Tính tương đối của chuyển động

TÍNH TƯƠNG ĐỐI CỦA CHUYỂN ĐỘNG.CÔNG THỨC CỘNG VẬN TỐC A.. - Phân biệt hệ quy chiếu đứng yên và hệ quy chiếu chuyển động - Nắm vững các công thức cộng vận tốc 2.. - Giải được một số bài t

TÍNH TƯƠNG ĐỐI CỦA CHUYỂN ĐỘNG.

CÔNG THỨC CỘNG VẬN TỐC

A Mục tiêu.

1 Kiến thức

1 Kiến thức

- Nắm vững tính tương đối của chuyểûn động

- Phân biệt hệ quy chiếu đứng yên và hệ quy chiếu chuyển động

- Nắm vững các công thức cộng vận tốc

2 Kỹ năng.

- Giải được một số bài toán cộng vận tốc cùng phương và vuông góc

- Giải thích một số hiện tượng có liên quan đến tính tương đối của chuyển động

3 Thái độ

- Nghiêm túc, có hứng thú trong học tập

B Chuẩn bị

Giáo viên: một con lắc treo trên xe lăn

Học sinh: đã đọc bài ở nhà, ôn lại kiến thức có liên quan đã học ở lớp 8

C Phương pháp

- Diễn giảng, vấn đáp,

- Giải quyết vấn đề, thảo luận nhóm

D Tiến trình lên lớp

1 Ổn định tổ chức

- Ổn định lớp, điểm danh

2 Kiểm tra bài củ

Câu 1: Chu kỳ của chuyển động tròn đều là gì? Viết công thức liên hệ giữa chu kỳ và tốc độ

góc

Câu 2: Tần số là gì? Viết công thức liên hệ giữa chu kỳ và tần số

Câu 3: Nêu những đặc điểm và viết công thức tính gia tốc trong chuyển động tròn đều

3 Bài mới:

Đặt vấn đề: Tìm hiểu về tính tương đối của chuyển động

Hoạt động 1: Tìm hiểu về tính tương đối

của chuyển động

GV: Nêu ví dụ của sgk

GV: Nêu và phân tích tính tương đối của quỹ

đạo

HS: Lấy các ví dụ minh họa

GV: Cho học sinh thảo luận và hoàn thành câu

I TÍNH TƯƠNG ĐỐI CỦA CHUYỂN ĐỘNG

1 Tính tương đối của quỹ đạo:

GV: Mô tả một VD về tính tương đối của vận

tốc (vận tốc của người ngồi trên xe so với xe

và cây bên đường) Nêu và phân tích tính

tương đối của vận tốc

HS: Tìm hiểu ví dụ của sgk

GV: Cho học sinh tìm ví dụ trả lời câu C2

HS: Trả lời C2

Hoạt động 2: Tìm hiểu về công thức cộng

vận tốc

GV: Yêu cầu học sinh nhắc lại khái niệm hệ

quy chiếu

HS: Nêu khái niệm hệ quy chiếu: hệ tọa độ,

gốc thời gian

GV: Phân tích hình 6.2

HS: Quan sát hình 6.2 rút ra nhận xét về hệ

quy chiếu

GV: Kết luận về 2 hệ quy chiếu

GV: Nêu và phân tích bài toán các vận tốc

cùng phương, cùng chiều, chỉ rõ vận tốc tuyệt

đối, vận tốc tương đối, vận tốc kéo theo

HS: Xác định độ lớn của vận tốc tuyệt đối

HS: Viết phương trình véctơ Xác định véctơ

vận tốc tuyệt đối trong bài toán có vận tốc

cùng phương, ngược chiều

GV: Phân tích bài toán và chú ý cho học sinh

các trường hợp các vectơ cùng chiều và ngược

chiều

các hệ quy chiếu khác nhau thì khác nhau -> Quỹ đạo có tính tương đối

2 Tính tương đối của vận tốc:

Vận tốc của vật chuyển động đối với các hệ quy chiếu khác nhau thì khác nhau nên vận tốc có tính tương đối.

II CÔNG THỨC CỘNG VẬN TỐC 1.Hệ quy chiếu đứng yên, hệ quy chiếu chuyển động:

- Hệ quy chiếu gắn với vật đứng yên là hệ quy chiếu đứng yên.

-Hệ quy chiếu gắn với vật chuyển động là hệ quy chiếu chuyển động

2 Công thức cộng vận tốc:

a Trường hợp các vận tốc cùng phương cùng chiều

- Thuyền chạy trên một dòng sông xuôi theo dòng nước

Gọi v tb:vận tốc của thuyền so với bờ (vận tốc tuyệt đối)

tn

v :vận tốc của thuyền so với nước (vận tốc tương đối)

nb

v :vận tốc của nước so với bờ (vận tốc kéo theo)

Ta được: v tb = v tn + v nb hay v13 =v12 +v23

Số 1: vật chuyển động Số 2 : hệ quy chiếu chuyển động Số 3: hệ quy chiếu đứng yên

b Trường hợp vận tốc tương đối cùng phương, ngược chiều với vận tốc kéo theo

GV: Cho học sinh hoạt động nhóm trả lời câu

C3

HS: Trả lời C3 ( đ/s: 22 km/h)

GV: Kết luận và nhận xét câu trả lời của học

sinh

tn

v cùng phương ,ngược chiều v nb

v tb = v tn − v nb

Dạng véctơ vẫn viết: v tb = v tn + v nb

c Kết luận

23 12

v = + : công thức cộng vận tốc

Vận tốc tuyệt đối bằng tổng véctơ của vận tốc tương đối và vận tốc kéo theo

4 Củng cố và luyện tập.

- Nêu tính tương đối của chuyển động

- Nêu công thức cộng vận tốc trong cả 2 trường hợp đã học

- Bài tập ví dụ: bài tập 4,5,6 sgk

5 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà

- Học bài, làm tất cả các bài tập trong SGK trang 37, 38

- Chuẩn bị tiết “ Bài tập”