lop6 - cac tp chinh cua cau

Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một chàng dế thanh niên cường tráng.. Tìm hiểu bài: Ví dụ: → Tôi đã trở thành một chàng dế thanh niên cường tráng.. → Chẳng bao lâu, đã trở thành một chàn

Ngữ văn 6 – Tiết 107/CT

CAÙC THAỉNH PHAÀN CHÍNH

CUÛA CAÂU

Phòng GD-ĐT-TP Huế

Trường THCS Trần Cao Vân

Giáo viên: Lê Thị Kim Liên Bài dạy:

Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một chàng dế

thanh niên cường tráng (Tô Hoài)Trạng ngữ Chủ ngữ

I Tìm hiểu bài:

Ví dụ:

→ Tôi đã trở thành một chàng dế thanh niên cường tráng

→ Chẳng bao lâu, đã trở thành một chàng dế thanh niên cường tráng

→ Chẳng bao lâu, tôi

Vịû ngữ

Thành phần chính Thành phần phụ

- Chủ ngữ – vị ngữ - Trạng ngữ…

- Bắt buộc có mặt trong

câu - Không bắt buộc có mặt trong câu

1.Phân biệt:

II Bài học:

2.Các thành phần chính của câu:

a.Vị ngữ:

Ví dụ 1:

Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một chàng dế

thanh niên cường tráng (Tô Hoài)

VN

Phó từ

Ví dụ 2:

Một buổi chiều, tôi ra đứng cửa hang như mọi khi, xem hoàng hôn xuống VN1 (Tô Hoài)

VN2

Đặc điểm của vị ngữ:

 Có khả năng kết hợp với phó từ

 Trả lời các câu hỏi: Làm gì? Như thế nào? Là gì?…

Chợ Năm Căn nằm sát bên bờ sông, ồn ào, đông vui, tấp nập (Đoàn Giỏi)

Ví dụ 3:

VN4

Cấu tạo của vị ngữ:

 Một từ: Động từ, tính từ hoặc danh từ

 Một cụm từ: Cụm động từ, cụm tính từ hoặc cụm

danh từ

 Có thể có một hoặc nhiều vị ngữ

b.Chủ ngữ:

Ví dụ 1:

Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một chàng dế

thanh niên cường tráng (Tô Hoài)

Chợ Năm Căn nằm sát bên bờ sông, ồn ào, đông vui, tấp nập (Đoàn Giỏi)

Ví dụ 2:

CN

CN

Đặc điểm của chủ ngữ:

 Nêu tên sự vật, hiện tượng

 Trả lời các câu hỏi: Ai? Cái gì? Con gì?

…Tre, nứa, mai, vầu giúp người trăm nghìn công việc khác nhau (Thép Mới)

Ví dụ 3:

CN1 CN2 CN3 CN4

Qua màng nước mắt, tôi nhìn theo mẹ và em trrèo lên

Ví dụ 4:

CN

Cấu tạo của chủ ngữ:

 Danh từ, đại từ

 Cụm danh từ

 Có thể có một hoặc nhiều chủ ngữ

Bài tập:

Tìm thành phần chủ ngữ, vị ngữ trong các câu sau:

c Dưới bóng tre của ngàn xưa, thấp thoáng mái đình, mái chùa cổ kính

a Học tập chăm chỉ là nhiệm vụ của học sinh

b Khiêm tốn là một đức tính tốt

CN2

Vị ngữ Chủ ngữ

1 Đặc điểm - Có khả năng kết hợp với

các phó từ.

- Trả lời cho câu hỏi: Làm gì? Như thế nào? Là gì?

- Nêu tên sự vật, hiện tượng.

- Trả lời cho câu hỏi: Ai? Con gì? Cái gì?

2 Cấu tạo - Động từ, tính từ, danh từ.

- Cụm động từ, cụm tính từ, cụm danh từ.

 Câu có thể có một hoặc nhiều vị ngữ.

- Danh từ, đại từ.

- Cụm danh từ.

 Câu có thể có một hoặc nhiều chủ ngữ.

I Phân biệt thành phần chính với thành phần phụ của câu:

II Các thành phần chính của câu:

NỘI DUNG BÀI HỌC

III Luyện tập:

Bài tập 1 (SGK – trang 94):

Xác định chủ ngữ, vị ngữ trong những câu sau Cho biết chủ ngữ, vị ngữ có cấu tạo như thế nào?

 Mục đích:

Luyện kỹ năng nhận biết chính xác thành phần chính của câu và cấu tạo của nó

(1) Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một thanh niên

Thỉnh thoảng, muốn thử sức lợi hại của những chiếc vuốt, tôi co cẳng lên, đạp phanh phách vào các ngọn

lia qua (Tô Hoài)

Câu Chủ ngữ

(cấu tạo CN)

Vị ngữ (cấu tạo VN)

 Đáp án:

1 Tôi ( đại từ ) đã trở thành… cường tráng ( cụm

động từ )

2 Đôi càng tôi ( cụm

danh từ )

mẫm bóng ( tính từ )

3 Những cái vuốt ở

chân, ở khoeo ( cụm

danh từ )

cứ cứng dần và nhọn hoắt ( hai cụm tính từ )

4 Tôi ( đại từ ) co cẳng lên, đạp phanh phách vào

các ngọn cỏ ( hai cụm động từ )

5 Những ngọn cỏ

( cụm danh từ )

gẫõy rạp, y như có nhát dao vừa lia qua ( cụm động từ )

Bài tập 2, 3: (SGK – trang 94)

Đặt câu theo tình huống cho sẵn Chỉ ra chủ ngữ Chủ

ngữ ấy trả lời cho câu hỏi gì?

- Luyện kĩ năng đặt câu có đầy đủ các thành phần chính

Bài tập 4: (Bổ sung)

- Sắp xếp các thành phần: Chủ ngữ-Vị ngữ của câu

- Trình bày các câu trong đoạn văn theo trình tự hợp lí

Luyện kĩ năng vận dụng tổng hợp

 Mục đích:

 Mục đích:

 Hướng đáp án:

lúa nhấp nhô (3) Sóng lúa cuồn cuộn (4) Sóng lúa lan mãi tới chân trời xa…

Bài tập 5: (Củng cố)

Điền chữ đúng (Đ) hoặc sai (S) vào các câu sau:

bỏ.

Lom khom dưới núi tiều vài chú Lác đác bên sông chợ mấy nhà.

(Bà Huyện Thanh Quan)

một cụm tính từ:

a Hà Nội là thủ đô của nước ta.

b Tiếng Việt của chúng ta rất giàu.

Con gì?

Đ Đ

Đ S

S Đ Đ

Nắm kĩ lí thuyết: Các thành phần chính của câu (chủ ngữ-vị ngữ )

Viết đoạn văn ngắn khoảng 3-5 câu với đề tài

“Học tập” Phân tích cấu tạo của các thành phần chính trong câu

Đọc tìm hiểu nội dung bài học tiếp theo: Câu trần thuật đơn (SGK)