹ năng cần cung cấp trong bài học cho họcsinh: Kỹ năng hiểu biết, kỹ năng phân tích biểu đồ, lược đồ, tranh ảnh, hình

vẽ có nội dung bài dạy Thông qua hệ thống kênh hình, kênh chữ trongSGK, đồ dùng học tập, tài liệu

3.2 Thiết bị dạy học:

Là những phương tiện cần thiết cho bài dạy giúp cho học sinh trựcquan hơn trong tư duy nhận biết kiến thức Thiết bị dạy học bao gồm: Biểu

đồ, bản đồ, lược đồ, tranh ảnh, băng đĩa

Phương tiện (thiết bị dạy học) được sử dụng trong một tiết học khôngquá nhiều mà được chọn lọc kỹ càng, phương tiện dạy học phải mang tínhkhoa học, thẩm mỹ và tính sư phạm đáp ứng được yêu cầu cho từng bài học

cụ thể

3.3 Phương pháp dạy học:

+ Lựa chọn PPDH cho từng bài học phải phù hợp với nội dung kiếnthức, đáp ứng yêu cầu đổi mới PPDH trong đó bao gồm hoạt động của giáoviên và học sinh trên lớp.

+ Lựa chọn PPDH phải căn cứ vào từng đối tượng của từng lớp họctạo được các điều kiện cần thiết đáp ứng được nhu cầu của cả 2 đối tượng họcsinh Khá và Trung bình, đồng thời động viên và phát huy được học sinh giỏi

+ Do đó trong một tiết dạy học Địa lí người giáo viên ngoài việc nắmvững chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm công việc chuẩn bị cho một tiết dạyphải công phu, kỹ lưỡng, khi lên lớp giáo viên phải chủ động tích cực hơn

3.4 Thiết kế các hoạt động học tập của học sinh.

- Thiết kế các hoạt động học tập của học sinh là công việc có vai tròquan trọng giúp cho giáo viên chủ động trong quá trình dạy học, công việcthiết kế càng kỹ lưỡng, càng khoa học bao nhiêu thì kết quả của việc tổ chứccác hoạt động học tập của học sinh ở trên lớp càng đạt hiệu quả cao, đồngthời giúp giáo viên tự tin, sáng tạo trong quá trình dạy học

- Thông thường trong một bài dạy thường tập trung ở 2 hoạt động chủyếu:

+ Hoạt động tập thể, cá nhân

+ Hoạt động theo nhóm

- Hiện nay có một số quan niệm đổi mới PPDH là tăng cường các hoạtđộng nhóm, hạn chế hoạt động tập thể, cá nhân Hiểu như thế là không hoàntoàn đúng mà cần phải có sự kết hợp hài hoà giữa các hoạt động trên tuỳthuộc vào từng bài học cụ thể, những kiến thức, kỹ năng cần cung cấp chohọc sinh để chọn hình thức nào cho phù hợp Theo tôi:

+ Đối với những bài chủ yếu là cung cấp khái niệm thì sử dụng phươngpháp hoạt động tập thể, cá nhân, hạn chế hoạt động theo nhóm

+ Đối với những bài nội dung phức tạp dễ gây nhiều ý kiến khác nhauhoặc cần phải có sự hợp tác trong việc giải quyết vấn đề thì nên tổ chức chohọc sinh hoạt động theo nhóm

- Dù lựa chọn hình thức dạy học nào giáo viên cũng tự đặt cho mìnhmột số câu hỏi:

+ Hình thức dạy học đó có phù hợp với mục tiêu, phương tiện dạy họckhông, có gây được hứng thú cho học sinh trong quá trình học tập không?

+ Hình thức dạy học đó có phù hợp với việc hình thành kỹ năng, chohọc sinh hay không, có tạo điều kiện cho học sinh tích cực học tập không?

3.5 Tổ chức các hoạt động lên lớp:

- Tổ chức các hoạt động học tập của học sinh một cách có hiệu quảngười giáo viên cần phải:

+ Đề ra mục tiêu cụ thể cho từng hoạt động

+ Tổ chức các hoạt động như thế nào

+ Những nội dung nào để học sinh làm việc tập thể, cá nhân,nhóm

+ Với mỗi hoạt động giáo viên cần đưa ra yêu cầu cụ thể đểhướng dẫn hoạt động của học sinh

- Nội dung hoạt động:

+ Đối với hoạt động cá nhân, hoạt động tập thể:

Giáo viên cần sử dụng phương pháp nêu và giải quyết vấn đề sẽ cóhiệu quả hơn Đây là phương pháp trong đó giáo viên đưa ra những câu hỏiđặt học sinh trước một (hay hệ thống) vấn đề nhận thức đưa học sinh vào mộttình huống có vấn đề sau đó giáo viên phối hợp cùng học sinh (hoặc hướngdẫn điều khiển học sinh) giải quyết vấn đề đi đến kết luận cần thiết trong nộidung học tập

Câu hỏi đặt vào tình huống phải tự tìm tòi đó là câu hỏi học sinh chưabiết câu trả lời nhưng có thể bắt tay vào tìm kiếm lời giải đáp thông qua hệthống kiến thức trong SGK qua hệ thống kênh hình, đồ dùng dạy học Tuynhiên đó không phải là câu hỏi đàm thoại đơn thuần mà câu hỏi phải tạo ramâu thuẫn giữa kiến thức cũ và mới, giữa vốn kiến thức khoa học đã có vàvốn kiến thức cần biết

Nội dung câu hỏi phải vừa sức học sinh, các em có thể giải quyết đượctrọn vẹn hay phần lớn nội dung mà câu hỏi yêu cầu Câu hỏi cũng phải thật

sự gây hứng thú nhận thức của học sinh

+ Đối với hoạt động nhóm:

Đây là hình thức dạy học mới đòi hỏi giáo viên đưa ra câu hỏi phù hợp,vừa sức hướng dẫn học sinh hoạt động để đi đến nhận thức

Học sinh mạn đàm trao đổi xoay quanh một vấn đề được đặt ra dướidạng câu hỏi, bài tập hay nhiệm vụ nhận thức trong trường hợp này học sinhgiữ vai trò tích cực chủ động tham gia thảo luận, giáo viên nêu vấn đề vàtổng kết

Hoạt động này có hai hình thức:

+ Giáo viên nêu một số câu hỏi theo hình thức vấn đề phân công cácnhóm thảo luận viết báo cáo

+ Giáo viên chia học sinh thành các nhóm và thảo luận theo nội dungcủa phiếu học tập đã chuẩn bị trước

3.6 Các bước tiến hành thảo luận:

B1 Chia nhóm: là phân chia học sinh theo các nhóm khác nhau,

chú ý theo từng nhóm nên cơ cấu học sinh có nhiều loại giỏi, khá, TB Chọn nhóm trưởng, thư ký cho từng nhóm, học sinh được chọn làm nhómtrưởng phải có ý thức cao trong học tập và phải biết điều khiển nhóm học tập,

ở các tiết khác giáo viên cần thay đổi các thành viên trong nhóm tránh sựđơn điệu rập khuôn nhàm chán Mỗi nhóm thảo luận phải được sắp xếp vị trínhất định trong nhóm

B2 Giao nhiệm vụ cho từng nhóm: Mỗi nhóm có một nhiệm vụ

riêng hoặc hai nhóm cùng chung một nhiệm vụ

B3 Tiến hành thảo luận nhóm:

+ Học sinh lần lượt thảo luận, mỗi em tự đề ra ý kiến của mình,thư ký ghi chép các ý kiến cẩn thận, nhóm trưởng tổng hợp những ý kiếnthống nhất, những ý kiến còn trái ngược nhau thì tranh luận thống nhất ý

kiến, nếu chưa thống nhất thì ghi lại những ý kiến còn khác nhau.

+ Giáo viên theo dõi thảo luận của từng nhóm, uốn nắn, điềuchỉnh hướng thảo luận Những nhóm thảo luận chưa thống nhất giáo viênkhông giải đáp ngay mà có thể gợi ý cho các em để có thống nhất chung, pháthiện những ý kiến học sinh đã thống nhất và nội dung chưa thống nhất

B4 Tổng kết thảo luận:

+ Đại diện từng nhóm trình bày kết quả thảo luận của mình:Những kiến thức, nhận thức đã thống nhất, những kiến thức, nhận thức cònkhác nhau

+ Các nhóm khác cùng chung một nhiệm vụ được nêu nhận xéttrước những nhận thức về kiến thức của nhóm mình về những nội dung mànhóm bạn đã trình bày Kiến thức nào thống nhất và không thống nhất Giáoviên tiếp tục cho các nhóm khác nêu lên ý kiến của mình về những nội dungtrên

+ Giáo viên tổng kết đi sâu vào nội dung nhận thức đúng kèmtheo uốn nắn những sai sót, giải đáp thắc mắc đưa ra kết luận chuẩn kiến thứccho từng nôi dung thảo luận

Chú ý: Khi chuẩn bị nội dung thảo luận nhóm giáo viên cần:

+ Chuẩn bị tình huống có thể xẩy ra khi thảo luận nhóm

+ Tổ chức học sinh thảo luận nhóm sôi nổi, tiết kiệm thời gian,đúng trọng tâm

+ Phân phối đúng, đủ thời gian cho từng hoạt động phù hợp vớinội dung và yêu cầu về thời gian của một tiết học

III Một số bài dạy Địa lí lớp 7 theo tinh thần đổi mới PPDH:

Từ nhần thức về đổi mới PPDH trong qua trình dạy Địa lí lớp 7 tôi đã

áp dụng PPDH mới vào hầu hết các bài học và nhận thấy học sinh học hứngthú hơn, lớp học sôi động hơn và hiệu quả tốt hơn Trong nội dung bài viếtnày tôi xin trình bày một số bài dạy có tính chất điển hình về ba dạng bài: Tựnhiên các châu; ôn tập chương và bài thực hành

1 DẠNG BÀI: TỰ NHIÊN CÁC CHÂU

Ví dụ 1:

Bài dạy: Thiên nhiên Bắc Mỹ

(Tiết 41 - Bài 36 - Địa lý 7)

* Mục tiêu của bài này nhằm giúp học sinh nắm vững:

- Đặc điểm địa hình, khí hậu của Bắc Mỹ (sự phân hoá của khí hậu và địahình)

- Rèn luyện kỹ năng:

+ Phân tích lát cắt địa hình

+ Đọc, phân tích bản đồ, lược đồ tự nhiên, các kiểu khí hậu

+ Phân tích mối quan hệ tự nhiên với thự nhiên (vị trí địa ký  khí hậu, địahình  khí hậu)

Bắc Mỹ cắt ngang Hoa Kỳ vĩ tuyến

40.B Hãy: Điền các kiến thức đúng

vào phiếu học tập

PHIẾU HỌC TẬP THỨ NHẤT

+ Khác với Châu Phi địa hình Bắc Mỹ

phân hoá theo chiều …

Chia …… khu vực * Phía Tây: - Xác định giới hạn của địa hình - Dạng địa hình chủ yếu là:………

- Hướng núi: ………

- Độ cao trung bình: ………

- Các dãy núi: ………

- Các cao nguyên:………

- Nguồn khoáng sản:………

PHIẾU HỌC TẬP THỨ 2 PHIẾU HỌC TẬP THỨ 3 - Cấu trúc địa hình đơn giản - Phân hoá theo chiều Tây - Đông (kinh tuyến) - Chia lµm 3 khu vùc râ rÖt NHÓM 1 - Cấu trúc địa hình Bắc Mỹ: … … - Sự phân hoá của địa hình Bắc Mỹ theo chiều: …

…

- NHÓM 2 * Ở giữa - Dạng địa hình: ……

- Độ cao trung bình: ………

Phía Bắc, Tây Bắc ……

- Độ cao:

Phía Nam, Đông Nam

- Hệ thống hồ: ………

- Hệ thống sông: ………

- Học sinh thảo luận theo nhóm, ghi kiến thức vào phiếu học tập (bảngphụ bằng bút viết bảng - chữ to để cả lớp đọc được).

- Thu 3 phiếu học tập dùng nam châm gắn vào 3 cột cho 3 miền địahình đã kể sẵn ở bảng lớn, sau đó cho học sinh thực hiện hoạt động tiếp theo

 HĐ2: Cá nhân (cả lớp) Thời gian 8 phút:

CH: Xác định trên bản đồ tự nhiên Bắc Mỹ:

+ Các dãy núi chính

+ Các cao nguyên, mỏ khoáng sản

+ Hệ thống: sông, hồ

- Cả lớp theo dõi lên các phiếu học tập ở bảng cùng với giáo viên chữa

và hoàn thành kiến thức (ở bảng sau đây):

- Gồm nhiều dãy núi chạy

song song xen kẽ các cao

nguyên và sơn nguyên

- Có nhiều khoáng sản

quý

- Miền đồng bằngrộng lớn, hình dạnglòng máng lớn

- Độ cao trung bình1000m cao ở PhíaBắc, Tây Bắc, thấpdần về phía Nam vàĐông Nam

- Nhiều hồ rộng lớn(hồ Lớn), nhiều sông

- Miền núi già và sơnnguyên,

- Núi già cổ A - pa - lát

Hướng Đông Bắc Tây Nam

dài (Mit-xi-xi-pi).

 HĐ3: Cá nhân/cả lớp: (TG 15p)

CH: Xác định vị trí của Bắc Mỹ trên

bản đồ

- Dựa vào hình 36.3 (SGK) cho biết

sự phân hoá khí hậu theo chiều Bắc

-Nam, Tây - Đông?

- Vì sao có sự phân hoá đó?

2 Sự phân hoá khí hậu:

- Bắc Mỹ trải dài từ 150B đến 710B

- Khí hậu phân hoá theo chiều:

Bắc - Nam Tây - ĐôngKhí hậu: Hàn đới (Vĩ tuyến 400B)

ôn đới  cận nhiệt Khí hậu ôn đới đới  nhiệt đới  núi cao  hoang mạc 

ôn đới

Có sự phân hoá khíhậu Bắc - Nam làvì: Do Bắc Mỹ trảidài từ 150B  710B

Có sự phân hoáTây Đông vì dophía Tây có hệthống núi Coóc-đi-e hướng BắcNam ngăn ảnhhưởng của gióTây ôn đới thổi

từ Thái BìnhDương vào nộiđịa

CH: Kiểu khí hậu nào chiếm diện

tích lớn?

+ Cho ví dụ sự phức tạp của thời tiết?

+ Nguyên nhân nào làm cho thời tiết

 Củng cố (7 phút).

(Rèn kỹ năng phân tích mối liên hệ

và kỹ năng bản đồ  khắc sâu kiến

CH: Lấy ví dụ chứng minh các mối liên hệ trên (cặp nhóm)

+ Học sinh vẽ được sơ đồ như sau:

kết hợp với kênh chữ học sinh trao đổi và rút ra các đặc điểm chính của địahình.

* Phần 2: Sự phân hoá của khí hậu: Hình thức hoạt động của học sinh

là cá nhân, cả lớp

Dựa trên lược đồ khí hậu học sinh có thể đọc được các kiểu khí hậuphân hoá theo chiều Bắc - Nam và Tây - Đông nhưng để giải thích nguyênnhân của sự phân hoá khí hậu thì đòi hỏi các em phải tìm ra được mối liên hệgiữa vị trí địa lý với khí hậu, giữa địa hình với khí hậu, hoạt động của gióTây ôn đới  Khí hậu (phần kiến thức này khó hơn cần có sự hoạt động cảlớp)

II DẠY HỌC CÁC TIẾT ÔN TẬP:

Ví dụ 2: Tiết 13 - Địa lý 7:

Tiết học này bao gồm từ bài 1 đến bài 12, có 2 phần:

- Phần một: Thành phần nhân văn của môi trường, gồm có 4 bài:

Bài 1: Dân số:

Bài 2: Sự phân bố dân cư, các chủng tộc trên thế giới

Bài 3: Quần cư, đô thị hoá,

Bài 4: Thực hành: Phân tích lược đồ dân số và tháp tuổi

- Phần hai: Môi trường đới nóng, hoạt động kinh tế của con người ở

đới nóng, gồm 8 bài đó là:

Bài 5: Đới nóng: Môi trường xích đạo ẩm

Bài 6: Môi trường nhiệt đới

Bài 7: Môi trường nhiệt đới gió mùaBài 8: Các hình thức canh tác trong nông nghiệp ở đới nóng.Bài 9: Hoạt động sản xuất nông nghiệp ở đới nóng

Bài 10: Dân số và sức ép dân số tới tài nguyên, môi trường ở đớinóng

Bài 11: Di dân và sự bùng nổ đô thị ở đới nóng

Bài 12: Thực hành: nhận biết đặc điểm môi trường đới nóng.

* Mục tiêu bài học:

Học sinh cần nắm được các kiến thức cơ bản sau:

+ Dân số, sự phân bố dân cư (không đều) 3 chủng tộc, quần cư đô thị

và nông thôn; dân số phát triển nhanh  bùng nổ dân số

- Đặc điểm đô thị (siêu đô thị, bùng nổ dân số)

+ Đới nóng: Giới hạn, đặc điểm đới nóng các kiểu môi trường xích đạo

ẩm, nhiệt đới, nhiệt đới gió mùa, đặc điểm sản xuất nông nghiệp ở đới nóng

Về kỹ năng:

+ Khái quát, tổng hợp các kiến thức cơ bản

+ Phân tích lược đồ, đọc biểu đồ, bản đồ+ Phân tích mối liên hệ giữa tự nhiên với tự nhiên, tự nhiên với

+ Nhận biết các đặc điểm môi trường thông qua ảnh địa lý và biểuđồ

* Chuẩn bị:

+ Bản đồ dân cư, chủng tộc thế giới

+ Bản đồ các môi trường thế giới

+ Các phiếu học tập

+ Bảng phụ cỡ lớn

+ Các câu hỏi ở tiết 12 (giáo viên cho học sinh ghi ở tiết 12, học

1 Các em đã học được những phần nào? bài nào?

2 Cho biết các kiến thức cơ bản nhất ở các phần, các bài đã học?

3 Sức ép về bùng nổ dân số và bùng nổ đô thi ở đới nóng?

4 Đặc điểm chính của các môi trường đới nóng? Các kiểu môi trường:xích đạo ẩm, nhiệt đới, nhiệt đới gió mùa?

5 Các hình thức canh tác trong nông nghiệp ở đới nóng?

6 Đặc điểm các kiểu môi trường ở đới nóng đã ảnh hưởng thuận lợi,khó khăn như thế nào đến sản xuất nông nghiệp?

7 Đọc và chỉ trên bản đồ: nơi đông dân, nơi ít dân (giải thích), các đôthị trên thế giới?

8 Chỉ trên bản đồ giới hạn của đới nóng, giới hạn của các kiểu môitrường ở đới nóng?

* Nội dung ôn tập:

 HĐ1: Cá nhân/ cả lớp (TG 3 phút):

CH: - Từ bài 1 đến bài 12 các em đã được học những phần nào?

- Phần 1: Thành phần nhân văn của môi trường có mấy vấn đề chính?(3 vấn đề), các kiến thức cơ bản của từng vấn đề?

(1 học sinh trả lời)

- Bùng nổ dân số, bùng nổ đô thị đang diễn ra mạnh ở nhóm nước nào?(nhóm nước đang phát triển ở đới nóng) Nó đã gây những khó khăn gì chophát triển kinh tế và đời sống con người với tài nguyên môi trường?

N4: Nhiệt đới gió mùa

N5: Hoạt động sản xuất nông nghiệp của con người ở đới nóng

N6: Những thuận lợi, khó khăn của các kiểu môi trường đến sản xuấtnông nghiệp ở đới nóng? Biện pháp khắc phục?

- Các nhóm thảo luận: 5 phút.