7 bí quyết giúp hôn nhân hạnh phúc bản đọc thử

Thành công - Hạnh phúc- Làm giàu

- Dịch giả Uông Xuân Vy

TGM Books được thành lập vào tháng 9 năm 2007 bởi ba thành viên: chuyên gia đào tạo - dịch giả Trần Đăng Khoa, dịch giả Uông

Xuân Vy, chuyên gia đào tạo Trần Đăng Triều

Từ những ngày đầu thành lập, khát vọng của chúng tôi là xuất bản ra những quyển sách có giá trị, được đầu tư công phu cả về nội dung lẫn hình thức, nhằm mang lại cho độc giả không chỉ kiến thức mà còn là một trải nghiệm mỗi khi cầm từng quyển sách của TGM Books trên tay.

Với phương châm không xuất bản ồ ạt mà chỉ xuất bản những

quyển sách chất lượng cao từ nội dung đến hình thức, các ấn

phẩm của TGM Books được trải qua nhiều công đoạn từ chọn lọc nội dung kỹ lưỡng đến dịch thuật chính xác, rồi biên tập lại với ngôn từ trong sáng, dễ đọc, dễ hiểu, gần gũi với văn hóa Việt Nam Không chỉ dịch sách, chúng tôi còn mong muốn góp phần nhỏ nhoi làm giàu đẹp thêm ngôn ngữ tiếng Việt thông qua những quyển sách của mình.

Chính vì thế, các ấn phẩm của TGM Books đã và đang mang lại những giá trị to lớn cho nhiều tầng lớp xã hội khác nhau bao gồm: sinh viên học sinh, các bậc phụ huynh, công nhân viên chức, các nhà quản lý, các nhà lãnh đạo, doanh nhân trở thành những đầu sách mang tính hiện tượng, bán chạy nhất tại Việt Nam hiện nay, và được yêu quý bởi hàng triệu độc giả trong và ngoài nước

TGM Books có được những thành quả này là nhờ sự quan

tâm và ủng hộ của những độc giả tâm huyết như bạn Chúng tôi xin chân thành cảm ơn bạn vì tình cảm tốt đẹp đó

Những lời khuyên thiết thực của chuyên gia hàng đầu nước Mỹ về

mối quan hệ

Đội ngũ thực hiện:

Trần Đăng Khoa Bùi H Thanh Dung Uông Xuân Vy

Vi Thảo Nguyên

Tiến sĩ John M Gottman

và Nan Silver

TGM Books NXB Phụ Nữ

hôn nhân

hạnh phúc

giúp

All Rights Reserved.

7 BÍ QUYẾT GIÚP HÔN NHÂN HẠNH PHÚC

Dịch giả: Trần Đăng Khoa – Bùi H Thanh Dung

TGM Books giữ bản quyền xuất bản và phát hành ấn bản tiếng Việt trên toàn thế giới theo hợp đồng chuyển giao bản quyền với John

M Gottman, Ph.D., và Nan Silver Bất cứ sự sao chép nào không được sự đồng ý của TGM Books và John M Gottman, Ph.D., và Nan Silver đều là bất hợp pháp và vi phạm Luật Xuất Bản Việt Nam, Luật Bản Quyền Quốc Tế và Công Ước Bảo Hộ Bản Quyền Sở Hữu Trí Tuệ Berne

TGM BOOKS

www.TGMBooks.vn

Tầng 4, Tòa nhà Mirae Business Center

268 Tô Hiến Thành, Phường 15, Quận 10, TP Hồ Chí Minh

Tel: (08) 6674 7542 – Fax: (08) 6264 7906

Email: books@tgm.vn

4 Bí Quyết 2: Nuôi Dưỡng Sự Cảm Mến Và

Ngưỡng Mộ Dành Cho Nhau

5 Bí Quyết 3: Hướng Về Nhau Thay Vì

Quay Lưng Lại Với Nhau

6 Bí Quyết 4: Hãy Để Người Bạn Đời Ảnh Hưởng Bạn

8 Bí Quyết 5: Giải Quyết Những Vấn Đề

9 Đối Mặt Với Những Vấn Đề Thông Thường

10 Bí Quyết 6: Thoát Khỏi Tình Trạng Bế Tắc

11 Bí Quyết 7: Sẻ Chia Cuộc Sống

LỜI KẾT

VỀ TÁC GIẢ

1

5376585

109137175211

253291323347355

Trong phòng thí nghiệm tình yêu

tại Seattle:

sự thật về hôn nhân hạnh phúc

1

đôi vợ chồng mới cưới Mark và Janice ngồi vào bàn ăn sáng Từ khung cửa kiếng của căn hộ nhìn ra, mặt nước hồ Mont tĩnh lặng

kẻ thành một vệt dài xanh thẳm với rất nhiều người chạy bộ và những chú ngỗng rảo quanh công viên cạnh bờ hồ Mark và Janice vừa ngắm nhìn mọi thứ vừa thưởng thức bánh mì nướng giòn và cùng nhau đọc báo số ra cuối tuần Ăn xong, Mark thường ngồi chơi game đá banh còn Janice nói chuyện qua điện thoại với mẹ

ở St Louis

Tất cả đều có vẻ hết sức bình thường trong căn hộ nhỏ này – cho đến khi bạn để ý thấy có ba chiếc camera quan sát gắn trên tường, hai chiếc micro thu âm cỡ nhỏ gắn trên cổ áo của Mark và Janice và

bộ cảm ứng Holter đeo quanh ngực họ Căn hộ với khung cửa sổ đáng yêu đó không hẳn là nhà riêng của Mark và Janice Nó chính là phòng thí nghiệm của Đại Học Washington đặt tại thành phố Seattle, nơi tôi vùi đầu vào công trình nghiên cứu sâu rộng nhất về hôn nhân

và ly hôn trong suốt 16 năm

Góp phần vào những nghiên cứu này, Mark và Janice (cũng như 49 cặp vợ chồng được lựa chọn ngẫu nhiên khác) tình nguyện ở qua đêm tại căn hộ được chúng tôi chuẩn bị sẵn này, nơi chúng tôi thường gọi bằng cái tên trìu mến: Phòng thí nghiệm Tình yêu Họ được yêu cầu sinh hoạt tự nhiên hết sức có thể, đừng bận tâm gì đến việc đội ngũ nghiên cứu của tôi đang quan sát nhất cử nhất động của họ đằng sau tấm gương một chiều đặt trong nhà bếp, kể cả mớ camera ghi lại từng lời nói, nét mặt và những thiết bị cảm biến ghi nhận mọi ngôn ngữ cơ thể, sự căng cứng hoặc thả lỏng các cơ bắp và đo nhịp tim nhanh hay chậm (Để đảm bảo tính riêng tư tối thiểu, chúng tôi chỉ thực hiện quan sát các cặp đôi từ 9 giờ sáng đến 9 giờ tối và không bao giờ sử dụng máy đo đạc khi họ vào nhà tắm.) Căn hộ được trang

bị một chiếc ghế bành có thể kéo ra thành giường ngủ, nhà bếp, điện thoại bàn, ti-vi và máy nghe đĩa CD Các cặp vợ chồng được yêu cầu mang đến căn hộ thức ăn, những tờ báo yêu thích, máy tính xách tay,

đồ thêu tay, tạ tay, thậm chí thú nuôi – bất cứ thứ gì họ cần để đảm bảo một trải nghiệm cuối tuần bình thường như bao cuối tuần khác

Mục đích của tôi không gì khác hơn là khám phá sự thật về hôn nhân – để một ngày nào đó tìm ra câu trả lời cho nỗi băn khoăn trong lòng mọi người bấy lâu nay: Tại sao nhiều lúc hôn nhân lại khó khăn đến vậy? Tại sao một số người lại tận hưởng mối quan hệ bền vững và hòa hợp trong khi nhiều đôi lứa chẳng khác nào quả bom nổ chậm?

Và làm thế nào để tránh cho mối quan hệ của mình ngày một tồi tệ

đi – hoặc cứu vãn một cuộc hôn nhân đang ngấp nghé bờ vực thẳm?

Dự Báo Ly Hôn Chính Xác Đến 91%

Sau nhiều năm nghiên cứu, cuối cùng tôi cũng tìm ra câu trả lời Thật

ra, giờ đây tôi có khả năng dự báo một cặp vợ chồng sẽ sống bên nhau hạnh phúc trọn đời hay đường ai nấy đi Tôi có thể kết luận điều đó sau khi quan sát và lắng nghe họ trao đổi với nhau tại Phòng thí nghiệm Tình yêu chỉ trong 5 phút ít ỏi! Tỷ lệ chính xác mà tôi đạt

được trong quá trình dự đoán này là trung bình 91% trong tất cả các trường hợp nghiên cứu Nói cách khác, 91% trường hợp tôi từng dự đoán về kết cục hôn nhân, hoặc thành công hoặc thất bại, thì về sau thời gian đã chứng minh rằng tôi đúng Những dự đoán đưa ra không dựa trên trực giác cá nhân hay quan điểm của tôi về cái cách mà hôn nhân “nên” diễn ra, mà dựa trên các dữ kiện tôi thu thập được trong suốt nhiều năm nghiên cứu.

Có thể ban đầu bạn cho rằng kết quả nghiên cứu của tôi cũng chỉ

là một trong hằng hà sa số lý thuyết mới tìm ra mỗi ngày Dĩ nhiên nhiều người có thể cười nhạo khi một ai đó dám tuyên bố rằng họ

có thể dự đoán được tuổi thọ hôn nhân của bạn và chỉ cho bạn cách cứu vãn hoặc phòng ngừa chuyện ly hôn Có rất nhiều người tự cho mình là chuyên gia về hạnh phúc gia đình – và tất cả đều sẵn lòng chia sẻ với bạn ý kiến của riêng họ nhằm mang lại cuộc sống lứa đôi hoàn hảo hơn

Nhưng từ khóa ở đây là “ý kiến” Trước khi tôi tìm ra kết quả nghiên cứu đột phá này, tất cả các đôi lứa đang gặp vấn đề đều chỉ biết làm theo các“ý kiến” Chưa kể chỉ có vài nhà tư vấn hôn nhân thật sự

có bằng cấp, có tài và được đào tạo bài bản Thường thì cách mà các nhà liệu pháp sử dụng để giúp đỡ các cặp vợ chồng đều dựa trên kiến thức và kinh nghiệm cá nhân họ, trực giác, hoàn cảnh gia đình, thậm chí cả yếu tố tôn giáo Nhưng có một thứ mà không ai

có - bằng chứng khoa học vững chắc Bởi trước nay, chưa hề có một

dữ kiện khoa học nào được xem xét kỹ lưỡng về lý do tại sao một số cuộc hôn nhân lại thành công, trong khi số khác lại tan vỡ

Và trong tất cả những điều tốt đẹp mà khả năng dự đoán ly hôn mang lại cho tôi, điều đáng mừng nhất trong suốt quá trình nghiên cứu của tôi chính là Bảy Bí Quyết giúp ngăn chặn kết cục đau buồn cho những lứa đôi

Những Cuộc Hôn Nhân

Thông Minh Cảm Xúc

Các yếu tố duy trì hạnh phúc hôn nhân đơn giản đến bất ngờ Các cặp vợ chồng hạnh phúc không hề thông minh hơn, giàu có hơn, hay giỏi nắm bắt tâm lý hơn các cặp đôi khác Nhưng trong cuộc sống hàng ngày, họ có khả năng tránh để cho các suy nghĩ, cảm xúc tiêu cực về người bạn đời (mà cặp đôi nào cũng có) lấn át những điều tích cực Họ sở hữu thứ mà tôi gọi là cuộc hôn nhân thông minh cảm xúc

Tôi có thể dự đoán một cặp vợ chồng sẽ đi đến ly hôn

hay không sau khi quan sát và lắng nghe họ trao đổi với nhau

chỉ trong 5 phút

Ngày nay, trí tuệ cảm xúc đã được khắp nơi công nhận là công cụ

dự đoán quan trọng nhất để biết một đứa trẻ có thành công trong tương lai hay không Một đứa bé càng hiểu rõ cảm xúc của mình và

dễ dàng hòa hợp với người khác bao nhiêu thì tương lai của nó càng rạng rỡ bấy nhiêu, bất kể chỉ số thông minh của nó cao hay thấp Mối quan hệ vợ chồng cũng tương tự Một đôi có chỉ số trí tuệ cảm xúc càng cao – nghĩa là họ biết thông cảm, đề cao và tôn trọng bạn đời cũng như hôn nhân của chính mình hơn – thì nhiều khả năng họ

sẽ sống hạnh phúc mãi mãi với nhau hơn Cũng giống như việc cha

mẹ hướng dẫn con trẻ về trí tuệ cảm xúc, các cặp vợ chồng hoàn toàn có thể rèn luyện kỹ năng này Chỉ đơn giản thế thôi nhưng nó

có thể giữ cho những người vợ và người chồng không rơi vào thảm kịch ly hôn

Tại Sao Phải Gìn Giữ Hôn Nhân?

Nói đến ly hôn, bạn nên biết rằng con số thống kê vẫn cao kinh khủng Xác suất cuộc hôn nhân đầu tiên kết thúc bằng ly hôn trong giai đoạn 40 năm là 67% Phân nửa số trường hợp, ly hôn xảy ra trong vòng bảy năm đầu chung sống

Một số nghiên cứu cho thấy tỉ lệ ly hôn trong lần kết hôn thứ hai vẫn cao hơn 10% so với lần đầu Tỷ lệ ly hôn vẫn giữ ở mức cao đó gióng lên hồi chuông cảnh báo cho tất cả các cặp vợ chồng – kể cả các cặp đang chung sống hạnh phúc – rằng họ cần phải nỗ lực nhiều hơn nữa đễ giữ cho cuộc hôn nhân của mình luôn nồng thắm

Một trong những lý do đáng buồn nhất khi hôn nhân tan vỡ chính là không ai trong số hai vợ chồng nhận ra giá trị thật sự của hôn nhân cho đến khi mọi thứ đã quá muộn Chỉ đến khi thủ tục xong xuôi, tài sản chia đôi và ai về nhà nấy, những người vợ/chồng cũ mới nhận ra mình đã mất những gì khi từ bỏ nhau Thường thì những người trong cuộc mặc định xem cuộc hôn nhân hạnh phúc của mình là điều hiểu nhiên,thay vì nuôi dưỡng và trân trọng nó vì nó đáng được như thế,

và rất cần được như thế Một số người cho rằng việc ly hôn hay quên

đi một cuộc hôn nhân không hạnh phúc chẳng có gì là khó – thậm chí họ còn cho rằng làm thế mới hợp thời Nhưng giờ đây, có rất nhiều tài liệu chứng minh việc ly hôn gây tổn thương nghiêm trọng cho tất cả các bên liên quan

May thay chúng ta có các công trình của các nhà nghiên cứu như Lois Verbrugge và James House, cả hai đều đến từ Đại học Michigan, nhờ vậy giờ đây chúng ta biết rằng một cuộc hôn nhân bất hạnh có thể gia tăng khả năng nhiễm bệnh của bạn lên gần 35%, thậm chí khiến bạn tổn hao trung bình 4 năm tuổi thọ Ngược lại: những người hạnh phúc trong hôn nhân sống lâu hơn, khỏe mạnh hơn những ai

ly hôn hoặc những ai buồn phiền vì cuộc hôn nhân không như mong

đợi Các nhà khoa học biết rõ về sự khác biệt nói trên, nhưng họ vẫn chưa lý giải được hiện tượng này một cách chắc chắn.

Câu trả lời một phần có thể là vì những người bất hạnh trong hôn nhân phải hứng chịu những xáo trộn tâm sinh lý nặng nề và thâm căn cố đế – nói cách khác, họ phải gánh chịu các căng thẳng về mặt tinh thần lẫn thể xác Nó khiến người ta thấy nặng nề hơn, đầu óc muộn phiền hơn, thể hiện qua một số dấu hiệu bất thường trong cơ thể như tăng huyết áp và đau tim, cộng thêm một số chứng bệnh tâm lý như căng thẳng, suy nhược, tự vẫn, hành vi bạo lực, rối loạn tâm thần, giết người và hành hạ người khác

Chẳng có gì ngạc nhiên khi các lứa đôi hạnh phúc vướng vào những chứng bệnh trên với tỷ lệ thấp hơn rất nhiều Họ cũng có xu hướng biết giữ gìn sức khỏe hơn Giải thích cho điều này, các nhà nghiên cứu đưa ra giả thiết là cặp vợ chồng gắn bó thường nhắc nhau đi khám sức khỏe định kỳ, uống thuốc khi cần, ăn uống điều độ, v.v…

Những người có hôn nhân hạnh phúc sống lâu hơn

những ai không được may mắn trong hôn nhân khoảng 4 năm

Mới đây, đội ngũ nghiên cứu của tôi đã khám phá một số bằng chứng

sơ bộ đầy thú vị rằng một cuộc hôn nhân hạnh phúc còn giúp bạn luôn khỏe mạnh bởi nó nâng cao hệ miễn dịch, vốn là lá chắn của cơ thể chống lại bệnh tật Trong gần một thập kỷ qua, các nhà nghiên cứu đã khẳng định ly hôn làm hoạt động của hệ miễn dịch bị suy yếu Theo lý thuyết thì chính khả năng chống chọi kém với các tác nhân

có hại bên ngoài khiến cơ thể dễ dàng mắc các chứng bệnh truyền nhiễm và ung thư Giờ đây chúng tôi còn phát hiện những ai hạnh phúc trong đời sống hôn nhân không chỉ tránh được suy giảm miễn dịch mà còn tăng cường được sức đề kháng

Khi tiến hành kiểm tra phản ứng của hệ miễn dịch trên 50 cặp đôi từng ở qua đêm trong Phòng thí nghiệm Tình yêu, chúng tôi thấy sự khác biệt rõ rệt giữa những người vô cùng mãn nguyện trong hôn nhân với những biểu hiện quá khích của những người trung lập hoặc không hạnh phúc Đặc biệt, chúng tôi lấy mẫu máu của từng đối tượng thí nghiệm nhằm đánh giá khả năng phản ứng của bạch cầu – vũ khí chính của hệ miễn dịch Nhìn chung, trong máu của những người đàn ông và phụ nữ có gia đình hạnh phúc, tốc độ sản sinh bạch cầu chống lại các kháng nguyên lạ xâm nhập cao hơn hẳn so với các đối tượng còn lại.

Chúng tôi còn kiểm tra hiệu quả của kháng thể khác trong hệ miễn dịch – các tế bào miễn dịch tự nhiên (tế bào NK – Natural Killer cell), bản chất đúng như tên gọi của nó, tự động phá hủy các tế bào bị hư hại hoặc bất thường trong cơ thể (như tế bào bị nhiễm bệnh hoặc

tế bào ung thư) và nó còn được biết đến như một tác nhân giúp hạn chế tốc độ sản sinh của tế bào u nang Lần này kết quả cũng tương

tự, những ai hài lòng với hôn nhân của mình có số lượng tế bào NK cao hơn người khác

Để khẳng định vai trò tăng cường khả năng chống chọi với bệnh tật

mà cuộc sống hôn nhân hạnh phúc mang lại cho hệ miễn dịch giúp

ta sống lâu sống khỏe, có lẽ còn cần thêm nhiều nghiên cứu khoa học nữa Nhưng điều quan trọng nhất là ta biết rõ hôn nhân hạnh phúc sẽ mang lại ích lợi gì Thật ra, tôi cho rằng những ai thường xuyên đến phòng tập thể dục chỉ cần bỏ ra khoảng 10% thời gian tập trung vào thân thể – tương đương khoảng 20 phút một ngày –

để chăm chút cho cuộc hôn nhân của mình, họ có thể tăng cường sức khỏe lên gấp ba lần so với kết quả có được từ chế độ luyện tập cường độ cao

Khi hôn nhân trở nên tồi tệ, đối tượng phải hứng chịu hậu quả không chỉ là người chồng và người vợ - mà còn là những đứa con Trong một

cuộc nghiên cứu tôi tiến hành với 63 đứa trẻ chưa đến độ tuổi đến trường, những đứa lớn lên trong gia đình luôn xảy ra mâu thuẫn có lượng kích thích tố căng thẳng cao thường trực so với những đứa còn lại Chúng tôi chưa biết những căng thẳng này sẽ gây ra những hậu quả lâu dài nào đối với sức khỏe đứa bé, nhưng chúng tôi biết chắc chắn một điều, dấu hiệu sinh hóa của cảm giác căng thẳng cao độ này thể hiện rõ trong hành vi của đứa trẻ Chúng tôi theo dõi bọn trẻ đến khi chúng 15 tuổi, và nhận thấy rằng so với trẻ cùng lứa, những đứa bé nói trên thường có hành vi trốn học, bị suy nhược, bị bạn bè tẩy chay, có vấn đề trong cách hành xử (đặc biệt là dễ gây hấn), kết quả học tập không cao thậm chí bỏ học

Một thông điệp quan trọng nữa mà những khám phá nói trên mang lại là nếu bạn cố níu kéo hôn nhân vì con trẻ, đó cũng không phải là một quyết định sáng suốt Nuôi dạy con cái trong một môi trường ngấm ngầm mâu thuẫn giữa hai bậc phụ huynh cũng gây tác hại không kém Ly hôn trong hòa bình vẫn tốt hơn là sống trong một cuộc chiến hôn nhân Đáng buồn thay, có mấy ai ly hôn trong hòa bình Tình trạng đối đầu giữa người cha và người mẹ vẫn tiếp tục âm

ỉ ngay cả sau khi đã chia tay Chính vì lý do đó, những đứa trẻ có cha

mẹ ly hôn cũng chẳng khá hơn gì những đứa bé đang mắc kẹt giữa hai làn đạn của một cuộc hôn nhân khốn khổ

Nghiên Cứu Mới Mẻ,

1972, những số liệu “tốt” mà tôi có được đếm không quá một bàn

tay “Tốt” ở đây có nghĩa là những số liệu thống kê được thu thập một cách bài bản như cách chúng ta làm với số liệu y khoa Ví dụ, rất nhiều nghiên cứu về hôn nhân gia đình được kết luận một cách sơ sài sau khi cho người vợ và người chồng trả lời bảng câu hỏi Cách làm này được gọi là tự đánh giá, và dù vẫn có điểm lợi, phương pháp này vẫn còn nhiều bất cập Làm sao bạn dám chắc người vợ cảm thấy hạnh phúc khi cô ấy đánh dấu chọn mục “hạnh phúc” trong bảng tham khảo ý kiến? Những phụ nữ bị chồng ngược đãi về thể xác thường ghi điểm rất cao trong bảng câu hỏi thăm dò mức độ thỏa mãn trong hôn nhân Chỉ khi nào những người phụ nữ đó cảm thấy thật sự an toàn và được phỏng vấn riêng, họ mới bộc lộ nỗi đau đớn cùng cực của mình.

Để giải quyết tình trạng thiếu thốn các nghiên cứu bài bản, tôi và các đồng sự đã bổ sung thêm các phương pháp nghiên cứu truyền thống

về hôn nhân gia đình với nhiều điểm cải tiến, cách thức thực hiện cũng sâu rộng hơn Chúng tôi hiện đang theo dõi 700 cặp vợ chồng chia theo bảy chương trình khác nhau Chúng tôi không chỉ nghiên cứu các cặp đôi mới cưới mà còn cả những đôi lứa đã sống một thời gian dài bên nhau, những người mà khi lần đầu chúng tôi tiếp cận đã

ở tầm 40 hoặc 60 tuổi Chúng tôi cũng tìm hiểu cả những người vừa lên chức cha mẹ và những bậc phụ huynh đang nuôi dạy con nhỏ, trẻ chưa đến tuổi đi học và teen

Một phần của quá trình nghiên cứu là chúng tôi phỏng vấn các cặp

vợ chồng về quãng thời gian chung sống, triết lý của họ về hôn nhân, cách họ nhìn nhận hôn nhân của chính cha mẹ mình Tôi ghi hình những lần họ trao đổi với nhau về những việc xảy ra trong ngày, thảo luận về những điểm bất đồng và chia sẻ những câu chuyện vui Và để biết được họ đang cảm thấy thoải mái hay căng thẳng, tôi đo nhịp tim, lưu lượng máu, lượng mồ hôi toát ra, huyết áp và chức năng miễn dịch qua từng thời điểm Trong tất cả những lần nghiên cứu này, tôi đều phát lại băng ghi hình cho các cặp vợ chồng xem và tìm

hiểu thêm thông tin từ người trong cuộc như họ nghĩ gì và cảm thấy

gì khi nhịp tim hay huyết áp của họ tăng đột ngột trong lúc trao đổi, chẳng hạn vậy Và tôi tiếp tục ghi nhận thông tin từ các cặp vợ chồng này ít nhất một lần mỗi năm để xem mối quan hệ của họ đi đến đâu

Cho đến nay, tôi và các đồng sự là nhóm nghiên cứu duy nhất miệt mài theo đuổi và phân tích thấu đáo cách các cặp vợ chồng chung sống Các dữ kiện chúng tôi thu thập được hé lộ những ý niệm cơ bản đầu tiên về những gì diễn ra bên trong cuộc hôn nhân Kết quả rút ra từ những nghiên cứu này, không phải là ý kiến chủ quan của tôi, đã hình thành nên cốt lõi của tác phẩm 7 Bí Quyết Giúp Hôn Nhân Hạnh Phúc Những bí quyết này lại tiếp tục đặt nền móng cho một liệu pháp ngắn hạn đầy hiệu nghiệm dành cho các cặp vợ chồng

mà tôi phát triển cùng vợ mình, Tiến sĩ Tâm lý học Julie Gottman Liệu pháp này và một số khóa học ngắn ngày khác cùng triết lý được thiết kế riêng cho các cặp vợ chồng gặp rắc rối trong hôn nhân hoặc muốn đảm bảo sự bền vững trong đời sống tình cảm vợ chồng

Phương pháp của chúng tôi khác xa với cách của đa số chuyên gia tâm lý về hôn nhân gia đình khác Lý do là vì nghiên cứu của tôi bắt đầu vén bức màn bí mật về hôn nhân, thế nên tôi phải xóa bỏ một

số niềm tin đã ăn sâu vào tâm trí nhiều người về bản chất của hôn nhân và ly hôn

Tại Sao Phần Lớn Liệu Pháp

Cứu Vãn Hôn Nhân Thất Bại

Nếu đã hoặc đang gặp khó khăn trong đời sống vợ chồng, hẳn bạn từng nghe rất nhiều lời khuyên từ mọi phía Nhiều khi bạn tưởng như những người đã kết hôn, hoặc những ai quen biết người đã kết hôn, đều là những chuyên gia nắm giữ bí mật của tình yêu vĩnh cửu Nhưng phần lớn những lời khuyên này, dù của vị bác sĩ tâm lý trên ti-vi hay cô thợ làm móng khôn ngoan ở tiệm gội đầu, đều sai cả

Nhiều lời khuyên dạng này đều thiếu căn cứ – hoặc không đáng để tin, nhưng chúng đã quá ăn sâu vào nhận thức chung đến nỗi bạn khó lòng nhận ra được

Có lẽ niềm tin hoang đường lớn nhất rằng giao tiếp – hay nói rõ hơn

là cách giải quyết mâu thuẫn vợ chồng – là con đường huyết mạch đưa bạn đến với cuộc hôn nhân lâu dài và hạnh phúc Dù sở trường của chuyên gia tâm lý về hôn nhân gia đình mà bạn diện kiến là gì,

dù bạn đang theo đuổi liệu pháp ngắn hạn hay dài hạn nào, hay bạn xin được ba phút tư vấn tình cảm hôn nhân gia đình trên đài phát thanh, thì lời khuyên bạn nhận được vẫn đại loại là: hãy giao tiếp với nhau nhiều hơn Vì vậy, người ta hay đề cập đến phương pháp này một cách rộng rãi cũng là điều dễ hiểu Khi giữa hai vợ chồng xảy ra mâu thuẫn (có thể là một hồi đôi co, một cuộc khẩu chiến nảy lửa hay chiến tranh lạnh), trong đa số trường hợp, bên nào cũng muốn phần thắng về mình Họ chỉ quan tâm đến cảm giác tổn thương mình hứng chịu, cố chứng minh mình đúng còn người kia sai, hoặc cương quyết giữ im lặng, thế nên cơ hội giao tiếp giữa hai vợ chồng xem như bị gián đoạn hoặc ngừng hẳn Bởi thế, có vẻ như cách làm hợp

lý nhất trong trường hợp này là lắng nghe quan điểm của người kia một cách ôn hòa, nhẹ nhàng, thì khả năng đôi lứa tìm ra giải pháp và tìm lại hạnh phúc hôn nhân là điều rất hứa hẹn

Dù dưới hình thức nào đi nữa, phương pháp phổ biến nhất mà hầu hết các chuyên gia tâm lý về hôn nhân gia đình thường khuyên các cặp đôi vận dụng để giải quyết mâu thuẫn chính là thật sự lắng nghe Chẳng hạn, một chuyên gia có thể khuyến khích bạn thử thực hiện phương pháp trao đổi vai trò nghe – nói Lấy câu chuyện Judy không vui vì Bob thường xuyên đi làm về khuya làm ví dụ Vị chuyên gia đề nghị Judy bày tỏ nỗi phiền muộn của mình bằng những câu miêu tả cảm xúc mà cô đang hứng chịu, bắt đầu bằng “Em” thay vì chăm chăm vào kết tội Bob Judy sẽ nói, “Em thấy cô đơn và bất an khi phải một mình ở nhà với bọn trẻ hết đêm này đến đêm khác khi anh

đi làm về khuya,” thay vì, “Anh thật ích kỷ hết sức khi đêm nào cũng làm khuya lơ khuya lắc và bỏ mặc em ở nhà chăm sóc mấy đứa con.”Sau đó, chúng tôi yêu cầu Bob diễn giải lại hai cách nói trên và cảm xúc của Judy, sau đó đối chiếu với vợ xem anh đã hiểu đúng hay chưa (Chứng tỏ anh thật sự lắng nghe vợ.) Anh còn được yêu cầu ghi nhận cảm xúc của cô ấy – để cô ấy hiểu rằng anh nghiêm túc tiếp nhận, rằng anh tôn trọng và đồng cảm với cô cho dù anh không cùng quan điểm với cô đi nữa Anh có thể nói: “Chắc hẳn em cực khổ lắm khi phải một mình trông con suốt thời gian anh đi làm khuya.” Chúng tôi đề nghị Bob khoan phán xét, khoan nói lên chính kiến của mình và không đáp trả theo kiểu bào chữa “Anh hiểu rồi” là cách nói thông dụng trong quá trình chủ động lắng nghe Nhờ có nguyên tổng thống Bill Clinton mà câu nói, “Tôi cảm nhận được nỗi đau của bạn” ngày nay đã để lại ấn tượng xấu bởi sự thiếu chân thật.

Bằng cách buộc các cặp đôi thấy được sự khác biệt khi nhìn từ quan điểm của người bạn đời, quá trình giải quyết mâu thuẫn không còn

đi kèm với cảm giác giận dữ nữa Phương cách này áp dụng được cho hầu hết các trường hợp, bất kể tranh cãi vì nguyên nhân gì – từ những chuyện vặt vãnh như hóa đơn mua hàng quá cao đến những chuyện đại sự như mục tiêu cả đời người Phương pháp giải quyết mâu thuẫn không chỉ là thần dược cho những cuộc hôn nhân bất

ổn mà còn là liều thuốc bổ giúp những cuộc hôn nhân vốn đang tốt đẹp tránh sa sút

Phương thức này bắt nguồn từ đâu? Những người tiên phong trong liệu pháp hôn nhân đã mô phỏng các kỹ thuật mà bác sĩ tâm lý lừng danh Carl Rogers từng áp dụng Trong lĩnh vực tâm lý liệu pháp

cá nhân, các phương pháp của bác sĩ Rogers cực kỳ phổ biến vào những năm 1960 và vẫn còn được các bác sĩ tâm lý thời nay ứng dụng Liệu pháp của ông bao gồm việc phản hồi một cách trung lập

và chấp nhận mọi cảm xúc, suy nghĩ mà bệnh nhân bày tỏ Ví dụ, khi bệnh nhân phàn nàn, “Tôi căm ghét vợ mình, mụ ấy là con đàn bà

luôn miệng chì chiết,” bác sĩ sẽ gật đầu và nói, “Tôi hiểu anh ghét chuyện bị vợ càm ràm suốt ngày.” Mục tiêu là tạo ra một môi trường đồng cảm để người bệnh cảm thấy thoải mái khi bộc lộ mọi cảm xúc, suy nghĩ thầm kín nhất và trải lòng với bác sĩ.

Bởi hôn nhân, nói một cách lý tưởng, cũng là một mối quan hệ mà đôi bên đều cảm thấy an toàn khi được là chính mình, chúng ta cần tập cho các cặp vợ chồng ý thức cảm thông vô điều kiện này Phương pháp giải quyết mâu thuẫn rõ ràng sẽ dễ thực hiện hơn nếu đôi bên chấp nhận nhìn sự việc bằng con mắt của người bạn đời

Vấn đề nằm ở chỗ phương pháp này không hiệu nghiệm Một nghiên cứu về liệu pháp hôn nhân thực hiện tại Munich do Tiến sĩ Kurt Hahlweg và cộng sự tiến hành cho thấy ngay cả khi các cặp vợ chồng thật sự lắng nghe nhau, họ vẫn không thoát khỏi tình trạng

bế tắc Vài cặp may mắn thành công thì chứng bệnh hôn nhân ấy lại tái phát trong vòng một năm sau

Một loạt các liệu pháp hôn nhân dựa trên giải pháp giải quyết mâu thuẫn đều có tỷ lệ tái phát cực cao Trên thực tế, liệu pháp tốt nhất thuộc dạng này do Tiến sĩ Neil Jacobson của Đại học Washington tiến hành có tỷ lệ thành công chỉ 35% Nói cách khác, chỉ có 35% các cặp vợ chồng được chữa trị bằng liệu pháp này thật sự gặt hái kết quả, cải thiện hôn nhân Một năm sau, chưa đến phân nửa trong số các cặp thành công đó – nghĩa là chưa đến 18% - tiếp tục duy trì được điều tốt đẹp nói trên Trong khi đó, tờ Consumer Reports khảo sát một số lượng lớn độc giả về trải nghiệm của chính họ với các nhà liệu pháp tâm lý, đa số họ đều đạt mức độ làm hài lòng khách hàng rất cao – ngoại trừ các chuyên gia tâm lý hôn nhân gia đình bị khách hàng đánh giá vô cùng thấp Kết quả khảo sát này tuy không được xem là một nghiên cứu khoa học bài bản, nhưng

nó khẳng định điều mà hầu hết các chuyên gia trong lĩnh vực này biết rõ: về lâu dài, cách giải quyết hiện tại của liệu pháp hôn nhân không mang lại kết quả gì cho đại đa số các cặp vợ chồng

Khi bạn xem xét kỹ lưỡng hơn, không khó để nhận ra lý do vì sao việc thật sự lắng nghe thường lại dễ dàng thất bại đến vậy Có thể Bob rất

nỗ lực lắng nghe tâm sự của Judy nhưng anh không phải là chuyên gia tâm lý học suốt ngày ngồi nghe bệnh nhân ca thán về một người nào đó Người mà vợ anh đề cập đến trong những câu bắt đầu bằng

từ “Em” không ai khác là chính anh Có một số người có thể rất cao

thượng khi đối mặt với những lời chỉ trích như thế - nói đến đây chúng ta nghĩ ngay đến đức Đạt Lai Lạt Ma Nhưng rõ ràng bạn hay người bạn đời của bạn không cưới ai như vậy cả (Ngay cả trong liệu pháp của Rogers, khi khách hàng bắt đầu phàn nàn về nhà trị liệu,

vị này sẽ chuyển từ việc đồng cảm sang một liệu pháp trị liệu khác.) Việc thật sự lắng nghe đòi hỏi các cặp đôi phải duy trì cường độ nỗ lực tương đương với một vận động viên vắt sức luyện tập để tham dự Olympic, trong khi mối quan hệ của họ duy trì được đã là tốt lắm rồi

Nếu bạn cho rằng việc ghi nhận cảm xúc và thật sự lắng nghe nhau

sẽ giúp phương pháp giải quyết mâu thuẫn dễ dàng hơn cho cả đôi bên, thì hãy bằng mọi cách áp dụng nó Cũng có những trường hợp phương pháp này phát huy tác dụng Nhưng có một điểm bạn cần lưu ý là thậm chí nếu nó có thể giúp hạn chế hoặc giảm mức độ “sát thương” của những cuộc tranh cãi, áp dụng phương pháp này thôi vẫn chưa đủ sức cứu vãn cuộc hôn nhân của bạn

Ngay cả những cặp vợ chồng hạnh phúc trong hôn nhân

vẫn có những trận cãi nhau kịch liệt – nhưng lớn tiếng tranh cãi

không đồng nghĩa với việc hủy hoại hôn nhân

Sau khi nghiên cứu khoảng 650 cặp đôi và theo dõi đời sống tình cảm của họ trong suốt mười bốn năm, giờ đây chúng tôi đã hiểu rằng giải pháp ôn hòa kiểu này không hề có tác dụng, không chỉ vì nó khó lòng thực hiện đối với tất cả mọi người, mà còn vì những lần hòa giải mâu thuẫn thành công vẫn không mang lại hạnh phúc cho đời sống hôn nhân Một trong những khám phá gây sửng sốt nhất mà nhóm