Các TP chính của câu (tỉnh)

Là đối chiếu sự vật này với sự vật, sự việc khác có nét t ơng đồng A Là gọi tên sự vật, hiện t ợng này bằng tên sự vật, hiện t ợng khác có nét t ơng đồng với nó D C B Là gọi tên sự vật,

chµo mõng c¸c thÇy c« gi¸o

Là gọi hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật, bằng những từ ngữ vốn đ ợc dùng để gọi hoặc tả con ng ời

Hoán dụ là gì?

Là đối chiếu sự vật này với sự vật, sự việc khác có nét t

ơng đồng

A

Là gọi tên sự vật, hiện t ợng này bằng tên sự vật, hiện t ợng khác có nét t ơng đồng với nó

D

C

B

Là gọi tên sự vật, hiện t ợng, khái niệm bằng tên của một

sự vật, hiện t ợng, khái niệm khác có quan hệ gần gũi với nó

Lấy dấu hiệu của sự vật để gọi sự vật.

Hai câu thơ sau thuộc kiểu hoán dụ nào?

“áo chàm đ a buổi phân li Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay“.

Lấy bộ phận để gọi toàn thể.

A

Lấy vật chứa đựng để gọi vật bị chứa đựng.

B

C

D Lấy cái cụ thể để gọi cái trừu t ợng.

Mùa xuân, cây gạo gọi đến bao nhiêu là chim ríu rít.

(Vũ Tú Nam)

Tiết 117 các thành phần chính của câu

Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một

chàng dế thanh niên c ờng tráng.

-> Tôi đã trở thành một chàng dế thanh niên c ờng tráng.

-> Chẳng bao lâu, đã trở thành một chàng dế thanh niên c ờng tráng

-> Chẳng bao lâu, tôi

Câu

Thành phần phụ: TN

(Không bắt buộc có mặt trong câu)

Thành phần chính: CN và VN

(Bắt buộc có mặt trong câu)

TiÕt 117 c¸c thµnh phÇn chÝnh cña c©u

C©u

Thµnh phÇn phô: TN

(Kh«ng b¾t buéc cã mÆt trong c©u)

Thµnh phÇn chÝnh: CN vµ VN

(B¾t buéc cã mÆt trong c©u)

- Anh vÒ h«m nµo?

- H«m qua.

-> C©u hoµn chØnh: T«i vÒ h«m qua.

*L u ý:

- Khi nãi thµnh phÇn chÝnh b¾t buéc

cÊu ng÷ ph¸p cña c©u t¸ch khái hoµn

c¶nh nãi n¨ng cô thÓ.

cô thÓ th× cã khi thµnh phÇn chÝnh

kh«ng b¾t buéc cã mÆt, cßn thµnh phÇn

phô l¹i kh«ng thÓ v¾ng mÆt.

- H«m qua (c©u rót gän)

Tiết 117 các thành phần chính của câu

1) Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một chàng dế thanh niên c ờng tráng.

2) Một buổi chiều, tôi ra đứng cửa hang nh mọi khi, xem hoàng hôn xuống.

3) Chợ Năm Căn nằm sát bên bờ sông, ồn ào, đông vui, tấp nập.

4) Cây tre là ng ời bạn thân của nông dân Việt Nam.

5) Tre, nứa, trúc, mai, vầu giúp ng ời trăm công nghìn việc khác nhau.

6) Lao động là nghĩa vụ của công dân.

7) Chăm chỉ là đức tính tốt của ng ời học sinh.

TN

TN

CN

CN4

CN CN

CN1

CN

CN5

CN

CN3 CN2

CN

VN3 VN1

VN2

VN2 VN1

VN

VN

VN4

VN

VN VN

Tiết 117 các thành phần chính của câu

1) Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một

chàng dế thanh niên c ờng tráng

2) Một buổi chiều, tôi ra đứng cửa hang

nh mọi khi, xem hoàng hôn xuống

3) Chợ Năm Căn nằm sát bên bờ sông,

ồn ào, đông vui, tấp nập

4) Cây tre là ng ời bạn thân của nông dân

Việt Nam

5) Tre, nứa, trúc, mai, vầu giúp ng ời trăm

công nghìn việc khác nhau

6) Lao động là nghĩa vụ của của công dân 7) Chăm chỉ là đức tính tốt của ng ời học

Sinh

TN

CN

VN4

TN

VN2

VN

VN1

VN2

VN1

VN

VN3

VN

VN

VN

CN

CN CN

CN5 CN3 CN4

CN1 CN2

CN CN

2) Phân tích cấu tạo của vị ngữ

(Vị ngữ có thể là những từ loại hoặc

cụm từ loại nào? Mỗi câu có thể có

mấy vị ngữ?)

1) Nêu đặc điểm của vị ngữ. (Vị ngữ

có thể kết hợp với những từ nào ở

phía tr ớc? Vị ngữ tră lời cho những

câu hỏi nh thế nào?)

3) Nêu đặc điểm của chủ ngữ. (Cho

biết mối quan hệ giữa sự vật nêu ở

chủ ngữ với hành động, đặc điểm,

trạng thái nêu ở vị ngữ là quan hệ

gì? Chủ ngữ có thể trả lời những câu

hỏi nh thế nào?)

4) Phân tích cấu tạo của chủ ngữ.

(Chủ ngữ có thể là những từ loại

hoặc cụm từ loại nào? Mỗi câu có thể

có mấy chủ ngữ?)

Tiết 117 các thành phần chính của câu

1) Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một

chàng dế thanh niên c ờng tráng

2) Một buổi chiều, tôi ra đứng cửa hang

nh mọi khi, xem hoàng hôn xuống

3) Chợ Năm Căn nằm sát bên bờ sông,

ồn ào, đông vui, tấp nập

4) Cây tre là ng ời bạn thân của nông dân

Việt Nam

5) Tre, nứa, trúc, mai, vầu giúp ng ời trăm

công nghìn việc khác nhau

6) Lao động là nghĩa vụ của của công dân 7) Chăm chỉ là đức tính tốt của ng ời học

Sinh

TN

CN

VN4

TN

VN2

VN

VN1

VN2

VN1

VN

VN3

VN

VN

VN

CN

CN CN

CN5 CN3 CN4

CN1 CN2

CN CN

Đặc điểm Cấu tạo Vị

ngữ

Chủ

ngữ

- Cú khả năng kết hợp với cỏc phú từ.

- Trả lời cho cỏc cõu hỏi:

Làm gỡ?, Làm sao?, Như thế nào? Là gỡ?

- ĐT (CĐT),

TT (CTT),

DT (CDT).

- Cõu cú thể

cú một hoặc nhiều vị ngữ

- Nờu tờn sự vật, hiện tượng

- Trả lời cho

cỏc cõu hỏi:

Ai?, Con gỡ?, Cỏi gỡ?

- DT, đại

từ, CDT (ĐT, TT, CĐT,CTT)

- Cõu cú thể

cú một hoặc nhiều chủ ngữ

Tiết 117 các thành phần chính của câu

Cột 1 (chủ ngữ) Cột 2 (vị ngữ)

1 Những chú dế mèn

2 Dòng sông

3 Những con sóng nhè nhẹ

liếm trên cát.

nh một dải lụa mềm mại ôm lấy xóm làng.

cứ chảy quanh co dọc theo những núi cao sừng sững.

Bài tập: Hãy nối thành phần chính chủ ngữ ở cột 1 với thành

phần chính vị ngữ ở cột 2 (nếu đ ợc) để tạo thành câu hoàn chỉnh.

Bài tập:

Viết đoạn văn từ ba đến năm câu văn nối tiếp nhau tả cảnh mùa xuân và xác định thành phần chính của các câu văn đó.

Bài tập 1:

- Câu 1: Tôi đã trở thành một chàng dế thanh niên c ờng tráng

-> Chủ ngữ: đại từ ; vị ngữ: cụm động từ

- Câu 2: Đôi càng tôi mẫm bóng.

-> Chủ ngữ: cụm danh từ; vị ngữ: tính từ

- Câu 3: Những cái vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và nhọn hoắt.

-> Chủ ngữ: cụm danh từ; vị ngữ: hai cụm tính từ

- Câu 4: Tôi co cẳng lên, đạp phanh phách vào các ngọn cỏ,

-> Chủ ngữ: đại từ; vị ngữ: hai cụm động từ

- Câu 5: Những ngọn cỏ gẫy rạp, y nh có nhát dao vừa lia qua.

-> Chủ ngữ: cụm danh từ; cụm động từ

CN

CN CN

CN

VN2 VN1

VN1

VN VN

VN

H ớng dẫn học bài ở nhà:

Học thuộc ghi nhớ

Hoàn thành hết các bài tập

Viết một đoạn văn khoảng năm đến tám câu tả một cảnh đẹp của quê h ơng em Xác định thành phần chính của các câu văn

Chuẩn bị bài: Thi làm thơ năm chữ